|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ondördüncü Baskıya Önsöz 7
Kısaltmalar 45
Birinci Kısım
İMAR PLANLAMA HUKUKU
1. Bölüm
İMAR HUKUKUNA GİRİŞ
I. İMAR HUKUKU KAVRAMI 49
A. Tanımı ve Önemi 49
B. İmar Hukukunun Konusu 50
C. İmar Hukukunun Nitelikleri 50
Ç. İmar Hukukunun Kaynakları 53
1. Anayasa 53
2. Kanunlar 54
3. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 55
4. Yönetmelikler 56
5. İmar Planları 58
6. Diğer Düzenleyici İşlemler 59
D. İmar Hukukunun Diğer Hukuk Dalları Arasındaki Yeri 59
II. İMAR PLANLAMASININ TÜRK HUKUKUNDAKİ GELİŞİMİ 60
A. Osmanlı Dönemi 61
B. Cumhuriyet Dönemi 64
1. Plansız Dönem 64
2. Zorunlu Plan Dönemi (1928–1956) 65
3. 1956 – 1985 Dönemi 69
4. 1985 Sonrası Dönem 71
2. Bölüm
ÜLKE KALKINMA PLANI, BÖLGE PLANI VE MEKÂNSAL PLANLAR
I. ÜLKE KALKINMA PLANI 73
II. BÖLGE PLANI 75
III. METROPOLİTEN İMAR PLANI 77
IV. MEKÂNSAL PLANLAR 78
A. Mekânsal Planlama Kademeleri ve İlişkileri 79
1. Mekânsal Planlama Kademeleri 79
2. Mekânsal Planlar Arası İlişkiler 79
B. Genel Planlama Esasları 82
1. Mekânsal Planların Planlama İlke ve Esasları 82
2. Mekânsal Planların Hazırlanması ile İlgili Standartlar 82
C. Mekânsal Planların Yapımına Dair Esaslar 83
1. Araştırma ve Analiz 83
2. Plan Raporu 85
3. Gösterim (Lejand) Teknikleri 86
4. Standartlar 86
5. Yürüme Mesafeleri 87
V. MEKÂNSAL STRATEJİ PLANI 87
A. Tanım ve Kavram 87
B. Planlama Alanına Göre Türleri 89
C. Planlama İlke ve Esasları 89
Ç. Planın Unsurları 90
1. Sektörel ve Tematik Paftalar 90
2. Plan Raporu 90
D. Planın Hazırlanması 91
E. Planın Uygulanması ve İzleme 92
VI. ÇEVRE DÜZENİ PLANI 92
A. Tanımı ve Niteliği 92
B. Planlama Alanı ve Planlama Yetkisi 93
1. İl Düzeyinde Çevre Düzeni Planı 93
2. Bölge ve Havza Düzeyinde Çevre Düzeni Planı 95
C. Çevre Düzeni Planlarının Yapım Usulü 96
1. Planlama Alanı 96
2. Planlama ilke ve Esasları 96
3. Verilerin Elde Edilmesi, Analiz Etüt ve Araştırmalar Yapılması 97
Ç. Çevre Düzeni Planlarında Revizyon ve Değişikliklerin Yapılması 98
1. Revizyon Yapılması 98
2. Değişiklik Yapılması 98
VII. İMAR PLANLARI 99
A. İmar Planı İlkeleri 99
B. Planlamanın Aşamaları 101
1. Halihazır Harita Alımı 101
2. İlgili Kurum ve Kuruluşlardan Rapor ve Görüşlerin Alınması 104
3. Eşik Analizi 105
4. Planın Elde Etme Şeklinin Belirlenmesi ve Plan Yaptırma Yolları 105
a. İmar Planlarının Elde Edilme Usulleri 105
b. İmar Planlarının Yapımında Yeterlilik 109
C. Nazım İmar Planı 110
1. Nazım Plan Kavramı 110
2. İlgili Kurum ve Kuruluşlardan Verilerin Elde Edilmesi, Analiz, Etüt ve Araştırmalar 111
3. Gerekli İzinlerin Alınması 112
a. Tarım Arazileri 113
b. Mer’a, Yaylak ve Kışlaklar 113
c. Su ve Kanalizasyon Altyapısı 114
ç. Hava Alanları 115
d. Karayollarının Şehir İçi Yollarla Bağlantısı 115
e. Vakıf Taşınmazları 116
f. Mezarlıklar 116
4. Bilgileri Birleştirme (Sentez), Yorum, Sonuçların Değerlendirilmesi 117
5. Nazım Plan Açıklama Raporu 117
6. Nazım Plan Kararlarına Geçiş 118
Ç. Uygulama İmar Planı 120
1. Tanım ve Kavram 120
2. Planlama Esasları 122
3. Planlama Süreci 123
D. İmar Planlarında Mekânsal Kullanım Alanlarının Gösterilmesi 124
1. Belediye Hizmet Alanı 125
2. Çalışma Alanları 126
3. Sanayi Alanları, Endüstri Bölgeleri, Endüstri Gelişme Bölgeleri ve Küçük Sanayi Alanları 126
4. Sosyal Yapı ve Tesis Alanları 127
5. Teknik Altyapı Alanları 127
6. Resmi Kurum Alanı, Resmi Bina ve Tesisler 128
7. Eğitim Tesisleri 128
8. Sosyal ve Kültürel Tesisler 129
9. Sağlık Tesisleri Alanı 129
10. İbadet Yerleri 129
11. Otoparklar ve Motokurye Araç Parkları 129
12. İtfaiye Alanları 132
13. Akaryakıt Servis İstasyonları 132
14. Elektronik Haberleşme İstasyonlarının Kule ve Direkleri İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurları 134
15. Diğer Mekânsal Alan Tanım ve Kullanım Esasları 134
VIII. ULAŞIM ANA PLANI 135
A. Tanım 135
B. Yetki 136
C. Hazırlanması 137
3. Bölüm
İMAR PLANLAMASINDA YETKİ
I. İMAR PLANLAMASINDA GENEL YETKİ 139
A. Belediyeler 139
1. Planlama Yetkisi 139
2. Mücavir Alan Kavramı, Tespiti, Onaylanması ve Sonuçları 140
3. İmar Planlarında Karar Organı: Belediye Meclisleri 141
B. İl Özel İdareleri 142
II. İMAR PLANLAMASINDA ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’NIN YETKİSİ 143
A. İmar Kanunu’nun 9’uncu Maddesi ile Verilen Yetkiler 143
1. Kamu Yapıları ile İlgili Planlama Yetkileri 143
2. Umumi Afetler, Toplu Konut ve Gecekondu Kanunu Uygulamalarıyla İlgili Yetkiler 144
3. Metropoliten Planlamaya İlişkin Yetkiler 144
4. Ulaştırma ile İlgili Yetkiler 144
5. Resmi Bina ve Tesisler için Yer Ayrılmasıyla İlgili Yetkiler 145
6. Belediyeler Arasındaki Anlaşmazlıkları Çözme Yetkileri 145
B. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8/g Bendi ile Verilen Yetkiler 145
C. 3194 sayılı İmar Kanunu Ek m. 11 ile Verilen Yetkiler 146
1. İK Ek m. 11/b ile Verilen Yetkiler 146
2. İK Ek m. 11/c ile Verilen Yetkiler 147
3. İK Ek m. 11/ç ile Verilen Yetkiler 147
4. İK Ek m. 11 ile Verilen Diğer Yetkiler 147
III. İMAR PLANLAMASINDA ÖZEL YETKİ 148
A. Büyükşehir Belediyelerinde 148
1. Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 148
2. Nazım İmar Planı Yapma Yetkisi 148
3. Uygulama İmar ve Parselasyon Planı Yapma Yetkisi 149
4. Kanunlarla Büyükşehir Belediyelerine Verilen Görevlerle İlgili Yetkiler 149
5. İlçe Belediyelerine Ait Planlama Yetkilerinin Büyükşehir Belediyesine Devredilmesi 150
6. Büyükşehir Sınırı İl Sınırı Olması Nedeniyle Mahalleye Dönüşen Yerleşim Yerlerinde 150
B. Kıyılarda, Sahil Şeritlerinde ve Doldurma ve Kurutma Suretiyle Kazanılacak Arazilerde 151
1. Kıyılarda Planlama 151
2. Sahil Şeritlerinde Planlama 151
a. Sahil Şeridinin Birinci Bölümünü İçeren Uygulama İmar Planları 152
b. Sahil Şeridinin İkinci Bölümünde Yapılacak Planlar 152
c. Planların Yürürlüğe Girmesi 152
3. Doldurma ve Kurutma Suretiyle Kazanılacak Arazilerde 152
C. Milli Parklarda 153
1. Milli Park Gelişme Planı 153
2. Uygulama İmar Planları ve Diğer Planlar 154
Ç. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde 154
D. Özelleştirme Programına Alınan Kuruluşlara Ait Arsa ve Arazilerde 155
1. Belediye ve Mücavir Alanlarda Bulunan ve Özelleştirme Kapsamına Alınmış Kuruluşlara Ait Arazi ve Arsalarda 155
2. Hizmet Özelleştirmesi Niteliğindeki Yatırımların Yapılacağı Yerlerde 156
3. Özelleştirme Programındaki Kuruluşlara Ait veya Kuruluş Lehine İrtifak/kullanım Hakkı Alınmış Arsa ve Araziler ile Özel Kanunları Uyarınca Özelleştirme Programına Alınan Arsa ve Arazilerde 156
E. Organize Sanayi, Endüstri ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 157
1. Organize Sanayi Bölgelerinde 157
2. Endüstri Bölgelerinde 158
3. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 159
F. Köy Yerleşme Alanlarında 160
1. Köy Yerleşme Planları 160
2. Planların Yapılması, Onaylanması ve Tapuya Tescili 164
3. Köy Yerleşme Planlarının Uygulanması 164
G. Boğaziçi’nde 166
1. Planlama Yetkisi 166
2. Planların Revize Edilmesi ve Değiştirilmesi 167
Ğ. Karayolu Güzergahlarında 168
H. Diğer Özel Planlama Yetkileri 170
1. Gecekondu Alanlarında 170
2. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde 170
3. Sit Alanlarında 170
4. GAP Bölgesinde 170
5. Toplu Konut Alanları ve TOKİ’nin Sorumluluğuna Verilen Alanlarda 171
6. Türk Boğazlar Bölgesinde 171
7. TCDD Taşınmazlarında 172
8. Haydarpaşa Limanı Olarak Kullanılan Taşınmazlarda 172
9. Atatürk Orman Çiftliği Dahilinde Bulunan Arazilerde 172
10. Olimpiyat Köyünde 173
11. Patlayıcı Madde Üretmek Ve İşlemek Üzere İşyerinin Kurulacağı Yerlerde 173
12. Balıkçı Barınaklarında 173
13. Yalova Termal Kaplıcalarında 173
14. Gelibolu Savaşları Tarihi Alanında 174
15. Kapadokya Alanında 174
16. Askeri Alan, Tesis ve Bölgelerinde 175
17. Kamu–Özel İş Birliği Modeli Çerçevesinde; Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarınca Yapılmasına İhtiyaç Duyulan Tesislerin Gerektirdiği Yerlerde 175
18. Uludağ Alanında 176
19. Rüzgâr veya Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar Planları 177
IV. İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA SÜRE 177
4. Bölüm
İMAR PLANLARINDA DEĞİŞİKLİK, REVİZYON VE İLAVE YAPILMASI
I. İMAR PLANLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE SONUÇLARI 179
A. İmar Planlarının Değiştirilmezliği İlkesi 179
B. İmar Planlarında Değişiklik Usulü 180
1. Bakanlıkça Değişiklik İstenmesi 180
2. Mahalli İdarelerce Re’sen Değişiklik Yapılması 181
3. Özel Hukuk Gerçek ve Tüzel Kişilerince Planlarda Değişiklik Yapılmasının İstenmesi 181
4. Değişiklik Sırasında Göz önünde Bulundurulması Gereken Hususlar 182
a. Gerekçe İlkesine Uyulması 182
b. Değişikliğin Şehircilik İlkelerine, Planlama Esaslarına ve Kamu Yararına Uygun Olması 182
c. Planın Bütünlüğünün Bozulmaması 183
ç. Kazanılmış Haklara Saygı Gösterilmesi 184
d. Plan Değişikliklerinin Yeterliliğe Sahip Personel Tarafından Yapılması 184
e. Plan Değişikliklerinin Zorunlu Olması 184
5. Plan Değişikliğine İlişkin Esaslar 185
a. Sosyal ve Teknik Alt Yapıya İlişkin Değişiklikler 185
