|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
YEDİNCİ BASIYA ÖNSÖZ 5
BİRİNCİ BASIYA ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 27
GENEL KISIM
MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN ESASLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN GENEL ÇERÇEVESİ
I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 35
A. Terminoloji 35
B. Milletlerarası Özel Hukuk Kavramı ve Konusu 36
II. HUKUK KURALLARININ UYGULANMASI 39
III. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN GEREKLİLİĞİ, AMACI VE İŞLEVİ 40
A. Milletlerarası Özel Hukukun Gerekliliği 40
B. Milletlerarası Özel Hukukun Amacı 43
C. Milletlerarası Özel Hukukun Önemi ve İşlevi 44
IV. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN MAHİYETİ 45
A. Genel Olarak 45
B. Millî Hukuk– Milletlerarası Hukuk Mahiyeti 45
C. Özel Hukuk Mahiyeti 47
D. İhtilâf Hukuku Mahiyeti 48
V. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN MADDÎ UYGULANMA ALANI (KAPSAMI) 48
A. Genel Olarak 48
B. Yabancılık Unsuru 49
C. 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında
Kanunun (MÖHUK) Düzenlemesi 52
1. Genel Çerçeve 52
2. Kanunun Uygulama Alanını Sınırlandıran Koşullar 53
a. Özel Hukuka İlişkin Olma Koşulu 53
b. Yabancılık Unsuru İçerme Koşulu 54
(1) Genel Çerçeve 54
(2) Tanım ve Sınırlandırma 57
(3) Değerlendirme 61
c. Tartışmalı Hususlar 67
(1) Mavi Kart Sahibi Yabancılar 67
(2) Sözleşme İfasının Yabancı Bir Ülkeden Getirilen Mal ve
Para ile Gerçekleştirilmesi 70
(3) Hukuk Seçimi 72
(4) Alacağın Temliki veya Borcun Üstlenilmesi 77
VI. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN TARİHSEL GELİŞİMİ 79
A. Antik Çağ 79
1. Antik Yunan Dönemi 79
2. Antik Roma Dönemi 79
B. Orta Çağ–Yeni Çağ Dönemi 80
C. Modern Milletlerarası Özel Hukuk Dönemi 83
1. Kodifikasyon Hareketleri 83
2. Öğretideki Yaklaşımlar 84
D. Türk Milletlerarası Özel Hukukunun Gelişimi 89
VII. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KAYNAKLARI 93
A. Kavram 93
B. Milletlerarası Özel Hukukun Şekli Kaynakları 94
1. Genel Olarak 94
2. Millî Hukuk Kaynakları 95
a. Genel Olarak 95
b. 27.11.2007 tarih ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve
Usul Hukuku Hakkında Kanun 96
(1) Genel Olarak 96
(2) Genel Gerekçe 97
(3) Kanunun Genel Yapısı ve İçeriği 102
(4) Kanunun Eleştiriye Açık Olan Yönleri 104
c. Diğer Yazılı Kaynaklar 110
3. Milletlerarası Hukuk Kaynakları 110
a. Genel Çerçeve 110
b. Milletlerarası Sözleşmeler 111
c. Milletlerarası Örf ve Adet Kuralları 115
d. Milletlerarası Yargı Kararları 115
4. Öğreti 116
VIII. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK ALANINDA KARŞILAŞTIRMALI HUKUK
İNCELEMESİ VE HUKUK BİRLEŞTİRİLMESİ 116
A. Karşılaştırmalı Hukuk (Mukayeseli Hukuk) İncelemesi 116
B. Hukuk Birleştirilmesi 119
1. Genel Yapısal Çerçeve 119
a. Hukuk Birleştirilmesi Kavramı 119
