|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Takdim 7
Önsöz 9
Kısaltmalar 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
DİJİTAL ANAYASACILIK: ALGORİTMİK TOPLUMDA ANAYASALLAŞMA SÜRECİ
§ 1. TEKNOLOJİ, TOPLUM VE HUKUK ETKİLEŞİMİ: DİJİTAL/ALGORİTMİK TOPLUMDA ANAYASAL GELİŞMELER 29
I. TEKNOLOJİ VE TOPLUM ETKİLEŞİMİ 34
II. DİJİTALLEŞMENİN TOPLUMLARI DÖNÜŞTÜRÜCÜ ETKİSİ: AĞ TOPLUMUNDAN ALGORİTMİK TOPLUMA GEÇİŞ 38
III. KÜRESELLEŞME VE ANAYASAL ÇOĞULCULUK 49
IV. DİJİTAL ÇAĞDA BAŞLICA AKTÖRLER VE DİJİTAL EGEMENLİK 59
§ 2. DİJİTAL ANAYASACILIK: TANIMI, KAPSAMI VE YAKLAŞIMLAR 74
I. ALGORİTMİK TOPLUMUN YÖNETİMİNDE DEVLETİN VE HUKUKUN ROLÜ 76
II. DİJİTALLEŞMENİN ANAYASAL DEVLET DÜZENİNE ETKİLERİ VE OLASILIKLAR 80
III. DİJİTAL ANAYASACILIK KAVRAMININ ORTAYA ÇIKIŞI VE DOKTRİNDEKİ YANSIMALARI 87
A. Dijital Anayasacılık Düşüncesinin Geliştirilmesinde Etkili Olan Yaklaşımlar 87
1. Toplumsal Anayasacılık 87
2. Devletsiz Anayasallaşma 93
B. Dijital Anayasacılık Kavramının Gelişimi 95
1. Bilgisel Anayasacılık 95
2. Kurucu Anayasacılık 97
3. Dijital Anayasacılık 100
C. Doktrin ve Uygulamada Dijital Anayasacılığa Yönelik Evreler 102
1. Dijital Alanın Düzenlenmesinde ABD Etkisi ve Liberal Yaklaşım Dönemi 106
2. Dijital Anayasacılık Düşüncesine Katkıda Bulunan Yargısal Adımlar 115
3. Dijital Anayasacılık Düşüncesinin İnşası 120
D. Dijital Anayasacılık Düşüncesinin Modern Anayasacılık ile İlişkisi 123
İKİNCİ BÖLÜM
DİJİTAL ALANDA DÜZENLEYİCİ AKTÖRLER VE DİJİTAL ANAYASACILIĞIN HUKUKÎ ÇERÇEVESİ
§ 1. DİJİTAL ALANDA HUKUKÎ DÜZENLEME YETKİLERİ: KAMU VE ÖZEL HUKUK AKTÖRLERİNİN İLİŞKİLERİ 135
I. DİJİTAL ALANDA DEVLETİN ETKİNLİĞİNE İLİŞKİN TARTIŞMALAR VE YÖNETİŞİM TERCİHLERİ 144
A. Devletlerin Anayasal Tercihleri: İnternet Yönetişiminde Demokratik ve Otoriter Yaklaşımlar 150
B. Özel Hukuk Aktörlerinin Dijital Alanda Özdüzenleme Yetkileri ve Sınırları 158
II. KAMUSAL NİTELİKLİ YETKİLERİN ÖZEL HUKUK AKTÖRLERİNE DEVRİ 164
A. Çevrimiçi Ortamın Yönetiminin Özel Hukuk Aktörlerine Devri 166
B. Çevrimiçi Platformların Kamu Otoritesi ile Yarışan Özerk Yetkileri 171
1. Yasama Benzeri Yetkiler / Quasi–Normative Powers 176
2. Yürütme Benzeri Yetkiler / Quasi–Executive Powers 185
3. Yargılama Benzeri Yetkiler / Quasi–Judicial Powers 195
§ 2. DİJİTAL ANAYASACILIĞIN HUKUKÎ ÇERÇEVESİ 208
I. DİJİTAL ANAYASACILIĞIN NORMATİF ARAÇLARI VE KAPSAMI 208
A. Ulusal Boyut 212
1. Anayasalar ve Yasal Düzenlemeler 212
2. Yargısal Koruma ve Yatay Etki Teorisi 221
B. Uluslararası Boyut 238
C. Devlet–ötesi Boyut 243
1. Teknoloji Şirketlerinin Düzenlemeleri 244
2. ICANN ve İnternet Yönetişimi 249
3. İnternet Hak ve Özgürlükler Bildirgeleri 251
II. DİJİTAL ANAYASACILIK DÜŞÜNCESİ KAPSAMINDA ÇEVRİMİÇİ HİZMET SAĞLAYICILARIN YETKİLERİ, SORUMLULUĞU VE MUAFİYET REJİMİ 260
A. ABD ve AB’de Çevrimiçi Hizmet Sağlayıcıların Sorumluluk Rejiminin Tarihsel Gelişimi 260
B. Çevrimiçi Hizmet Sağlayıcıların Sorumluluk Rejimine İlişkin Avrupa Birliği Düzenlemeleri 266
