|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ALTINCI BASKIYA ÖNSÖZ 5
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KAYNAKÇA 21
KISALTMALAR CETVELİ 29
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL ESASLAR
BİRİNCİ KISIM
TÜRK HUKUKUNDA KIYMETLİ EVRAK VE KIYMETLİ EVRAK KAVRAMI
I. TÜRK HUKUKUNDA KIYMETLİ EVRAK 31
A. Türk Ticaret Kanunu 31
1. Üçüncü Kitapta Yer Alan Hükümler 31
2. Diğer Kitaplarda Yer Alan Hükümler 34
B. Diğer Kanunlar 34
1. Çek Kanunu 35
2. Sermaye Piyasası Kanunu 35
3. Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu 36
4. İcra ve İflas Kanunu 37
5. Türk Ceza Kanunu 38
II. KIYMETLİ EVRAK KAVRAMI 40
A. Tarihçesi 40
B. Tanımı 41
C. Unsurları 42
1. Senet (Maddi Unsur) 42
2. Senedin Bir Hak İçermesi (Gayrimaddi Unsur) 45
3. Hak ile Senedin Bağlanması (Hakkın senede dercedilmesi) 45
4. Kıymetli Evrak Kaydı 47
D. Kıymetli Evrak ile İlgili Kavramlar 47
III. KIYMETLİ EVRAKTA SINIRLI SAYI SORUNU 48
IV. KIYMETLİ EVRAK TEORİLERİ 50
A. Kreasyon Teorisi 50
B. Sözleşme (Akit) Teorisi 51
C. Görünüşe Güven İlkesiyle Birleştirilmiş Sözleşme Teorisi 52
İKİNCİ KISIM
KIYMETLİ EVRAKIN SINIFLANDIRILMASI
I. İÇERDİĞİ HAKKIN TÜRÜNE GÖRE 53
A. Alacak Hakkı İçeren Senetler 53
B. Ortaklık Hakları İçeren Senetler 54
C. Aynî Hak İçeren Senetler 55
II. HAKKIN SENETTEN ÖNCE MEVCUT OLUP OLMADIĞINA GÖRE 57
A. Kurucu Kıymetli Evrak 57
B. Açıklayıcı Kıymetli Evrak 57
III. SEBEBE BAĞLI VEYA SEBEPTEN SOYUT OLMASINA GÖRE 58
A. Sebep Kavramı 58
B. Sebebe Bağlılık ve Sebepten Soyutluğun Anlamı 60
C. Sebebe Bağlı Kıymetli Evrak 60
D. Sebepten Soyut Kıymetli Evrak 61
IV. DEVİR ŞEKLİ BAKIMINDAN KIYMETLİ EVRAK 61
A. Nama Yazılı Senetler 62
B. Emre Yazılı Senetler 63
C. Hamile Yazılı Senet 64
V. KAMU GÜVENİNE SAHİP OLMALARINA GÖRE 65
A. Kamu Güvenine Sahip Olmanın Amacı 66
B. Kamu Güvenine Sahip Senetler 67
1. Hamile Yazılı Senetler 67
2. Emre Yazılı Senetler 68
ÜÇÜNCÜ KISIM
KIYMETLİ EVRAKTA DEFİLER
I. GENEL OLARAK 69
II. KIYMETLİ EVRAKTA DEFİ TÜRLERİ 70
A. Nama Yazılı Senetlerde 70
B. Hamile ve Emre Yazılı Senetlerde 71
1. Yasal Düzenlemeler 71
2. Senet Metninden Anlaşılan Defiler 73
3. Senedin Geçersizliğine İlişkin Defiler 74
4. Şahsi Defiler 75
DÖRDÜNCÜ KISIM
KIYMETLİ EVRAKTA TÜR DEĞİŞTİRME İLE ZIYA VE İPTAL
I. KIYMETLİ EVRAKTA TÜR DEĞİŞTİRME 79
II. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI VE İPTALİ 81
A. İptal Davasının Amacı 81