aa. İlgili Yatırımcı Bakanlık ve Kuruluşların Görüşünün Alınması 186
ab. Değişikliğin Teknik Zorunluluğa Dayanması 186
ac. Eşdeğer Alan Ayrılması 186
aç. Plan Müellifinin Gerekçeli Uygun Görüşünün Alınması 187
ad. İbadet Yerlerine İlişkin Değişikliklerde Mülki İdare Amirinin İzninin Alınması 188
b. Kat Adedi ve Bina Yüksekliğini Artıran Değişiklikler 188
c. Yolların Genişletilmesi, Daraltılması ya da Güzergâhlarının Değiştirilmesiyle İlgili Değişiklikler 189
ç. Yoğunluk Artıran veya Kentsel Ulaşım Sistemini Etkileyen Değişiklikler 189
d. Nazım İmar Planları Üzerinde Gösterilen Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarının Konum ile Büyüklüklerinde Değişiklikler 190
C. Uygulama İmar Planı Değişikliği Sonucunda Taşınmazda Meydana Gelecek Değer Artışı Payının Kapsamı, Tespiti, Kesinleşmesi, Ödenmesi ve Dağıtımı Esasları 190
1. Değer Artış Payına Konu Plan Değişiklikleri 191
2. Değer Artışı Payına Konu Olmayan Alanlar ve İşlemler 191
3. Değerleme Raporları 192
4. Değer Artış Payı Bedelinin Tespiti Esasları 193
5. Değer Artış Payının Kesinleşmesi ve Plan Askı İşlemleri 194
6. Değer Artış Payının Ödenmesi 195
7. Değer Artış Payının Dağılımı 196
8. Kıymet Takdir Komisyonunun Teşekkülü ve Çalışma Esasları 197
a. Kıymet Takdir Komisyonunun Teşekkülü 197
b. Kıymet Takdir Komisyonunun Çalışma Esasları 197
9. Umumi ve Kamu Hizmet Alanlarında Plan Değişiklikleri 199
II. İMAR PLANLARINDA REVİZYON YAPILMASI 200
A. Tanım ve Hukuki Niteliği 200
B. Revizyon Yetkisi ve Usulü 201
III. İLAVE İMAR PLANI 201
IV. İMAR PLANLARININ DEĞİŞTİRİLMESİNİN/REVİZYONUNUN HUKUKİ SONUÇLARI: KAZANILMIŞ HAKLAR SORUNU 202
A. Kazanılmış Hak Kavramı 202
B. İmar Mevzuatında Durum 204
1. İnşasına 2 yıl İçinde Başlanmayan Yapılar 204
2. Ruhsat Süresi içinde Tamamlanmayan Yapılar 205
3. Ruhsat ve Eklerine Uygun Olarak Tamamlanmasına Rağmen Ruhsat Süresi içinde Yapı Kullanma İzni Düzenlenmeyen Yapılar 205
4. Plansız Alanlarda Mevzuata Uygun Yapılmış Yapıların Tamir, Tadil ve İlavelerinde veya Yeniden Yapılması Mümkün Olan Yapılarda 206
5. İmar Mevzuatına Aykırı Olarak Verilen Ruhsat ve Eklerine Göre İnşa Edilen veya İnşa Halindeki Yapılar 207
6. Uygulama İmar Planı Değişikliği ile Yolda veya Teknik Altyapı Alanlarında Kalan ve Kamulaştırma Kararı Alınan Yapılar 207
7. Uygulama İmar Planı Değişikliği Nedeniyle, Plana Ait Kararlara Aykırı Düşen Yapılar 208
5. Bölüm
MEKÂNSAL PLANLARIN ONAYLANMASI, İLANI VE HUKUKİ SONUÇLARI
I. PLANLARIN ONAYLANMASI VE YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 211
A. Tarihi Gelişimi 211
B. Planların Karar Mercilerine Sunulması ve Değerlendirilmesi 212
C. Planların Onaylanması ve Yürürlüğe Girmesi 213
1. Ortak Kurallar 213
2. İmar Planlarının Onaylanması ve Yürürlüğe girmesi 214
a. Normal Belediyelerde 214
b. Büyükşehir Belediyelerinde 215
ba. Nazım İmar Planlarının Onaylanması 215
bb. İlçe Belediyelerinin Uygulama İmar Planlarının Onaylanması 216
c. Belediye Sınırları Dışında 217
Ç. Planların İlanı, İtirazlar ve Kesinleşmesi 217
1. Plan Değişiklik ve Revizyonların İlanı 217
2. Planlar, Plan Değişiklik ve Revizyonlarına İtirazlar ve Karara Bağlanması 218
II. İMAR PLANLARININ HUKUKİ SONUÇLARI 219
A. İdare Açısından 220
1. Planları Ölçü Norm Olarak Esas Alma Yükümlülüğü 220
2. İmar Programı Yapma Yükümlülüğü 220
3. İmar ve Yapı Faaliyetlerini İmar Planındaki İlke ve Kurallara Göre Gerçekleştirilmesini Sağlama ve Uygulamaları Denetleme Yükümlülüğü 220
4. Planların Aleniyetini, Dağıtımını Sağlama ve İlgili Yerlere Gönderme Yükümlülüğü 221
5. Planların Üst Kademe Planlara, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne ve İmar mevzuatına Uygunluğunun sağlanması Yükümlülüğü 222
6. Planların İncelenmek Üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğüne İletilmesi Yükümlülüğü 222
7. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Planları İzleme ve İnceleme Yükümlülüğü 222
B. Özel Hukuk Gerçek ve Tüzel Kişileri Açısından 223
1. İmar Çapını (İmar Durumu) İsteme Hakkı 223
a. İmar Çapı (İmar durumu) Kavramı 223
b. İmar Çapını İstemenin Hukuki Sonuçları 224
2. İtiraz Hakkı 225
3. Dava Hakkı: İmar Planlarına Karşı İptal Davasının Açılması 225
6. Bölüm
İMAR PLANLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE
İMAR PLANLARINA HÂKİM OLAN İLKELER
I. İMAR PLANLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE NORMLAR HİYERARŞİSİNDEKİ YERİ 229
A. İmar Planlarının Hukuki Niteliği 229
B. İmar Planlarının Normlar Hiyerarşisindeki Yeri 229
II. İMAR PLANLARINA HÂKİM OLAN TEMEL İLKELER 230
A. Hukuk Devleti İlkesi 230
B. Açıklık İlkesi 230
C. Genellik İlkesi 232
Ç. Üst Derecedeki Planlara Bağlılık (Hiyerarşi) İlkesi 233
D. Kamu Yararı İlkesi 234
E. Zorunluluk İlkesi 236
F. Esneklik İlkesi 237
G. Uzun Süreli Olma İlkesi 238
H. Bilimsellik İlkesi 239
I. Katılım İlkesi 240
İkinci Kısım
İMAR PLANLARININ UYGULANMASI
7. Bölüm
İMAR PROGRAMI
I. TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 247
II. PROGRAM YAPMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 248
A. Tarihi Geçmişi 248
B. Yürürlükteki Durum 249
III. İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE ONAYLANMASI 250
IV. İMAR PROGRAMLARINDA SÜRE 251
V. İMAR PROGRAMLARININ HUKUKÎ SONUÇLARI 251
A. Taşınmaz Mallar Üzerindeki Hakların Kısıtlanması 251
B. Kısıtlamaların Süreye Bağlılığı 252
C. Programa Alınmayan Alanlarda Mevcut Kullanımın Devamının Mümkün Olması 252
Ç. İmar Programına Alınan Yerlerin Vergilerinin İdarece Ödenmesi 253
8. Bölüm
İMAR HUKUKUNDA KAMULAŞTIRMA USULÜ
I. İMAR HUKUKUNDA KAMULAŞTIRMA USULÜNÜN UYGULANMASI 255
A. Düzenleme Ortaklık Payını Aşan Umumi ve Kamu Hizmet Alanlarının Kamulaştırılması 255
1. Kamulaştırma ile Elde Edilebilecek Alanlar 255
2. Kamulaştırmayı Yapacak İdarenin Belirlenmesi 256
3. Kamulaştırma Süresi 257
B. Cephe Hattının Gerisinde Kalan Yerlerde Kamulaştırma 258
C. İmar Programına Alınmayan Yerlerde 259
II. İMAR KAMULAŞTIRMALARININ İLKE VE ÖZELLİKLERİ 260
A. İmar Planlarına Uygunluk 260
B. Kamu Yararı Kararından İstisna Tutulma 261
C. Kamulaştırmada Trampa İmkânı 262
Ç. Kamulaştırma Bedelinin Takdirinde İmar Faktörünün Nazara Alınmaması 263
D. Kamulaştırma İşlemine Karşı Açılacak Davalarda İmar Planlarının İptalinin İstenebilmesi 264
E. Kamulaştırmanın İmar Planında Öngörülen Amaçla Sınırlı Olması 265
F. İdarenin Kamulaştırma Yapmakla Yükümlü Olması 265
G. Trampa Yoluyla Kamulaştırılan ya da Hibe veya Bedelsiz Devredilen Yerlerde Özel Kişilerden Herhangi Bir Ücret Alınmaması 266
III. KAMULAŞTIRMA–KISITLILIK İLİŞKİSİ VE KISITLANAN TAŞINMAZLARIN EMLAK VERGİSİ 267
A. Genel Olarak 267
B. Kısıtlılığın Başlangıcı ve Sonu, Kapsamı ve Emlak Vergisi 267
1. Kısıtlılığın Başlangıcı 267
2. Kısıtlılık Hükümlerinden Yararlanma 268
3. Kısıtlılığın Sonu 269
4. Kısıtlılığın Kapsamı 270
a. Umumi Hizmetlere Ayrılmış Olması Sebebiyle Üzerinde İnşaat Yapılmasına İzin Verilmeyen Arsalar 270
b. Umumi Hizmetlere Ayrılmış Olması Sebebiyle Üzerinde İnşaat Yapılmasına İzin Verilmeyen Binalar 271
c. Kısıtlılık Hükümlerinin Uygulanması Gereken Diğer Taşınmazlar 273
5. Kısıtlılık Döneminde Emlak Vergisi 275
a. Verginin Oranı 275
b. Kısıtlı Emlak Vergisinin Sone Erdiği Durumlar 276
c. Emlak Vergisinin Tahsil Edilmemesi Gereken Durumlar 276
C. Umumi Hizmetlere veya Kamu Hizmetlerine Ayrılan Yerlerdeki Kısıtlılığın Kaldırılması 277
1. İlgili İdarenin Kamulaştırmadan Vazgeçmesi 277
2. Kamulaştırma Yapılması Amacıyla İdareye Başvuru 277
3. İmar Planında Değişiklik Yapılması Talebinde Bulunulması 278
4. Kamulaştırmasız El Atma Davası 279
a. Kamulaştırmasız El Atma Kavramı 279
b. Kamulaştırmasız El Atma Türleri 279
ba. Hukuka Uygun El Atma 279
bb. Hukuka Aykırı El Atma 280
bba. Fiilen El Atma 281
bbb. Hukuki El Atma 283
c. Kamulaştırmasız El Atma Halinde Açılabilecek Davalar 284
ca. El Atmanın Önlenmesi Davası 284
cb. Bedel Davası 285
cc. Tazminat Davası 286
cç. Ecrimisil Davası 289
cd. Dava Açma Süresi 289
ç. Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Görevli Mahkeme 290
5. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 292
6. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru 293
9. Bölüm
İMAR PLANLARININ UYGULANMASI SONUCUNDA OLUŞAN VE
MÜSTAKİL İNŞAATA ELVERİŞLİ OLMAYAN/OLAN PARÇALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. GENEL OLARAK 295
II. BAĞIMSIZ İNŞAATA ELVERİŞLİ OLMAYAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 295
A. Satılabilecek Taşınmazlar 295
B. Satış Yöntemi 296
C. Satış Yapılabilecek Kişiler 296
III. BAĞIMSIZ İNŞAATA ELVERİŞLİ OLAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 296
IV. BELEDİYE VE VALİLİKLERE AİT PARSELLERLE ŞÜYUULU TAŞINMAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 297
V. DEĞERLENDİRME ŞARTLARI 297
VI. İMAR KANUNU’NUN 17’NCİ MADDESİ UYGULAMALARINA KARŞI YARGI YOLU 298
A. Bedele İlişkin Yargı Yolu 298
B. İptal Davaları 300
C. Tapu İptali ve Tescil Davaları 300
10. Bölüm
BÖLGELEME
I. BÖLGELEME KAVRAMI 301
A. Tanım, Amaç ve Önemi 301
B. Ortaya Çıkışı 302
II. BELLİ BAŞLI BÖLGELEME TÜRLERİ 303