b. Hukuk Birleştirilmesi Şekilleri 119
(1) Kanunlaştırma Yoluyla (Hedefli Bir Şekilde) Hukuk
Birleştirilmesi 120
(a) Tam Hukuk Birleştirilmesi (Tek
Tipleştirme/Yeknesaklaştırma) 120
(b) Hukuk Yakınlaştırılması (Uyumlaştırma) 120
(2) Kanunlaştırma Dışı Yollarla Hukuk Birleştirilmesi 121
(a) Genel Olarak 121
(b) Türleri 122
aa. Sistematik Bilimsel Hukuk Derlemeleri 123
bb Model Kanunlar 124
cc. Genel Hukuk İlkeleri 127
dd. Bireyler Tarafından Yapılan Hukuk Birleştirilmesi 127
ee. Hukukun Kendiliğinden Birleşmesi 129
(3) Ara Değerlendirme 130
c. Hukuk Birleştirilmesi Çabalarına İlişkin Olumsuz Yaklaşımlar 130
d. Genel Değerlendirme 132
2. Milletlerarası Özel Hukuk Alanında Hukuk Birleştirilmesi 134
IX. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KOMŞU VE YAN ALANLARDAN
SINIRLANDIRILMASI 137
B. Diğer Kanunlar İhtilâfı Hukuku 137
1. Bölgesel Özel Hukuk 137
2. Kişiler Arası Özel Hukuk 138
3. Zamansal Özel Hukuk 138
B. Milletlerarası Usul Hukuku 139
C. Milletlerarası Yeknesak Özel Hukuk 139
D. Yurtdışı Bağlantı İçeren Olaylara İlişkin Maddî Normlar 140
E. Kamu Hukuku 143
1. Vatandaşlık Hukuku 143
2. Yabancı Kamu Hukuku 143
3. Yabancılar Hukuku 145
4. Milletlerarası Ceza Hukuku 147
İKİNCİ BÖLÜM
MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN ADALET ANLAYIŞI, MENFAATLER SİSTEMİ, İLKELERİ VE KURALLARI
I. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN ADALET ANLAYIŞI 149
A. Genel Olarak 149
B. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukuku Adaleti 149
C. Maddî Hukuk Adaleti 153
II. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN MENFAATLER SİSTEMİ 157
A. Menfaatlerin Önceden Soyut Olarak Belirlenmesi: Objektif–Makul
Şekilde Yer (Ülke) Belirleme 157
B. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Kurallarının Oluşturulmasında Göz
Önünde Bulundurulan Menfaatler 157
1. Taraf Menfaati 158
2. İşlem Menfaati 159
3. Düzen Menfaatleri 159
3. Devlet Menfaati 163
4. Özel Hukuk Menfaatleri 163
III. MİLLETLERARASI KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARININ
OLUŞTURULMASINDA BELİRLEYİCİ KRİTERLER 163
IV. MİLLETLERARASI KANUNLAR İHTİLÂFI HUKUKUNUN İLKELERİ 164
A. İrade Serbestliği İlkesi 165
B. Millî Hukukların Eşitliği İlkesi 166
C. En Sıkı İlişki İlkesi 166
D. İşlemin Ayakta Tutulması İlkesi 169
E. Güven İlkesi 170
F. Koruma İlkesi 170
V. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KURALLARI 171
A. Genel Çerçeve 171
B. Milletlerarası Özel Hukukun Maddî Kuralları 171
1. Millî Hukukun Maddî Kuralları 171
a. Özel Hukukun Maddi Kuralları 171
b. Doğrudan Uygulanan Kurallar (Müdahaleci Kurallar) 173
2. Milletlerarası Hukukun Maddî Kuralları 173
a. Milletlerarası Sözleşmelerin Maddî Kuralları 173
b. Milletlerarası Ticarî Örf–Âdet Kuralları, Pozitif Hukukî
Bağlayıcılığı Olmayan Kurallar 174
C. Milletlerarası Özel Hukukun Kanunlar İhtilâfı Kuralları 175
1. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Kurallarının Niteliği 175
2. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Kurallarının Yapısı 178
a. Bağlama Konusu 180
b. Bağlama Noktası 181
(1) Genel Olarak 181
(2) 5718 Sayılı MÖHUK’ta Yer Verilen Bağlama Noktaları 185
(a) Genel Çerçeve 185
(b) Vatandaşlık 185
(c) Yerleşim (İkamet) Yeri 188
(d) Mutad Mesken 189
(e) İşlemin Yapıldığı Yer 193
(f) Eylem Yeri / Fiilin İşlendiği Yer 194
(g) Zararın Gerçekleşme Yeri 194
(h) Malın (Son) Bulunma Yeri 194
(ı) Mahkeme Yeri 195
(i) Taraf İradesi 195
(j) En Sıkı İlişkili Hukuk 195
(k) Diğer Bağlama Noktaları 196
c. Bağlama Sonucu 196
3. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Kurallarını Oluşturma Yöntemleri 198
4. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Kurallarının Türleri ve Örnekleri 199
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YETKİLİ HUKUK
I. “YETKİLİ HUKUK” KAVRAMI 205
II. YETKİLİ HUKUKA İLİŞKİN TEMEL KONULAR 206
III. YETKİLİ HUKUKUN BELİRLENMESİ AŞAMASI 207
A. Vasıflandırma 207
1. Vasıflandırma Kavramı 207
2. Milletlerarası Kanunlar İhtilafı Alanında Vasıflandırma 209
a. Uyuşmazlık Konusunun Vasıflandırılması 209
b. Bağlama Noktasının Vasıflandırılması 211
3. Milletlerarası Vasıflandırma İhtilafı/Sorunu 212
a. Sorunun Tarifi 212
b. Vasıflandırma İhtilafının Çözümü 217
4. Milletlerarası Sözleşmeler Bağlamında Vasıflandırma 224
5. Vasıflandırmada Özel Durumlar 225
a. Çifte ve Çoklu Vasıflandırma 225
b. Vasıflandırma Göndermesi: Vasıflandırmanın Yabancı Hukukun
Uygulanmasına Etkisi 226
c. Ayrışan Vasıflandırma Gücüyle Atıf 227
B. Atıf 227
1. Atıf Müessesesi 227
2. Karşılaştırmalı Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukukunda Atıf
Uygulaması 235
3 Türk Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Atıf Rejimi 236
a. Hukukî Temeller 236
b. 5718 Sayılı MÖHUK’un Atıf Rejimi 236
C. Ön Mesele 244
1. Genel Çerçeve 244
2. Diğer Meselelerden Sınırlandırma 247
a. Vasıflandırma Meselesi 247
b. Kısmi Meseleler 247
c. Diğer Meseleler 247
3. Çözüm 248
a. Genel Olarak 248
b. Uygulanan Yöntemler 249
c. Sabit Durumlar 254
(1) Vatandaşlık 255
(2) Nafaka Uyuşmazlıklarında Soybağı 255
(3) Milletlerarası Sözleşme Kuralları 255
(4) Kısmi Meseleler 256
d. Bağımsız Bağlama (lex fori) İlkesinin İstisnaları 256
(1) Genel Olarak 256
(2) Belirli Hukuk Alanlarına İlişkin İstisnalar 257
(a) Vatandaşlık Hukuku 257
(b) İsim Hukuku 258
(c) Evlenme Ehliyeti 259
(d) Nafaka Hukuku 260
(3) Belirli Bağlamalara İlişkin İstisnalar 260
(a) Yararlandırıcı Bağlamalar 260
(b) Taraf Özerkliği 262
(4) Güvenin Korunması Nedenlerine Dayalı İstisnalar 262
(5) Başka Bir Hukukla Daha Sıkı İlişkili Olma İstisnaları 264
(6) Hâkimin Hukukunda Bilinmeyen Hukukî İlişkilere İlişkin
İstisnalar 265
4. Yargısal Statü Kararlarının İnşai Etkisi 266
