|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 15
Giriş 17
I. BÖLÜM
DİJİTAL ORTAMIN KARANLIK YÜZÜ
SİBER PSİKOLOJİK SALDIRGANLIKLAR
§1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 23
I. Siber Saldırganlık Davranışları: Terim, Tanım ve İlgili Kavramlar 23
1. Siber ve Dijital Terimleri 29
2. Kesişen Saldırganlıklar: Şiddet, Zorbalık, Taciz, Mobbing ve Bunların Siber Formları 30
a. Şiddet ve Siber Şiddet 32
b. Zorbalık ve Siber Zorbalık 36
c. Taciz ve Siber Taciz 40
d. Mobbing ve Dijital Mobbing 42
3. Geleneksel Şiddetin Yeni Bir Aşamaya Taşınması: Siber Psikolojik Saldırganlıkların Özellikleri 46
a. Siber Psikolojik Saldırganlıkta Zaman ve Mekan Kısıtının Olmaması 46
b. Anonimlik ve Geri Bildirim Yoksunluğu 48
c. Tanık Kitlenin Büyüklüğü ve Siber Saldırgan Eylemin Yayılma Hızı 49
d. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Kalıcı Dijital İzler Bırakması 50
4. Siber Psikolojik Saldırganlığın Görünümleri ve Kullanılan Dijital Araçlar 51
a. Siber Zorbalık, Siber Şiddet ve Dijital Mobbing Araçları 53
b. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Yaygın Görünümleri 54
aa. Kişisel İtibara ve Sosyal Statüsünün Zedelenmesine Yönelik Paylaşımlar 55
bb. İş Performansını ve Akademik Başarıyı Hedef Alan Siber Psikolojik Saldırganlıklar 56
cc. Taciz, Şantaj ve Tehdit İçerikli Paylaşımlar 57
dd. İftira ve Karalama 59
ee. İfşa Etme 60
ff. Dijital İzleme 61
gg. Cinsel Taciz ve Şantaj 62
hh. Siber Uşaklaştırma – Çevrim İçi İstismar: Grooming 64
5. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Nedenleri 66
a. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Bireysel ve Psikolojik Dinamikleri 66
b. Siber Psikolojik Saldırgan Davranışların Kurumsal Dinamikleri 68
c. Teknolojinin Saldırganlığı Cesaretlendiren Bir Ortam Olması 70
d. Sosyal ve Çevresel Nedenler 72
II. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Mağdur Üzerindeki Etkileri 73
III. Siber Psikolojik Saldırganlığın Dijital Mobbing Özelinde İş İlişkisindeki Etkileri 75
1. Mağdur İşçi Üzerindeki Etkileri 75
2. İşyeri ve Organizasyonel Yapı Üzerindeki Etkileri 77
§ 2. DİJİTAL MOBBİNGİN BELİRLEYİCİ ÖZELLİKLERİ VE ETKİ ALANI 78
I. Genel Olarak Mobbing 79
II. Siber Zorbalığın, Mobbing ve Dijital Mobbingden Farklılıkları 84
III. Mobbing: Yeni Görünüm Olarak Dijital Mobbing 87
IV. İş İlişkisinde Dijital Mobbingin Ayırt Edici Yönleri 88
1. Dijital İletişim Araçları Vasıtasıyla Gerçekleşmesi 88
2. Rahatsız Edici ve Eziyet İçeren Yönü 89
3. Tekrarlanan Sistematik Davranışlar İçermesi 90
4. Dijital Mobbingin İş İlişkisi İçinde Doğması ve Tacizin Belirli Bir Süreye Yayılması 91
5. Davranışın İşyeri Çatışmalarını Aşıp Düşmanca Karakter Taşıması 92
6. Çalışanlar Arasında Güç Dengesizliğinin Bulunması 93
7. Mağdurun Davranışa Yönelik Nitelendirmesinin Önemli Olmaması 94
§3. ULUSLARARASI VE KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA SİBER SALDIRGANLIKLAR 95
