|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 15
Birinci Bölüm
MEDENİ HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI VE
TÜRK MEDENİ KANUNU’NUN BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
§ 1. MEDENİ HUKUKA GİRİŞ 17
I. Medeni Hukukun Anlam ve Önemi 17
A. Hukuk Kavramı 17
1. Hukukun Çeşitli Anlamları 18
2. Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı 18
B. Medeni Hukuk Kavramı 19
II. Medeni Hukukun Konusu 19
III. Medeni Hukukun Düzenleniş Tarzı Bakımından Çeşitli Sistemler 20
IV. Türkiye'de Medeni Hukuk Alanında Kanunlaştırma Hareketleri 21
V. Türk Medeni Kanunu’nun Sistematiği ve Özellikleri 22
A. Türk Medeni Kanunu’nun Sistematiği 22
B. Türk Medeni Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu’nun Özellikleri 23
§ 2. MEDENİ HUKUKUN KAYNAKLARI VE UYGULANMASI 23
I. Medeni Hukukun Yürürlük Kaynakları 23
A. Genel Olarak 23
B. Medeni Hukukun Yazılı Kaynağı: Kanunlar (Yazılı Hukuk Kuralları) 24
C. Kanunların Uygulanması 25
1. Uygulanacak Hükmün Bulunması 25
a. Kanunların Yer Bakımından Uygulanması 26
b. Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması 26
c. Kanunların Anlam Bakımından Uygulanması 27
aa. Genel Olarak 27
bb. Kanunların Yorumlanması 28
d. Kanunların Nitelik Bakımından Uygulanması 29
2. Bulunan Kanun Hükmünün Somut Olaya Uygulanması ve Hâkimin Takdir Yetkisini Kullanması 31
3. Kanunda Somut Olaya Uygulanabilir Hüküm Bulunmaması: Kanun Boşluğu 32
D. Medeni Hukukun Yazılı Olmayan Kaynağı: Örf ve Âdet Hukuku 34
1. Örf ve Âdet Hukukunun Rolü 35
2. Örf ve Âdet Hukuku Kurallarının Türleri 35
E. Hâkim Tarafından Yaratılan Hukuk 36
II. Medeni Hukukun Yaratıcı Kaynakları 37
III. Medeni Hukukun Bilgi Kaynakları 38
§ 3. HAK KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİYLE HAKLARIN KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ 38
I. Hak Kavramı 38
II. Hak Çeşitleri 39
A. Dayandığı Hukuk Alanı Yönünden Haklar: Özel Hukuk Hakları – Kamu Hukuku Hakları 39
B. Parayla Ölçülebilir Değeri Bulunup Bulunmaması Yönünden Haklar: Malvarlığı Hakları – Kişivarlığı Hakları 39
1. Malvarlığı Hakları 39
a. Alacak Hakları 40
b. Ayni Haklar 40
c. Maddi Değeri Olan Yenilik Doğuran Haklar 43
d. Mali Yönleri İtibarıyla Fikri Haklar 43
2. Kişivarlığı Hakları 43
C. İleri Sürülebilecekleri Çevre Yönünden Haklar: Mutlak Haklar – Nisbi Haklar 43
D. Kullanılmasının Etkisi Yönünden Haklar: Yenilik Doğuran Haklar – Alelade Haklar 44
E. Kullanma Yetkisi Yönünden Haklar: Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar – Başkası Tarafından da Kullanılabilen Haklar 44
F. Bağımsızlık Yönünden Haklar: Bağımsız Haklar – Bağlı Haklar 45
G. Mevcudiyet Yönünden Haklar: Mevcut Haklar – Beklenen Haklar 45
III. Hakların Kazanılması ve Kaybedilmesi 46
A. Hukuki Olay, Hukuki Fiil ve Hukuki İşlem Kavramları 46
B. Hukuki İşlemler 47
1. Hukuki İşlemin Unsurları 47
a. Hukuki İşlemin Kurucu Unsurları 48
aa. İrade Açıklaması (İrade Beyanı) 48
