|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
ŞEKİLLER DİZİNİ 13
TABLOLAR DİZİNİ 15
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ 17
1. GİRİŞ 23
2. KAVRAMLAR 25
3. ÇEVRESEL DÜZENLEMELERİN TARİHSEL GELİŞİMİ 31
3.1. Giriş 31
1.2. Dünyadaki Tarihsel Gelişim 32
3.2.1. Çevre Hukuku Yönünden 32
3.2.2. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönünden 38
3.3. AB'deki Tarihsel Gelişim 41
3.3.1. Çevre Hukuku Yönünden 41
3.3.2. ÇED Yönünden 44
3.4. Türkiye’deki Tarihsel Gelişim 48
3.4.1. Çevre Hukuku Yönünden 48
3.4.2. ÇED Yönünden 51
3.4.3. Ara Değerlendirme 53
4. ULUSAL HUKUKİ ÇERÇEVE 55
4.1. Türk Çevre Mevzuatına Genel Bakış 55
4.1.1. Anayasa 56
4.1.1.1. Çevre hakkı 58
4.1.1.2. Çevre hukukuna egemen ilkeler 63
4.1.1.3. Çevre anlaşmalarının normlar hiyerarşisindeki
yeri 75
4.1.2. Çevre Kanunu 76
4.1.3. Diğer Kanunlar 78
4.1.4. Yönetmelikler 79
4.2. Türk ÇED Mevzuatına Genel Bakış 82
4.2.1. ÇED Yönetmeliği 82
4.2.1.1. ÇED Gerekli Değildir 88
4.2.1.2. ÇED Gereklidir 90
4.2.1.3. ÇED Olumlu 96
4.2.1.4. ÇED Olumsuz 103
4.2.1.5. Kümülatif Etki Değerlendirme 105
4.2.1.6. ÇED Kapsam Dışı 107
4.2.1.7. Kanuni Muafiyet 107
4.2.2. Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği 109
4.3. Yargıya Erişim (Dava Ehliyeti) 111
4.4. Ara Değerlendirme 124
5. GÜNCEL MİLLETLERARASI EĞİLİMLER 127
5.1. Giriş 127
5.2. Birleşmiş Milletler 128
5.2.1. Giriş 128
5.2.2. UNEP 129
5.2.2.1. İklim Eylemi 130
5.2.2.2. Doğa Eylemi 131
5.2.2.3. Kimyasallar ve Kirlilik Eylemi 132
5.2.3. Brundtland Raporu (1987) 133
5.2.4. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (1988) 134
5.2.5. Rio Deklarasyonu (1992) 135
5.2.6. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1992) 137
5.2.7. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (1992) 140
5.2.8. Paris Anlaşması (2015) 142
5.2.9. BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (2015) 143
5.2.10. BM Güvenlik Konseyi İklim ve Güvenlik Açık Oturumu
(2021) 146
5.2.11. UNFCCC Taraflar Konferansı 147
5.3. AB 152
5.3.1. Avrupa Yeşil Mutabakatı 158
5.3.2. Sınırda Karbon Düzenleme: Yeşil Gümrük Vergisi 161
5.3.3. Ara Değerlendirme 162
5.4. ABD 164
5.5. Uluslararası Finans Kurumları: Dünya Bankası 169
5.6. Yükselen Ekonomiler: BRICS 174
5.7. Ara Değerlendirme 178
6. ÜLKEMİZCE ONAYLANAN BAŞLICA MİLLETLERARASI ÇEVRE
SÖZLEŞMELERİ 181
6.1. Giriş 181
6.2. Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme
Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme 187
6.3. Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme 198
6.4. Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme 207
6.5. Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait
Uluslararası Sözleşme 218
6.6. Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma
Sözleşmesi 223
6.7. Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi 234
6.8. Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü 239
6.9. Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının
Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi 245
6.10. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 257
6.11. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 263
6.12. Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Stockholm Sözleşmesi 272
6.13. Bazı Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası
Ticaretinde Ön Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam
Sözleşmesi 279
6.14. Cıvaya İlişkin Minamata Sözleşmesi 289
6.15. Paris Anlaşması 296
6.15.1. Giriş 296
6.15.2. Türkiye'nin Mevcut Durumu 298
6.15.3. Uyum Sürecindeki Güçlükler 305
6.15.4. Türkiye'nin Anlaşma Kapsamındaki Hedefleri 307
6.15.5. Hedeflere Ulaşmak İçin Önerilen Çözüm ve Stratejiler 312
7. AİHS KAPSAMINDA ÇEVRESEL ETKİ 325
7.1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Bireysel Başvuru Kararlarına
Yansıyan Durum 325
7.1.1. Özel Hayata Saygı 325
7.1.2. Yaşam Hakkı 330
7.1.3. Adil Yargılama ve Etkili Başvuru 330
7.1.4. Mülkiyet Hakkı 335
7.2. AYM Bireysel Başvuru Kararlarına Yansıyan Durum 336
7.2.1. Özel Hayata Saygı 338
7.2.2. Adil Yargılama ve Etkili Başvuru 348
7.2.3. ÇED Kapsam Dışı Uygulaması 353
8. ENDÜSTRİYEL TESİSLERİN MİLLETLERARASI ÇEVRE SÖZLEŞMELERİNE
UYUMU: AKBELEN ÖRNEĞİ 361
9. ÇEVRE SÖZLEŞMELERİNİN ÇED RAPORLARINA YANSIMASI 369
10. AB TÜRKİYE RAPORLARINDA ÇEVRE 413
10.1. 2023 AB Türkiye Raporunda Yer Alan Değerlendirmeler 413
10.1.1. Türkiye’nin Onaylamadığı İki Sözleşme: Aarhus ve Espoo 422
10.1.1.1. Aarhus Sözleşmesi 422
10.1.1.2. Espoo Sözleşmesi 426
11. ÇEVRESEL KONULARDA ALMANYA VE JAPONYA ÖRNEĞİ 431
11.1. Almanya 432
11.2. Japonya 440
12. TARTIŞMA 457
GENEL SONUÇLAR 465
KAYNAKLAR DİZİNİ 467
TEŞEKKÜR 513 |