|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 7
Kısaltmalar 15
Giriş 19
Birinci Bölüm
NAFAKA KAVRAMI, YOKSULLUK NAFAKASININ TÜRK HUKUKU’NDAKİ TARİHSEL GELİŞİMİ VE DAYANDIĞI ESASLAR
§ 1. NAFAKA KAVRAMI 23
I. Tanım 23
II. Türk Hukuku’nda Yoksulluk Nafakasının Diğer Nafakalarla Karşılaştırılması 25
A. Bakım Nafakaları 25
1. Tedbir Nafakası 25
a. Genel Olarak 25
aa. Evlilik Birliği Devam Ederken İstenebilecek Tedbir Nafakası 26
aaa. Evlilik Birliğinden Doğan Yükümlülüklerin Taraflarca Yerine Getirilmemesi 26
bbb. Haklı Bir Sebebe İstinaden Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi 27
bb. Mutlak veya Nisbî Butlan Davasında Hükmedilecek Tedbir Nafakası 28
cc. Boşanma veya Ayrılık Davasında Hükmedilecek Tedbir Nafakası 29
b. Tedbir Nafakası ile Yoksulluk Nafakasının Karşılaştırılması 31
2. İştirak Nafakası 33
a. Genel Olarak 33
b. İştirak Nafakası ile Yoksulluk Nafakasının Karşılaştırılması 35
B. Yardım Nafakası 36
1. Genel Olarak 36
2. Yardım Nafakası ile Yoksulluk Nafakasının Karşılaştırılması 38
III. Boşanma Durumunda Birlikte Velayetin Nafakaya Etkisi 39
A. Birlikte Velayet Kavramı 39
B. Türk Medenî Kanunu’ndaki Yasal Dayanaklar 40
1. Türk Medenî Kanunu’nun 182. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Birlikte Velayet Kapsamında Değerlendirilmesi 41
2. Türk Medenî Kanunu’nun 336. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Birlikte Velayet Kapsamında Değerlendirilmesi 42
C. İsviçre Medenî Kanunu’ndaki Yasal Dayanaklar 45
1. İsviçre Medenî Kanunu’nun 133. Maddesinin Değerlendirilmesi 47
2. İsviçre Medenî Kanunu’nun 298. Maddesinin Değerlendirilmesi 47
D. Birlikte Velayetin İştirak ve Yoksulluk Nafakasına Etkisi 48
1. İştirak Nafakası Açısından 48
2. Yoksulluk Nafakası Açısından 50
IV. Türk Hukuku’nda Nafaka Alacağının Özellikleri 51
A. Nafaka Alacağı, Alacaklının Rızası Bulunmadan Takas Edilemez 51
B. Nafaka Alacağı Üzerinde Rehin Tesis Edilemez 55
C. Nafaka Alacağı Kural Olarak Haczedilemez 56
D. Henüz Doğmamış Nafaka Alacağından Feragat Edilemez 57
E. Nafaka Alacağının Üçüncü Bir Kişiye Temlik Edilmesi Kural Olarak Mümkün Değildir 59
F. Nafaka Alacağı Miras Yoluyla Geçmez 60
G. Taraflar Arasında Açıkça Anlaşma Olmadıkça Nafaka Alacağının Kural Olarak Yabancı Para ile Ödenmesine Karar Verilemez 60
H. Nafaka Alacağı Kural Olarak Nakden ve Peşin Olarak Ödenir, Talep Halinde Karar Tarihinden İtibaren Faize Karar Verilir 61
I. Nafaka Alacağı Kamu Düzeni ile İlgilidir 62
V. Türk Hukuku’nda Nafaka – Tazminat Arasındaki İlişki 63
§ 2. YOKSULLUK NAFAKASININ TÜRK HUKUKU’NDAKİ TARİHSEL GELİŞİMİ VE DAYANDIĞI ESASLAR 68
I. Yoksulluk Nafakasının Türk Hukuku’ndaki Tarihsel Gelişimi 68
A. 17/02/1926 Tarihli 743 Sayılı Türk Kanunu Medenîsi’nin İlk Hali 68
B. Türk Kanunu Medenîsi’nin 3444 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikten Sonraki Hali 69
C. Türk Medenî Kanunu’ndaki Hali 72
II. Yoksulluk Nafakasının Hukukî Niteliği 73
III. Yoksulluk Nafakasının Dayandığı Esaslar 74
IV. Yoksulluk Nafakasına Hâkim Olan İlkeler 76
