|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM:
GENEL OLARAK OTURMA HAKKI, OTURMA HAKKININ ÖZELLİKLERİ, OTURMA HAKKI SAHİBİ İLE
MALİK ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİ VE
OTURMA HAKKINDAN DOĞAN BORÇLARIN DAYANAĞI
I. GENEL OLARAK OTURMA HAKKI 19
II. OTURMA HAKKININ ÖZELLİKLERİ 28
A. Hakkın Devredilememesi 28
1. Genel Olarak 28
2. Tüzel Kişi Lehine Oturma Hakkı Kurulup Kurulamayacağı Sorunu 32
a. Tüzel Kişinin Hak Sahibi Olmasının Hakkın Devredilebilirliğiyle Bağlantısı 32
b. Öğretideki Görüşler 32
c. Değerlendirme 35
3. Hakkın Kullanımının Devredilebilirliği Sorunu ve Devre İlişkin Sonuçlar 36
a. Hakkın Kullanımının Devredilebilirliği Sorunu 36
aa. Genel Olarak 36
bb. Öğretideki Görüşler 37
cc. Değerlendirme 42
b. Kullanımın Devrine İlişkin Sonuçlar 44
B. Hakkın Miras Yoluyla Geçmemesi 46
C. Hakkın Haczedilememesi 48
III. OTURMA HAKKI SAHİBİ VE MALİK ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİ VE BORÇLARIN DAYANAĞI 49
A. Oturma Hakkı Sahibi ve Malik Arasındaki Hukuki İlişki 49
1. Genel Olarak 49
2. Ayni Etkili İlişki 52
a. Genel Olarak 52
b. Borçlar Hukuku ve Eşya Hukuku’na Hâkim İlkeler Işığında Ayni Etkili İlişkinin Ortaya Konması 55
c. Eşyaya Bağlı Borç İlişkisi 57
aa. Genel Olarak Eşyaya Bağlı Borç 57
bb. Oturma Hakkında Eşyaya Bağlı Borç İlişkisinin İşlevi 59
3. Nispi Etkili İlişki 60
B. Oturma Hakkı Sahibi ve Malikin Borçlarının Dayanağı 62
1. Sözleşme 62
a. İşlevi 62
b. Hukuki Niteliği 65
c. Geçerliliği ve Yorumu 70
aa. Geçerliliği 70
bb. Yorumu 73
2. Kanun 74
a. Oturma Hakkının Kurulmasıyla Oluşan Kanundan Doğan Borç İlişkisi 74
b. Oturma Hakkına İlişkin Hükümler 75
c. İntifa Hakkına İlişkin Hükümler 76
d. Taşınmaz Lehine İrtifaklara İlişkin Hükümler 78
İKİNCİ BÖLÜM:
OTURMA HAKKI SAHİBİNİN VE MALİKİN BORÇLARI
I. OTURMA HAKKI SAHİBİNİN BORÇLARI 81
A. Taşınmazın Özenli Kullanımı 81
1. Genel Olarak 81
2. Oturma Hakkı Sahibinin Göstermesi Gereken Özenin Ölçüsünde TMK m. 786’nın Rolü 81
3. Oturma Hakkı Sahibinin Göstermesi Gereken Özenin Ölçüsünde TMK m. 803/II’nin Rolü 84
a. TMK m. 803/II Hükmünün Anlamı 84
b. TMK m. 803/II’nin Oturma Hakkına Uygulanabilirliğine İlişkin Görüşler 86
c. Değerlendirme 89
4. Oturma Hakkının Kapsamının Özenli Kullanım Bakımından Değerlendirilmesi 92
a. Genel Olarak 92
b. Konut Olarak Kullanım Bakımından 93
c. Hakkın Mekânsal Sınırları Bakımından 95
d. Kişisel İhtiyaçlar Bakımından 96
aa. Genel Olarak 96
bb. İhtiyaçların Değişmesi 97
5. Kullanmanın Borç Olup Olmadığı Sorunu ve Buna İlişkin Sonuçlar 100
B. Koruma ve Bakım Giderlerini Karşılama 104
1. Genel Olarak 104
2. Bakım Yükümlülüğünün Kapsamı Bakımından 107
a. Olağan Bakım 107
b. Olağanüstü Bakım 115
3. Kullanım Şekli Bakımından 117
a. Tek Başına Kullanılan Oturma Hakkında 117
b. Malik ile Birlikte Kullanılan Oturma Hakkında 119
C. Bildirim ve Katlanma 119
D. Resmi Defter Tutma 122
E. Hakkın Konusunu Sigorta Ettirme ve Primleri Ödeme 125
F. Faiz, Vergi ve Resim Ödeme 126