aaa. İrade Açıklamasının Çeşitleri 48
bb. Hukuk Düzeninin İrade Açıklamasının Yöneldiği Sonucu Tanıması 50
b. Hukuki İşlemin Geçerlilik Unsurları 50
c. Bazı Hukuki İşlemlerin Hüküm İfade Edebilmesi İçin Aranan Tamamlayıcı Unsurlar 50
2. Hukuki İşlem Çeşitleri 51
a. Gerekli İrade Açıklamasının Sayısı Yönünden 51
b. Etki Doğurduğu Alan Yönünden 52
c. Malvarlığına Etkisi Yönünden 52
d. Hüküm İfade Edeceği An Yönünden 53
3. Hukuki İşlemlerin Hükümsüzlüğü 53
a. Yokluk 54
b. Kesin Hükümsüzlük 54
c. İptal Edilebilirlik 55
d. Noksanlık (Askıda Hükümsüzlük) 56
e. Nisbi Etkisizlik 56
C. Hakların Kazanılma Şekilleri 56
D. Hakların Kaybedilme Şekilleri 57
§ 4. İYİNİYET 58
I. Kavram Olarak İyiniyet 58
II. İyiniyetin Rolü 59
III. İyiniyetin Korunmasının Sebepleri 59
IV. İyiniyetin Aranacağı Kişi 60
V. İyiniyetin Aranacağı An 60
VI. İyiniyetin İspatı 60
§ 5. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI 61
I. Dürüstlük Kuralı 61
II. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 61
A. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Anlamı 62
B. Hakkın Kötüye Kullanıldığını Gösteren Bazı Hâller 62
C. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Yaptırımı 63
III. Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağının Uygulama Alanı 63
§ 6. HAKLARIN KORUNMASI 64
I. Talep 64
II. Dava 65
A. Dava Çeşitleri 66
B. Davaya Karşı Savunma Yolları 67
C. İspat ve İspat Yükü 69
III. Cebri İcra 73
IV. Hakkın Bizzat Sahibi Tarafından Korunması 73
A. Haklı Savunma (Meşru Müdafaa) 73
B. Zorunluluk (Iztırar) Hâli 74
C. Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma 75
V. Tazminat 75
İkinci Bölüm
KİŞİLER HUKUKU
§ 7. KİŞİLER HUKUKUNA GİRİŞ 77
I. Kişiler Hukukunun Konusu 77
II. Kişi ve Kişilik Kavramları 77
III. Kişiler Hukukuna Hâkim Olan İlkeler 77
§ 8. GERÇEK KİŞİLER 77
I. Kişiliğin Başlangıcı ve Sona Ermesi 77
A. Kişiliğin Başlangıcı 77
B. Kişiliğin Sona Ermesi 79
1. Ölüm 79
2. Ölüm Karinesi 79
3. Gaiplik 80
a. Gaiplik Kararı İstenebilmesinin Koşulları 80
b. Gaiplik Kararı İstemeye Yetkili Olanlar 80
c. Yetkili ve Görevli Mahkeme 81
d. Mahkemece Uygulanacak Usul 81
e. Gaiplik Kararı ve Sonuçları 81
f. Gaiplik Kararının Hükümsüzleşmesi 82
g. Hazinenin İstemi Üzerine Gaipliğe Karar Verilmesi 82
C. Sağlığın ve Ölümün İspatı 82
II. Hak Ehliyeti 83
A. Hak Ehliyetine İlişkin Temel İlkeler 83
B. Hak Ehliyetini Sınırlayan Sebepler 83
III. Fiil Ehliyeti 84
A. Tam Fiil Ehliyetine Sahip Olmanın Koşulları 84
1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olma 84
2. Ergin Olma 85
a. Normal Erginlik 85
b. Evlenme Yoluyla Ergin Olma 85
c. Mahkeme Kararıyla Ergin Olma 86
3. Kısıtlı Olmama 86
B. Ehliyet Yönünden Kişilerin Sınıflandırılması 87
1. Tam Ehliyetliler 87
2. Tam Ehliyetsizler 87
a. İşlem Ehliyeti Yönünden Tam Ehliyetsizlerin Durumu 88
b. Sorumluluk Ehliyeti Yönünden Tam Ehliyetsizlerin Hukuki Durumu 89
3. Sınırlı Ehliyetsizler 90