A. Geçimini Kendi Sağlama İlkesi 76
1. İsviçre Hukuku’nda Geçimini Kendi Sağlama İlkesi 76
2. Alman Hukuku’nda Kendinden Sorumlu Olma İlkesi 79
3. Avrupa Aile Hukuku Komisyonu (CEFL.) Bakımından Geçimini Kendi Sağlama İlkesi 82
B. Evlilik Sonrası Dayanışma İlkesi 84
C. İki İlke Arasındaki İlişki ve İlkelerin İsviçre, Alman ve Türk Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 92
D. Sosyal Devlet İlkesi 95
İkinci Bölüm
YOKSULLUK NAFAKASININ ŞARTLARI,
MİKTARININ BELİRLENMESİ VE
NAFAKA MİKTARINI BELİRLEYEN ÖLÇÜTLERİN
MUKAYESELİ HUKUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
§ 1. YOKSULLUK NAFAKASININ ŞARTLARI 99
I. Evliliğin Sona Ermesi 100
A. Boşanmanın Gerçekleşmesi 100
B. Diğer Haller 101
1. Evliliğin İptali Halinde Yoksulluk Nafakası 101
2. Fiili Birlikteliklerde Yoksulluk Nafakası 102
II. Taraflardan Birinin Talepte Bulunması 104
III. Talep Eden Eşin Daha Ağır Kusurlu Olmaması 106
A. Türk Hukuku’nda Yoksulluk Nafakası Açısından Kusurun Rolü 106
1. Kusur Kavramı 106
a. Tam (Ağır) Kusurlu Haller 107
b. Eşit Kusurlu ve Kusursuz Haller 108
2. Kusurun Boşanma Sebepleri Açısından İncelenmesi 110
B. İsviçre Hukuku’nda Boşanma Sonrası Nafaka Açısından Kusurun Rolü 112
C. Alman Hukuku’nda Boşanma Sonrası Nafaka Açısından Kusurun Rolü 117
IV. Talep Eden Eşin Boşanma Sebebiyle Yoksulluğa Düşmesi 118
A. Boşanma Yüzünden Yoksulluğa Düşme Şartı 118
1. Yoksulluk Kavramı 118
a. Genel Olarak 118
b. Doktrin ve Uygulama 122
2. Yoksulluk Şartının Türk, İsviçre ve Alman Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 124
3. Yoksulluğun Boşanma Nedeniyle Ortaya Çıkması 125
B. Yargıtay İçtihatları Işığında Boşanma Nedeniyle Yoksulluğa Düşme Koşulunun Farklı Açılardan Değerlendirilmesi 126
1. Gelir Durumu Açısından 126
a. Düzenli, Yeterli ve Sürekli Gelire Sahip Meslek Açısından Değerlendirme 127
aa. Genel Olarak 127
bb. Düzenli ve Sürekli Gelirin Varlığı Halinde 128
cc. Yeterli Gelirin Varlığı Halinde 129
b. Diğer Durumların Varlığı Halinde 133
2. Mal Varlığı Açısından 139
3. Katılma Alacağının Yoksulluk Nafakasına Etkisi 140
4. Maddî ve Manevî Tazminatın Varlığı Halinde Yoksulluk Durumunun Tespiti 143
C. Nafaka Yükümlüsünün Malî Gücü ile Orantılı Olması 145
§ 2. TARAFLARIN YOKSULLUK NAFAKASI KONUSUNDA ANLAŞMALARI 147
I. Genel Olarak 147
A. Anlaşmalı Boşanma Halinde 148
B. Anlaşmalı Boşanma Sebebi Dışındaki Bir Sebebin Varlığı Halinde 149
II. Anlaşmanın Geçerlik Koşulları 149
A. Anlaşmanın İçeriği, Onayı ve Geçerliliği 150
1. Anlaşmanın İçeriği 150
2. Anlaşmanın Onayı ve Geçerliliği 152
B. Anlaşmanın Konusu 154
III. Yoksulluk Nafakası Anlaşmasının Hukukî Niteliği 159
§ 3. YOKSULLUK NAFAKASININ HÂKİM TARAFINDAN BELİRLENMESİ 160
I. Miktarın Belirlenmesi 160
A. Türk Hukuku’nda 160
B. İsviçre Hukuku’nda Nafaka Miktarını Belirleyen Ölçütler ve Bu Ölçütlerin Türk Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 161
1. Evlilik Süresince Eşlerin Görev Dağılımı (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 1) 162