1. Genel Olarak 268
2. E–Ticaret Direktifi’nde Sorumluluk ve Muafiyet Rejimi 271
3. Dijital Hizmetler Yasası’nda Benimsenen Sorumluluk ve Muafiyet Rejimi 280
a. Dijital Hizmetler Yasası’nın Amacı ve Kapsamı 280
b. Dijital Hizmetler Yasası Kapsamında Sorumluluk Muafiyet Rejimi 287
c. Hizmet Sağlayıcılar için Öngörülen Yükümlülükler 292
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ALGORİTMİK TOPLUMDA TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER REJİMİ
§ 1. MADALYONUN İKİ YÜZÜ: ALGORİTMİK TOPLUMDA TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN “YENİDEN” DEĞERLENDİRİLME GEREKSİNİMİ 303
I. TEMEL HAKLARIN DİJİTAL ALANA YANSIMALARI 304
II. DİJİTAL PLATFORMLARIN YETKİLERİNİN TEMEL HAKLARA ETKİLERİ 307
§ 2. DİJİTAL HAKLAR VE TEMEL HAKLAR ENFLASYONU 309
I. DİJİTAL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER 309
A. İnternete Erişim Hakkı 313
B. Dijital Bilgiye Erişim Hakkı 317
C. Kişisel Verilerin Korunması ve Mahremiyet Hakkı 320
D. Çevrimiçi Usul Güvenceleri (Due Process Online) 322
II. DİJİTALLEŞMENİN TEMEL HAKLARIN ÇEŞİTLENMESİNDEKİ ROLÜ VE TEMEL HAKLAR ENFLASYONU 327
§ 3. DİJİTALLEŞMENİN ETKİLEDİĞİ TEMEL HAKLAR, YAKLAŞIMLAR VE SORUNLAR 333
I. ALGORİTMİK TOPLUMDA GİZLİLİK, VERİ GÜVENLİĞİ VE BÜYÜK VERİ 337
A. Gizlilik, Özel Hayata Saygı ve Mahremiyet Hakkı: Hukukî ve İçtihadî Yaklaşımlar 344
1. ABD Hukukunda Gizlilik ve Veri Güvenliği 346
2. Avrupa Bölgesinde Veri Koruma Yaklaşımı 351
B. Unutulma Hakkı 367
C. Yapay Zekâ Destekli Veri İşleme Faaliyetleri 374
1. Algoritmik Ayrımcılık ve Eşitlik İlkesine Dair Sorunlar 374
2. Yapay Zekâ Araçlarının Kullanılmasında Anayasal Değerlerin Korunmasına Yönelik Etik İlkeler ve Hukuk Kuralları 380
II. ÇEVRİMİÇİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ 389
A. Çevrimiçi İfade Özgürlüğünün Teorik Temelleri 391
B. E–Agora: Dijital Alanda Çevrimiçi Platformların Yükselişi 397
C. Dijital Kamusal Alan 405
1. Dijital Kamusal Alan Olgusuna Dair Hukukî Yaklaşımlar 411
a. ABD Hukuku ve “Dijital Fikirler Pazarı” 413
b. Avrupa Bölgesinde Yaklaşım 422
D. Çevrimiçi Alanda Demokratik İlkelerin Sağlanmasına Dair Sorunlar ve Dezenformasyon ve Yalan Haberle Mücadele 439
§ 4. DİJİTAL ANAYASACILIĞIN HUKUKİ ÇERÇEVESİNİN TEMEL HAKLAR REJİMİNE YANSIMALARI VE ANAYASAL SORUNLAR 449
I. DİJİTAL ALANIN DÜZENLENMESİNE DAİR YAKLAŞIM FARKLILIKLARI 450
II. DİJİTAL ALANDA TEMEL HAKLARIN DENGELENMESİ, YATAY ETKİ TEORİSİ VE DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 459
A. Hakların Dengelenmesi Sorunu 459
B. Yatay Etki Teorisi ile Devletin Pozitif Yükümlülüklerinin Kesişimi 475
C. Dijital Alanda Temel Hakların Yatay Etkisi: İçtihadi ve Kurumsal Boyut 483
III. DİJİTAL ALANDA KAMUSAL VE ÖZEL AKTÖRLERİN İŞ BİRLİĞİ VE TEMİNAT SANSÜRÜ 493
IV. ŞEFFAFLIK VE HESAP VEREBİLİRLİK İLKELERİ IŞIĞINDA DİJİTAL PLATFORMLARIN SORUMLULUĞU 501
Sonuç 515
Kaynakça 527
Kavramlar Dizini 561 |