a. Hukuki İşlem Ehliyeti Yönünden Sınırlı Ehliyetsizlerin Durumu 90
aa. Yasal Temsilcinin Rızasına Bağlı İşlemler 90
bb. Yasal Temsilcinin Rızasına Bağlı Olmadan Yapılabilen İşlemler 92
cc. Sınırlı Ehliyetsizin Hiç Yapamayacağı İşlemler 92
b. Sınırlı Ehliyetsizlerin Temsili 93
c. Sınırlı Ehliyetsizlerin Hukuka Aykırı Fiillerinden Sorumluluğu 93
d. Dava Ehliyeti Yönünden Sınırlı Ehliyetsizlerin Durumu 93
4. Sınırlı Ehliyetliler 93
IV. Kişisel Durum 94
A. Kişinin Adı 94
1. Adın Kazanılması 95
a. Öz Adın Kazanılması 95
b. Soyadının Kazanılması 95
c. Müstear Adın Kazanılması 96
d. Lakabın Kazanılması 96
2. Adın Değiştirilmesi 96
3. Ad Üzerindeki Hakkın Korunması 98
B. Hısımlık 98
1. Kan Hısımlığı 99
2. Kayın Hısımlığı 100
3. Yapay Hısımlık 101
C. Yerleşim Yeri 101
1. İsteğe Bağlı Yerleşim Yeri 102
2. İtibari Yerleşim Yeri 103
3. Kanuni Yerleşim Yeri 103
D. Kişisel Durum Sicili 103
V. Kişiliğin Korunması 106
A. Kişilik Hakkı ve Kişilik Hakkının Nitelikleri 106
B. Kişilik Hakkının Kapsamına Giren Değerler 106
C. Kişilik Hakkının Korunması 108
1. Kişiliğin Hukuki İşlem Yoluyla Gerçekleşen Saldırılara Karşı Korunması 108
2. Kişiliğin Hukuka Aykırı Eylemlerle Gerçekleşen Saldırılara Karşı Korunması 109
a. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Sebepler (Hukuka Uygunluk Sebepleri) 110
aa. Kişilik Hakkı Zedelenen Kimsenin (Mağdurun) Rızası 110
bb. Üstün Nitelikte Özel Yarar 112
cc. Üstün Nitelikte Kamu Yararı 112
dd. Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması 113
b. Kişilik Hakkına Saldırılan Kişinin TMK m. 25 Uyarınca Açabileceği Davalar 113
aa. Genel Olarak 113
bb. Koruyucu Davalar 115
cc. Tazminat Davaları 116
dd. Saldırı Dolayısıyla Elde Edilen Kazancın Verilmesi Davası 117
ee. Yetkili Mahkeme 117
c. Kişilik Hakkını Koruyan Diğer Bazı Kanunlar 118
§ 9. TÜZEL KİŞİLER 118
I. Tüzel Kişi Kavramı 118
II. Tüzel Kişi Türleri 119
III. Tüzel Kişilere İlişkin Genel Kurallar (TMK m. 47–55) 120
A. Tüzel Kişilerin Kuruluşu 120
B. Tüzel Kişilerin Hak Ehliyeti 121
C. Tüzel Kişilerin Fiil Ehliyeti 122
1. Genel Olarak 122
2. Organ Kavramı ve Türleri 122
3. Organın Fiilinin Tüzel Kişiye İzafesi 124
a. Hukuki İşlemler Yönünden 124
b. Hukuka Aykırı Fiiller Yönünden 124
D. Tüzel Kişilerin Yerleşim Yeri 125
E. Tüzel Kişilerin Sona Ermesi 125
IV. Dernekler 125
A. Dernek Kavramı 126
B. Derneğin Unsurları 126
1. Üye Unsuru 126
a. Derneğe Üye Olmanın Koşulları 126
b. Dernek Üyeliğinin Kazanılması 127
c. Dernek Üyeliğine Bağlı Haklar 127
d. Dernek Üyeliğine Bağlı Yükümlülükler 129
e. Dernek Üyeliğinin Sona Ermesi 130
2. Amaç Unsuru 130
3. Derneğin Tüzel Kişiliği 131
a. Derneğin Kuruluşu 132
b. Derneğin Organları 133
aa. Genel Kurul 133
bb. Yönetim Kurulu 135
cc. Denetim Kurulu 135
c. Derneğin Faaliyetleri 136
d. Şube, Temsilcilik ve Platformlar 136
e. Federasyon ve Konfederasyonlar 137
f. Derneğin Gelirleri 137
g. Derneğin Sona Ermesi 137
V. Vakıflar 139
A. Vakıf Kavramı ve Türleri 139
B. Vakfın Unsurları 140
