|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Simgeler ve Kısaltmalar 15
GİRİŞ
I. Konunun Takdimi 17
II. Konunun Önemi 18
III. Konunun Sınırlandırılması 18
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK FİNANSAL KİRALAMA İLE SAT VE
GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİ, SÖZLEŞMENİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
I. FİNANSAL KİRALAMA 21
A. Terminoloji 21
B. Finansal Kiralama İşlemi 23
C. Finansal Kiralamanın Tarihi 25
D. Finansal Kiralamanın Türk Hukukundaki Düzenlenme Şekli 27
II. FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİ 30
A. Tanımı 30
B. Hukuki Niteliği 31
C. Finansal Kiralama Sözleşmesinin Unsurları 33
1. Finansal Kiralama Konusu Mal 33
2. Bedel 34
3. Tarafların Anlaşması 35
4. Kiraya Verenin Finansal Kiralama Şirketi Olması 35
III. SAT VE GERİ KİRALA (SALE AND LEASE–BACK) 35
A. Kavram Olarak Sat ve Geri Kirala 35
B. Sat ve Geri Kirala İşleminin Tarihsel Gelişimi 37
C. Diğer Hukuklarda Sat ve Geri Kirala İşlemi 38
1. Amerika Birleşik Devletleri’nde 38
2. İngiltere’de 39
3. Almanya’da 40
4. İsviçre’de 40
5. Fransa’da 41
6. Avrupa Birliği Hukukunda 41
D. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Türk Hukukundaki Yeri 43
1. 3226 Sayılı Kanun Dönemi 43
2. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu Dönemi 45
IV. SAT VE GERİ KİRALANIN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI 45
A. Sat ve Geri Kiralanın Avantajları 45
1. Kiracı Yönünden 45
a. Finansmana Erişim Kolaylığı Sağlar 45
b. Enflasyon ve Siyasi Atmosferin Olumsuz Etkisinden Korunma İmkânı Sağlar 46
c. Mülkiyete İlişkin Riskleri Ortadan Kaldırır 46
d. Kolay Ulaşılabilir ve Düşük Maliyetlidir 47
e. Kiracıya Nakit Sağlar 48
f. Konkordato Durumunda Sat ve Geri Kiralaya Konu Malların İadesinin Ertelenmesi İstenebilir 48
2. Kiraya Veren Yönünden 49
a. Riski Düşürür 49
b. Sat ve Geri Kirala İşlemine Konu Mal Haczedilemezlik Avantajı Sağlar 50
c. Vergisel Avantaj Sağlar 50
B. Sat ve Geri Kiralanın Dezavantajları 52
V. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNE UYGULANACAK HÜKÜMLERİN TESPİTİ 54
VI. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, HUKUKİ NİTELİĞİ, UNSURLARI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 56
A. Tanım 56
B. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 58
1. Rızai Bir Sözleşme Olma Özelliği 59
2. Tam İki Tarafa Borç Yükleme Özelliği 59
3. İsimli Bir Sözleşme Olma Özelliği 60
4. Hem Temlik Borcu Hem de Kullandırma Borcu Doğurma Özelliği 60
5. İvazlı Olma Özelliği 61
6. Sebebe Bağlı Sözleşme Olma Özelliği 61
7. Sürekli Borç İlişkisi Meydana Getirme Özelliği 62
C. Standart Nitelikte Sat ve Geri Kirala Sözleşmeleri ile Genel İşlem Koşulları 64
1. Standart Sözleşme Kavramı ile Sat ve Geri Kirala Sözleşmesi Arasındaki Bağlantı 64
2. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinde Yer Alan Genel İşlem Koşulları 66
a. Genel Olarak Genel İşlem Koşulu 66
b. Kiracının Tacir Olması Durumunda Genel İşlem Koşullarına İlişkin Hükümlerin Uygulanması Hususu 68
c. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinde Genel İşlem Koşulu Denetimi 70
aa. Yürürlük (Kapsam) Denetimi 70
bb. Yorum Denetimi 72