5. Kamu Hukuku Alanında Yabancı Özel Hukuk Ön Meseleleri 269
6. Ön Meselenin Usulü Olarak Ele Alınması 273
D. Değişken İhtilâflar 273
1. Genel Çerçeve 273
2. 5718 Sayılı MÖHUK’un Düzenlemesi 278
IV. VATANDAŞLIK ESASINA GÖRE YETKİLİ HUKUK 279
V. YABANCI ÜLKE HUKUKUNUN UYGULANMASI 283
A. Yabancı Ülke Hukukunun Muhtevasının Belirlenmesi ve Uygulanması 283
1. Yabancı Ülke Hukukunun Kapsamı 283
2. Yabancı Ülke Hukukunun Maddî Olaya Uygulanması 284
a. Yabancı Ülke Hukukunun Uygulanması Sorunları 284
b. Yabancı Ülke Hukukunun Uygulanma Şekli 285
c. Türk Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukuku Sistemi 287
(1) Hukukî Çerçeve 287
(2) Yargılamada Yabancı Hukukun Maddî Olaya Uygulanacak
Hükümlerinin Tespiti 295
(a) Araştırma Yapma Zorunluluğu 295
(b) Yabancı Ülke Hukukunun İçeriğini Tespit Yolları 296
(c) Yabancı Ülke Hukukunun İçeriğinin Tespit
Edilememesi 297
(d) Yabancı Ülke Hukukunun Yanlış Şekilde Uygulanması 299
(3) Yabancı Ülke Hukukunun Uygulanmasında Geçici Hukukî
Korunma 300
(4) Yapıya Uygun Yetki 301
(5) Bölgesel Hukukların Uygulanması 301
d. Devletlerin Yıkılması ve Birleşmesi 302
e. Yurtdışı Bağlantılı Olaylarda Yabancı Hukukun Uygulanmasına
İlişkin Özel Durumlar 304
(1) Genel Olarak 304
(2) Dönüştürme 305
(a) Statü Değişikliği Durumlarında Dönüştürme 305
(b) Dönüştürmenin Diğer Durumları 307
(3) Yanlış Hukuka Göre Hareket Etme 307
(4) İkame 309
(a) Kavram 309
(b) Sınırlandırma 309
(c) İkamenin Koşulları 311
aa. İkamenin Kabul Edilebilirliği 311
bb. Yabancı Hukuk Müessesesinin Eş Değerliliği 313
cc. İkame Edilebilirliğin Bulunmamasının Hukukî
Sonuçları 315
(5) Uyumlaştırma 315
(a) Kavram 315
(b) Maddî Olaya Uygulanacak Ülke Hukukları Arasında
Uyumsuzlukların Bulunması 315
(c) Uyumlaştırma Yöntemleri 317
(6) Yetkili Olmayan Hukukun Dikkate Alınması 318
B. Yabancı Ülke Hukukunun Maddî Olaya Uygulanmasının Bertaraf
Edilmesi 318
1. Uyumlaştırma Yapma Zarureti 318
2. Doğrudan Uygulanan Kurallar (Müdahaleci Kurallar) 319
a. Kavram 319
b. Türk Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Sistemi 322
c. İç Hukukumuzun Doğrudan Uygulanan Kuralları 324
(1) Kamu Hukuku Kuralları 324
(a) Genel Geçerliği Olan Kurallar 324
(b) Salt Yabancılara İlişkin Kurallar 325
(2) Özel Hukuk Kuralları 326
3. Kamu Düzeni 328
a. Kamu Düzeni Anlayışı 329
b. Kamu Düzeni Müdahalesi 331
c. Türk Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukukunda Kamu Düzeni
Müdahalesi 332
(1) Kamu Düzeni Müdahalesinin Hukukî Temeli 332
(2) Kamu Düzeni Müdahalesinin Hukukî Etkileri 339
(a) Negatif Etki 339
(b) Pozitif Etki 340
d. Yargıtayın Kamu Düzeni Müdahalesine İlişkin Kararları 341
e. Karşılaştırmalı Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı Hukukunda Kamu
Düzeni 347
4. Kanuna Karşı Hile 350
5. Türk Anayasasına Aykırılık 352
ÖZEL KISIM
TÜRK MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUNUN DÜZENLEME ALANLARI