B. Genel ve Özel Düzenlemeler 82
C. İptal Davasının Şartları ve Hükümleri 84
1. Şartları 84
2. Hükümleri 87
D. Ödeme Yasağı ve İptal Usulü 88
1. Hamile Yazılı Senetlerde 88
a. Ödeme Yasağı 88
b. İptal Usulü 89
2. Nama Yazılı Senetlerde 90
a. Genel Esaslar 90
b. Çeşitli Nama Yazılı Senet Hakkında Öngörülen Özel
Hükümler 91
c. Basit İptal Usulü 91
d. Mahkeme Kararı Olmaksızın Ödeme 92
3. Poliçede 92
a. Ödeme Yasağı 92
b. İptal Usulü 93
4. Makbuz Senedi ve Varantta 94
İKİNCİ BÖLÜM
KAMBİYO SENETLERİ
BİRİNCİ KISIM
GENEL ESASLAR
I. KAMBİYO SENETLERİNİN ORTAK ÖZELLİKLERİ 97
II. KAMBİYO SENETLERİ VE TEMEL BORÇ İLİŞKİSİ 99
İKİNCİ KISIM
POLİÇE
I. GENEL OLARAK 101
II. HUKUKÎ NİTELİĞİ 103
III. İKTİSADİ FONKSİYONU 106
IV. POLİÇENİN UNSURLARI 107
A. Zorunlu Unsurlar 107
1. Poliçe Kelimesi 108
2. Belirli Bir Bedelin Ödenmesi Hususunda Kayıtsız Şartsız Havale 108
3. Ödeyecek Olan Kişinin (“Muhatabın”) Adı 113
4. Ödeme Yeri 113
5. Kime veya Kimin Emrine Ödenecek ise Onun Adı (Lehtar) 115
6. Düzenleme Tarihi ve Yeri 117
a. Düzenleme Tarihi 117
b. Düzenleme Yeri 118
7. Düzenleyenin İmzası 119
B. İhtiyari Unsurlar 123
1. TTK’de Bahsedilen İhtiyari Kayıtlar 123
2. Kanunda Bahsedilmeyen İhtiyari Kayıtlar 124
C. Damga Pulu 125
V. POLİÇENİN UNSURLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 125
A. Genel Olarak 125
B. Poliçenin Şekil Şartlarının Senedin Lehtara Verildiği Sırada
Tamam Olmaması 128
1. Açık Poliçe 128
2. Eksik Poliçe 131
VI. POLİÇEDE TEMSİL 134
A. Genel Olarak Kambiyo Senetlerinde Temsil 134
B. Senedin Yetkisiz Temsilci Eliyle Düzenlenmiş Olması 136
VII. POLİÇEYİ DÜZENLEYEN KİŞİNİN (KEŞİDECİNİN) SORUMLULUĞU 139
VIII. POLİÇENİN DEVREDİLMESİ (CİRO) 140
A. Cironun Hukukî Niteliği 141
B. Cironun Şekli 143
C. Ciroda Kişiler 147
D. Cironun Yapılabileceği Süre 148
E. Cironun Türleri 150
1. Cironun Yapıldığı Şahsın Belli Olup Olmamasına Göre 150
a. Tam Ciro 150
b. Beyaz Ciro 150
2. Cironun Yapılma Amacına Göre 151
a. Temlik (Devir) Cirosu 152
aa. Temlik (Devir) Fonksiyonu 152
bb. Teşhis Fonksiyonu 153
cc. Garanti (Teminat) Fonksiyonu 156
b. Tahsil Cirosu 158
aa. Yapılma Usulü 159
bb. Tahsil Cirosunun Hükümleri 159
c. Rehin Cirosu 162
aa. Yapılma Usulü 162
bb. Rehin Cirosunun Hükümleri 163
IX. POLİÇENİN KABUL EDİLMESİ 166
A. Kabule Arz 167
1. Kabule Arzın Yeri ve Zamanı 167
2. Kabule Arzın Mecburi Olduğu Hâller 168
3. Kabule Arz Eden Kişi 169
