|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TAKDİM V
ÖNSÖZ VII
İÇİNDEKİLER IX
SİMGELER VE KISALTMALAR LİSTESİ XV
ÖZET XVII
ABSTRACT XVIII
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM
1. ÇEVRİM İÇİ MAHKEME KAVRAMI VE ÇEVRİM İÇİ MAHKEMELERE İLİŞKİN DÜNYADAKİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ 11
1.1. GENEL OLARAK ÇEVRİM İÇİ MAHKEME KAVRAMI 11
1.2. ÇEVRİM İÇİ UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ (ONLINE DISPUTE RESOLUTION) 18
1.2.1. Yargılamanın Son Çare Olması 25
1.2.2. Hukuki Bilgilendirme ve Yönlendirme 26
1.2.3. Uyuşmazlıkların Önlenmesi ve Yatıştırılması 29
1.2.4. Teknolojiden Yenilikçi Şekilde Yararlanma 31
1.3. ÇEVRİM İÇİ MAHKEME MODELİ VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ 41
1.3.1. Sözlü–Yazılı–Dijital İletişim Bağlamında Çevrim İçi Mahkeme Modeli 41
1.3.2. Dijital Dönüşüm, Uyuşmazlıkların Standartlaşması ve Çevrim İçi Mahkeme Modeli 46
1.3.3. Çevrim İçi Mahkeme Modelinin Yargılamada Dijital Dönüşümden Farkı 50
1.4. ÇEVRİM İÇİ MAHKEMELERE İLİŞKİN DÜNYADAKİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ 51
1.4.1. Kanada Medeni Uyuşmazlık Çözüm Sistemi 53
1.4.1.1. Genel Olarak 53
1.4.1.2. Çözüm Gezgini 55
1.4.1.3. Çevrim İçi Müzakere 56
1.4.1.4 Çevrim İçi Uzlaştırma 57
1.4.1.5. Çevrim İçi Yargılama 59
1.4.2. İngiltere Çevrim İçi Mahkeme Tasarısı 63
1.4.2.1. Genel Olarak 63
1.4.2.2. Küçük Miktarlı Hukuk Uyuşmazlıkları İçin Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözümü Raporunda Öngörülen Mahkeme Sistemi 65
1.4.2.3. Lord Briggs’in Çevrim İçi Mahkeme Tasarısına İlişkin Görüşleri 68
1.4.2.4. Çevrim İçi Mahkeme Pilot Projesi 71
1.4.3. Çin Hukuk Sisteminde Yaşanan Gelişmeler 76
1.4.3.1. Çin İnternet Mahkemeleri 76
1.4.3.2. İnternet Mahkemelerinden Elde Edilen Tecrübelere Dayanılarak Çin’de Hukuk Yargılamasında Çevrim İçi Yargılamaya Geçiş Yönünde Atılan Adımlar 79
1.4.3.2.1. Çevrim İçi Yargılamanın Kapsamı ve Uygulanma Alanı 81
1.4.3.2.2. Ses ve Görüntü Nakli Yoluyla Duruşmaya İlişkin Düzenleme 84
1.4.3.2.3. Çevrim İçi Eş Zamansız Yargılama 86
1.4.4. Avrupa Birliği Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Portalı 88
1.4.5. Amerika Birleşik Devletleri’nde Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri Alanında Yaşanan Gelişmeler 94
1.4.5.1. Genel Olarak 94
1.4.5.2. Utah Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Sistemi 94
1.4.5.3. New Mexico Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Sistemi 98
1.4.5.3.1. MI–Resolve Civil 101
1.4.5.3.2. MI–Resolve Family 103
1.4.6. Hollanda Hukukundaki Gelişmeler 104
1.4.6.1. Rechtwijzer 1.0 105
1.4.6.2. Rechtwijzer 2.0 106
1.4.7. Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonunun (UNCITRAL) Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleriyle İlgili Çalışmaları 108
1.4.7.1. Birleşmiş Milletler’in 2010–2016 Yılları Arasındaki Çalışmaları 108
1.4.7.2. Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözümleri Hakkında Teknik Notlar’da Öngörülen Uyuşmazlık Çözüm Sistemi 110
1.4.8. Dünyadaki Örnek Uygulamalar Üzerine Genel Değerlendirme 112
1.4.8.1. Genel Olarak 112
1.4.8.2. Pilot Uygulama İhtiyacı 115
1.4.8.3. Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Sistemlerine Başvurunun Zorunlu Olup Olmaması 116
1.4.8.4. Bazı Olumsuz Tecrübelere İlişkin Değerlendirmeler 120
1.4.8.5. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri İle Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinin Gelişim Süreçleri Arasındaki Paralellikler 127
İKİNCİ BÖLÜM
2. ÇEVRİM İÇİ MAHKEME MODELİNİN TÜRK HUKUK YARGILAMASINA HÂKİM OLAN TEMEL HAK VE İLKELER ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ 131
2.1. GENEL OLARAK 131
2.2. ADİL YARGILANMA HAKKI, HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜ VE ADALETE ERİŞİM AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 134
2.3. HUKUKÎ DİNLENİLME HAKKI AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 150
2.3.1. Genel Olarak Hukuki Dinlenilme Hakkı 150