a. Çifte Gelirli (Modern) Evlilik Modeli 163
b. Geleneksel Evlilik Modeli 165
c. Ek Gelirli Evlilik Modeli 166
aa. %50 ile %90 166
bb. %50’den az 167
2. Evliliğin Süresi (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 2) 169
3. Evliliğin Devamı Sırasındaki Yaşam Standardı (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 3) 172
4. Eşlerin Yaş ve Sağlık Durumları (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 4) 174
5. Eşlerin Gelir ve Mal Varlığı Durumu (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 5) 176
6. Müşterek Çocukların Bakımının Kapsamı ve Süresi (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 6) 179
7. Eşlerin Mesleki Eğitim ve Kariyer Beklentileri ile Çalışma Yaşamına Yeniden Uyum Sağlayabilmesi için Varsayılan (Muhtemel) Harcamalar (ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 7) 182
8. Eşlere Emeklilik Maaşı, Yaşlılık Aylığı ve Ölüm Aylığı gibi Devlet ya da Özel Kurumlar Tarafından Yapılan veya Yapılması Beklenen Sosyal Yardımlar
(ZGB. Art. 125/2 Ziffer: 8) 183
II. Nafaka Miktarında Değişiklik Yapılması 184
A. Nafaka Miktarının Artırılması 186
B. Nafaka Miktarının Azaltılması 190
C. Nafaka Miktarının Uyarlanması 192
1. Türk Hukuku’nda Nafaka Miktarının Uyarlanması 192
2. İsviçre Hukuku’nda Nafaka Miktarının Uyarlanması 195
Üçüncü Bölüm
YOKSULLUK NAFAKASININ
SÜRESİNİN BELİRLENMESİ VE SONA ERMESİ
§ 1. YOKSULLUK NAFAKASININ SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 197
I. Nafakanın Süresine İlişkin Öğretideki Görüşler 197
A. Yoksulluk Nafakasına Bir Üst Sınır Getirilmesi Gerektiğini Öne Süren Görüş 198
B. Yoksulluk Nafakasının Süresiz Ödenmesinin Doğru Olduğunu Savunan Görüş 200
C. Yoksulluk Nafakasının Sınırlı Süreli Olması Gerektiğini Öne Süren Görüş 201
II. Uygulama 204
A. Yoksulluk Nafakasının Süresiz Oluşu Hakkında Yargıtay Uygulaması 204
B. Yoksulluk Nafakasının Süresiz Oluşu Hakkında Anayasa Mahkemesi Kararı 206
1. İptal Başvurusunun Gerekçeleri 206
2. Anayasa Mahkemesi’nin Oy Çokluğuyla Aldığı Karar ve Gerekçeleri 207
3. Karşı Oy Gerekçesi 208
4. Anayasa Mahkemesi Kararının Değerlendirilmesi 209
III. Meclis Araştırması Komisyonu Raporu 211
IV. Görüş ve Değerlendirmelerimiz 212
§ 2. YOKSULLUK NAFAKASININ SONA ERMESİ 214
I. Yoksulluk Nafakası Borcunun İfayla Sona Ermesi 215
A. Yoksulluk Nafakası Borcunun İfası 215
B. Yoksulluk Nafakası Borcunun İfa Edilmemesi ve Sonuçları 217
II. Yoksulluk Nafakasının Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi 219
III. Yoksulluk Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi 220
A. Nafaka Alacaklısının Yeniden Evlenmesi 220
B. Nafaka Alacaklısının veya Nafaka Borçlusunun Ölmesi 222
IV. Yoksulluk Nafakasının Mahkeme Kararı ile Sona Ermesi 222
A. Nafaka Alacaklısının Fiilen Evliymiş gibi Yaşaması 223
B. Nafaka Alacaklısının Haysiyetsiz Hayat Sürmesi 226
C. Nafaka Alacaklısının Yoksulluğunun Ortadan Kalkması 228
V. Yoksulluk Nafakasının Zamanaşımı Yoluyla Sona Ermesi 230
Sonuç 233
Kaynakça 241
Kavram Dizini 257 |