|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Şekiller Listesi 13
Tablolar Listesi 13
Kısaltmalar 15
Özet 19
Giriş 21
METODOLOJİ 25
Birinci Bölüm
ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE
SİBER GÜVENLİK İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
1.1. GENEL OLARAK BİLGİ GÜVENLİĞİ VE SİBER GÜVENLİK 27
1.1.1. Bilgi Güvenliği Kavramının Tanımı 28
1.1.2. Bilgi Güvenliğinin Unsurları 28
1.1.3. Siber Güvenliğin Tanımı ve Kavramsal Çerçevesi 30
1.1.4. Elektronik Ödeme Sistemlerinde Siber Güvenliğin Kavramsal Çerçevesi 33
1.2. ELEKTRONİK ÖDEME TÜRLERİ AÇISINDAN SİBER GÜVENLİK 35
1.2.1. Kartlı Ödeme Sistemleri 36
1.2.1.1. Kredi Kartı 36
1.2.1.2. Debit Kartlar ve ATM Cihazları 41
1.2.1.3. Akıllı Kartlar 42
1.2.2. Kartsız Ödeme Sistemleri 43
1.2.2.1. Havale 43
1.2.2.2. EFT 44
1.2.2.3. SEPA 46
1.2.2.4. SWIFT 47
1.2.2.5. Diğer Elektronik Ödeme Yöntemleri 50
İkinci Bölüm
ELEKTRONİK ÖDEMELERE YÖNELTİLEN
SİBER SALDIRI YÖNTEMLERİ
2.1. KARTLI ÖDEME SİSTEMLERİNE YÖNELİK SİBER SALDIRILAR 71
2.1.1. ATM Dolandırıcılıkları 72
2.1.2. ATM’ye Kart, Kâğıt Para veya Aparat Sıkıştırma 72
2.1.3. ATM’ye Zararlı Yazılım Yüklenmesi 73
2.1.4. ATM Aracılığıyla Kart Kopyalama 74
2.1.5. Kart Dolandırıcılıkları 75
2.5.1.1. Kart Kopyalama (Skimming) 75
2.5.1.2. Kart Hesabını Ele Geçirme (Account Takeover) 76
2.5.1.3. POS Kaynaklı Kart Kopyalama 76
2.2. ELEKTRONİK ÖDEMELERDE SİBER GÜVENLİK BAKIMINDAN OLTALAMA (PHISHING) SALDIRILARI 78
2.2.1. Sahte veya Ele Geçirilen Web Sitesi Vasıtasıyla Oltalama 78
2.2.2. Elektronik Posta İletileri Vasıtasıyla Oltalama 79
2.2.3. Smishing 81
2.3. SOSYAL MÜHENDİSLİK (SOCIAL ENGINEERING) SALDIRILARI 81
2.3.1. Sosyal Mühendisliğin Tanımı ve Finans Sektöründe Somut Uygulama Örnekleri 81
2.3.2. Sosyal Mühendislik Döngüleri 85
2.3.2.1. Bilgi Toplama (Information Gathering) 85
2.3.2.2. İlişki Geliştirme (Developing Relationships) 86
2.3.2.3. İstismar (Exploitation) 87
2.3.2.4. İcraat (Execution) 88
2.4. SWIFT SİSTEMİNE YÖNELİK SİBER SALDIRILAR 88
2.4.1. Sisteme İzinsiz Giriş (System Hacking) 91
2.4.2. Zararlı Yazılım Vasıtasıyla SWIFT Dolandırıcılığı (Tailored Malware) 92
2.5. ZARARLI YAZILIMLARIN BANKACILIK VE FİNANS SEKTÖRÜNE ETKİLERİ 93
2.5.1. Virüs 94
2.5.2. Solucan 95
2.5.3. Truva Atı 96
2.5.4. Casus Yazılımlar (Spyware) 98
2.5.5. Korsan Amaçlı Kullanılan Yazlımlar (Rootkits) 99
2.5.6. Fidye Yazılımları (Ransomware) 100
2.6. AĞLARA YÖNELİK GERÇEKLEŞTİRİLEN SİBER SALDIRILAR 101
2.6.1. Hizmeti Engelleme (DoS/DDoS) Saldırıları ve Botnetler 102
2.6.2. Pivoting ve Port Yönlendirme Yöntemleri 106
2.6.3. Oturum Çalma ve Parola Saldırıları 107
2.7. KRİPTO MADENCİLİĞİ SALDIRILARI (CRYPTOJACKING) VE KRİPTO PARALARA YÖNELİK SİBER SALDIRILAR 108
2.7.1. Özel (Gizli) Anahtar Hırsızlığı 110
2.7.2. % 51 Saldırısı 110
2.7.3. İllegal Faaliyetler 111
2.7.4. Mahremiyet Problemi 112
2.7.5. Çift Harcama 115
2.8. FİNANS SEKTÖRÜNDE GELİŞMİŞ SÜREKLİ TEHDİT (APT) 116
2.9. İNTERNET BANKACILIĞI VE MOBİL BANKACILIĞA YÖNELİK SİBER SALDIRILAR 118
Üçüncü Bölüm
ELEKTRONİK ÖDEMELERDE
SİBER SALDIRILARA KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEMLER
3.1. SİBER HİJYEN VE SİBER DESTEKLİ MÜHENDİSLİK METODOLOJİSİ (CCE) 121
3.1.1. En Önemli İşlemleri Tespit Etmek (Consequence Priorization) 122
3.1.2. Dijital Alanın Haritasını Çıkarma (Systems Analysis) 123
