|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖZET 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
LEKELENMEME HAKKININ KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ VE
TARİHÎ GELİŞİMİ
GENEL OLARAK 23
I. LEKELENMEME HAKKININ KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 24
A. Lekelenmeme Hakkının Tanımı 24
B. Lekelenmeme Hakkının Önemi 32
C. Lekelenmeme Hakkının Kapsamı 38
D. Lekelenmeme Hakkının Hukuki Niteliği 47
II. LEKELENMEME HAKKININ TARİHÎ GELİŞİMİ 51
A. İlkel Ceza Hukuku Dönemi 53
B. Orta Çağ Dönemi 57
C. Aydınlanma Dönemi 58
D. Modern Dönem 61
1. Birleşmiş Milletler Hukuki Düzenlemeleri 61
a. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 62
b. Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin
Uluslararası Sözleşme 63
c. Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması
Hakkında Asgari Standart Kurallar 64
d. Birleşmiş Milletler Herhangi Bir Biçimde Tutulan veya
Hapsedilen Kişilerin Korunması İçin Prensipler Bütünü 65
e. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme 66
f. Birleşmiş Milletler Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış
Küçüklerin Korunması İçin Kurallar 67
g. Birleşmiş Milletler Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin
Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme 68
2. Avrupa Entegrasyon Örgütleri Hukuki Metin ve İçtihatları 70
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 71
b. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı 77
c. 2016/343 Sayılı Ceza Hukukunda Masumiyet Karinesi ve Adil
Yargılanma Hakkı Üzerine Avrupa Birliği Direktifi 79
d. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Rec(2003)13 – Adaletin
Medyada Temsili Hakkında Tavsiye Kararı 81
E. Türk Hukuku Yönünden 83
1. İslam Hukuku Dönemi 83
2. Osmanlı Dönemi 86
3. Cumhuriyet Dönemi 89
III. 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA YER ALAN BAZI
KURUMLARIN LEKELENMEME HAKKI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ 94
A. Mukayeseli Hukuk ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Açısından
Soruşturmanın Gizliliği İlkesi 95
1. Mukayeseli Hukukta Soruşturmanın Gizliliği İlkesi 95
2. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Soruşturmanın Gizliliği
İlkesi 97
3. Soruşturmanın Gizliliği İlkesine Dair Diğer Mevzuatın İncelenmesi 101
4. Soruşturmanın Gizliliğinin Kapsamı 104
5. Soruşturmanın Gizliliği İlkesinin Masumiyet Karinesi ve
Lekelenmeme Hakkı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 106
B. Ceza Muhakemesi Kanunu Kapsamında Soruşturma Yapılmasına Yer
Olmadığına Dair Kararın Lekelenmeme Hakkı Yönünden İncelenmesi 108
1. Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Kararın Yasal
Çerçevesi 110
2. Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Karara İlişkin Kayıt
Sisteminin Lekelenmeme Hakkı Yönünden Değerlendirilmesi 114
3. Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Karara İlişkin Kayıt
Sisteminin Hukukiliğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları
Işığında İncelenmesi 119
İKİNCİ BÖLÜM
LEKELENMEME HAKKININ MASUMİYET KARİNESİ İLE KESİŞİM VE
AYRIŞMA NOKTALARI İLE İLİŞKİLİ OLDUĞU DİĞER KAVRAM VE HAKLAR
GENEL OLARAK
125
I. LEKELENMEME HAKKININ MASUMİYET KARİNESİ İLE KESİŞİM VE
AYRIŞMA NOKTALARI 126
A. Lekelenmeme Hakkının Masumiyet Karinesi ile Kesişim Noktaları 126
1. Adil Yargılanma Hakkı 127
a. Adil Yargılanma Hakkının Ulusal Mevzuattaki Yeri 130
aa. Anayasal Çerçevede Adil Yargılanma Hakkı 130
bb. Türk Ceza Hukuku Sisteminde Adil Yargılanma Hakkı 132
b. Adil Yargılanma Hakkının Kapsamı ve Hukuki Niteliği 133
c. Adil Yargılanma Hakkının Bileşenleri Olarak Masumiyet
Karinesi ve Lekelenmeme Hakkının İncelenmesi 139
2. Lekelenmeme Hakkı ve Masumiyet Karinesinin Etkili Başvuru Hakkı
Bağlamında Kesişimi 144
a. Etkili Başvuru Hakkının Kavramsal Çerçevesi ve Normatif
Dayanağı 145
b. Etkili Başvuru Hakkının Amacı ve Fonksiyonları 149
c. Etkili Başvuru Hakkının Kapsamı 150
d. Devletin Pozitif Yükümlülükleri 155
e. Etkili Başvuru Hakkı ile Lekelenmeme Hakkı ve Masumiyet
Karinesi Arasındaki Sistematik Bağa İlişkin Değerlendirme 159
B. Lekelenmeme Hakkı ile Masumiyet Karinesinin Ayrışma Noktaları 163
1. Normatif Statü Yönünden Ayrışma 164
2. Zaman Bakımından Ayrışma 166
3. Korunan Hukuki Değer Yönünden Ayrışma 173
4. Koruma Araçları Bağlamında Ayrışma 176
II. LEKELENMEME HAKKININ BAZI TEMEL HAK VE KAVRAMLARLA İLİŞKİSİ 179
A. İnsan Onuru Bağlamında Lekelenmeme Hakkı 179
1. İnsan Onuru Kavramına Genel Bakış 179
2. İnsan Onuru Kavramının İçtihadi Gelişimi 182