A. Kullanım Bölgelemesi (Use Zoning, Character Zoning) 303
1. Oturma Bölgeleri 304
2. Ticaret Bölgeleri 308
3. Sanayi Bölgeleri 310
a. Tanım 310
b. Organize Sanayi Bölgeleri 311
c. Endüstri Bölgeleri 312
ç. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri 313
4. Karma Bölgeleme 313
5. Diğer Kullanım Bölgelemeleri 315
B. Yoğunluk Bölgelemesi 316
1. Kavram ve Tanım 316
2. Yoğunluk Bölgelemesi Araçları 317
a. En Küçük Parsel Yüzölçümünün Tespit Edilmesi 317
b. Parsel Boyutlarının Sınırlandırılması 318
ba. Planlı Alanlarda 318
bb. Plansız Alanlarda 320
bba. Belediye ve Mücavir Alanlar İçerisinde ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 320
bbb. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 321
bbc. Belediye ve Mücavir Alan Sınırlar İçinde ve Dışındaki Yerleşme Alanı Dışında Kalan (İskân Dışı) Alanlarda 322
c. Yapının Parselle Bağlantısının Denetlenmesi 322
ca. Yapı İnşaat Alanı 322
cb. Yapının Arsa Üzerindeki Konumunun ve Bahçe Durumunun Denetlenmesi 323
cba. Yapının Arsa Üzerindeki Konumu 323
cbb. Bahçe Uzaklıkları 323
C. Yükseklik Bölgelemesi 326
1. Kavram ve Önemi 326
2. İmar Mevzuatında Yükseklik Bölgelemeleri 327
a. Planlı Alanlarda 327
b. Plansız Alanlarda 330
Ç. Başka Bölgeleme Sınırlamaları 330
1. Mezarlıklar 330
a. Mezarlıkların İnşası, Tesis, Tanzim ve Tezyini 330
aa. Mezarlıkların İnşası 330
ab. Mezarların Tanzim, Teçhiz ve Tezyini 332
b. Mezarlıkların Korunması 333
c. Mezarlıklarla İlgili Bölgeleme Kuralları 335
2. Hayvan Ahırları 337
D. Bölgeleme Kurallarına Aykırılık ve Sonuçları 337
1. Yapı Ruhsatının Verilmemesi 337
2. Çalışma İzninin Verilmemesi 338
3. Kullanıma Son Verme 338
11. Bölüm
İMAR HUKUKUNDA İFRAZ VE TEVHİD
I. TANIM, İFRAZ VE TEVHİT ÇEŞİTLERİ, HUKUKİ NİTELİĞİ VE PARSELASYONDAN FARKI 339
A. İfraz (Ayırma) ve Tevhit (Birleştirme) 339
1. İfraz 339
2. Tevhit (Birleştirme) 339
B. İfraz Çeşitleri 340
1. İfraz İstemine Göre 340
a. Rızai (İsteğe Bağlı) İfraz (Parselasyon) 340
b. Mahkeme Kararı ile İfraz 341
c. Cebri İfraz (Hamur Kuralı, Arsa ve Arazi Düzenlemesi) 341
2. Yeni Adalar Oluşup Oluşmamasına Göre 341
a. Basit ifraz ve Tevhit (Parselasyon Niteliğinde Olmayan) 341
b. Parselasyon Niteliğinde İfraz ve Tevhit 342
C. İfraz ve Tevhit İşlemlerinin Hukuki Niteliği 342
Ç. İfraz ve Tevhidin Arazi ve Arsa Düzenlemesinden Farkı 342
II. İMAR PLANI BULUNAN ALANLARDA İFRAZ VE TEVHİT 343
A. Uygulama İmar Planının Yürürlüğe Girmiş Olması 343
B. Uygulama İmar Planına Uygun Olarak Parselasyon Planının Yapılması 344
1. Kural 344
2. İstisnalar 344
C. İfraz ve Tevhit İşlemleri Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 345
1. Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlerin İfrazına Yer Verilmemesi 345
2. Yapılacak İfraz ve Tevhidin İmar Planlarına ve İmar Mevzuatına Uygun Olması 346
3. Yola Cephesi Olmayan Parsel Oluşturulamaması ve İfraz Edilememesi 346
4. Yapı Yapılması Yasaklanan Afet Alanlarının İfraz Edilememesi 347
5. Kamu Hizmet ve Tesislerinin Gerçekleştirilmesi Amacıyla Yapılacak Kamulaştırmalarda İfrazlar 347
6. Ada İçindeki Parsel Dağılımının Yapıların Estetiği ve Sokak Siluetini Bozmadığının Etüt Edilmesi 348
7. Mevcut Haliyle Yapılaşmaya Elverişli Olmayan Parsellerin Resen Tevhit veya İfrazı 348
8. İfraz ve/veya Tevhide Konu Olan Parsellerin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Dışında Kalan Kısımlarının Ayrılması 349
9. İfraz ve Tevhidin Zorunlu Olmadığı Durumlar 349
10. Aynı Yapı Nizamı ve Kullanım Kararına Sahip Parsellerin Tevhidi 349
11. Yapı Nizamı ve Kullanım Kararı Farklı Olan Parsellerin Tevhit Edilememesi 350
12. İfraz Şartlarının Aranmadığı Durumlar 350
13. İki Parselin Tevhidinde Kademelenme Yapılmasının Zorunlu Olduğu Durumlar 350
14. İfraz ve Tevhidin, Maliklerin Talebi Üzerine Yapılabilmesi 350
15. İfraz ve Tevhitte Düzenleme Ortaklık Payının Alınamaması 351
16. İfraz ve Tevhidin Yola ve Yeşil Alana Terk Şartına Bağlanamaması 351
17. İfraz veya Tevhide Konu Parsellerin Plan Dışında Kalan Kısmının Ayrılabilmesi 353
Ç. Parselasyon Planı Oluşturulmamışsa 353
D. Gelecekteki Gelişmeye Açık Alanlarda İfraz ve Tevhit 353
E. İmar Planlarında Parsel Cepheleri Tayin Edilmeyen/Edilen Yerlerde Yapılacak İfrazlar 355
III. İMAR PLANI DIŞINDA KALAN ALANLARDA İFRAZ VE TEVHİT 355
A. Belediye ve Mücavir Alanlar İçerisinde ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 355
B. Köy ve Mezraların Yerleşik Alanı ve Civarı ile Kırsal Yerleşik Alanlar ve Civarının Tespiti 356
C. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda İfraz ve Tevhit 357
Ç. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışındaki Yerleşme Alanı dışında Kalan (İskân Dışı) Alanlarda İfraz ve Tevhit 358
IV. İMAR MEVZUATINDA İFRAZLA VE TEVHİTLE İLGİLİ SINIRLAMALARA UYULMAMASI GEREKEN DURUMLAR 358
A. Özelleştirme Programına Alınan Kuruluşlara Devri Gereken Taşınmaz Mallarda 358
B. Tarım Arazilerinde 359
C. Taşkömürü Havzasındaki Bedelli Devir Edilecek Taşınmaz Mallarda 359
Ç. Hazineye Ait Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğünün Kullanımında Olan Taşınmaz Mallarda 359
D. Taşınmaz Kültür Varlıklarında 360
V. TEVHİDİN YAPILABİLECEĞİ DURUMLAR 360
VI. İFRAZ VE TEVHİT USULÜ 361
A. Başvuru 361
B. Re’sen İfraz ve Tevhit 362
C. Harcın Yatırılması 362
Ç. İfraz ve Tevhit Kararı 363
VII. İFRAZ VE TEVHİT İŞLEMLERİNİN ONAYI VE ŞUYUUN İZALESİ DAVASI 363
A. İfraz ve Tevhit İşlemlerinin Onayında Yetki, Onay Süresi ve Tapu Dairesinde Yapılacak İşlemler ve Süreleri 363
1. Onay Yetkisi 363
2. Onaylamada Süre 364
3. Tapu Dairesince Yapılacak İşlemler ve Süresi 364
B. Şüyuun İzalesi 365
1. Tanım ve Kavram 365
2. Şüyuun İzalesi Yolları 365
12. Bölüm
ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ (PARSELASYON)
I. TANIM, TARİHİ GELİŞİMİ, AMACI, ÖNEMİ VE FAYDALARI 367
A. Terim Meselesi ve Tanım 367
B. Tarihi Gelişimi 368
1. Batı’da 368
2. Türkiye’de 369
C. Parselasyonun Amacı 372
1. Kentsel Gelişme Amacıyla 372
2. Tamamlayıcı Nitelikte 372
3. Yeniden Düzenleme İçin 373
4. Kentsel Yenileme İçin 373
Ç. Parselasyonun Denetim Niteliği ve Faydaları 373
D. Hukuki Niteliği 375
E. 3194 Sayılı Kanun’a Göre AAD ile 2981/3290 Sayılı Kanun’un 10/c Maddesine Göre AAD Uygulaması Arasındaki Farklar ve Benzerlikler 376
1. Farklılıklar 376
2. Benzerlikler 377
a. Bedele Dönüştürme Açısından 377
b. Ferdîleştirme Açısından 378
II. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ YETKİSİ 378
A. Belediye ve Mücavir Alanlar İçinde ve Dışında ve Büyükşehir Belediyelerinde 378
1. Belediye ve Mücavir Alanlarda 378
2. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında 378
3. Büyükşehir Belediyelerinde 379
B. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Parselasyon Yetkileri 379
1. Cumhurbaşkanı’nca Yetkilendirilen Alanlar ile Merkezi İdarenin Yetkisi İçindeki Kamu Yatırımları, Mülkiyeti Kamuya Ait Arsa ve Arazilerde 379
2. Devletin Hüküm Ve Tasarrufu Altında Bulunan veya Mülkiyeti Hazineye, Kamu Kurum veya Kuruluşlarına veya Gerçek Kişilere Veyahut Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Ait Olan Taşınmazlar Üzerinde 380
3. Tabi Afetlerle İlgili Kanunlar Kapsamındaki Yetkiler 380
4. Haydarpaşa Limanı ile İlgili Yetkiler 381
5. T.C Devlet Demiryollarına Ait Taşınmazlarla İlgili Yetkiler 381
6. Milletvekili Lojmanlarıyla İlgili Yetkiler 381
7. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8/g Maddesi ile Verilen Yetkiler 382
C. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın Parselasyon Yetkileri 382
Ç. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Parselasyon Yetkileri 383
D. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın Parselasyon Yetkileri 383
E. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın Parselasyon Yetkileri 383
III. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ (PARSELASYON) İŞLEMİNİN AŞAMALARI 384
A. Düzenleme Alanının Belirlenmesi 384
1. Düzenleme Alanını Tespit Yetkisi 384
2. Düzenleme Alanının Tespiti Esasları 384
a. İmar Planlarının Yürürlüğe Girmiş Olması 384
b. Düzenleme Alanlarının Tespitinde 5 Yıllık İmar Programlarına Öncelik Tanınması 385
c. Düzenleme Sahasının Müstakil Bir İmar Adasından Daha Küçük Olmaması 385
ç. Düzenleme Sahalarının İmar Planları ile Getirilen Tüm Kullanım Alanlarını Hazır Bulunduracak Şekilde Tespit Edilmesi 385
d. Düzenleme Sahalarının Beldenin İnkişaf ve İhtiyaç Durumuna Göre Tespit Edilmesi 386
e. Düzenleme Alanının Yapılaşmış Alanla Bağlantılı ve Bu Alanın Devamı Olacak Şekilde Belirlenmesi 386
f. İmar Planı İçerisinde Düzenleme Sahaları Tespit Edilirken, Düzenleme Sahalarındaki DOP Oranlarının Mümkün Mertebe Dengeli Olması 387
g. Yeni Bir Düzenleme Yapılmasını Gerektirecek Bir Neden Olmaksızın İkinci Kez Parselasyon Yapılamaması 387
3. Düzenleme Sınırı Geçirilirken Dikkat Edilecek Hususlar 387
a. İmar Planlarında Belirtilen Düzenleme Sınırları Varsa Bu Durumun Dikkate Alınması 387
b. İmar Planlarında Düzenleme Sınırları ile ilgili Herhangi Bir Belirtme Olmaması 388
