|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 17
BİRİNCİ BÖLÜM
HÂKİMİN REDDİ KURUMUNUN
HUKUKİ VE FELSEFİ TEMELLERİ
§ 1. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞI KAVRAMI 19
I. Ulusalüstü (Uluslararası) Hukuki Belgelerde Tarafsızlık ve Tarafsız Mahkeme Kavramı 19
A. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 19
B. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 19
C. Amerika İnsan Hakları Sözleşmesi 20
D. Bangalor Yargı Etiği İlkeleri 20
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadına Göre Tarafsızlık 23
II. İç Hukukumuz Bakımından Tarafsızlık Kavramı 25
A. 1982 Anayasası’na Göre Tarafsızlık 25
B. Anayasa Mahkemesine Göre Tarafsızlık Kavramı 26
§ 2. HMK’YA GÖRE HÂKİMİN REDDİ KURUMUNUN AMACI (RASYONEL AMAÇ) 28
I. Hükmün Gerekçesi 28
II. Yargısal Kararlarda Belirtilen Amaç 29
İkinci Bölüm
HÂKİMİN REDDİ SEBEPLERİNİN KAPSADIĞI HÂKİMLER
§ 3. HMK m.36 HÜKMÜNÜN KAPSADIĞI HÂKİMLER 33
I. İlk Derece Mahkemesi Hukuk Hâkimleri 33
A. Asliye Hukuk Mahkemeleri Hâkimleri 34
B. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkan, Üye ve Hâkimleri 34
C. İcra Mahkemesi Hâkimleri 35
D. Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Hâkimleri 36
E. İş Mahkemesi Hâkimleri 36
F. Aile Mahkemesi Hâkimleri 37
G. Tüketici Mahkemesi Hâkimleri 37
G. Sulh Hukuk Mahkemesi Hâkimleri 38
III. Yargıtay Tetkik Hâkimleri 38
IV. Bölge Adliye Mahkemesi Başkan ve Üyeleri 39
V. Yargıtay Başkan ve Üyeleri 40
Üçüncü Bölüm
HÂKİMİN YASAKLILIĞI VE ÇEKİNMESİ
§ 4. YASAKLILIK SEBEPLERİ 41
I. YASAL HÜKÜMLER 41
II. YASAKLILIK SEBEPLERİNİN KAPSAMI VE HUKUKİ SONUÇLARI 42
A. Kapsamı 42
B. Hukuki Sonuçları 42
1. Kamu Düzeninden Olması 43
2. Emredici Nitelikte Olması 43
3. Süre Sınırının Olmaması 43
4. Mutlak Bozma (Kaldırma) Sebebi Olması 44
5. Yargılamanın Yenilenmesi Sebebi Olması 44
6. Vekâletnamede Özel Yetkiye Gerek Bulunmaması 44
7. Tarafların Ortak Muvafakatinin Geçersiz Olması 44
8. Hâkimin Re’sen Çekinmesinin Zorunlu Olduğu 44
9. Harca Tâbi Olmaması 45
C. Uygulama Örnekleri 45
§ 5. ÇEKİNME KARARININ SONUÇLARI 51
Dördüncü Bölüm
HÂKİMİN REDDİ SEBEPLERİ
§ 6. YASAL DÜZENLEME VE SINIRLARI 53
I. YASAL DÜZENLEME 53
II. SINIRLARI 53
§ 7. RET SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ 59
I. Hâkimin Davada İki Taraftan Birine Öğüt Vermiş ya da Yol Göstermiş Olması 59
A. Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi ile İlişkisi 62
B. Ön İnceleme işlemleri ile İlişkisi 63
II. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Yasağına Aykırı Davranış 64
A. Genel Olarak 64
B. İhsası Rey Teşkil Etmeyen İşlem ve Kararlar 67
1. Dava Şartları ile İtirazların Karara Bağlanması 67
2. Ara Kararlarının Oluşturulması 67
3. Yemin Delilinin Hatırlatılması 69
4. İhtiyati Tedbir, İhtiyati Haciz ve Diğer Koruma Tedbirlerine Karar Verilmesi 72
III. Uygulama Örnekleri 73
A. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Sayılan Durumlar (Kararlar) 73
B. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Sayılmayan Durumlar (Kararlar) 84
III. Hâkim ile Davanın Tarafları Arasında Düşmanlık veya Dava Bulunması 105
A. Düşmanlık 105