I. Uluslararası Metinlerde Siber Zorbalık ve Dijital Mobbinge İlişkin Hukuki Çalışmalar 96
1. İnsan Hakları Hukuku Kapsamında Siber Zorbalığın ve Dijital Mobbingin Önlenmesi 97
2. Avrupa Birliği’nin Siber Zorbalık ve Dijital Mobbingi Önlemeye İlişkin Hukuki Düzenlemeleri 101
3. Uluslararası Örgütlerin Sözleşme ve Hukuki Metinlerinde Siber Zorbalık ve Dijital Mobbinge İlişkin Hukuki Çerçeve 106
a. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Sözleşmeleri ve Hukuki Çalışmaları 107
b. OECD, UNICEF ve UNESCO Metinlerde Siber Zorbalık ve Dijital Mobbing 111
II. Karşılaştırmalı Hukukta Siber Psikolojik Saldırganlıklara İlişkin Düzenlemeler 113
1. Almanya 114
2. Fransa 118
3. İsviçre 121
4. Birleşik Krallık 122
5. Amerika Birleşik Devletleri 125
II. BÖLÜM
SİBER ORTAMDA
BİREYİN PSİKOLOJİK BÜTÜNLÜĞÜNÜN HUKUKEN KORUNMASI
§4. SİBER PSİKOLOJİK SALDIRGANLIKLARIN HUKUKİ ÇERÇEVESİ 129
I. Devletin Pozitif Yükümlülükleri Kapsamında Siber Psikolojik Saldırganlıkları Önleme Yükümlülüğü 129
1. Anayasal Haklar Kapsamında Siber Psikolojik Saldırganlıkların Önlenmesi Yükümlülüğü 130
a. Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığının Korunması 131
b. Özel Hayatın Gizliliğinin Korunması 135
c. İfade Özgürlüğü ve Haberleşmenin Gizliliğinin Korunması 137
d. İnsan Onurunun ve Psikolojik Sağlın Korunması 139
e. Çocukların Siber Psikolojik Saldırganlığa Karşı Korunması 141
f. Çalışanların Siber Psikolojik Saldırganlığa Karşı Korunması 144
2. Siber Psikolojik Saldırganlık Mahiyetindeki Eylemlerde Devletin Pozitif Yükümlülüklerinin Kapsamı 148
a. Siber Psikolojik Saldırganlık Mahiyetindeki Davranışların Oluşmaması İçin Önlemler Alınması 149
b. Şikayetleri Etkili Şekilde İnceleyecek Denetim Mekanizmalarının Oluşturulması 152
c. Pozitif Ayrıcalıkların Tanındığı Grupların Önündeki Güçlüklerin Kaldırılması 153
d. Saldırgan Eylemlere Maruz Kalanların Uğradıkları Maddi ve Manevi Zararlarının Giderilmesi 155
e. Açılan Davalarda Mağdurların Haklarını Adil Şartlarda Savunabileceği Etkili Güvencelerden Yararlandırılması 157
II. İş Hukukunda Siber Psikolojik Saldırganlıkların Önlenmesinin Hukuki Çerçevesi 158
1. Genel Olarak İşverenin İşçiyi Gözetme Borcu 159
a. Önleyici Tedbirleri Alma Yükümlülüğü 165
b. Başvuru Mekanizmaları Oluşturma ve Şikayetleri Etkin Soruşturma Yükümlülüğü 168
2. Siber Psikolojik Saldırganlıklarla Mücadele Stratejileri Oluşturulması 170
a. İşyeri Prosedürleri Oluşturulması Yükümlülüğü ve Sınırları 170
b. Önleyici ve Eğitici Faaliyetler Gerçekleştirilmesi 174
c. Siber Psikolojik Saldırganlıkları Yönetme Süreci 178
aa. Şikayet ve İnceleme Prosedürleri 178
bb. Disiplin Süreçlerinin Yürütülmesi ve Yaptırımların Uygulanması 179
3. İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri 181
4. İşverenin Eşit Davranma Borcu Kapsamındaki Yükümlülükleri 184