ba. İskân Sahasının Bittiği Yerlerde İskân Sınırından 388
bb. İskân Sahası İçindeki Yollardan 388
bc. Düzenleme Sınırı Herhangi Bir Parseli İki veya Daha Fazla Parçaya Bölmesi Halinde 388
bç. Park, Meydan, Yeşil Alan, Rekreasyon Alanı, Ağaçlandırılacak Alan, Mezarlık ve Otopark Alanlarında Düzenleme Sınırının Geçirilmesi 388
c. Düzenleme Sınırı; Gerek Görülmesi Halinde Özel Kanunlarla Korunan Alanların Dış Sınırından ve Kıyı Kenar Çizgisinden Geçirilebilir 389
ç. Düzenleme Sahası Dışında Bırakılamayacak Parsel Ya da Parseller 389
d. Kamunun Mülkiyeti ile Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri Yetkisi İçindeki Kamu Yatırımlarının Bulunduğu Alanlarda 389
e. Diğer Hususlar 389
B. Parselasyon Yapabilecek Görevlilerin Görevlendirilmesi 391
C. Hazırlık Çalışmaları 392
1. Halihazır Harita, Onaylanmış İmar Planı, Tapu Kayıtları ve Parsel Sınırlarının Elde Edilmesi 392
a. Halihazır Harita ve Onaylanmış İmar Planının Elde Edilmesi 392
b. Tapu Kayıtlarının ve Parsel Sınırlarının Elde Edilmesi 392
2. Halihazır Haritaların Revize Edilmesi 393
3. Kadastral Parsellerin Halihazır Haritaya Aktarılması 394
4. Uygulamaya Giren Parsellerin Yüzölçümlerinin Kontrolü 394
5. Tapu Kayıtları Üzerinde Belirtme Yapılması 394
6. Parselasyon Planı Paftalarının Hazırlanması ve İmar Adalarının Numaralandırılması 395
a. Parselasyon Planı Paftalarının Hazırlanması 395
b. İmar Adalarının Numaralandırılması 395
Ç. Düzenleme Alanında Uygulama İşlemleri 396
1. İmar Adalarının Parsellenmesi ve Parselasyon Planlarının Düzenlenmesi 396
a. Genel Olarak 396
b. Parselasyon Planının Tanımı 396
c. Parselasyon Planlarının Hazırlanması ve Kontrolü 398
ca. Parselasyon Planlarının Yapımında Yeterlik 398
cb. Parselasyon Planı Dosyasında Bulunması Gereken Bilgi ve Belgeler 398
cc. Parselasyon Planı Açıklama Raporu 399
cç. Parselasyon Planlarının Kontrolü 399
ç. Parselasyon Planlarının Onaylanması ve İlanı 400
ça. Parselasyon Planlarının Onaylanması 400
çb. Parselasyon Planları Hakkında Ön Askı İşlemi/İşlemleri 401
çc. Parselasyon Planlarının İlanı (Tebliği) 401
d. Parselasyon Planlarına itiraz ve Karara Bağlanması 403
e. Parselasyon Planlarının Yapılması ve Onaylanmasında Süre 403
f. Parselasyon Planlarının Kontrol ve Tescili 404
fa. Kadastro Kontrolleri 404
fb. Tapuya Beyan ve Tescil 405
fba. Düzenlemeye Giren Parseller Üzerinde İrtifak Hakkı, İntifa Hakkı Ve Benzeri Ayni Haklar ve Korunması Gerekli Yapıların Bulunması 405
fbb. Tescile Tabi Olmadığı Halde, İmar Mevzuatı Gereği Yapılaşma Hakkı Verilen, Ruhsata Tabi Yapıların Yapılabileceği Umumi Ve Kamu Hizmet Alanları 405
fbc. Kapanan Yollar Nedeniyle İmar Mevzuatına Uygun Müstakil İmar Parseli Oluşturulabilen Alanların Ve Plan Gereği Umumi Ve Kamu Hizmet Alanlarına Terk Edilen Alanlardan Belediye Adına Tescil Edilebilecek Diğer Alanların Tescil İşlemi 406
fbç. AAD Sonucunda Kamuya Terk Edilen/Bağışlanan/DOP’tan Oluşan Tescil Harici Alanların Tescile Konu Olması 406
fbd. Kamuya Ait Mülkiyetlerde; DOP, Terk Veya Bağış Yolu İle Umumi Ve Kamu Hizmet Alanlarına Bırakılan Alanların, İmar Planı Değişikliği İle Umumi Ve Kamu Hizmet Alanları Dışında Başka Bir Kullanıma Konu Edilmesi 406
fbe. Düzenlemeye Giren Tescil Harici Arazilerin Tescili 406
fbd. Bölgenin İhtiyacına Ayrılan Alanlardan Belediye Hizmetleri İle İlgili Olanların Tescili 407
fbe. Bölgenin İhtiyacına Ayrılan Alanlardan Belediye Hizmetleri İle İlgili Olanların Dışında Kalan Ve Hazine Adına Tapu Tescili Gereken Diğer Alanlar 407
2. Yola Cephesi Olmayan Parsel Oluşturulmaması 408
3. Asgari Parsel Büyüklüğünün Altında Parsel Oluşturulmaması 408
4. Düzenleme Alanında Bulunan Yapıların/Ağaçların Durumu 409
a. Kamu Hizmetlerine/Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlere Rastlayan Alanlardaki Yapıların/Ağaçların Durumu 409
b. Düzenleme Alanındaki Yapıların Durumu 409
5. Düzenlenmiş Arsalarda Bulunan Yapılarda İlave Değişiklik ve Tamiratlar 410
a. Küçük Ölçüde Zaruri Tamirlerin Yapılabileceği Yapılar 411
b. Parsel Sahibinin Muvafakati ile İlave Değişiklik ve Esaslı Tamir İzni Verilen Yapılar 412
c. Parsel Sahibinin Muvafakatinin Olmadığı Takdirde İlave Değişiklik ve Esaslı Tamir İzni Verilmeyen Yapılar 413
ç. Plan ve Mevzuat Hükümlerine Göre Mahzur Bulunduğu Gerekçesiyle İlave, Değişiklik ve Esaslı Tamir İzni Verilmeyen Yapılar 413
d. İK m. 18 Hükümlerinin Tatbiki Mümkün Olmayan Hallerde Kadastral Parsellere Ruhsat Verilmesi 413
e. Hazine ya da Belediyeye Ait Yerlere Rastlayan Yapılar 414
6. Hisseli Arazi ve Arsaların Müstakil Hale Getirilebilmesi 415
7. Plan İçinde Kapanan Yollar ve Yol Fazlaları 416
a. Yoldan İhdas 416
b. İhdas Edilen Kadastral Yolların Kullanımı 418
c. İmar Kanunu’nun 15 ve 16’ncı Maddeleri Gereğince İhdas 418
ç. Mücavir ve Plansız Alanlarda İhdas 419
ça. Mücavir Alanlarda 419
çb. Plansız Alanlarda 419
d. İmar Yollarının İhdası 420
D. Parselasyon Planlarının İlanı ve İtirazların Karara Bağlanması 420
1. Parselasyon Planlarının İlanı 421
2. Parselasyon Planlarına İtiraz ve İtirazların Karara Bağlanması 422
3. Ön Askı İşlem Ya da İşlemlerinin Yapılabilmesi 422
IV. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI 422
A. Tanımı ve Amacı 422
1. Tanımı 422
2. Amacı 423
B. Düzenleme Ortaklık Payının Şartları 424
1. Parselasyon Planlarının Yapılmış Olması 424
2. Düzenlemeye Giren Tüm Parsellerden DOP Kesilmesi 424
3. Düzenlemeye Giren Tüm Parsellerden Yüzölçümleri Oranında Eşit ve Dengeli DOP Alınması 424
4. Herhangi Bir Parselden Bir Defadan Fazla DOP Alınmaması 424
5. 2981/10–b Gereği Bedelsiz Terk Edilen Alanların Uygulama Sahasındaki DOP’tan Az Olması Durumunda, Parselasyon Planı Sırasında DOP’a Tamamlayan Fark Kadar DOP Alınması 425
6. İfraz ve Tevhit Sırasında Kesilen Miktarı %45’e Tamamlayacak Oranda DOP Alınması 426
7. Yüzölçümü Farklılığının DOP’ta Eritilmemesi 426
8. Düzenleme Nedeniyle Yapılan Giderlere İştirak İstenmemesi 426
9. Kontrollük Ücretinin Alınabilmesi 427
10. Yeniden Düzenleme Yapılan Yerlerden Ayrıca Değerlenme Resmi Alınmaması 427
C. Düzenleme Ortaklık Payı Oranı ve Hesaplanması 427
1. Düzenleme Ortaklık Payı Oranı 427
2. Düzenleme Ortaklık Payının Hesaplanması 428
3. Düzenleme Ortaklık Payı Hesabında Hata 429
a. Kapanan Yolların Durumu 429
b. Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin Durumu 429
c. Uygulama Alanındaki Tescil Harici Tesislerin Durumu 430
ç. Umuma Ait Tesislerin Uygulama Bölgesinde Var Olması 430
Ç. DOP Olarak Ayrılan Alanların Umumi Hizmetlere Ayrılan Alanlara Yetmemesi 430
1. Eksik Kalan Miktarın Tescil Harici Yerlerden Karşılanması 431
2. Eksik Kalan Miktarın Belediyenin Mülkiyetindeki Alanlardan Karşılanması 432
3. Eksik Kalan Miktarın Muvafakat Alınması Kaydıyla Kamuya Ait Taşınmazlardan Karşılanması 432
4. Eksik Kalan Miktarın Muvafakat Alınması Kaydıyla Hazine Mülkiyetindeki Taşınmazlardan Karşılanması 433
5. Eksik Kalan Miktarın Kamulaştırma Yoluyla Karşılanması 433
D. Düzenleme Ortaklık Payının Alınmadığı Durumlar 435
1. Parselasyon Planı Yapımı Sırasında Mevcut Yapılar Nedeniyle Parsellerden Düzenleme Ortaklık Payı Alınamaması 435
2. Parselasyon Planının Oluşturulabildiği Hallerde DOP’un Bedele Dönüştürülebilmesi 436
a. Öncelikle Belediye/Valilik Mülkiyetindeki Alanlardan veya Hazine Taşınmazlarından Tahsis Yapılmak Suretiyle Hisselendirilerek Parselasyon Planının Yapılması 436
b. Kanunlara Uygun Olarak İnşa Edilmiş Mevcut Yapı Nedeniyle Kesinti Yapılamayan Parsele Denk Gelen Miktarı Bedele Dönüştürmek Suretiyle Parselasyon Planının Yapılması 437
3. Kamulaştırılan Taşınmazlar İle Kamu Hizmetlerine Tahsis Edilip İmar Planında Da Aynı Kullanım Amacına Ayrılan Kamuya Ait Taşınmazlardan DOP Alınamaması 438
4. Evvelce Yapılan Düzenlemeler Dolayısıyla DOP Alınmış Olan Arsa veya Arazilerin DOP Hesabına Katılmaması 438
5. Evvelce Yapılan Düzenlemeler Dolayısıyla DOP Alınmış Olan Arsa veya Arazilerde DOP’un Bedele Dönüştürülmesi 439
E. Düzenleme Ortaklık Payının Kullanılması 440
1. Umumi ve Kamu Hizmet Alanları Kavramı 440
2. Düzenleme Ortaklık Payının Ayrılmasında Öncelik Sırasının Bulunmaması 441
3. Düzenleme Ortaklık Payının Kullanılması 442
a. Umumi Hizmetler İçin Kullanılması 442
b. Taşkın Kontrol Tesisi Alanlarının Karşılanması Amacıyla Kullanılması 443
F. Düzenleme Ortaklık Payının Anayasaya Aykırılığı Sorunu 443
V. DAĞITIM VE TAHSİS 444
A. İmar Parselinin, Kadastro Parselinin Bulunduğu Yerden Verilmesi 444
B. Kadastro Parselinin Bulunduğu Yerden İmar Parseli Verilememesi ve Nedenleri 445
1. Hukuki Nedenler 446
2. Teknik Zorunluluklar 446
3. Fiili Zorunluluklar 447
C. Kadastro Parselinin Bulunduğu Yerden İmar Parseli Verilememesinin Sonuçları 448
1. Hisse Ayrımı Yapılabilmesi 448
2. Müstakil Hale Getirilebilmesi 449
3. Hisselendirme Yapılabilmesi 449
4. Arazideki Mevcut Yapılaşmalar Dikkate Alınarak İmar Parsellerinin Oluşturulması 450
5. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun Uygulanması 450
6. Düzenleme Ortaklık Payının Bedele Dönüştürülmesi 452