1. Malvarlığı Değerleri Unsuru 140
2. Malvarlığı Değerlerinin Usulüne Göre Amaca Tahsisi 141
a. Amaç 141
b. Tahsis 141
c. Vakıf Kurma İşlemi 141
3. Vakfın Tüzel Kişiliği 143
a. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 143
b. Vakfın Yönetimi ve Örgütü 144
4. Vakıf Senedinin Değiştirilmesi 146
5. Vakfın Faaliyetleri 146
6. Vakfın Denetimi 147
7. Vakfın Sona Ermesi 147
Üçüncü Bölüm
AİLE HUKUKU
§ 10. AİLE HUKUKUNA GİRİŞ 149
I. Aile Hukukunun Konusu 149
II. Aile Kavramı 149
III. Ailenin Önemi 149
IV. Aile Hukukuna Hâkim Olan İlkeler 150
§ 11. EVLİLİK BİRLİĞİNİN KURULMASI 150
I. Nişanlanma 150
A. Nişanlanmanın Kurucu Unsurları 150
B. Nişanlanmanın Geçerlilik Koşulları 151
C. Nişanlanmanın Hukuki Niteliği 151
D. Nişanlanmanın Hükümleri 152
E. Nişanlılığın Sona Ermesi 153
1. Nişanlılığı Sona Erdiren Sebepler 153
a. Evlenme 153
b. Evlenmenin İmkânsızlaşması 153
c. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi 153
d. Tarafların Anlaşması 153
e. Bir Tarafın Nişanı Bozması 154
2. Nişanlılığın Sona Ermesinin Sonuçları 154
a. Maddi Tazminat (TMK m. 120) 154
b. Manevi Tazminat (TMK m. 121) 154
c. Hediyelerin İadesi (TMK m. 122) 155
II. Evlenme 155
A. Evlenmenin Hukuki Niteliği 155
B. Evlenmenin Koşulları 155
1. Evlenmenin Maddi Koşulları 155
a. Evlenme Ehliyeti 156
b. Evlenme Engelleri 157
aa. Kesin Evlenme Engelleri 157
aaa. Hısımlık 157
bbb. Mevcut Evlilik 157
ccc. Akıl Hastalığı 158
bb. Kesin Olmayan Evlenme Engelleri 158
aaa. Kadın İçin Bekleme (İddet) Süresi 158
bbb. Bazı Bulaşıcı Hastalıklar 158
2. Evlenmenin Şekli Koşulları 159
a. Evlenme Töreninden Önceki Şekli Koşullar 159
b. Evlenme Töreni Sırasındaki Şekli Koşullar 160
c. Evlenme Töreninden Sonraki Şekli Koşullar 160
§ 12. EVLİLİĞİN GENEL HÜKÜMLERİ 160
I. Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri 161
A. Evlilik Birliğini Yönetme Hak ve Yükümlülüğü 161
B. Evlilik Birliğinin Mutluluğunu Sağlama Yükümlülüğü 161
C. Çocukların Bakım, Eğitim ve Gözetimine Özen Gösterme Yükümlülüğü 161
D. Sadakat Yükümlülüğü 161
E. Yardım Yükümlülüğü 161
F. Birlikte Yaşama Yükümlülüğü 162
G. Evlilik Birliğinin Giderlerine Katılma Yükümlülüğü 162
II. Eşlerin Soyadı 162
III. Evlilik Birliğinin Temsili 163
IV. Eşlerin Meslek ve İşi 164
V. Eşlerin Hukuki İşlemleri 164
VI. Evlilik Birliğinin Korunması 164
A. TMK’ya Göre Alınabilecek Önlemler 164
B. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’a Göre Alınabilecek Önlemler 166
§ 13. EVLİLİKTE MAL REJİMLERİ 168
I. Mal Rejimi Kavramı ve Türleri 168
II. Mal Rejimi Sözleşmesi 170
III. Mal Rejimlerine İlişkin Ortak Esaslar 171
IV. Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi 171
A. Genel Olarak 171
B. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiyesi 173
V. Mal Ayrılığı Rejimi 175
VI. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi 175
VII. Mal Ortaklığı Rejimi 177
§ 14. EVLİLİK BİRLİĞİNİN SONA ERMESİ 180