B. Poliçenin Kabul Edilmesi 170
1. Kabulün Şekli 170
2. Kabul Edecek Olan Kişi 171
3. Kabul Beyanının Çizilmesi 172
C. Poliçenin Kabul Edilmesinin ve Kabul Edilmemesinin Hukukî
Sonuçları 173
1. Senedin Kabul Edilmesi 173
2. Senedin Kabul Edilmemesi 174
3. Kısmen Kabul Kısmen Ret Hâli 175
X. POLİÇE KEFALETİ (AVAL) 176
A. Avalin Hukukî Niteliği ve Kefalet Sözleşmesinden Farkları 176
B. Avalin Şekli 178
C. Aval Verebilecek Olan Kişiler 179
D. Lehine Aval Verilebilecek Olan Kişiler 179
E. Aval Veren Kişinin Sorumluluğu 180
F. Ödeme Yapan Avalistin Durumu 182
XI. POLİÇENİN ÖDENMESİ 183
A. Vade 184
1. Vadenin Türleri 184
a. Belirli Bir Günde Ödenecek Vadeli Poliçe 185
b. Keşide Tarihinden Belli Süre Sonra Gelen Vadeli Poliçe 185
c. Görüldüğünde Ödenecek Vadeli Poliçe 185
d. Görüldükten Belli Süre Sonra Ödenecek Vadeli Poliçe 186
2. Vadenin Özellikleri 187
a. Ödeme Günü ve Vade 187
b. Vade Zorunlu Şeklî Bir Unsur Değildir 187
c. Vade Tarihinin Yorumlanarak Tespit Edilmesi Mümkündür 188
3. Sürelerin Hesabı 188
B. Ödeme 190
1. Poliçenin İbrazı 190
a. İbrazın Süresi 190
b. İbrazın Konusu 191
c. İbraz Yeri 192
d. İbrazı Kimin Yapacağı 192
e. İbrazın Kime Yapılacağı 193
f. İbrazın Sonuçları 193
2. Poliçenin Ödenmesi 195
a. Tam Ödeme 195
b. Kısmi Ödeme 196
c. Vadeden Önce Ödeme 197
d. Yabancı Para Üzerinden Borç İçeren Poliçenin Ödenmesi 197
e. Poliçe Bedelinin Tevdi Edilmesi 198
XII. POLİÇEDE BAŞVURMA (MÜRACAAT) HAKKI 199
A. Başvuru Borçluları 200
B. Başvurma Hakkını Doğuran Sebepler 201
1. Genel Olarak 201
2. Vadeden Önce Başvuru Hakkını Doğuran Sebepler 201
a. Kabulden Kaçınılmış Olması 202
b. Muhatabın İflası, Ödemelerini Tatili ya da Hakkındaki İcra
Takibinin Semeresiz Kalması 202
c. Kabul İçin Arz Edilmesi Yasaklanmış Poliçenin
Düzenleyeninin İflası 203
C. Başvurma Hakkının Şeklî Koşulu: Protesto 204
1. Protesto Düzenlemeye Yetkili Merci 204
2. Protesto Türleri 204
a. Kabul Etmeme Protestosu 204
b. Ödememe Protestosu 205
3. Protestonun İçeriği 207
4. Protesto Çekilmesini Gerektirmeyen Hâller 207
a. Protestodan İradi Muafiyet 208
b. Protestodan Kanuni Muafiyet Hâlleri 209
c. Mücbir Sebeplerin Vadeden İtibaren Otuz Günden Fazla
Sürmüş Olması 209
D. İhbar 210
E. Başvurma Hakkının Kullanımı 211
1. Müteselsil Sorumluluk 211
2. Başvurma Hakkının Kapsamı 212
3. Başvuru Evrakının ve Makbuzun Verilmesi 212
4. Retret 213