7. Parselasyon Planında Kamu Ortaklık Payı Hisselendirmesiyle Oluşan Kamulaştırmaya Konu Parsellerin Bulunduğu Alanlarda, Yeniden Parselasyon Planı Yapılması 452
VI. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİNDE DÜZENLENEN CETVELLER 453
A. Özet Cetveli 453
B. Mal Sahipleri Araştırma ve Özet Formu 454
C. Tescile Esas Dağıtım Cetveli 455
Ç. Kadastro Ayırma Çapı 456
D. Yapı–Muhdesat Cetveli 457
E. Askı Dağıtım Cetveli 459
VII. İMAR PLANI OLMAYAN YERLERDE YAPILAŞMA AMACIYLA ÖZEL PARSELASYON PLANLARI VE SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMELERİNİN YAPILAMAMASI 459
VIII. ARSA VE ARAZİ DÜZENLEMESİNİN KESİNLEŞMESİ VE İTİRAZ 459
A. Arsa ve Arazi Düzenlemesinin Onayı ve İlanı 459
1. Normal Belediyelerde 459
2. Büyükşehir Belediyelerinde 460
3. Belediye ve Mücavir Alanları Dışında 461
4. Parselasyon Planlarının İlanı 461
B. Arsa ve Arazi Düzenlemesine İtiraz ve Giderilmesi 463
IX. ARSA VE ARAZİ DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNİN YARGI KARARIYLA İPTAL EDİLMESİ VE SONUÇLARI 463
A. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Yargısal Denetimi 463
B. Mahkeme Kararıyla Parselasyon Planlarının İptal Edilmesi 464
1. Parsel Bazlı İptal Kararlarının Uygulanması 464
2. Parselasyon Planının, Planı Onaylayan Encümen Kararının Ya da İlgili Kurum Onayının İptal Edilmesi 465
a. İptal ile Birlikte Kök Parsellere Dönülmesi 465
b. Geri Dönüşüm İşlemleri İle Birlikte Yeni Bir Parselasyon Planının Yapılması 465
3. Tescilli İmar Parselleri Üzerinden Yeni Bir Parselasyon Planının Yapılabilmesi 466
4. Mahkeme Kararı İle İptal Edilen İmar Uygulamalarında Bedele Dönüştürme İşleminin Bulunması 466
5. Hukuki ve Fiili İmkansızlıklar Nedeniyle Geri Dönüşüm Yapılamaması 466
C. Parselasyon Planlarının Hatalı Yapılması 467
Ç. Mahkemece İptal Edilen Parselasyon Planlarının Geri Dönüşümü Yapılarak Kök Parsele Dönülemeyeceğinin Tespiti Halinde 468
13. Bölüm
İMAR HAKLARININ AKTARIMI
I. İMAR HAKKI VE AKTARIMI 469
A. İmar Hakkı Kavramı 469
B. İmar Hakkının Aktarımı 470
1. Tanım ve Fonksiyonları 470
2. Çeşitli Ülkelerde İmar Haklarının Aktarımı Programları 472
3. Aktarım Sisteminin İşleyişi 473
a. Gönderen Alanın Tespiti 474
b. Alıcı Alanın Hazırlanması 474
c. İmar Hakkının Aktarımı İçin Pazarlanabilir Bir Değerin Belirlenmesi 475
ç. Kapsamlı Bir İmar Planı Değişikliğinin Gerektirdiği Mevzuattaki Değişikliklerin Yapılması 476
d. İHA Programlarının Yararlarının Görülmesi 477
II. İMAR (YAPILANMA) HAKKI AKTARIMI MODELİNİN TÜRK HUKUKUNDAKİ DURUMU 477
A. Kültür ve Tabiat Varlıkları Hukukunda 477
1. Tarihçe ve Kavram 477
2. Yapılanma Hakkının Aktarımının Genel Şartları 479
3. Yapılanma Hakkının Aktarımında Yetkili İdareler 480
4. Yapılanma Hakkının Aktarımının İşleyişi 480
a. Yapılanma Hakları Kısıtlanmış Taşınmaz Alanının Belirlenmesi 480
b. Yapılanmaya Açık Aktarım Alanlarının Belirlenmesi 481
c. Yapılanma Hakkı Kısıtlanmış Taşınmaz ve Yapılanmaya Açık Aktarım Alanlarının Onaylanması 481
ç. Kısıtlanmış Yapılanma Haklarının Belirlenmesi 482
d. Kısıtlanmış Yapılanma Haklarının Menkul Kıymetleştirilmesi 483
e. Gayrimenkul Değerleme Şirketlerince Rayiç Değerlendirmesi Yapılması 483
B. Kentsel Dönüşüm Hukukunda 485
C. İmar Hukukunda 485
1. Tanım 485
2. İmar Hakkı Aktarımının Fonksiyonu 486
3. İmar Hakkı Aktarımına Konu Alanlar 486
4. İmar Hakkı Aktarımının Yapılması 488
a. İmar Hakkı Aktarımı İle İlgili Usul ve Esaslar 488
b. İmar Hakkı Aktarımı Başvuru ve Onay Süreci 489
5. İmar Hakkı Aktarımında Değer Tespiti 490
13. Bölüm
İMAR UYGULAMASI NEDENİYLE HAZİNEYE VE İL ÖZEL İDARELERİNE AİT TAŞINMAZLARIN BELEDİYE VE İL ÖZEL İDARELERİNE TERKİ
I. TERKİN ŞARTLARI 493
A. Terk Yapılacak Taşınmazların İmar Planlarında Umumi Hizmetlere Ayrılmış Yerlerde Kalması 493
B. Hazineye veya İl Özel İdarelerine Ait Bulunması 494
C. Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne Ait Olmaması veya Millî Savunma Bakanlığı Tarafından Kullanılıyor Olmaması 494
Ç. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan İzin Alınması 495
D. Parselasyonun Yapılmış Olması 495
II. TERK YETKİSİ 496
III. TERK İŞLEMİNİN AŞAMALARI 496
A. Başvuru 496
B. Onay 496
C. Terkin Usulü 497
Ç. Bedel İstenmemesi 497
IV. TAŞINMAZIN TERK EDEN KAMU İDARESİNE İADESİNİN ŞARTLARI 497
A. Özel Mülkiyete Konu Olma 497
B. Amaç Dışı Kullanım 498
14. Bölüm
YAPI RUHSATI
I. YAPI KAVRAMI 501
A. İmar Hukukunda Yapı 501
B. Resmî Bina – Özel Bina Ayrımı 503
II. PLANLI ALANLARDA YAPI RUHSATI 504
A. Yapı Ruhsatı Alınmasını Gerektiren Yapılar veya Mevcut Yapıdaki Değişiklikler 505
B. Özel Kişilere Ait Yapılarda Yapı (İnşaat) Ruhsatı 505
1. Yeni Yapılar 505
a. Genel Şartlar 505
aa. Uygulama İmar Planının Yürürlüğe Girmiş Olması 505
ab. Ruhsat İstenilen Yerin Şüyuulandırılarak İmar parseli Haline Dönüşmesi 506
ac. Projelerin Yürürlükteki Hukuk Kurallarına Uygun Olması 507
aç. Teknik Altyapı Hizmetlerinin Götürülmüş Olması 509
ad. Bina İnşaat Harcının Yatırılması 509
ae. Kanunlardaki Şartların Dışında İdarece Ek Şartlar Konulamaması 509
b. İdareden Alınması Gereken Belgeler 510
ba. İmar Durumu (İmar Çapı) 510
bb. Yol Kotu Tutanağı 511
bc. Kanal Kotu Tutanağı 512
bç. Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu 512
bd. Aplikasyon Krokisi 513
be. Kayıt ve Suret Harcı 513
c. Projelerin Hazırlanması 514
ç. Yapı Ruhsatı Talebinde Bulunulması 515
ça. Bina İnşaat Harcının ve Diğer Harçların Yatırılması 515
çb. Otopark Bedelinin Yatırılması 517
çc. Ruhsat Başvurusuna Eklenecek Belgeler 518
çca. Tapu Kayıt Örneği ya da Tapu Yerine Geçebilecek Belgeler 518
çcb. Mimari Proje 519
çcc. Vaziyet Planı 520
çcç. Yapı Aplikasyon Projesi 521
çcd. Statik Proje 521
çce. Mekanik Tesisat Projesi 523
çcf. Elektrik Tesisat Projesi 525
çcg. Peyzaj Projesi 525
çcğ. Yapının Özelliğine ve Mahallin Şartlarına Göre İlgili İdarece Ek Olarak İstenen Projeler 525
çch. Projelerin Enerji Ekonomisi Şartlarına Uygunluğu 526
çcı. Projelerin Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik’te Öngörülen Şartlara Uygunluğu 526
çci. Projelerin Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliğine Uygunluğu 527
çd. Diğer Hususlar 528
d. Yapı Ruhsatının Düzenlenmesi 529
e. Avan Proje Zorunluluğu Getirilmemesi ve İstisnaları 530
f. İleri Tasarım Yöntemleri ve Teknolojileri Gerektiren, Özellik Arz Eden Binaların Tasarımının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Bu Amaçla Belge Almış Meslek Mensuplarının Gözetim ve Kontrolünde Yapılmış Olması 531
g. Gerektiğinde İlgili Makamlardan Görüş Alınması 531
ğ. Gerektiğinde Parsel Malik veya Maliklerinden Görüş Alınması 531
h. Fenni Mes’ullerin ve Fen Adamlarının Belirlenmesi ve Sorumlulukları 532
ha. Fenni Mes’ullerin ve Fen Adamlarının Belirlenmesi 532
hb. Fenni Mes’ullerin ve Fen Adamlarının Sorumlulukları 533
hc. Denetim Grevi Üstlenilen Yapı Alanı Kayıtlarının Tutulması 534
hç. Fenni Mesullerin Üstlenebileceği İnşaat Miktarları 534
hd. Fenni Mesullerin ve Fen Adamlarının Sicillerinin Tutulması 535
he. Yapı Müteahhidi, Taşeron ve Şantiye Şeflerinin Fenni Mesul Görevini Üstlenememeleri 535
2. Ek Yapım ve Değişiklikler 535
a. Özgün Fikir İfade Eden Yapılarda ve Onaylı Mimari Projelerde Ruhsata Tabi İlave, Esaslı Tamir ve Tadillerde Proje Müelliflerinin Görüşünün Alınması 536
aa. Mimari Estetik Komisyonunun Kurulması 536
ab. Özgün Fikir İfade Etmeyen Mimarlık Eserleri ve Projelerinde Yapılacak Değişikliklerde Önceki Müelliflerin Görüşünün Alınmaması 537
ac. Önceki Müelliflerin İzni Alınmadan Değişiklik Yapılabilen Özgün Fikir İfade Eden Mimarlık Eserleri ve Projeleri 537
aç. İlk Müellifin Telif Ücreti Alabilmesi 538
ad. Yapı Ruhsatı Alınmış İnşaatlarda Yapılacak Ruhsata Tabi İlave ve Esaslı Tamir ve Tadiller 538
b. Ruhsat (İzin) Alınması Gerekmeyen Durumlar 539
ba. Planlı Alanlarda 539
bb. Plansız Alanlarda 541
C. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Yapılar 541
1. Ruhsat Ön Şartları 542
a. İmar Planlarının Yapılmış Olması 542
b. ÇED Olumlu Raporu veya ÇED Gerekli Değildir Kararı Alınması 542
c. Avan Proje Hazırlattırılarak İlgili İdarelere Sunulması 542
ç. Her Türlü Fenni Mesuliyetin Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Mimar ve Mühendislerince Üstlenilmesi 542
d. PAİY m. 57’deki Belgelerin Aranması 543
2. Yapı Ruhsatının Düzenlenmesi 543
3. Devletin Güvenlik ve Emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin Harekât ve Savunması Bakımından Gizlilik Arzeden Yapı ve Tesisler 544
4. Elektronik Haberleşme İstasyonları 545
a. Kule ve Direkler İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurlarının İmar Planlarında Gösterilmesi 545
aa. İmar Planı Bulunan Yerlerde 545
ab. İmar Planı Bulunmayan Yerlerde 546
b. Ruhsata Tabi Olan Kule ve Direkler İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurları 546
c. Ruhsata Tabi Olmayan Kule ve Direkler İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurları 546
ca. Kamu Hizmetine Tahsis Edilmiş Tüm Alanlar İle Kamu veya Özel Mülkiyete Tabi Arsa ve Arazilerde Kurulumuna Mahsus Kule ve Direkler İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurları 546