GENEL ÇERÇEVE 359
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER
I. GENEL OLARAK 363
II. HUKUKÎ İŞLEMLERİN ŞEKLİ VE İSPATI 363
A. Genel Olarak 363
B. Hukuki İşlemlerin Şekli Geçerliliği 365
1. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 365
a. Genel Olarak 365
b. Genel Şekil Kuralı 367
(1) Bağlama Esası 367
(2) Bağlamada Özel Durumlar 370
(a) İşlemin Esasına Uygulanacak Hukukun (İşlem Hukuku)
Belirleyici Olması 370
(b) İşlemin Yapıldığı Yer Hukukunun Belirleyici Olması 371
(c) Hukuk Seçimi 371
(3) Bağlama Kapsamı 377
2. Milletlerarası Düzenlemeler 377
C. Hukuki İşlemlerin İspatı 378
1. Genel Olarak 378
2. İspat Usulü ve Vasıtaları 379
3. İspat Yükü 379
4. Yabancı Ülkelerde Yapılmış İşlemler 381
5. Yabancı Belgeler 382
III. ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜMÜ 387
A. Genel Olarak 387
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 391
1. 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında
Kanunun Düzenlemeleri 391
2. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Düzenlemeleri 392
C. Kamu Düzeni Müdahalesi 393
D. Milletlerarası Düzenlemeler 394
E. Yabancı Unsurlu Hukuki İlişkilerde Zamanaşımının Başlaması, Durması
ve Kesilmesi 395
1. Esasa Uygulanacak Hukuk 395
2. Yetkili Türk Hukukunun Hükümleri 395
a. Genel Olarak 395
b. Zamanaşımına İlişkin Hükümler Bağlamında Sorunlu Durumlar 396
(1) Alacağın Türk mahkemelerinde İleri Sürme İmkânının
Bulunmaması 396
(2) Yabancı Makamlara Başvurulması 397
(3) Yabancı Mahkeme/Hakem Kararıyla Hükme Bağlanmış
Alacaklar 405
İKİNCİ BÖLÜM
MİLLETLERARASI ŞAHSIN HUKUKU
I. GENEL ÇERÇEVE 407
II. EHLİYET 407
A. Ehliyet Kurumu 407
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 408
1. Gerçek Kişilerin Ehliyeti 408
a. Hak Ehliyeti 408
(1) Genel Olarak 408
(2) Kişi İsmine Uygulanacak Hukuk 410
b. Fiil Ehliyeti 412
(1) Bağlama Esası ve Kapsamı 412
(2) İşlem Güvenliği Prensibi 413
(3) Statü Değişikliği 414
(4) Kambiyo Senetleri Bakımından Ehliyete İlişkin Özel Kurallar 414
2. Tüzel Kişilerin Ehliyeti 415
a. Bağlama Esası ve Kapsamı 415
b. İşlem Güvenliği Prensibi 417
C. Milletlerarası Düzenlemeler 417
II. VESAYET, KISITLILIK VE KAYYIMLIK 420
III. GAİPLİK VEYA ÖLMÜŞ SAYILMA 423
A. Gaiplik ve Ölmüş Sayılma Kurumu 423
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 424
C. Milletlerarası Düzenlemeler 424
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MİLLETLERARASI AİLE HUKUKU
I. NİŞANLANMA 425
A. Nişanlanma Kurumu 425
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 425
1. Genel Olarak 425
2. Nişanlanma Ehliyeti ve Şartları 426
3. Nişanlanmanın Hüküm ve Sonuçları 427
4. Nişanlanmanın Şekli 428
C. Milletlerarası Düzenlemeler 428
II. EVLİLİK 428
A. Evlilik Kurumu 428
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 429
1. Genel Olarak 429
2. Evlenmenin Geçerliliği 429