G. Oturma Hakkının Sona Ermesi Üzerine Taşınmazın İade Edilmesi 130
1. Genel Olarak 130
2. İade ile Yükümlü Kişi(ler) 130
a. Oturma Hakkı Sahibi 131
b. Üçüncü Kişiler 132
3. İade Yükümlülüğünün Dayanağı 134
4. İadenin Kapsamı 135
5. Zamanaşımı 137
H. Ayni Kapsamda Yer Almayan Bir Borç: İvaz Borcu 137
II. MALİKİN BORÇLARI 142
A. Oturma Hakkının Kuruluşu Aşamasındaki Temel Borç: Tescil İçin Talepte Bulunma 142
1. Genel Olarak 142
2. Geçerli Bir Tescil Talebinin Şartları 144
a. Geçerli Bir Hukuki Sebep 144
b. Tescil Talebi 146
3. Tescil Talebinin Sonuçları 146
B. Hak Sahibinin Yetkilerini Kullanmasına Katlanma ve Hakkın Kullanılmasını Engelleyecek veya Zorlaştıracak Davranışlardan Kaçınma 147
1. Genel Olarak 147
2. Oturma Hakkı Sahibinin Yetkilerini Kullanmasına Katlanma 148
3. Oturma Hakkının Kullanılmasını Engelleyecek veya Zorlaştıracak Davranışlardan Kaçınma 150
C. Olumlu Edim İçeren Yan Borçlar 152
1. Genel Olarak 152
2. Yapma Borcunun TMK m. 779/II Anlamında Yan Edim Olarak Kararlaştırılmasının Sınırları 154
3. TMK m. 779/II’nin Kapsamına Girmeyen Anlaşmaların Durumu 159
4. TMK m. 779/II’nin Karşılığı Olan ZGB Art. 730 Abs. 2’ye İlişkin Gelişmeler Işığında Yan Edim Yükümlülüğü 160
5. Yan Edim Yükümlülüğünün Alternatifleri 165
D. Faiz, Vergi, Resim ve Harç Ödeme ile Hak Konusunu Sigorta Ettirme 167
E. Resmi Defter Tutma 167
F. Hak Konusunu Kullanmaya Elverişli Durumda Bulundurma Borcunun Bulunmaması ve Borcun Bulunmamasının Sonuçları 168
1. Genel Olarak 168
2. Borcun Bulunmamasının Sonuçları 169
3. Harap Olmadan Sorumlu Olmama 170
4. Anlaşma ile Kullanıma Uygun Durumda Bulundurma Borcunun Malike Yüklenmesi 175
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:
BORCA AYKIRILIĞIN SONUÇLARI
I. HEM OTURMA HAKKI SAHİBİ HEM DE MALİK BAKIMINDAN BORCA AYKIRILIK HALİNDE BAŞVURULABİLECEK ORTAK HUKUKİ İMKÂNLAR 177
A. Türk Medeni Kanun’dan Doğan İmkânlar 177
1. Genel Olarak 177
2. İstihkak Davası 177
3. Elatmanın Önlenmesi Davası 180
4. Tespit Davası 182
5. Tapu Sicilinin Düzeltilmesi Davası 183
6. Zilyetlikten Doğan Koruyucu İmkânlar 184
7. Komşuluk Hukuku Kaynaklı İmkânlar 186
B. Türk Borçlar Kanunu’ndan Doğan İmkânlar 190
1. Türk Borçlar Kanunu’nun Genel Hükümlerinin Uygulanması 190
a. Borca Aykırılığa İlişkin Hükümlerin Uygulanması 190
aa. Genel Olarak 190
bb. Öğretideki Görüşler 190
cc. Değerlendirme 193
b. Sözleşmenin Uyarlanması 194
aa. Genel Olarak 194
bb. Oturma Hakkını Kuran Sözleşmenin Uyarlanması 197
c. Sözleşmenin Feshedilmesi ve Feshin Oturma Hakkına Etkisi 200
aa. Sözleşmenin Feshedilmesi 200
bb. Sözleşmenin Feshinin Oturma Hakkına Etkisi 203
d. Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşme Hükümlerinin Uygulanması 205
2. Türk Borçlar Kanunu’nun Özel Borç İlişkilerine İlişkin Hükümlerin Uygulanması 206
C. Hem Malik Hem de Oturma Hakkı Sahibinin Kanundan Doğan Borcu Olarak Resmi Defter Tutma Yükümlülüğüne Aykırılığın Sonuçları 209