cb. İzin Belgesi Bedeli Alınması 547
ç. İzin veya Ruhsata Tabi Olmayan Elektronik Haberleşme Cihazları ile Bu Cihazların Teknik Donanım ve Bileşenleri 547
d. Elektronik haberleşme istasyonları için kamu kurum veya kuruluşları tarafından yer kullandırılması 548
e. Elektronik Haberleşme Araçları İle İlgili Diğer Hususlar 548
f. İK Ek m. 9’un Yürürlüğe Girmesinden Önce Kurulmuş Elektronik Haberleşme İstasyonlarına Mahsus Kule ve Direkler ile Bunların Zorunlu Altyapı Unsurları 549
Ç. Gelişme Alanlarında Yapı Ruhsatı 551
1. Yeni Yapılar 551
a. Teknik Alt Yapısı Yapılmış Gelişme Alanlarında Yapı Ruhsatı 551
b. Teknik Alt Yapısı Yapılmamış Gelişme Alanlarında Yapı Ruhsatı 551
c. Toplu Konut Alanlarında Yapı Ruhsatı 552
2. Mevcut Binalar 552
D. Özel İmar Düzenine Tabi Yerlerde Yapı Ruhsatı 553
1. Sit Alanlarında 553
2. Organize Sanayi, Endüstri ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 553
a. Organize Sanayi Bölgelerinde 553
b. Endüstri Bölgelerinde 554
c. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 554
3. Kıyılarda, Sahil Şeritlerinde ve Doldurtma ve Kurutma Yoluyla Kazanılan Arazilerde 555
a. Kıyılarda 555
b. Kıyıda Doldurma ve Kurutma Yoluyla Kazanılan Arazilerde 557
c. Sahil Şeritlerinde 557
4. Diğer Bölgelerde ve Alanlarda 558
a. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde 558
b. Toplu Konut Alanlarında 558
c. Halk Konutları, Nüve Konutlar ve Geçici Olarak Kullanılacak Misafir Konutları İnşasında 559
ç. Boğaziçi’nde 559
III. İMAR PLANI OLMAYAN KÖY YERLEŞİK ALAN SINIRLARI İÇİNDE YAPI RUHSATI ALINMASI GEREKEN KAMU YAPILARI 559
A. Köyün İhtiyacına Yönelik Olarak İlk ve Orta Öğretim Tesisi, İbadet Yeri, Sağlık Tesisi, Güvenlik Tesisi Gibi Yapılar 559
B. Köyün İhtiyacına Yönelik Olarak İlk ve Orta Öğretim Tesisi, İbadet Yeri, Sağlık Tesisi, Güvenlik Tesisi Gibi Yapıların Dışında Kalan Kamusal Yapılar 560
C. Devletin Güvenlik ve Emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin Harekât ve Savunması Bakımından Gizlilik Arzeden Yapılar 560
1. Yapı Ruhsatı Verilen Yapılar 560
2. Ruhsat Alınmasına Gerek Olmayan Yapılar 560
IV. PLANSIZ ALANLARDA YAPI RUHSATI 561
A. Belediye ve Mücavir Alan Sınırı İçinde Planı Bulunmayan Alanlarda 561
1. Özel Kişilere Ait Yapılar 561
a. Tapu Kayıt Örneği 561
b. Mimari Proje 562
c. Statik Proje 562
2. Kamu Kurum ve Kuruluşların Ait Yapılar 562
B. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Kalan (İskân Dışı) Alanlarda 563
C. Köy Yerleşik Alanları Dışında Kalan ve Entegre Tesis Niteliğinde Olmayan Tarım ve Hayvancılık Amaçlı Yapılar 564
V. BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YAPI RUHSATININ VERİLMESİ 565
A. Yapı Ruhsatı Verme Yetkisi 565
1. Belediye Sınırları İçinde ve Dışında 565
2. Köylerde ve Diğer Bölge ve Alanlarda 566
a. Köylerde 566
b. Organize Sanayi Bölgelerinde 566
c. Afet Bölgelerinde 567
ç. Haydarpaşa Limanında 567
d. Endüstri Bölgelerinde 567
e. Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu Kapsamında Kalan Yerlerde 567
f. Boğaziçi’nde 567
g. Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinde 567
B. Başvurunun Değerlendirilmesi ve Ruhsatın Düzenlenmesi 568
C. Yapı Ruhsatının Geçerlilik Süresi 569
Ç. Süresi Biten Ruhsatın Yenilenmesi 569
D. Ruhsat ve Eklerine Uygun Olarak Tamamlanmasına Rağmen Ruhsat Süresi İçinde Yapı Kullanma İzni Düzenlenmemesi Nedeniyle Ruhsatı Hükümsüz Hale Gelen Yapılar 570
E. Uygulama İmar Planı Değişikliği ile Yolda veya Teknik altyapı Alanlarında Kalan Yapılar 571
F. Uygulama İmar Planı Değişikliği Nedeniyle Plana Ait Kararlara Aykırı Hale Gelen Yapılar 571
G. Plan Değişikliğinin İptalinin, İnşaat Ruhsatının Kendiliğinden İptali Sonucunu Doğurmaması 572
VI. GEÇİCİ YAPI RUHSATI 572
A. Yol, Meydan, İbadet Yerleri, Park ve Çocuk Bahçelerinde ve İlgili Mevzuat Uyarınca Hiçbir Şekilde Yapı Yapılamayacak Alanlarda 573
B. Özel Tesis veya Geçici Yapı Yapılabilen Alanlarda 574
1. Yol, Meydan, İbadet Yerleri, Park ve Çocuk Bahçeleri Dışında Kalan DOP’a Konu Alanlarda Özel Tesis Yapılabilmesi 574
2. Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlerde Muvakkat Yapı İzni 575
a. Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlerde Muvakkat Yapı İzni 575
b. Plana Göre Kapanması Gereken Yol ve Çıkmaz Sokak Üzerinde Muvakkat Yapı İzni 575
c. İmar Yoluna Mahreci Bulunmayan ve Komşu Parsellerin Yapılaşmış Olması Nedeniyle Tevhit İmkânı Kalmayan Parsellerde Muvakkat Yapı İzni 575
ç. Muvakkat Yapı İzin Süresi 576
d. Muvakkat Yapıların Kullanılması 576
e. Muvakkat Yapıların Tapuya Şerhi 576
f. Yapı Sahibince Taahhütname Verilmesi 577
g. Muvakkat Yapıların Yıkılmamasının Müeyyidesi 577
ğ. Muvakkat Yapılarla İlgili Yapılaşma Kuralları 577
h. Geçici Ruhsat Verilmesi Yetkisi 577
3. Kamulaştırılması Gerektiği Halde Kamulaştırma Kararı Alınmayan ve Uygulama İmar Planına Göre Yapı Yapılması Mümkün Olan Taşınmazlarda 577
VII. YAPI RUHSATINA TABİ OLMAYAN YAPILAR 579
A. Planlı Alanlarda 579
1. Yapı Ruhsatı Alınmasını Gerektirmeyen Özel Kişilere Ait Yapılar veya Mevcut Yapılardaki Değişiklikler 579
a. Basit Tamir ve Tadiller 579
b. Şantiye Binaları 580
c. Bahçe Duvarları 580
2. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar 581
B. Plansız Alanlarda 582
1. Şantiye Binaları 582
2. Bahçe Duvarları 582
C. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında Köy Yerleşik Alanlarında, Civarında ve Mezralarda Yapı Ruhsatı Aranmayan Yapılar 583
1. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında Köy Yerleşik Alanlarında, Civarında ve Mezralarda Yapılacak Özel Kişilere Ait Yeni Yapılar, Ek Yapım ve Değişiklikler 583
2. Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı Sınırlarının Tanımı ve Belirlenmesi 584
a. Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı Sınırlarının Tanımı 584
b. Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı Sınırlarının Belirlenmesi 584
3. Afet Riski Olan, Sıhhi ve Jeolojik Açıdan Üzerinde Yapı Yapılmasında Mahzur Bulunan Alanlar İle Köyün Ana Yolları ve Genişlikleri 586
4. Belediye ve Mücavir Alanlar İçinde veya Dışındaki İskân Dışı Alanlarda Yapılacak Tarımsal Amaçlı Seralar 586
VIII. RUHSATLI SAYILAN YAPILAR 587
A. 2981 Sayılı Kanun’dan (İmar Affından) Yararlanmış Yapılar 587
B. 2981 Sayılı Kanun’un Geçici 2. Maddesi Kapsamında Ruhsatlı Sayılan Yapılar 589
1. 6785 sayılı İmar Kanunu’nun Yürürlüğe Girdiği 17 Ocak 1957 Tarihinden Önce Yapılmış Yapılar 589
2. 6785 sayılı İmar Kanunu’nun Ek Madde 8 Kapsamına Giren Alanlarda 10 Ocak 1975 Tarihinden Önce Yapılmış Yapılar 589
C. 6785 sayılı İmar Kanunu Ek Madde 8 Gereğince Çıkarılan Yönetmeliğin 1.03. Maddesi Kapsamı Dışında, Köy ve Mezralar ve Dağınık Yerleşik Alanlarda Sanayi, Depolama, Turistik ve Tarımsal Yapılar Dışında Kalan İmar Mevzuatına Aykırı Yapılar 591
15. Bölüm
YAPI KULLANMA İZNİ
I. TANIM 593
II. PLANI BULUNAN ALANLARDA YAPI KULLANMA İZNİ 593
A. Genel Olarak 593
B. Yapı Kullanma İzni Verilebilmesinin Şartları 594
1. Tamamlanmış Bir Yapının Bulunması 594
2. Mal Sahibinin Başvurusu ve Başvuruya Eklenmesi Gereken Belgeler 594
a. Mal Sahibinin Başvurusu 594
b. Başvuruya Eklenmesi Gereken Belgeler 594
3. Projelerin Enerji Ekonomisi Şartlarına Uygunluğu 595
4. Enerji Kimlik Belgesinin Düzenlenmiş Olması 596
5. Projelerin Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik’te Öngörülen Şartlara Uygunluğu 599
6. Yapı Kullanma İzni Harcının Yatırılması 599
C. Yapı Kullanma İzninin Verilmesinde Yetki 599
Ç. Yapı Kullanma İzni Başvurusu Üzerine İdarenin Görevleri 600
1. Yapının İmar Mevzuatına Uygunluğun ve Kullanılmasında Fen Bakımından Mazur Görülmediğinin Tespiti 600
2. Yapı Kullanma İzninin Düzenlenmesi 600
3. Cins Değişikliğinin Yapılması 603
D. 30 Gün İçinde Yapı Kullanma İzninin Verilmesi Zorunluluğu 603
III. PLANSIZ ALANLARDA YAPI KULLANMA İZNİ 604
IV. YAPI SERTİFİKASI 605
V. YAPI KULLANMA İZNİNİN SONUÇLARI 605
A. Yapı Kullanma İzni Yapının Bittiğini Gösterir 605
B. Belediye Hizmet ve Tesislerinden Yararlanabilmeyi Sağlar 605
C. Yapı Kullanma İzni Alınmadan Alınan İşletme Ruhsatları İptal edilebilir 605
VI. GEÇİCİ YAPI KULLANMA İZNİ 606
VII. KAT MÜLKİYETİNE GEÇİŞ 606
VIII. YAPI KULLANMA BELGESİ ALINAN YAPILARDA YANGIN GÜVENLİĞİ 607
X. YAPI RUHSATI VE YAPI KULLANMA İZNİ VERME YETKİSİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 608
16. Bölüm
YAPILAŞMA ESASLARI VE YAPILARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
I. YAPILAŞMA ESASLARI 609
A. Binalara Kot Verilmesi 609
1. Uygulama İmar Planı Bulunan Alanlarda 609
a. Yoldan Kotlandırma 609
b. Tabii Zeminden Kotlandırma 610
c. Köşe Başı Parsellerde Kotlandırma 611
ç. İki Yola Bakan Ara Parsellerde Kotlandırma 611
2. Plansız Alanlarda 612
B. Bahçe Tesviyesi 612
1. Bahçe Tesviyelerine İlişkin Esaslar 612
2. Ön Bahçelerin Tesviyesi 613
3. Yan Bahçelerin Tesviyesi 613
4. Arka Bahçelerin Tesviyesi 614
C. Parsel Kullanım Fonksiyonlarına Göre Yapılaşma Şartları 614
1. Merkezi İş Alanı (MİA) 614
2. Park Alanları 615