3. İnsan Onurunun Korunması Bakımından Lekelenmeme Hakkı 185
B. İfade ve Basın Özgürlüğünün Lekelenmeme Hakkı ile Çatışma ve
Dengesi 187
1. İfade Özgürlüğü 188
a. Kavram Olarak 188
b. İfade Özgürlüğüne İlişkin Hukuki Düzenlemeler 189
aa. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 189
bb. Anayasa kapsamında ifade özgürlüğü 190
2. Basın Özgürlüğü 191
a. Kavram Olarak 191
b. Basın Özgürlüğüne İlişkin Hukuki Düzenlemeler 194
3. İfade ve Basın Özgürlüğünün Dijitalleşmesi: İnternet 194
4. İfade ve Basın Özgürlüğünün Lekelenmeme Hakkı Yönünden
Sınırlandırılma Sebebi 198
5. Adli Haber Yayınlarında İfade ve Basın Özgürlüğü ile Lekelenmeme
Hakkı Arasındaki Denge 202
a. Haberin Gerçek Olması 203
b. Haberin Verilmesinde Kamu Yararı Bulunması 208
c. Kişinin Kamusal Tanınırlığı 210
d. Haberin güncel olması 213
e. Konu ile İfade Arasında Düşünsel Bağ 216
6. Adli Olayların Verilmesinde Lekelenmeme Hakkının Gözetilmesi 218
C. Özel Hayata Saygı Hakkının Lekelenmeme Hakkı ile İlişkisi 221
1. Özel Hayat Kavramı ve Kapsamı 222
2. Hukuki Düzenlemeler 227
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 227
b. Anayasa Kapsamında Özel Hayata Saygı Hakkı 228
3. Özel Hayata Saygı Hakkının Unsurları 229
a. Mahremiyet Hakkı 230
b. Şeref ve İtibar Hakkı 232
aa. Kavram Olarak 232
bb. Yüksek Yargı Kararlarında Şeref Ve İtibar Hakkı 236
i. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Şeref ve İtibar
Hakkı 237
ii. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Şeref
ve İtibar Hakkı 241
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DİJİTAL ÇAĞDA LEKELENMEME HAKKI VE HUKUKİ KORUMA YOLLARI
GENEL OLARAK
245
I. DİJİTAL ÇAĞDA LEKELENMEME HAKKI 246
A. Dijitalleşmenin Lekelenmeme Hakkı Üzerindeki Etkileri 246
1. İnternet, Sosyal Medya ve Arama Motorları 247
a. İnternet 247
aa. İnternete erişim 249
bb. Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında İnternete Erişim 252
cc. İnternet Özgürlüğü 254
b. Sosyal Medya 256
c. Arama Motorları 262
2. Dijital Hafıza ve Kalıcılık 267
3. Veri Aracıları ve Arşiv Siteleri 269
a. Veri Kazıma ve Veri Simsarlığı 273
b. Arşiv Gazeteciliği ile Güncelleme ve Düzeltme Rejimleri 276
c. Görünürlük Dinamikleri 278
d. Ölçüm ve Kanıt 280
aa. İlk Ekran Etkisi 280
bb. Erişim Kapsamı ve Yayılım 281
cc. Güncelleme ve Düzeltme İzleri 282
4. Dijital İtibar 282
a. Tanım 282
b. Dijital İtibar Ekosisteminin Aktörleri 286
c. Dijital İtibara Zarar Veren Olgular 287
aa. Dezenformasyon 289
bb. Dijital Manipülasyon 292
cc. Dijital Linç 296
II. LEKELENMEME HAKKININ HUKUKİ KORUMA YOLLARI 301
A. Kişisel Verilerin Korunması ve Unutulma Hakkı 301
1. Kişisel Verilerin Korunması 301
a. Kişisel Verinin Tanımı ve Unsurları 301
aa. Kişisel Verinin Tanımı 301
bb. Kişisel Verinin Unsurları 307
i. Veri 307
ii. Belirlenebilirlik 313
iii. İlişkilendirilebilirlik 315
b. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Kapsamında
İmha Politikası 318
aa. Kişisel Verilerin Silinmesi 322
bb. Kişisel Verilerin Yok Edilmesi 322
cc. Kişisel Verilerin Anonim Hâle Getirilmesi 323
c. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Kişisel Verilerin
Korunması 324
d. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Kişisel Verilerin Korunması 326
2. Unutulma Hakkı 328
a. Unutulma Hakkı Kavramı 331
b. Unutulma Hakkının Tanımı 334
c. Unutulma Hakkının Kapsamı 338
d. Unutulma Hakkının Sınırları 343
3. Mukayeseli Hukukta Unutulma Hakkı 346
4. Dijital Yayıncılık ve Arama Motorları Kapsamında Unutulma
Hakkının Lekelenmeme Hakkına Yansımaları 354
B. Medeni Hukuk Kapsamında Koruma Yolları 358
1. Koruyucu Dava Türleri 364
a. Saldırının Önlenmesi Davası 364
b. Saldırının Sonlandırılması Davası 365
c. Saldırının Hukuka Aykırılığının Tespiti Davası 367
2. Tazminat Davası 368
C. Düzeltme ve Cevap Hakkı ile Yayın Yasakları 372
1. Düzeltme ve Cevap Hakkı 372
a. Anayasal Güvence Boyutu 373
b. 5187 Sayılı Basın Kanunu 374
c. Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri
Hakkında Kanun 375
d. Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu 376
2. Yayın Yasakları 377
a. Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun 377
b. 5187 Sayılı Basın Kanunu 378
D. 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma Yolu 379
E. Türk Ceza Kanunu Kapsamında Koruma Yolları 381
1. Hakaret 382
2. İftira 388
3. Gizliliğin İhlali 394
4. Suç Uydurma 402
5. Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs 407
6. Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması 414
7. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal 418
SONUÇ 427
KAYNAKÇA 431 |