F. Başvurma Hakkının Düşmesi 213
XIII. POLİÇEDE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 214
XIV. POLİÇEDE KARŞILIĞIN İNTİKALİ 216
XV. POLİÇEDE ARAYA GİRME 217
A. Genel Esaslar 217
B. Araya Girme Suretiyle Kabul 218
C. Araya Girme Suretiyle Ödeme 219
XVI. POLİÇEDE NÜSHA VE SURET 221
A. Poliçe Nüshaları 221
B. Poliçede Suret 222
XVII. SENET METNİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER 223
XVIII. POLİÇEDE ZAMANAŞIMI 224
ÜÇÜNCÜ KISIM
BONO (EMRE YAZILI SENET)
I. BONONUN KANUNDA DÜZENLENİŞ TARZI 227
II. BONONUN UYGULAMADA İŞLEYİŞ TARZI 228
III. BONONUN UNSURLARI 230
A. Genel Olarak 230
B. Münferit Unsurlar 231
1. Bono ya da Emre Yazılı Senet İbaresi 231
2. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedeli Ödeme Vaadi 233
3. Vade 234
4. Lehtar 237
5. Düzenleme Yeri 238
6. Ödeme Yeri 238
7. Düzenleme Tarihi 239
8. Düzenleyenin İmzası 239
IV. BONONUN UNSURLARINDAKİ EKSİKLİKLERİN SONUÇLARI 239
A. Genel Sonuç 239
B. Özel Sonuç: Emre Yazılı Ödeme Vaadi 240
V. BONOYA UYGULANACAK HÜKÜMLER 241
VI. BONODA BEDELSİZLİK 243
A. Bedelsizlik İddiası 243
B. Bedelsizliğin İleri Sürülmesi 243
C. Bedelsizliğin İspatı 246
DÖRDÜNCÜ KISIM
KAMBİYO SENETLERİNE BENZEYEN SENETLER VE
CİROSU KABİL OLAN DİĞER SENETLER
I. KAMBİYO SENETLERİNE BENZEYEN SENETLER 249
II. CİROSU KABİL OLAN DİĞER SENETLER 249
BEŞİNCİ KISIM
ÇEK
I. GİRİŞ 251
II. TÜRK MEVZUATI BAKIMINDAN ÇEK 252
III. ÇEK VE ÇEKİN UNSURLARI 253
A. Çek Kavramı 253
B. Hukukî Niteliği 254
C. Çekin Unsurları 255
1. TTK Bakımından 255
a. Çek Kelimesi 255
b. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale 255
c. Ödeyecek Kişinin (“Muhatabın”) Ticaret Unvanı 256
d. Ödeme Yeri 257
e. Düzenlenme Tarihi ve Yeri 257
f. Düzenleyenin İmzası 260
g. Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 261
h. Karekod 261
2. Çek Kanunu Bakımından 263
IV. ÇEKİN DÜZENLENME KOŞULLARI 264
A. Karşılık 264
B. Çek Anlaşması 265
C. Çek Üzerindeki Kayıtların Niteliği 266
1. Zorunlu Kayıtlar 266
2. İhtiyari Kayıtlar 267
3. Yasak Kayıtlar 267
4. Çekin Temsilci Aracılığıyla Düzenlenmesi 268
V. ÇEK TÜRLERİ 268
A. Devir Usulüne Göre Çek Türleri: Nama–Emre–Hamile Çek 268
B. Özel Ödenme Usulü Öngörülen Çekler 269
1. Teyitli ve Vizeli Çek 269
2. Çizgili Çek 270
3. Kartlı Çek 271
4. Mahsup Çeki/Hesaba Geçirilmek Üzere Düzenlenen Çek 272
a. Genel Olarak 272
b. Hamilin Hakları 272
C. Özel Tür Çekler 273
1. Banka Çeki 273