3. Piknik ve Eğlence (Rekreasyon) Alanları 616
4. Spor ve Oyun Alanları 617
5. Konut Alanı 618
6. Ticaret Alanı 619
7. Karma Kullanım Alanları 619
8. Sosyal Mekanlar 620
9. İbadet Yeri 620
Ç. Taban Alanı ve Katlar Alanı 621
1. Taban Alanı 621
2. Katlar Alanı 623
D. Bir Parselde Birden Fazla Bina Yapılması 627
E. Eksik Katlı Bina Yapılması 627
F. Binalarda Nizam 628
II. YAPILAŞMADA İDARENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 629
III. YAPILARA İLİŞKİN HÜKÜMLER 630
A. Yapıda Bulunması Zorunlu Olan Kullanımlar 630
B. Kat Yükseklikleri 630
C. Yapı Piyesleri ve Ölçüleri 632
Ç. Bina Girişleri ve Rampaları 633
D. Merdivenler 634
1. Planlı Alanlarda 634
a. Genel Olarak 634
b. Yangın Merdiveni 636
2. Plansız Alanlarda 637
E. Işıklıklar ve Hava Bacaları 638
1. Planlı Alanlarda 638
2. Plansız Alanlarda 639
F. Bacalar 639
1. Planlı Alanlarda 639
2. Plansız Alanlarda 641
G. Asansörler 641
Ğ. Su Depoları 643
1. Planlı Alanlarda 643
2. Plansız Alanlarda 644
H. Fosseptikler 644
I. Korkuluklar 644
İ. Kapı ve Pencereler 645
1. Planlı Alanlarda 645
a. Kapılar 645
b. Pencereler 645
2. Plansız Alanlarda 646
J. Çatılar 646
K. Çıkmalar ve Saçaklar 648
1. Planlı Alanlarda 648
a. Çıkmalar 648
aa. Kapalı Çıkmalar 649
ab. Açık Çıkmalar 650
b. Saçaklar 650
2. Plansız Alanlarda 651
L. Kapıcı Dairesi, Bekçi Odası ve Kontrol Kulübeleri 651
1. Kapıcı Daireleri 651
2. Bekçi Odası 652
3. Kontrol Kulübeleri 652
M. Portikler 653
N. Fırınlar 653
O. Pasajlar ve Alışveriş Merkezleri 654
1. Planlı Alanlarda 654
2. Plansız Alanlarda 654
Ö. Tuvaletler 655
1. Planlı Alanlarda 655
2. Plansız Alanlarda 656
P. Çay Ocakları 656
R. Bodrumlar 656
1. Planlı Alanlarda 656
2. Plansız Alanlarda 658
S. Müştemilatlar 658
S. Mescitler 659
T. Binalarda Tasarruf Tedbirleri ve İklim Değişikliğine Dair İlkeler 660
17. Bölüm
İMAR VE YAPI DENETİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ
I. YAPI DENETİMİ KAVRAMI VE TARİHİ GELİŞİMİ 663
A. Kavram 663
B. Tarihi Gelişimi 664
II. 4708 SAYILI YAPI DENETİMİ HAKKINDA KANUNA GÖRE YAPI DENETİMİ 665
A. Yapı Denetiminin Amacı, Kapsamı ve İstisnaları 665
1. Yapı Denetiminin Amacı 665
2. Yapı Denetiminin Kapsamı 666
3. Yapı Denetiminin İstisnaları 666
a. İK m. 26’da Belirtilen Kamuya Ait Yapı ve Tesisler 666
b. İK m. 27’de Belirtilen Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar 667
c. Bodrum Katı Dışında En Çok İki Katlı ve Yapı İnşaat Alanı Toplam 200 Metrekareyi Geçmeyen Müstakil Yapılar 667
ç. Entegre Tesis Niteliğinde Olmayan Tarım ve Hayvancılık Amaçlı Yapı ve Tesisler 667
d. Diğer İstisnalar 668
B. Yapı Denetiminde İlgili İdarelerin Görev ve Sorumlulukları 668
C. Merkez Yapı Denetim Komisyonları 669
1. Oluşumu 669
2. Görev ve Yetkileri, Çalışma Usul ve Esasları 670
a. Merkez Yapı Denetim Komisyonu 670
b. İl Yapı Denetim Komisyonları 670
Ç. Yapı Denetim Kuruluşları 671
1. Oluşumu ve Özellikleri 671
a. Oluşumu 671
b. Özellikleri 672
2. Yapı Denetim Kuruluşlarına İzin Belgesi Verilmesi 673
3. Görev ve Sorumlulukları 675
4. Çalışma Usul ve Esasları 675
a. Ortaklık Durumu 675
b. YDK Yetki Sınırı 676
c. Yapı Denetim Kuruluşunda Görev Alacak Teknik Personel 676
ç. YDK’larda Görev Alacak Denetçi Personelin Unvanlarına Göre Denetim Yetkisi 677
d. Teknik Personelin Yapı Denetim Komisyonlarında İstihdam Esasları 679
e. YDK’ların Diğer İllerde Faaliyet Göstermesi ve Bu İllerde Görevlendirilecek Personel 681
D. Zemin ve Temel Etüt Kuruluşları ve Hizmeti 681
1. Oluşumu ve Sınıflandırılması 682
2. Zemin ve Temel Etüt Hizmet Sözleşmeleri ve Hizmet Bedeli 682
3. Yaptırımlar 682
a. İdari Yaptırımlar 682
b. Hukuki Sorumluluk 683
E. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri 683
1. Kapsamı, Hukuki Niteliği ve Tarafların Yükümlülüklerine Uymaması 683
a. Kapsamı 683
b. Hukuki Niteliği 684
c. Tarafların Yükümlülüklerine Uymaması 684
2. Sözleşmenin Şekli ve Süresi 685
3. Tarafların Borç ve Hakları 685
a. YDK’nın Borçları 685
b. YDK’nin Hakları 685
c. Yapı Sahibinin Borçları 686
ca. Yapı Denetim Hizmet Bedelinin Belirlenmesi 686
cb. Hizmet Bedellerinin Yapı Denetim Hesabına Yatırılması 688
cc. Yapı Denetim Hizmet Bedellerinin Ödenmesi 688
4. Sözleşmenin Sona Ermesi 690
a. Sözleşmenin Kendiliğinden Sona Ermesi 690
b. İş Bitirme Tutanağının İdarece Onaylanmış Olması 690
c. Sözleşmenin Feshi 690
E. Yapı Denetim, Laboratuvar ve Zemin Etüdü Kuruluşlarının Sorumlulukları 692
1. Cezai Sorumluluğu 692
2. Hukukî Sorumluluk 693
a. Yapı Denetim Borcunun Gereği Gibi İfa Edilmemesi: Yapının Ayıplı Olması 693
b. Yapı Hasarı (Zarar) 694
c. Kusur 695
ç. İlliyet (Nedensellik) Bağı 695
3. İdari Yaptırımlar 696
a. Yapı Denetim Kuruluşları Hakkında 696
aa. Tespite Konu Yapının YDHS Bedelinin %10’u Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 696
ab. Tespite Konu Yapının YDHS Bedelinin %20’u Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 697
ac. Tespite Konu Yapının YDHS Bedelinin %30’u Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 697
aç. Tespite Konu Yapının YDHS Bedelinin %50’u Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 698
ad. Üstlenilen Denetim İşlerinin Tamamına Ait YDHS Bedelleri Toplamının %3’ü Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 698
ae. Üstlenilen Denetim İşlerinin Tamamına Ait YDHS Bedelleri Toplamının %2’ü Kadar İdari Para Cezası Uygulanacak Haller 698
af. Bir Yıl Yeni İş Almaktan Men Cezası Verilecek Haller 698
ag. YDK’nın İzin Belgesinin İptal edileceği Haller 699
ağ. Elektronik Dağıtıma Konu Olması Gerekirken Elektronik Dağıtım Yapılmaksızın O Yapının Denetimine Devam Ettiği Anlaşılan YDK’ya Uygulanacak Yaptırımlar 700
ah. Farklı Teknik İnceleme Raporlarına İstinaden İdari Para Cezası Uygulaması 700
b. Mimar ve Mühendisler ile Teknik Elemanlar Hakkında 700
ba. Mimar ve Mühendislere İdari Para Cezası Verilecek Haller 700
bb. Mimar ve Mühendislerin Belgelerinin İptal Halleri 701
bc. Teknik Personelle İlgili İdari Yaptırım Halleri 701
c. Laboratuvar Kuruluşları Hakkında İdari Yaptırımlar 701
ca. Uyarma ve İdari Para Cezası Verilecek Haller 701
cb. Bir Yıl Yeni İş Almaktan Men Cezası Verilecek Haller 702
cc. Laboratuvar Kuruluşunun İzin Belgesinin İptali ve Faaliyetine Son Verilerek Sözleşmesinin Feshedileceği Haller 703
cç. Laboratuvar Kuruluşunun Ortakları Hakkında İdari Yaptırımlar 703
cd. Laboratuvar Kuruluşunun Denetçi Mühendisleri Hakkında İdari Yaptırımlar 703
ce. Laboratuvar Kuruluşu Hakkında İdari Yaptırımlar 704
cf. Beton Üreticisi Hakkında İdari Yaptırımlar 704
cg. Zemin Etüt Kuruluşu ve Temel Etüt Kuruluşu Hakkında İdari Yaptırımlar 705
d. Diğer hususlar 705
da. Teminat Alınması 705
db. Yapı Denetim Kuruluşu ile Mimar ve Mühendislerinin Yapı ile İlişkisinin Kesilmesi 705
dc. Yapı Denetim Kuruluşlarının Yapamayacakları İşler 705
dç. Yapı Denetim Mevzuatına Göre İdari Para Cezası Uygulanan YDK’lara Ayrıca 3194 Sayılı Kanun’a Göre İdari Para Cezası Uygulanmaması 705
de. YDK’nın Yeni Bir İşte Denetim Görevi Üstlenmesine İzin Verilmemesi 706
d. Verilen Cezaların Uygulanması 707
F. Yapı Denetim Kuruluşlarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tarafından Denetimi 707
G. Bitmiş Yapıların Periyodik Olarak Denetimi ve Hizmet Bedeli 708
Ğ. 4708 Sayılı Kanun’un Eleştirisi 708
III. DİĞER KANUNLARA GÖRE YAPI DENETİMİ 709
A. 3194 Sayılı İmar Kanunu’na Göre Yapı Denetimi 709
1. Proje Denetimi 709
2. İnşaat Denetimi 710
3. Fenni Mesullerin ve Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları 711
a. Fenni Mes’ullerin Yetki, Görev ve Sorumlulukları 711
b. Yapı Müteahhidi ve Şantiye Şefinin Görev ve Sorumlulukları 713
ba. Yapı Müteahhidinin Görev ve Sorumlulukları 713
bb. Şantiye Şeflerinin Görev ve Sorumlulukları 713
c. Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları 715
4. Yapı Müteahhidi, Şantiye Şefi ve Yapı Sahibinin Sorumlulukları 716
B. Mahalli İdare Kanunlarında İmar ve Yapı Denetimi 717
C. 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nda Yapı Denetimi 719
Ç. Devlet veya Kamu Tüzel Kişiliklerine Ait İnşaatlarda Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Denetim Yetkisi 719
1. Proje Denetimi 719
2. İnşaat Denetimi 720
3. Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 721
D. Toplu Konut Projelerinde Yapı Denetimi 722
1. Proje Denetimi 723
2. İnşaat Denetimi 723
IV. YAPILARDA SİGORTA YAPTIRMA ZORUNLULUĞU: ZORUNLU DEPREM SİGORTASI 724
A. Genel Olarak 724
B. Doğal Afet Sigortaları Kurumu 724
C. Sigorta Yapma ve Yaptırma Zorunluluğu 726
Ç. Sigortalının Sorumluluğu 727
D. Tarife ve Talimatlar ile Uygulama Esasları ve Genel Şartlar 727
18. Bölüm
İMAR HUKUKUNA AYKIRI (KAÇAK) YAPILAR VE
BUNLARA UYGULANAN YAPTIRIMLAR
I. İMAR HUKUKUNA AYKIRI YAPI KAVRAMI 729
II. İMAR HUKUKUNA AYKIRI YAPILAR 730
A. Ruhsatsız veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapılar 730
1. Ruhsatsız Yapılar 730
2. Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapılar 730
B. Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapıların Projelerine ve İlgili Mevzuatına Aykırı Yapılar 731