2.3.2. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Silahların Eşitliği İlkesi Arasındaki İlişki 152
2.3.3. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Çevrim İçi Mahkeme Modeli İlişkisi 154
2.4. DOĞRUDANLIK İLKESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 165
2.4.1. Genel Olarak Doğrudanlık İlkesi 165
2.4.2. Doğrudanlık İlkesi ve Çevrim İçi Mahkeme Modeli İlişkisi 169
2.5. USUL EKONOMİSİ İLKESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 179
2.5.1. Genel Olarak Usul Ekonomisi İlkesi 179
2.5.2. Usul Ekonomisi İlkesi ve Çevrim İçi Mahkeme Modeli İlişkisi 185
2.5.2.1. Usul Ekonomisi İlkesi ve Çevrim İçi Mahkeme Modeli İlişkisi Bağlamında Duruşmasız Yargılamalar 189
2.5.2.1.1. AİHM ve AYM’nin Duruşmasız Yargılama Hakkındaki İçtihatları 193
2.5.3. Çevrim İçi Mahkeme Modelinin Usul Ekonomisi İlkesinin Diğer Unsurları Olan Ucuzluk, Basitlik ve Yargılama Disiplini Açısından Değerlendirilmesi 199
2.6. ALENİYET İLKESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 208
2.6.1. Genel Olarak Aleniyet İlkesi 208
2.6.2. Aleniyet İlkesi Açısından Çevrim İçi Mahkeme Modeli 212
2.6.2.1. Duruşmaların İnternet Üzerinden Halka Açılması 212
2.6.2.1.1. Duruşmaların İnternet Üzerinden Halka Açılmasının Kişisel Verilerin Korunması Açısından Değerlendirilmesi 221
2.6.2.2. Bilgi Aleniyeti 230
2.7. YAZILILIK VE SÖZLÜLÜK İLKELERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 233
2.7.1. Genel Olarak Yazılılık ve Sözlülük İlkesi 233
2.7.2. Yazılılık ve Sözlülük İlkeleri Açısından Çevrim İçi Mahkeme Modeli 237
2.8. AVUKATLIK TEKELİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 242
2.8.1. Genel Olarak Avukatlık Tekeli 242
2.8.2. Avukatlık Tekeli Açısından Çevrim İçi Mahkeme Modeli 245
2.9. DİĞER YARGILAMA İLKELERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 250
2.9.1. Genel Olarak 250
2.9.2. Çeşitli İlkeler Açısından Değerlendirme 250
2.9.2.1. Taraflarca Getirilme İlkesi Açısından 250
2.9.2.2. Teksif İlkesi Açısından Değerlendirme 253
2.9.2.3. Diğer İlkeler Açısından 255
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
3. ÇEVRİM İÇİ MAHKEME MODELİ IŞIĞINDA TÜRK HUKUK YARGILAMASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEK MUHTEMEL YENİLİKLER 257
3.1. GENEL OLARAK 257
3.2. TÜRK HUKUK YARGILAMASINDA KULLANILAN MEVCUT TEKNOLOJİK ALTYAPI 258
3.2.1. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) 258
3.2.2. UYAP’a Entegre Diğer Arayüzler/Sistemler UYAP Vatandaş Portal Bilgi Sistemi 260
3.2.3. Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) 265
3.3. HUKUKUMUZDAKİ TEKNOLOJİK ALTYAPI HAKKINDA DEĞERLENDİRME 267
3.4. ÇEVRİM İÇİ MAHKEME MODELİ IŞIĞINDA TÜRK HUKUK YARGILAMASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEK YENİLİKLER 272
3.4.1. UYAP’ın Hukuk Yargılamamızda Merkezi Bir Konuma Yerleştirilmesi 272
3.4.1.1. Genel Olarak 272
3.4.1.2. Klasik Anlamda Tebligat Yaklaşımının Terk Edilmesi 276
3.4.1.3. Kullanıcı Dostu UYAP 282
3.4.2. Duruşma Sistemimizin Değiştirilmesi 292
3.4.2.1. Genel Olarak 292
3.4.2.2. Ardışık Duruşma Sistemi 294
3.4.2.3. Yoğunlaştırılmış Duruşma Sistemi 296
3.4.2.4. Yeni Bir Duruşma Sistemi Önerisi 297
3.4.2.4.1. Ardışık Duruşma Sisteminin Terk Edilerek Duruşma Sayılarının Azaltılması 297
3.4.2.4.2. Fiziksel Duruşmaların Tamamen Kaldırılması 301
3.4.3. Çevrim İçi Uyuşmazlık Çözümlerinin Hukuk Yargılama Sistemimize Entegrasyonu 305
3.4.4. Hak Aramayı Kolaylaştıran Hukuk Teknolojilerinin Kullanımı 311
3.4.4.1. Genel Olarak 311
3.4.4.2. Hukukta Tasarım Yöntemleri 311
3.4.4.3. Multimedya İçerikleri 312
3.4.4.4. Yapay Zekâ Teknolojileri 312
3.4.4.5. Hukuk Yargılamamız Bakımından Öneriler 317
3.4.5. Duruşmaların İnternet Aracılığıyla Kamu Denetimine Açılması 324
3.4.6. Küçük Miktarlı Alacaklar İçin Pilot Proje Geliştirilmesi 328
3.5. ÖNERİLEN YENİLİKLERİN BAZI ÖRNEKLERLE SOMUTLAŞTIRILMASI 336
SONUÇ 347
KAYNAKÇA 363 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