a. Evlenmenin Maddi Şartları 429
b. Evlenmenin Şeklî Şartları 431
(1) Evlenmenin Yapıldığı Ülke Hukuku Kuralı 431
(2) Türkiye’de Yapılan Evlenme 432
(3) Yabancı Bir Ülkede Yapılan Evlenme 435
(4) Konsolosluk Evlenmeleri 436
(a) Genel Olarak 436
(b) Türkiye’de Bulunan Yabancı Konsolosluklarda Yapılan
Evlenmeler 436
(c) Yabancı Ülkelerdeki Türk Konsolosluklarında Yapılan
Evlenmeler 437
3. Evlenmenin Hüküm ve Sonuçları 438
a. Bağlama Esası 438
b. Bağlama Kapsamı 438
c. Milletlerarası Düzenlemeler 439
4. Evliliğin Sona Ermesi 439
a. Olarak 439
b. Boşanma ve Ayrılık 441
(1) Boşanma ve Ayrılık Kurumu 441
(2) İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 442
(a) Genel Olarak 442
(b) Bağlama Esası 442
(c) Bağlama Kapsamı 447
(d) Kural ve Statü Değişiklikleri 447
c. Milletlerarası Düzenlemeler 448
5. Evlilik Malları 448
a. Evlilik Malları Kurumu 448
b. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 449
(1) Bağlama Esası 449
(a) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi 451
(b) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 452
(2) Bağlama Kapsamı 454
(3) Evlilik Mallarının Tasfiyesi 454
(4) Statü Değişiklikleri 455
c. Milletlerarası Düzenlemeler 456
III. SOYBAĞI 456
A. Soybağı Kurumu 456
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 457
1. Soybağının Kurulması 457
a. Bağlama Esası 457
b. Bağlama Kapsamı 458
2. Soybağının Hükümleri 459
a. Bağlama Esası 459
b. Bağlama Kapsamı 459
C. Milletlerarası Düzenlemeler 461
IV. EVLÂT EDİNME 464
A. Evlât Edinme Kurumu 464
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 464
1. Bağlama Esasları 465
a. Evlât Edinmenin Geçerlilik Şartları 465
(1) Evlât Edinme Ehliyeti ve Şartları 465
(2) Evlât Edinmenin Şeklî 467
b. Evlat Edinmenin Hükümleri 467
2. Bağlama Kapsamı 467
C. Milletlerarası Düzenlemeler 469
V. NAFAKA 471
A. Nafaka Kurumu 471
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 472
1. Bağlama Esası 472
2. Bağlama Kapsamı 473
C. Milletlerarası Düzenlemeler 474
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MİLLETLERARASI MİRAS HUKUKU
I. MİRAS KURUMU 477
II. İÇ HUKUK DÜZENLEMELERİ (BAĞLAMA KURALLARI) 477
A. Bağlama Esası 486
B. Özellik Arz Eden Durumlar 490
1. Türkiye’de Bulunan Mirasçısız Tereke 490
2. Mirasa İlişkin Ön Sorunlar 491
3. Kamu Düzeni Müdahalesi 492
C. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Ehliyet ve Şekil Şartları 492
1. Genel Olarak 492
2. Ehliyet 493
3. Şekil 493
III. MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER 494
BEŞİNCİ BÖLÜM
MİLLETLERARASI MAL SAHİPLİĞİ HUKUKU
I. KAVRAMSAL AÇIKLAMALAR 497
II. MİLLETLERARASI EŞYA HUKUKU 498
A. Tanım ve Kapsam 498
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 498
1. Eşya Hukukuna İlişkin Genel Düzenleme 498
a. Bağlama Esası 499
(1) Ayni Hak Tasarrufu Gerçekleşirken Belirli Bir Yerde