C. Fen, Sağlık, Estetik ve Trafik Kurallarına Aykırı Yapılar 731
1. Fen kurallarına Aykırı Yapılar 731
2. Sağlık Kurallarına Aykırı Yapılar 732
3. Estetik Kurallarına Aykırı Yapılar 732
4. Trafik Kurallarına Aykırı Yapılar 732
Ç. Şehircilik İlkelerine, Planlama Esasları ve Kamu Yararına Aykırı Yapılar 732
1. Kat Düzenine Aykırı Yapılar 733
2. Taban Alanı Kurallarına Aykırı Yapılar 733
3. Komşu Mesafeleri ile İlgili Kurallara Aykırı Yapılar 733
4. İmar Yolu ile İlgili Kurallara Aykırı Yapılar 733
5. Ön Cephe Hattına Aykırı Yapılar 734
6. Bina Derinliği ile İlgili Kurallara Aykırı Yapılar 734
7. Bölgeleme ile İlgili Kurallara Aykırı Yapılar 734
8. Yapı Kullanma İznine Aykırı Olarak Kullanılan Yapılar 734
D. Yıkılacak Derecede Tehlikeli Ya da Başkasının Taşınmazına Tecavüz Edilerek Yapılan Yapılar 734
1. Yıkılacak Derecede Tehlikeli Yapılar 734
2. Başkasının Taşınmazına Tecavüz Edilerek Yapılan Yapılar 735
III. İMAR HUKUKUNA AYKIRI YAPILARA YAPILACAK İŞLEMLER VE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR 736
A. İmar Hukukuna Aykırı Yapılar Hakkında Yapılacak İşlemler 737
1. İmar Hukukuna Aykırı Yapının Tespiti 737
2. İnşaatın Mühürlenerek Durdurulması 737
3. Yapının İmar Mevzuatına Aykırı Olduğuna Dair Bilginin Tapu Kayıtlarının Beyanlar Hanesine Kaybedilmek Üzere İlgili Tapu Dairesine Bildirilmesi 737
4. Yapı Tatil Tutanağının Düzenlenmesi ve Tebliği 738
5. İnşaatın Ruhsata Uygun Hale Getirilmesi İçin Yapı Sahibine En Çok Bir Aylık Süre Verilmesi 738
6. İmar Mevzuatına Aykırı Yapıların Bakanlıkça Yıkılabilmesi veya Yıktırılabilmesi 739
7. Yıkım Kararının Alınması ve Bu Kararın İcrası 739
8. Yıkılması Gerekmeyen Yapılar 740
B. İmar Hukukuna Aykırı Yapılara Uygulanacak Yaptırımlar 741
1. Yapının Yıktırılması 741
a. Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapıların Yıktırılması 742
aa. 4708 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yapılar 742
ab. 4708 Sayılı Kanun Kapsamına Girmeyen Yapılar 742
b. Ruhsatsız Yapıların Yıktırılması 742
ba. Ruhsatsız ve Aynı Zamanda, İmar Hukukuna Uygun Yapıların Yıktırılması 743
bb. Ruhsatsız ve Aynı Zamanda, İmar Hukukuna Aykırı Yapıların Yıktırılması 743
c. Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapıların Yıktırılması 744
ç. Geçici Yapıların Yıktırılması 744
d. İK m. 23 /Sona Göre Yapıların Yıkılması 745
e. Tehlikeli Yapıların Yıkılması 745
ea. İK. m. 39’a Göre Tehlikeli Yapıların Yıkılması 746
eb. KöyK m. 13/28’e Göre Tehlikeli Yapıların Yıkılması 747
ec. Büyükşehir Belediyelerinin Görevleri 747
f. Binaların Yıkılmasının Usul ve Esasları 748
2. Yapı Ruhsatının Verilmemesi 749
3. Yapı Kullanma İzninin Verilmemesi 750
4. Kamu Hizmet ve Tesislerinden Yararlandırılmaması 751
5. Yapı Ruhsatının İptali 752
a. İptal Şartları 752
b. İptal Yetkisi 753
6. Yapı Kullanma ve İşyeri Açma İzinlerinin İptali 754
7. Faaliyetin Durdurulması 754
8. İnşaata Devam Edilememesi, İskân Edilen Diğer Bağımsız Bölümlerde Esaslı Tadil veya İlave İnşaat Yapılamaması 755
9. Ruhsatsız Yapı Ruhsata Bağlanmadan Yeni Yapı Ruhsatının Düzenlenememesi 755
10. Yapılan Giderlerin Cezalı Olarak Alınması 755
a. Yapılan Giderlerin Tahsil Oranının Belirtildiği/Belirtilmediği Durumlar 756
aa. Tahsil Oranının Belirtilmediği Durumlar 756
ab. Tahsil Oranının Belirtildiği Durumlar 756
b. Giderlerin Niteliğine göre Tahsil Usulü 757
ba. Tahsil Usulünün Yaptırımın Devamı Niteliğinde Olan Giderler 757
bb. Tazminat Niteliğinde Olan ve Bireyleri Cezalandırmayı Amaçlayan Giderler 758
11. Uygulanan Yaptırımlara Karşı Yargısal Yollar 759
a. İdari Yargıda 759
b. Adli Yargıda 760
B. İmar Hukukuna Aykırı Yapılara Uygulanacak Diğer Yaptırımlar 760
1. Ön Lisans veya Üretim Lisansı Bulunan Rüzgâr veya Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin Ruhsatsız ve Ruhsata Aykırılığının Yaptırımları 760
IV. İMAR MEVZUATINA AYKIRI YAPILARA YAPI KAYIT BELGESİ VERİLMESİ 761
20. Bölüm
İMAR İRTİFAKLARI
I. İMAR İRTİFAKLARI YOLUYLA MÜLKİYET HAKKININ SINIRLANMASI 764
A. İrtifak Hakkı Kavramı ve İdari irtifaklar 764
1. İrtifak Hakkı Kavramı 764
2. İdari İrtifaklar 764
B. İdari İrtifakların Kurulması 765
1. Kamulaştırma Yöntemi ile 765
2. İmar İrtifakları Yolu ile 765
C. İdarî İrtifak Nedeniyle Taşınmaz Malikine Tazminat Verilip Verilmeyeceği Sorunu 766
Ç. Medeni İrtifaklarla İdari İrtifaklar Arasındaki Farklar 770
D. İmar Planlarının Uygulanması Amacıyla İrtifak Hakkı Tesisi 770
1. Amacı 770
2. Tesise Yetkili İdareler 771
3. Çeşitleri 772
a. İdarece Re’sen 772
b. Mal Sahibinin Muvafakatiyle 772
II. YAPI YAPMAYA ZORLAMA VE YAPI YASAKLARI 773
A. Yapı Yapmaya Zorlama 773
1. Yapı Yapmaya Zorlamanın Sebepleri 773
2. Yapı Yapmaya Zorlayıcı Usuller 775
a. Ortak Yapı İçin Arsa Sahiplerinin Birleşmeye Zorlanması 775
b. Belli Bir Durumun Ön Şartı Olarak Yapıya Zorlama 775
c. Kentsel Dönüşüm Amacıyla Yapıya Zorlama 776
B. Yapı Yasakları 779
1. Geçici Yapı Yasağı 779
2. İmar Planı Uygulaması Nedeniyle Yapı Yasağı 781
a. Yerleşme Alanı Sınırları İçinde 781
aa. Kamu Hizmet ve Tesislerine Ayrılmış Olan Yerlerde Yapı Yasağı 782
ab. Gelişmeye Ayrılmış Alanlarında Yapı Yasağı 783
ac. Bir Parsele Birden Çok Yapı Yasağı 784
b. Yerleşme Alanı Sınırları Dışında 785
3. Diğer Yapı Yasakları 785
a. Karayolları ve Demiryolları Boyunca Yapı Yasağı 786
aa. Belediye Sınırları Dışında 786
ab. Belediye Sınırları İçinde 787
b. Orman Kanunu’nda Yer Alan Yasaklar 787
c. Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanundaki Yasaklar 788
ç. Mera Kanunu ile Getirilen Yapı Yasağı 789
21. Bölüm
İDARİ VE CEZAİ MÜEYYİDELER
I. İDARİ MÜEYYİDELER 791
A. Ruhsat Alınmadan veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapı Yapılmasının İdari Müeyyideleri 791
1. Mevzuata Aykırılığı Yapı İnşaat Alanı Üzerinden Hesaplanması Mümkün Olan Yapılarda 792
2. Mevzuata Aykırılığı Yapı İnşaat Alanı Üzerinden Hesaplanması Mümkün Olmayan Yapılarda 793
3. Mevzuata Aykırı Yapıların Özelliğine Göre Artırımlı Ceza Uygulaması 793
B. İK m. 42/3’te Belirtilen Mükellefiyetler ve Bu Mükellefiyetleri Yerine Getirmeyen veya Bu Maddelere Aykırı Davrananlara Verilecek İdari Müeyyideler 794
1. 18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41’inci Maddelerde Belirtilen Mükellefiyetleri Yerine Getirmeyen veya Bu Maddelere Aykırı Davrananlara Verilecek İdari Müeyyideler 794
a. İK m. 18’de Belirtilen Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 795
b. Müelliflik, Fenni Mesuliyet, Şantiye Şefliği, Yapı Müteahhitliği ve Kayıtlar İle İlgili Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 795
c. Ruhsatsız veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapılarla İlgili Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 795
ç. Umumi Hizmet ve Kamu Hizmeti Alanlarına Ayrılan Yerlerde Muvakkat Yapılarla İlgili Hususlara Uyulmaması 795
d. İnşaat, Tamirat ve Bahçe Tanzimi İle İlgili Tedbirlerin Alınmaması ve Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 796
e. Zemin Seviyesi Altında Kat Kazanmak Maksadıyla Bina Cephe Hattından Yola Kadar Kısmında Zeminin Kazılarak Yaya Kaldırımı Seviyesinin Düşürülmemesi Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 796
f. Kapıcı Dairesi ve Sığınaklara İlişkin Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 797
g. Otopark Tesisine İlişkin Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 797
ğ. Kamunun Selameti İçin Alınması Gereken Tedbirlerle İlgili Mükellefiyetlerin Yerine Getirilmemesi 797
h. İdarelerce Belirli Yollar Üzerinde Mahzurlu Bina Bulunan veya Binasız Arsaların Yola Bakan Kısımlarının Tayin Edilen Tarzda Kapatılması Mükellefiyetlerinin Yerine Getirilmemesi 798
2. İK m. 42/3’e Göre Uygulanan İdari Müeyyidelerin Ağırlaştırıcı Nedenleri 799
C. Bir Kısmı veya Tamamının Yıkılacak Derecede Tehlikeli Olduğu İlgili İdare Tarafından Tespit Edilen Yapıların Tamir Edilmemesi veya Yakılmaması 799
Ç. İK m. 27’ye Muhalefet 800
D. Para Cezalarını Verirken Dikkat Edilecek Hususlar 800
E. Para Cezalarının Güncellenmesi, Faizsiz İadesi, Tekerrür 801
1. Para Cezalarının Güncellenmesi 801
2. Para Cezalarının Faizsiz İadesi 802
3. Tekerrür 802
F. Para Cezalarının Verileceği Kişiler ve Verecek Merciler 802
1. Para Cezalarının Verileceği Kişiler 802
2. Para Cezalarını Verecek Merciler 803
a. Belediye Sınırları İçinde 803
b. Belediye Sınırları Dışında 803
c. Büyükşehir Belediyelerinde 804
ç. Köylerde 804
d. Organize Sanayi Bölgelerinde 804
e. Yenilenebilir Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin. Bulunduğu Alanlarda 804
G. Ruhsatsız Yapılarda Ruhsat İsteminde Bulunulmasının İmar Cezalarına Etkisi 805
Ğ. İtiraz Yolu 805
II. İMAR DÜZENİNE KARSI SUÇLAR (İMAR KİRLİLİĞİNE NEDEN OLMA) 806
A. Suçun Unsurları 807
1. Fail 807
2. Mağdur 808
B. Fiil (Eylem) 808
1. Hareket 808
2. Netice 809
C. Manevi Unsur 809
Ç. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 810
1. Teşebbüs 810
2. İştirak 810
3. İçtima 811
4. Etkin Pişmanlık 811
Kaynakça 813
Kavram Dizini 825 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