cc. İçerik Denetimi 72
d. Sat ve Geri Kirala Sözleşmelerinde Yer Alan Bazı Genel İşlem Koşulları 74
İKİNCİ BÖLÜM
SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI VE TARAFLARIN BORÇLARI
I. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI 77
A. Kiraya Verenin Finansal Kiralama Şirketi veya Yetkili Kuruluş Olması 78
B. Malın Zilyetliğinin Her Türlü Fayda Sağlanmak Üzere Kiracıya Devredilmesi 78
C. Malın Kiracıdan Temin Edilmesi 80
D. Bedel 80
E. Tarafların Anlaşması 84
II. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARI 85
A. Kiraya Veren 85
1. Finansal Kiralama Şirketi 86
2. Katılım Bankası ile Kalkınma ve Yatırım Bankaları 86
B. Kiracı 87
C. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Konusu 89
1. Genel Olarak 89
2. Taşınmaz ve Taşınır Mallar 93
3. Bütünleyici Parça ve Eklentiler 95
4. Bilgisayar Yazılımlarının Çoğaltılmış Nüshaları 97
D. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesine Konu Malın Mülkiyeti 98
1. Genel Olarak 98
2. Sözleşme Yapılırken Mal Üzerindeki Sınırlı Ayni Haklar ile Nispi Hakların Sat ve Geri Kirala Sözleşmesine Etkisi 100
E. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Süresi 102
F. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Şekli 102
G. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Tescili ve Hukuki Sonuçları 106
1. Taşınmazlar Yönünden 106
2. Taşınırlar Yönünden 108
a. Kendilerine Has Sicilleri Bulunan Taşınırlar 108
aa. Uçaklar 108
bb. Gemiler 109
cc. Diğer Taşınırlar 110
b. Kendilerine Has Sicilleri Bulunmayan Taşınırlar 112
c. Konusu Bütünleyici Parça veya Eklenti Olan Sözleşmelerin Tescili 112
H. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Benzer Sözleşmeler ile Mukayesesi 114
1. Kira Sözleşmesi ile Mukayesesi 114
2. Kullanım Ödüncü Sözleşmesi ile Mukayesesi 116
3. Tüketim Ödüncü Sözleşmesi ile Mukayesesi 117
4. Taksitle Satış ve Ön Ödemeli Satış Sözleşmesi ile Mukayesesi 117
5. Mülkiyeti Saklı Tutma Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile Mukayesesi 119
6. Kredi Sözleşmesi ile Mukayesesi 120
III. TARAFLARIN BORÇLARI 121
A. Kiraya Verenin Borçları 121
1. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesine Konu Olacak Malı Kiracıdan Satın Alma Borcu 121
2. Malın Ekonomik Mülkiyetinin (Zilyetliğinin) Kiracıya Bırakılması Borcu 126
3. Kiraya Verenin Ayıplardan Sorumluluğu 129
4. Zapta Karşı Tekeffül Borcu 130
a. Zapt Kavramı 130
b. Zapttan Sorumluluğun Şartları 131
c. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinde Zapttan Doğan Sorumluluk 133
d. Kiralananın Sat ve Geri Kirala Sözleşmesi Yapıldıktan Sonra Başkasına Devri 135
e. Sat ve Geri Kirala Konusu Malın Kamulaştırılması 139
f. Kiracının Kiralanandan Faydalanmasını Engelleyecek Davranışlardan Kaçınma Borcu 140
5. Kiraya Verenin Vergi ve Benzeri Yükümlülüklere Katlanma Borcu 141
6. Kiraya Verenin Yan Giderlere Katlanma Borcu 143
B. Kiracının Borçları 144
1. Kira Bedelini Ödeme Borcu 144
a. Kira Bedelinin Belirlenmesi 144
b. İfa Biçimi ve Zamanın Belirlenmesi 145
c. Kira Bedelinin Uyarlanması 149
2. Kira Konusu Malın İtinayla ve Tahsis Amacına Uygun Kullanılması Borcu 152
3. Kira Konusu Malın Bakım ve Koruma Yükümlülüğü ile Masraflarına Katlanma Borcu 154