B. Dava ve Şikâyet 106
1. Hâkim Hakkında Dava Açılması ve Şikâyet Yapılması 106
2. Hâkim Tarafından Taraf Aleyhine Dava Açılması 109
IV. Davanın, Hâkimin Dördüncü Derece de Dâhil Yansoy Hısımlarına Ait Olması 120
V. Hâkimin Davada, Tanık veya Bilirkişi Olarak Dinlenmiş veya Hâkim ya da Hakem Sıfatıyla Hareket Etmiş Olması; uyuşmazlıkta Arabuluculuk veya Uzlaştırmacılık Yapmış Bulunması 121
VI. Hâkimin Tarafsızlığından Şüpheyi Gerektiren Önemli Bir Sebebin Bulunması 123
A. Ret Sebebi Sayılan Durumlar (Kararlar) 125
B. Ret Sebebi Sayılmayan Durumlar (Kararlar) 130
Beşinci Bölüm
HÂKİMİN ÇEKİLMESİ
§ 8. YASAL DÜZENLEME 173
§ 9. ÇEKİLMENİN HUKUKİ ÖZELLİK VE SONUÇLARI 177
I. Çekilme Kararının Merci Tarafından Uygun Bulunması 177
II. Çekilme Kararına İlişkin Merci Kararının Kesinleşmesinin Beklenmesi 177
III. Tarafların Ortak Muvafakatleri Çekilme Kararına Etkili Değildir 177
IV. Soyut Gerekçelerle Çekilme Talebinde Bulunulamaz 178
V. Uygulamadan Örnekler 181
A. Çekilme Şartlarının Oluştuğuna İlişkin Kararlar 181
B. Çekilme Şartlarının Oluşmadığına İlişkin Kararlar 190
Altıncı Bölüm
HÂKİMİN REDDİ USULÜ–RET TALEBİNDE BULUNABİLECEK KİŞİLER– RET TALEBİNİN SÜRESİ, ŞEKLİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
§ 10. HÂKİMİN REDDİ TALEBİNDE BULUNABİLECEK KİŞİLER 207
I. Genel Olarak 207
II. Asli Müdahilin Durumu: 207
III. Fer’i Müdahilin Durumu 208
IV. Vekilin (Avukatın) Durumu 211
§ 11. RET TALEBİNDE BULUNMA SÜRESİ 213
I. Ret Sebebi Yönünden 213
II. Yargılama Süreci Yönünden 220
§ 12. RET DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ MERCİ 221
§ 13. HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN ŞEKLİ, İÇERİĞİ VE HUKUKİ SONUÇLARI 222
I. Dilekçe Şartı 222
II. Ret Dilekçesinin İçeriğinin Bağlayıcı Olması 238
III. Hâkimin Reddi Talebinin Başvuru ve Karar Harcına Tâbi Olmaması 239
IV. Ret Dilekçesinin Karşı Tarafa Tebliğinin Şart Olması 240
V. Taraf Vekilinin Reddi Hâkim Talebinde Bulunması 243
A. Vekâletnamede Özel Yetki Bulunması 243
VI. Hâkimin Reddi Talebinin Şarta Bağlanamaması 247
VII. Ret Talebinin Geri Alınamaması 248
Yedinci Bölüm
HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN KAYIT USULÜ VE KARAR OLUŞTURULURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖZELLİKLER
§ 14. REDDİ HÂKİM TALEBİNİN DEĞİŞİK İŞ ESASINA KAYIT EDİLMESİ 249
I. Ret Talebinin Değişik–İş Esasına Kaydedilmesi 249
II. İstisna: Hâkimin Çekilmesi Talebi Esas Dava Dosyası Üzerinden Karara Bağlanmalıdır 253
§ 15. REDDİ HÂKİM TALEBİ HAKKINDA KARAR OLUŞTURULURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖZELLİKLER 253
I. Karar Başlığı 253
II. Reddi istenen Hâkimin Ret Talebinin Kabulü Yönünde Görüş Bildirmesi Çekilme İstemi Niteliğinde Olduğundan Bu Hususun da Ayrıca Karara Bağlanması Gerekir 254
III. Ret Olunan Hâkimin Görevden Ayrılmış Olması Reddi Hâkim Talebinin Esası Hakkında Karar Verilmesine Engel Değildir 255
IV. İlk Derece Mahkemesi Başkan ve Üyelerinin Topluca Reddi Hâlinde Ret Talebinin Esası Hakkında Merci Tarafından Karar Tesis Edilmelidir 258
V. Çekilme Hakkında Olumlu/Olumsuz Bir Karar Verilmesi Zorunludur 259