II. OTURMA HAKKI SAHİBİ BAKIMINDAN BORCA AYKIRILIĞIN SONUÇLARI 209
A. Oturma Hakkı Sahibinin Kanundan Doğan Borçlarına Aykırılık Hâlinde Doğabilecek Sonuçlar 209
1. Malikin Haklarını Kullanabilmesini Sağlayan Araç Olarak Gözetim Hakkı 209
2. İtiraz Etme 212
3. Güvence İsteme 213
4. Hak Konusunun Kayyıma Bırakılması ve Bu İmkânın Oturma Hakkına Uygulanabilirliği 217
a. TMK m. 810 Uyarınca Hak Konusunun Kayyıma Bırakılması 217
b. Hak Konusunun Kayyıma Bırakılması İmkânının Oturma Hakkına Uygulanabilirliği 219
c. Zilyetliğin Kaldırılmasına İlişkin İnceleme 222
5. Hakkın Sona Erdirilmesi İhtimali 223
a. TMK m. 785 Uyarınca Hakkın Sona Ermesi 223
aa. Genel Olarak TMK m. 785 Hükmü 223
bb. TMK m. 785’in Oturma Hakkı Bakımından Uygulanabilirliği 225
b. TMK m. 697 Uyarınca Hakkın Sona Ermesi 229
6. Yok Olma veya Değer Azalmasından Sorumluluk 232
B. Oturma Hakkı Sahibinin Ayni Kapsama Dahil Olmayan Bazı Hususlara İlişkin Sorumluluğu 236
1. İvaz Borcuna Aykırılığın Sonuçları 236
2. İvaz Borcuna Aykırılığın Sonuçları 236
a. Öğretideki Görüşler ve Fikrimiz 236
b. Hakkın Kurulmasından Önce İvaz Borcuna Aykırılık 237
c. Hak Kurulduktan Sonra İvaz Borcuna Aykırılık 237
3. Kullanımın Başkasına Bırakılması Hâline İlişkin Sonuçlar 239
a. Genel Olarak 239
b. Malikin Rızası ile Kullanımın Devredilmesine İlişkin Sonuçlar 239
aa. Malik ile Oturma Hakkı Sahibi Arasında Doğabilecek Sonuçlar 239
bb. Malik ile Kullanımın Devredildiği Kişi Arasında Doğabilecek Sonuçlar 240
c. Malikin Rızası Dışında Kullanımın Devredilmesine İlişkin Sonuçlar 241
aa. Malik ile Oturma Hakkı Sahibi Arasında Doğabilecek Sonuçlar 241
bb. Malik ile Kullanımın Devredildiği Kişi Arasında Doğabilecek Sonuçlar 242
III. MALİK BAKIMINDAN BORCA AYKIRILIĞIN SONUÇLARI 243
A. İrtifak Haklarında Malikin Konumunun Sorumluluk Açısından İncelenmesi 243
B. Ayni Kapsamda Olmayan Borçlar Bakımından Doğabilecek Sonuçlar 245
1. Tescili İsteme Borcuna Aykırılık 245
a. Genel Olarak 245
b. TMK m. 716 Uyarınca Tescil Talebi 246
c. Genel Hükümlere Göre İleri Sürülebilecek Talepler 247
2. Malikin Zapttan Sorumluluğu 248
a. Genel Olarak 248
b. Kira Sözleşmesine Konu Edilmiş Taşınmazın Varlığı Hâlinde Malikin Sorumluluğu 250
3. Ayıptan Sorumluluğun Sonuçları 254
a. Satıcının Ayıptan Doğan Sorumluğuna İlişkin Hükümlerin Uygulanabilirliği 254
b. Kiraya Verenin Ayıptan Doğan Sorumluluğuna İlişkin Hükümlerin Uygulanabilirliği 255
C. Hak Sahibinin Yaptığı Giderleri Karşılamamanın Sonuçları 257
1. Genel Olarak 257
2. Giderlerin Karşılanmasına İlişkin TMK m. 813/III’ün Oturma Hakkına Uygulanabilirliği 258
3. Vekaletsiz İş Görme Hükümlerinin Uygulanabilirliği ve Bu Hükümlere Dayanarak Talep Edilebilecek Kalemler 260
4. Oturma Hakkı Sahibinin Söküp Alma Hakkı 262
5. Oturma Hakkı Sahibinin Hapis ve Defi Hakkı 263
6. Talebin Muhatabına İlişkin Görüşler ve Değerlendirme 263
7. Zamanaşımı 266
D. Hakkın Konusu Bina veya Binanın Bir Bölümünün Harap Olmasından Doğabilecek Sonuçlar 266
Sonuç 269
Kaynakça 281 |