2. Seyahat Çekleri 273
3. Posta Çekleri 275
VI. SAHTE VEYA TAHRİF EDİLMİŞ ÇEK 275
VII. ÇEKİN DEVRİ 275
A. Genel Olarak 276
B. Çekin Cirosu 276
1. Genel Olarak 276
2. Çekte Cironun Yapılabileceği Süre ve Gecikmiş Ciro 280
3. Muhataba Yapılan Ciro 280
4. Hamile Yazılı Çekin Cirosu 281
VIII. ÇEKTE AVAL 282
IX. ÇEKTE KABUL YASAĞI 283
X. ÇEKTE SÜRELERİN HESAPLANMASI VE MÜCBİR SEBEP 284
A. Sürelerin Hesaplanması 284
B. Mücbir Sebep 285
XI. ÇEKİN ÖDENMESİ 287
A. İbraz Yeri 288
1. Muhatap Banka 288
2. Takas Odası 289
B. İbraz Süreleri 291
1. Genel Olarak 291
2. Kanuni İbraz Süreleri 293
C. Çekin Karşılığının Ödenmesi 293
1. Muhatap Bankanın İnceleme Yükümlülüğü 294
2. Nakden Ödeme 295
3. Hesaben Ödeme 296
4. Kısmi Ödeme 297
D. Çekin Ödenmemesi 298
E. Hamilin Başvuru Hakları 300
F. Sorumluluk 300
1. Bankanın Sorumluluğu 301
a. Bankanın Karşılıksız Çıkan Çek Yapraklarından Sorumluluğu 301
b. Bankanın Hesapta Karşılık Bulunmasına Rağmen Ödeme
Yapmaması 303
2. Keşidecinin Karşılıksız Çekten Dolayı Cezaî Sorumluluğu 304
a. Karşılıksız Çekin Suç Sayılmasının Kısa Tarihçesi 305
b. Karşılıksız Çek Suçunun Şartları 306
aa. Çekin Şeklen Geçerli Olması 306
bb. Süresinde ve Doğru Yerde İbraz Edilmesi 306
cc. İbraz Edildiği Anda Hesapta Kısmen veya Tamamen
Karşılığı Olmadığı için Ödenememesi 307
dd. Çekin Karşılıksız Çıktığının Usulüne Uygun Şekilde
Tespit Edilmesi 307
ee. Hamilin Şikâyet Etmesi 307
c. Karşılıksız Çek Keşide Etmenin Cezası 308
d. Etkin Pişmanlık 309
XII. CAYMA 309
XIII. ÇEK KEŞİDECİSİNİN DURUMUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLERİN ÇEKE ETKİSİ 310
XIV. NÜSHA 311
XV. ZAMANAŞIMI 311
XVI. UYGULANACAK HÜKÜMLER 312
XVII. KANUNLAR İHTİLAFI 314
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MAKBUZ SENEDİ VE VARANT
I. GENEL OLARAK 317
II. MAKBUZ SENEDİ VE VARANTIN İŞLEYİŞ ESASLARI 317
III. MAKBUZ SENEDİ VE VARANTIN ŞEKLİ 318
IV. MAKBUZ SENEDİ VE VARANTIN DEVRİ 319
V. MAKBUZ SENEDİ VE VARANTA KONU EDİLEN EŞYA ÜZERİNDEKİ
TASARRUFLAR 320
VI. VARANT HAMİLİNİN SENEDE DAYALI HAKLARI 321
A. Eşyayı Sattırma Hakkı 321
B. Başvurma Hakkı 321
C. Sigorta Bedelinden Yararlanma Hakkı 322
VII. ZAMANAŞIMI 322
VIII. MAKBUZ SENEDİ VE VARANTIN ZIYAI 322
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PRATİK ÇALIŞMA VE TEST SORULARI
I. PRATİK ÇALIŞMALAR 325
II. TEST SORULARI 347
III. DOĞRU–YANLIŞ ÖNERMELER 350
KAVRAM İNDEKSİ 353 |