5. Toplu İş Hukuku Açısından İşverenin Yükümlülükleri 187
6. Sosyal Güvenlik Kanunu’nda Doğan İşverenin Yükümlülükleri 189
7. Dürüstlük İlkesi Kapsamında İşçinin Siber Psikolojik Saldırganlığa Karşı Korunması 192
8. İş İlişkisinde Siber Psikolojik Saldırganlıklar: Borca Aykırılık Temelli Değerlendirme 194
III. Çocukların Siber Psikolojik Saldırganlıklardan Korunmasının Hukuki Çerçevesi 201
1. Çocuk Kavramı: Tanım ve Hukuki Çerçeve 202
2. Çocuğun Üstün Yararı İlkesi 205
3. Uluslararası Sözleşmeler ve Hukuki Metinler Kapsamında Çocukların Korunması 208
a. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi 208
b. Avrupa Konseyi ve Siber Suçlar Sözleşmesi 212
c. Avrupa Birliği'nin Dijital Haklar ve Koruma Direktifleri 214
4. Ceza Hukuku Kapsamında Çocukların Siber Psikolojik Saldırganlıktan Korunması 217
5. Önleyici Tedbirler, Platformların Sorumlulukları ve İnternet Hukuku 220
IV. Siber Ortamda Kişiliğin Özel Hukuk Hükümleri Kapsamında Korunması 228
V. Bireyin Dijital Güvenliği ve Kişisel Veri Koruma İlkeleri 233
1. Siber Psikolojik Saldırganlıklar ve Kişisel Veri Güvenliği 234
a. Kişisel Veri 234
b. Özel Nitelikli Kişisel Veri 236
c. Kişisel Verilerin İşlenmesinde Genel İlkeler 237
d. Teknik ve İdari Tedbirler Açısından 240
e. Kişisel Verilerin Aktarılması Açısından 243
2. İlgili Kişinin Bilgilendirilmesi Yükümlülüğü 244
3. Suçlar ve Kabahatler 245
VI. Ceza Hukuku Perspektifinde Siber Psikolojik Saldırganlıklar 247
1. Siber Psikolojik Saldırganlıkta Hukuki Boşluklar ve Ceza Hukuku Boyutu 248
2. Ceza Hukukunda Siber Psikolojik Saldırganlık Suçları 253
a. Özel Hayata ve Kişisel Verilere İlişkin Suçlar Bakımından 253
b. Hakaret 260
c. Tehdit ve Şantaj 265
d. Bireyin Cinsel Dokunulmazlığını İhlal Eden Suçlar 270
e. Bilişim Suçları 276
f. Eziyet Suçu 279
g. İntihara Yönlendirme 283
h. Israrlı Takip 285
i. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma 287
VII. İnternet Hukuku Kapsamında Siber Psikolojik Saldırganlık Yaptırımları 289
III. BÖLÜM
SİBER PSİKOLOJİK SALDIRGANLIKLARIN HUKUKİ SONUÇLARI
§5. ÇALIŞMA YAŞAMINDAKİ HUKUKİ SONUÇLARI 301
I. İşverenin İş Hukuku ve Borçlar Hukuku Kapsamındaki Sorumluluğu 301
1. İşverenin Gözetme Borcuna Uygun Davranmamasının Sonuçları 303
a. İhmal Yoluyla Sorumluluk: Psikolojik Saldırganlığı Önlememe veya Durdurmama 308
b. İşyeri Dijital İletişim Araçlarındaki İşveren Yükümlülükleri: Denetim Eksikliği 311
2. Siber Psikolojik Saldırganlık Eylemlerinin Fesih Hakkına Etkisi 313
a. Mağdur İşçinin İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Feshetmesi 314
b. İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 320
3. Siber Psikolojik Saldırganlık Fiillerinin İşverenin Fesih Hakkına Etkisi 323
a. Geçerli Fesih Bakımından 325
b. Haklı Fesih Bakımından 328
aa. İşverenin Şeref ve Namusuna Dokunacak Sözler ve Davranışlar 330
bb. İşçinin İşverenin Diğer İşçisine Cinsel Tacizde Bulunması 331