VI. Kararın Gerekçeli Olması Zorunluluğu 261
VII. Merci Hâkiminin “Ret Talebinin Geri Çevrilmesine” Şeklinde Karar Verme Yetkisi Yoktur 265
VIII. Ret Talebinin Kabulü Harçtan Muaftır 266
Sekizinci Bölüm
RET TALEBİNİN MERCİ TARAFINDAN İNCELENMESİ
İSPAT VE DELİLLER
§ 16. RET TALEBİNİ İNCELEME YETKİSİ 267
I. Genel Olarak 267
II. Reddi İstenen Hâkimin Mahkemesine Göre 270
A. Asliye Hukuk Hâkimi 272
B. Sulh Hukuk Hâkimi 273
C. İcra Mahkemesi Hâkimi 273
D. Bölge Adliye Mahkemesi Başkan ve Üyeleri 273
E. Yargıtay Tetkik Hâkimleri 273
F. Yargıtay Daire Başkan ve Üyeleri 274
III. İstinai Bir Karar: Reddi Hâkim Kurumunun Kötüye Kullanılması: 279
IV. Hâkimin Reddi Talebinden Vazgeçilmesi Merciin İnceleme Görevini Sonlandırmaz 281
§ 17. YARGILAMA USULÜ 281
§ 18. İNCELEME, İSPAT VE DELİLLER 282
I. İnceleme 282
II. İspat ve Deliller 283
A. Hâkimin Reddi ve Çekilme Talebi Yönünden 283
B. Yasaklılık (Çekinme) Sebepleri Yönünden 285
C. İspat Derecesi ve Deliller 286
1. İspat Derecesi 286
2. Deliller 287
Dokuzuncu Bölüm
HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN REDDİNDE DİSİPLİN PARA CEZASI TAYİNİ KOŞULLARI VE PARA CEZASININ TAHSİLİ USÛLÜ
§ 19. PARA CEZASININ HUKUKİ NİTELİĞİ 301
I. Disiplin Para Cezası Niteliğinde Olması 301
II. Seçenek Yaptırımlara Çevrilememesi ve Adli Sicil Kayıtlarında Yer Almaması 302
III. Disiplin Paraca Cezasına Hükmetme Yetkisi 303
IV. Disiplin Paraca Cezasının Tahsili Usulü 306
V. Disiplin Para Cezasının Af Kanunları Kapsamı Dışında Olduğu 306
§ 20. DİSİPLİN PARA CEZASININ KAPSAMI 307
I. Hâkimin Reddi Talepleri 307
II. Yasaklılık (Çekinme) Sebepleri 307
§ 21. KÖTÜNİYETLE YAPILAN HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN REDDİNDE PARA CEZASI TAYİNİ 308
I. Para Cezasının Koşulları 308
§ 22. PARA CEZASININ HANGİ KAPSAMDA HÜKÜM ALTINA ALINACAĞI 317
§ 23. PARA CEZASININ KİMDEN TAHSİL EDİLECEĞİ VE TAHSİL USULÜ 318
Onuncu Bölüm
MERCİ KARARININ HUKUKİ SONUÇLARI–REDDİ İSTENEN
HÂKİM TARAFINDAN VERİLEN KARARIN İPTALİ–
YENİ HÂKİMİN ATANMASI
§ 24. MERCİ KARARINDAN ÖNCE 323
§ 25. MERCİ KARARINDAN SONRA 324
I. Ret Talebinin Kabul Edilmemesi 324
A. Kural: Merci Kararının Kesinleşmesinin Beklenmesi 324
B. İstisna: Ret Talebinin Reddi Kararının Kesinleşmesinin Beklenmemesi 325
II. Ret Talebinin Kabul Edilmesi 326
§ 26. REDDİ İSTENEN HÂKİM TARAFINDAN VERİLEN KARARIN İPTALİ 326
I. Ön Koşul: Ret Talebinin Kabulü 326
II. Çekinme Kararının Sonuçları 327
III. Ret Talebinin Kabulü Kararının Sonuçları 327
IV. İptal Kararını Verme Yetkisi 327
§ 27. RET EDİLEN HÂKİM YERİNE DAVAYA BAKACAK YENİ HÂKİMİN ATANMASI 329
I. İlk Derece Mahkemesi Bakımından 329
II. İcra Mahkemesi Hâkimlerinin Reddi Bakımından 331
On Birinci Bölüm
HÂKİMİN REDDE TALEBİ HAKKINDA VERİLEN MERCİ KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI
§ 28. İSTİNAF 333
I. Genel Olarak 333
A. İstinaf Yetkisinin Taraflara Ait Olması 333
B. Süre ve Harç Şartı 334
1. Süre Şartı 334
2. Harç Şartı 334
§ 29. TEMYİZ 337
I. Genel Olarak 337
II. Temyiz Yetkisinin Taraflara Ait Olması 337
II. Süre ve Harç Şartı 340
Kaynakça 341
Yazarın Özgeçmişi ve Diğer Yapıtları 345 |