I. Evlilik Birliğinin Kendiliğinden Sona Erdiği Hâller 180
A. Ölüm 180
B. Ölüm Karinesi 180
C. Cinsiyet Değiştirme 180
II. Evlilik Birliğinin Mahkeme Kararıyla Sona Erdiği Hâller 180
A. Gaiplik 180
B. Butlan 181
1. Mutlak Butlan – Nisbi Butlan Ayrımı 182
a. Mutlak Butlan 182
aa. Mevcut Evlilik 182
bb. Akıl Hastalığı 182
cc. Yasak Derecede Hısımlık 183
dd. Ayırt Etme Gücünden Sürekli Yoksunluk 183
b. Nisbi Butlan 183
aa. Ayırt Etme Gücünden Geçici Yoksunluk 183
bb. İrade Sakatlığı 183
cc. Yasal Temsilcinin İzni Olmadan Evlenme 183
2. İptal Kararı ve Sonuçları 184
C. Boşanma 185
1. Boşanma Sebepleri 185
a. Özel Boşanma Sebepleri 186
b. Genel Boşanma Sebebi 187
2. Boşanma Davası 188
3. Boşanmanın Yarattığı Sonuçlar 189
§ 15. SOYBAĞI 191
I. Kan Bağına Dayanan Soybağının Kurulması 191
A. Çocuk ile Ana Arasında 191
B. Çocuk ile Baba Arasında 192
1. Ana ile Evlilik 192
a. Mevcut Evlilik 192
aa. Soybağının Reddi Davası 193
b. Sonraki Evlilik 194
2. Tanıma 194
3. Babalık Hükmü 196
II. Evlât Edinme Yoluyla (Yapay) Soybağının Kurulması 197
A. Küçüklerin Evlât Edinilmesi 197
B. Ergin ve Kısıtlıların Evlât Edinilmesi 198
C. Evlât Edinmede Şekil ve Usul 199
D. Evlât Edinmenin Hükümleri 200
E. Evlâtlık İlişkisinin Kaldırılması 200
III. Soybağının Hükümleri 201
A. Soybağının Velâyete Bağlı Olmayan Hükümleri 201
1. Soyadı 201
2. Karşılıklı Yükümlülükler 201
3. Çocuk ile Kişisel İlişki Kurulması 201
4. Ana ve Babanın Çocuğun Bakım ve Eğitim Giderlerini Karşılama Yükümlülüğü 202
B. Soybağının Velâyete Bağlı Hükümleri 203
1. Velâyet 203
2. Velâyetin Kapsamı 204
a. Genel Olarak 204
b. Çocuğun Eğitimi 204
c. Çocuğun Temsil Edilmesi 204
d. Çocuğun Aileyi Temsil Etmesi 204
e. Çocuk ile Velâyet Sahibi Arasındaki Hukuki İşlemler 204
f. Çocuğun Korunması 205
g. Çocuğun Malları 205
§ 16. AİLE TOPLULUĞU 207
I. Yardım Nafakası 207
II. Ev Düzeni 207
III. Aile Malları 208
§ 17. VESAYET 208
I. Vesayeti Gerektiren Hâller 208
A. Küçüklük 208
B. Kısıtlılık 209
1. Kısıtlama Sebepleri 209
a. Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı 209
b. Savurganlık, Alkol veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşama Tarzı, Kötü Yönetim 209
c. Kişinin Kendi İsteği 209
d. Özgürlüğü Bağlayıcı Ceza 210
2. Kısıtlama Kararı 210
II. Vesayet Organları 210
A. Vesayet Daireleri 210
B. Vasi 211
III. Vesayetin Yürütülmesi 213
A. Vasinin Görevleri 213
B. Vesayet Dairelerinin Görevleri 215
IV. Vesayetin Sona Ermesi 216
A. Vesayeti Gerektiren Sebebin Sona Ermesine Bağlı Olarak Vesayetin Sona Ermesi 216
B. Vasilik Görevinin Sona Ermesi 216
C. Vesayetin Sona Ermesinin Sonuçları 217
V. Kayyımlık ve Yasal Danışmanlık 218
A. Kayyımlık 218
1. Kayyım Atanması 218
2. Kayyımlığın Yürütülmesi 219
3. Kayyımlığın Sona Ermesi 219
B. Yasal Danışmanlık 219
VI. Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması 220
VII. Vesayet Organlarının Sorumluluğu 222
Kaynakça 223
Kavram Dizini 225 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