cc. İşçinin Diğer İşçilere Sataşması 333
dd. İşçinin Doğruluk ve Bağlılığa Uymayan Davranışlarda Bulunması 336
ee. İşçinin İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları ile İşyeri Prosedürlerine Uygun Hareket Etmemesi 338
4. İşverenin İdari Para Cezalarıyla Karşı Karşıya Kalması ve Kurumsal İtibar Kaybı 340
II. Siber Psikolojik Saldırganlık Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshinin Başlıca Sonuçları 345
III. Kurumsal ve Önleyici Hukuki Sonuçlar 352
IV. Yükseköğretim Kanunu Çerçevesinde Akademik Özgürlük, Mobbing ve Siber Psikolojik Saldırganlık 356
V. Kamu Personeline, Özellikle Sağlık Personeline Yönelik Mobbing ve Dijital Mobbing: Hukuki Koruma Çerçevesi 364
§ 6. CEZA VE TAZMİNAT SORUMLULUKLARI 372
I. Çocuklara Yönelik Suçlar ve Dezavantajlı Gruplar Açısından Sonuçları 372
II. Siber Psikolojik Saldırganlıkların Cezai Sonuçları ve Yargı Uygulama Örnekleri 377
1. Özel Hayata ve Kişisel Verilere Karşı Suçlar Bakımından Sonuçları 377
2. Hakaret Suçu Bakımından Sonuçları 379
3. Tehdit ve Şantaj Suçu Bakımından Sonuçları 379
4. Bireyin Cinsel Dokunulmazlığını İhlal Eden Suçlar Bakımından Sonuçları 380
5. Eziyet Suçu Bakımından Sonuçları 381
6. İntihara Yönlendirme Suçu Bakımından Sonuçları 382
7. Israrlı Takip Suçu Bakımından Sonuçları 383
8. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Bakımından Sonuçları 384
III. Siber Psikolojik Saldırganlık Failinin Maddi ve Manevi Tazminat Sorumluluğu 385
1. Mağdurun Kişilik Haklarının İhlali ve Manevi Tazminat Yükümlülüğü 386
2. Uğranılan Maddi Zararın Tazmini 391
§7. SİBER PSİKOLOJİK SALDIRGANLIKTA KİŞİLİK HAKLARININ KORUNMASI 396
I. Genel Olarak 397
II. Siber Psikolojik Saldırganlıklara Karşı Kişilik Hakkını Koruyan Davalar 399
1. Kişilik Haklarına Saldırının Önlenmesi Davası 400
2. Kişilik Haklarına Saldırıya Son Verilmesi Davası 401
3. Kişilik Haklarına Saldırının Tespiti Davası 402
4. Siber Psikolojik Saldırganlığın Üçüncü Kişilere Bildirimi ve İlanı 404
§8. KABAHATLER: SİBER PSİKOLOJİK SALDIRGANLIKLARA UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR 405
I. Kabahat Kavramı, Tanımı ve Hukuki Niteliği 406
II. Siber Psikolojik Saldırganlıklara Uygulanacak Yaptırımlar ve İlkeler 408
1. Siber Psikolojik Saldırganlıklara Uygulanacak İdari Yaptırımlarda Genel İlkeler 408
2. Yasal Düzenlemelerde Öngörülen İdari Yaptırımlar 411
a. İş Kanunu Bakımından İdari Yaptırımlar 413
b. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Mevzuatında İdari Yaptırımlar 415
c. Sosyal Güvenlik Mevzuatında Öngörülen İdari Yaptırımlar 416
d. Memur Hukuku Açısından İdari Yaptırımlar 416
e. Toplu İş Hukuku Açısından İdari Yaptırımlar 418
f. Kişisel Veri Mevzuatında Öngörülen İdari Yaptırımlar 419
g. İnternet Hukuku Kapsamında Yer Alan İdari Yaptırımlar 421
Sonuç 423
Kaynakça 429
Kavramlar Dizini 445 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