Bulunan Mallar 499
(2) Ayni Hak Tasarrufu Gerçekleşirken Taşınmakta Olan Mallar 499
(3) Ayni Hak Tasarrufu Gerçekleşirken Yer Değiştirmekte Olan
Mallar 501
b. Bağlama Kapsamı 503
c. Aynî Haklara İlişkin İşlemlerin Şekli 504
2. Taşıma Araçlarına İlişkin Özel Düzenleme 505
III. MİLLETLERARASI FİKRÎ MÜLKİYET HUKUKU 508
A. Fikri Mülkiyet Kurumu 508
B. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 509
C. Milletlerarası Düzenlemeler 512
ALTINCI BÖLÜM
MİLLETLERARASI SÖZLEŞMELER HUKUKU
I. SÖZLEŞME KURUMU 513
II. İÇ HUKUK DÜZENLEMELERİ (BAĞLAMA KURALLARI) 513
A. Genel Çerçeve 513
B. Sözleşmelerde Temsil 514
1. Temsil Kurumu 514
2. Bağlama Esası 515
3. Bağlama Kapsamı 516
C. Üçüncü Devletin Doğrudan Uygulanan Kuralları 516
D. Sözleşmeden Doğan İlişkinin Varlığı ve Maddî Geçerliliği 518
E. Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri 520
1. Genel Hükümler 520
a. Genel Olarak 520
b. Bağlama Esası 520
(1) Yetkili Hukukun Taraflarca Belirlenmesi 520
(a) İrade Özgürlüğü Prensibi ve Hukuk Seçimi 520
(b) Hukuk Seçiminin Sınırları 523
(c) Açık, Örtülü (Zımnî) ve Farazi Hukuk Seçimi 526
(d) Kısmî Hukuk Seçimi 528
(e) Hukuk Seçiminin Zamanı 529
(f) Seçilen Hukukta Sonradan Meydana Gelen
Değişiklikler 530
(g) Hukuk Seçiminde Atıf 531
(2) Objektif Esaslara Göre Yetkili Hukukun Belirlenmesi 531
(a) Bağlama Esası 531
aa. En Sıkı İlişkili Hukuk 531
bb. En Sıkı İlişkili Hukuku Gösteren Yasal Karineler 532
cc. Sözleşmeye Uygulanacak Hukuka İlişkin İstisna
Hükmü (Kaçınma Kuralı) 535
dd. Atıf 536
(b) Bağlama Kapsamı 537
2. Özel Hükümler 537
a. Taşınmaz Sözleşmelerine İlişkin Hükümler 537
b. Tüketici Sözleşmelerine İlişkin Hükümler 539
(1) Genel Olarak 539
(2) Bağlama Esası 539
(a) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi:
Sınırlı Hukuk Seçimi 539
(b) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 541
(3) Bağlama Kapsamı 541
(4) Tüketici Sözleşmelerinin Şeklî 542
c. İş Sözleşmelerine İlişkin Hükümler 543
(1) Genel Olarak 543
(2) Bağlama Esası 543
(a) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi:
Sınırlı Hukuk Seçimi 543
(b) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 544
(c) İstisna Hükmü (Kaçınma Kuralı) 549
(d) İşçiyi Koruyan Kurallar 549
(3) Bağlama Kapsamı 553
d. Fikrî Mülkiyet Sözleşmelerine İlişkin Hükümler 554
(1) Genel Olarak 554
(2) Bağlama Esası 554
(a) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi 554
(b) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 555
(3) Bağlama Kapsamı 555
e. Eşyanın Taşınmasına İlişkin Sözleşmeler 556
(1) Genel Olarak 556
(2) Bağlama Esası 556
(a) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi 556
(b) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 557
(3) Bağlama Kapsamı 558
f. Sözleşme İfasını Gerçekleştirme Biçimi ve Tedbirler 558
II. MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER 559
