|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Sunuş 9
Tablolar Dizini 17
Şekiller Dizini 19
Kısaltmalar Dizini 21
Giriş 27
Birinci Bölüm
KİŞİ KAVRAMI
§1. GENEL OLARAK 41
§2. HUKUKİ KİŞİ 47
I. Gerçek Kişi 47
A. Tanımı 47
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 48
C. Kişinin Ehliyetleri 49
1. Hak Ehliyeti 49
2. Fiil Ehliyeti 50
D. Kişilik Hakkı 51
II. Tüzel Kişi 53
A. Tanımı 53
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 55
1. Kuruluş ve Kişilik Kazanma 55
2. Sona Erme ve Tasfiye 57
C. Kişinin Ehliyetleri 58
1. Hak Ehliyeti 58
2. Fiil Ehliyeti 59
D. Kişilik Hakkı 60
İkinci Bölüm
YAPAY ZEKÂ KAVRAMI
§3. TEKNİK ANLAMDA YAPAY ZEKÂ 61
I. Tanımı ve Unsurları 61
II. İlgili Terimler 62
A. Algoritma (Algorithm) 62
B. Bilgisayar (Computer) 62
C. Bot (Bot) 63
D. Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing) 63
1. Büyük Dil Modeli (Large Language Model) 63
2. Küçük Dil Modeli (Small Language Model) 64
E. Donanım (Hardware) 65
F. Kaynak Kodu (Source Code) 65
1. Açık Kaynak Kodu (Open Source Code) 65
2. Kapalı Kaynak Kodu (Closed Source Code) 65
G. Kuantum Bilgisayar (Quantum Computer) 66
H. Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 66
1. Geleneksel Makine Öğrenmesi Yöntemleri 67
a. Derin Öğrenme (Deep Learning) 67
b. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 67
2. Yenilikçi Makine Öğrenmesi Yöntemleri 68
I. Nöral Ağ (Neural Network) 68
J. Nöromorfik Bilgisayar (Neuromorphic Computer) 69
K. Otomasyon (Automation) ve Otomatik Sistem (Automated System) 70
1. Heteronom (Heteronomous) 70
2. Otonom (Autonomous) 71
3. Otomasyon, Heteronomi ve Otonomi Arasındaki İlişkiye İlişkin Tablo 71
L. Robot (Robot) 72
M. Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) 72
N. Veri Bilimi (Data Science) 73
O. Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent) 73
P. Yapay Zekâ Modeli (AI Model) 74
R. Yapay Zekâ Sistemi (AI System) 74
S. Yazılım (Software) 75
1. Sistem Yazılımı (System Software) 75
2. Uygulama Yazılımı (Application Software) 76
T. Şekiller 76
1. Yapay Zekâ Sistemi ve Bileşenleri 76
2. Yapay Zekâ ve Öğrenme 77
III. Türleri 77
A. Kapasitelerine Göre Yapay Zekâ 77
1. Kısıtlı Yapay Zekâ (Narrow AI) 77
2. Kapsamlı Yapay Zekâ (Artificial General Intelligence) 78
3. Üstün Yapay Zekâ (Artificial Superintelligence) 78
B. İşlevlerine Göre Yapay Zekâ 78
1. Tepkisel Yapay Zekâ (Reactive AI) 78
2. Sınırlı Bellekli Yapay Zekâ (Limited Memory AI) 79
3. Zihin Kuramına Sahip Yapay Zekâ (Theory of Mind AI) 79
4. Kendilik Bilincine Sahip Yapay Zekâ (Self–Aware AI) 80
C. Yapay Zekâ Türlerine İlişkin Tablo 81
§4. HUKUKİ ANLAMDA YAPAY ZEKÂ 81
I. Uluslararası Hukuki Belgelerde Yapay Zekâ Kavramı 81
A. OECD Yapay Zekâ Tavsiye Kararı 83
B. UNESCO Yapay Zekâ Etiği Tavsiye Kararı 84
C. ABD Belgeleri 85
1. Biden Belgeleri 85
a. Yapay Zekâ Haklar Bildirgesi Taslağı 85
b. Biden Kararnamesi 87
2. Trump Kararnameleri 89
D. Avrupa Konseyi Uluslararası Yapay Zekâ Sözleşmesi 90
E. AB Yapay Zekâ Tüzüğü 92
1. Genel Olarak 92
2. Yapay Zekânın Tanımı 94
a. Yapay Zekâ Sistemi 94
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemi (General–Purpose AI System) ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modeli (General–Purpose AI Model) 96
3. Yapay Zekânın Sınıflandırılması 97
a. Yapay Zekâ Sistemleri Açısından 97
aa. Kabul Edilemez Derecede Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 97
bb. Yüksek Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 101
cc. Yüksek Riskli Sayılmayan Yapay Zekâ Sistemleri 102
dd. Diğer Yapay Zekâ Sistemleri 102
ee. Genel Kurallar 103
ff. Yapay Zekâ Sistemlerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 104
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Açısından 104
aa. Sistemik Risk Taşıyan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 104
bb. Sistemik Risk Taşımayan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 105
cc. Genel Kurallar 105
dd. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modellerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 106
c. Yapay Zekâ Sistemleri ile Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemleri ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Arasındaki İlişki 107
F. Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Yapay Zekâ Beyanatı 108
II. Türk Hukukunda Yapay Zekâ Kavramı 109
A. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 110
B. Yapay Zekâ ile İlgili Meclis Araştırması Önergeleri 113
C. Kanun Teklifleri 114
1. Yapay Zeka Kanun Teklifi 114
2. Torba Kanun Teklifi 115
D. Yüksek Mahkeme Kararlarında Yapay Zekâ 117
1. Anayasa Mahkemesi 117
2. Yargıtay 118
§5. DEĞERLENDİRME 119
Üçüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂ İLE BENZEŞEN CANLI VE NESNELER
§6. HAYVANLAR 124
§7. OTOMOBİLLER 129
§8. DEĞERLENDİRME 131
Dördüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINA İLİŞKİN TARTIŞMALAR
§9. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI REDDEDEN GÖRÜŞLER 144
I. Ürün Görüşü 144
II. Kölelik Görüşü 146
§10. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI KABUL EDEN GÖRÜŞLER 147
I. Tüzel Kişi Görüşü 149
II. Elektronik Kişi Görüşü 152
§11. DEĞERLENDİRME 157
Beşinci Bölüm
YAPAY ZEKÂYA ÖZGÜ BİR HUKUKİ KİŞİLİK ÖNERİSİ
§12. ÖNERİLEN HUKUKİ KİŞİ STATÜSÜNÜN ÇERÇEVESİ 169
I. Genel Olarak 169
II. Sosyal Kişi 170
A. Tüzel Kişi 170
B. Teknolojik Kişi 170
1. Tanımı 171
2. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 172
a. Kişilik Kazanma 172
b. Sona Erme ve Tasfiye 176
3. Kişinin Ehliyetleri 177
a. Hak Ehliyeti 177
b. Fiil Ehliyeti 178
aa. Koşulları 178
bb. Dereceleri 179
4. Kişilik Hakkı 181
§13. ÖNERİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 181
§14. ÖNERİNİN GERÇEKLEŞMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKEBİLECEK TEMEL MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ 186
I. T.C. Anayasası 186
II. Türk Medenî Kanunu 186
Sonuç 189
Kaynakça 197
Kavram Dizini 233 |