4. Malın Hasar ve Zıyaına Katlanma Borcu 157
5. Sözleşmeye Konu Mala İlişkin Sigorta Primlerini Ödeme Borcu 159
6. Malın Zilyetliğini ve Kiracılık Hakkını Devretmeme Borcu 162
a. Genel Olarak 162
b. Sözleşme Konusu Malın Başkasına Kiralanması 163
c. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesindeki Kullanım Alacağının Devri 165
d. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Devri 166
7. Sözleşme Sonunda Malın Kiraya Verene İade Borcu 169
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ VE SÖZLEŞMEYE İLİŞKİN ÖZEL HUKUKİ DURUMLAR
I. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 177
A. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi ve Sonuçları 178
1. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Süresinin Dolması 178
2. Kiracının İflası 181
3. Kiracının Ölümü veya Fiil Ehliyetini Kaybetmesi 184
B. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesinin Sonuçları 187
1. Genel Olarak 187
2. Malın İade Edilmesi ve Hukuki Sonuçları 190
3. Kiraya Verenin İade Edilen Mal Üzerinde Tasarrufta Bulunması 192
4. Kiracının Malı Satın Alma Hakkı 193
a. Satın Alma Hakkının Hukuki Niteliği 193
b. Geri Alım Hakkı Veren Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Şekli 194
c. Geri Alım Hakkının Kullanım Süresi 196
d. Geri Alım Hakkının Şerhi 197
e. Geri Alım Hakkının Kullanılmasının Şartları 197
f. Malın Mülkiyetinin Sözleşme Sonunda Kiracıya Geçmesi 198
C. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Feshi ve Sonuçları 199
1. Genel Olarak 199
2. Fesih Nedenleri 200
a. Kiracının Sat ve Geri Kirala Sözleşmesi Bedelini Ödemede Temerrüde Düşmesi 201
b. Kiracının Temerrüdünün Şartları 202
c. Temerrüde Düşen Kiracıya Süre Verilmesi 203
d. Kiracıya Kira Bedelini Ödenmemesi Nedeniyle İhtar Gönderilmesi 206
e. Kiracının Tasfiye Sürecine Girmesi 207
f. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin İhlali 208
aa. Genel Olarak 208
bb. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshinin Şartları 209
g. Kiraya Verenin Temerrüdü 211
3. Feshin Sonuçları 213
a. Kiraya Veren Açısından Feshin Sonuçları 213
aa. Malın Kiraya Verene İadesi 213
bb. Kira Bedellerinin ve Varsa Bunu Aşan Zararların Tazmini 214
cc. Denkleştirme 216
b. Kiracı Açısından Feshin Sonuçları 219
II. SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMESİNDE ÖZEL HUKUKİ DURUMLAR 220
A. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinden Doğan Davaların Niteliği 220
B. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkemenin Tespiti 222
1. Dava Şartı Arabuluculuk 222
2. Görevli Mahkeme 226
3. Yetkili Mahkeme 227
C. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesine Konu Malın Haczi 228
1. Kiracının Borçları Nedeniyle 228
2. Kiraya Verenin Borçları Nedeniyle 233
3. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinde İhtiyati Tedbir 235
4. Kiraya Verenin İİK m. 150/ı’ya Göre İpotekleri Paraya Çevirme İmkânı 236
5. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinde Muvazaa Olgusu ve Tasarrufun İptali 238
6. Sat ve Geri Kirala Sözleşmesinin Geçerliliğinin TTK m. 408/2–f Bağlamında Değerlendirilmesi 243
Sonuç 249
Kaynakça 255 |