A. Genel Olarak 559
B. Avrupa Birliği’nin Sözleşme Hukukuna İlişkin Kanunlar İhtilafı
Düzenlemeleri 562
1. Genel Olarak 562
2. Milletlerarası Özel Hukukun Gelişimine Genel Bakış 563
3. Kanunlar İhtilafı Kurallarının Düzenleme Amaçları ve Temel
Çatışma Alanları 568
4. Kanunlar İhtilafı Hukuku ve Uyumlaştırma Konsepti 570
a. Hukuk Uyumlaştırması ve Tüketici Koruması 570
b. Devlet Dışı (“Özel”) Düzenlemelerin Seçilmesi 571
c. Kanunlar İhtilafı Hukuku ve Avrupa Ortak Satım Hukuku 572
5. Roma I Tüzüğünün Maddi Uygulanma Alanı 573
a. Genel Maddi Uygulanma Alanı 573
b. Özel Kanunlar İhtilafı Kuralları Kaydı 574
c. Kapsama Alınmayan Alanlar 575
6. Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi 575
a. Genel Bakış 575
b. Hukuk Seçimi 576
(1) Tarafların Özerkliği İlkesi 576
(2) Hukuk Seçimi 576
(3) Salt Yurtiçi ve İç Pazar Olaylarında Hukuk Seçiminin
Sınırlandırılması 577
c. Objektif Bağlama 578
(1) Hukukî Çerçeve 578
(2) Örnek Olaylar 581
d. Özel Sözleşmelere İlişkin Bağlama Kuralları 584
(1) Taşıma Sözleşmeleri 584
(2) Tüketici Sözleşmeleri 586
(a) Genel Bakış 586
(b) Uygulanma Alanı 587
(c) Objektif Bağlama 589
(d) Hukuk Seçimi ve Uygunluk Prensibi 589
aa. Hukukî Çerçeve 589
bb. Örnek Olay 590
(e) Özel Kanunlar İhtilafı Kurallarında Tüketici Koruması 591
(f) Yarışma Durumları 592
(3) Sigorta Sözleşmeleri 593
(4) Bireysel İş Sözleşmeleri 597
(5) Müdahaleci Normlar ve Kamu Düzeni 599
(a) Müdahaleci Normlar 599
aa. Esaslar 599
bb. Müdahaleci Normlar Olarak Tüketici Koruması
Kuralları 601
(b) Kamu Düzeni Kaydı 601
(6) Yetkili Hukukun Uygulanma Kapsamı 602
(7) Alacak Hakkının Devri, Yasal Devir (Rücu), Müteselsil
Sorumluluk ve Takas Konularında Uygulanacak Hukuk 603
(a) Hukukî Çerçeve 603
(b) Örnek Olaylar 604
YEDİNCİ BÖLÜM
MİLLETLERARASI SÖZLEŞME DIŞI BORÇ İLİŞKİLERİ
I. GENEL ÇERÇEVE 609
II. HAKSIZ FİİLLER 609
A. Haksız Fiil Kurumu 609
B. Sınıraşan Haksız Fiillere İlişkin Hukuki Çerçeve 610
1. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralları) 611
a. Genel Olarak 611
b. Bağlama Esası 613
(1) Yetkili Hukukun Sübjektif Esaslara Göre Belirlenmesi 613
(2) Yetkili Hukukun Objektif Esaslara Göre Belirlenmesi 614
(a) Haksız Fiilin İşlendiği Yer Hukuku 614
(b) Zararın Meydana Geldiği Yer Hukuku 614
(c) İstisna Hükmü (Kaçınma Kuralı) 615
(3) Sorumlunun Sigortacısına Yönelme Hakkı 616
c. Bağlama Kapsamı 617
III. ÖZEL HÜKÜMLER 617
A. Kişilik Haklarının İhlâli 617
1. Genel Olarak 617
2. Bağlama Esası 619
3. Bağlama Kapsamı 620
B. Ürün Sorumluluğu: İmalatçının Sözleşme Dışı Sorumluluğu 621
1. Ürün Sorumluluğu Kurumu 621
2. İç Hukuk Düzenlemeleri (Bağlama Kuralı) 623
3. Milletlerarası Düzenlemeler 625
C. Haksız Rekabet 626
D. Rekabetin Engellenmesi 627
IV. MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER 627
V. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 628
KAYNAKÇA 631 |