3.1.3. Olası Saldırı Yollarına Işık Tutma (Consequence–Based Targeting) 123
3.1.4. Riski Azaltma ve Riskten Korunma Olanakları Üretme (Mitigations and Protections) 124
3.2. GENEL ÖNLEMLER 125
3.3. ELEKTRONİK ÖDEME TÜRÜNE BAĞLI OLARAK SİBER SALDIRILARA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 129
3.3.1. Kartlı Ödeme Sistemlerine Yönelik Alınması Gereken Önlemler 129
3.3.2. Finans Sektöründeki Oltama Faaliyetlerine Yönelik Alınması Gereken Önlemler 132
3.3.2.1. E–mail veya Web Sayfası Kişiselleştirme 132
3.3.2.2. Koruyucu Yazılım 133
3.3.2.3. Çok Unsurlu Kimlik Doğrulama (Multi–factor Authentication) 133
3.3.2.4. Müşteri Farkındalığının Artırılması 133
3.3.3. Elektronik Ödemelerde Sosyal Mühendislik Saldırılarına Karşı Alınması Gereken Önlemler 134
3.3.4. SWIFT Sistemine Yönelik Gerçekleştirilen Saldırılar Karşısında Alınması Gereken Tedbirler 135
3.3.5. Elektronik Finans Sektöründeki Zararlı Yazılımlara Karşı Alınması Gereken Önlemler 136
3.3.6. Finans Sektöründe Ağ Saldırılarına Karşı Alınması Gereken Önlemler 137
3.3.6.1. Ağ Güvenliğine Katmanlı Yaklaşım ve Derinlikte Savunma Stratejisi 138
3.3.6.2. DDoS Saldırılarına Karşı Alınabilecek Önlemler 140
3.3.7. Kripto Paralara Yönelik Siber Saldırılar Karşısında Alınması Gereken Önlemler 141
3.3.8. APT Saldırılarına Karşı Alınması Gereken Önlemler 143
3.3.9. İnternet Bankacılığı ve Mobil Bankacılığı Yönelik Siber Saldırılara Karşı Alınması Gereken Önlemler 145
Dördüncü Bölüm
KARŞILAŞTIRMALI HUKUK AÇISINDAN
ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE
SİBER GÜVENLİK MESELESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
4.1. ISO STANDARTLARI 151
4.2. ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE SİBER GÜVENLİKLE İLGİLİ AVRUPA BİRLİĞİ’NDEKİ YASAL DÜZENLEMELER 153
4.2.1. Avrupa Birliği Siber Güvenlik Tarihçesi 153
4.2.2. Avrupa Birliği Siber Suç Sözleşmesi (“Budapeşte Sözleşmesi”) 158
4.2.3. Avrupa Birliği’nin 2016/1148 Sayılı Ağ ve Bilgi Sistemlerinin Korunması Direktifi (“NIS Direktifi”) 161
4.2.4. 2019/881 Sayılı ENISA ve Bilişim ve İletişim Teknolojilerinde Siber Güvenlik Sertifikasyon Tüzüğü (“2019/881 Sayılı Tüzük”) 163
4.2.5. Genel Veri Koruma Tüzüğü Kapsamında Elektronik Ödemelerde Siber Güvenlik Açısından Dikkat Çeken Düzenlemeler 166
4.2.6. Avrupa Konseyi’nin Kişisel Verilerin İşlenmesi Karşısında Bireylerin Korunması İçin Sözleşme (“Sözleşme 108”) 167
4.2.7. Avrupa Konseyi’nin Kişisel Verilerin İşlenmesi Karşısında Bireylerin Korunması İçin Modernize Edilmiş Sözleşmesi (“Sözleşmesi 108+”) 168
4.2.8. eIDAS Tüzükleri ve 2020 Tarihli SSI eIDAS Hukuk Raporu 170
4.3. ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE SİBER GÜVENLİK İLGİLİ AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDEKİ YASAL DÜZENLEMELER 175
4.3.1. ABD Siber Güvenlik Tarihçesi 177
4.3.2. Elektronik Ödeme Sistemlerinde Siber Güvenlikle İlgili ABD Federal Devlet Yasaları 179
4.3.3. Elektronik Ödeme Sistemlerinde Siber Güvenlikle İlgili ABD’de Bazı Eyalet Yasaları 183
4.4. ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE SİBER GÜVENLİK İLE İLGİLİ ÇİN’DEKİ YASAL DÜZENLEMELER 184
Beşinci Bölüm
ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDEKİ
SİBER GÜVENLİK KONUSUNDA
TÜRKİYE’DEKİ DÜZENLEMELER
5.1. TÜRKİYE’DE SİBER GÜVENLİK ALANINDA DİKKAT ÇEKEN GELİŞMELER 190
5.1.1. Türkiye’de Siber Güvenlik Çalışmaları 190
5.1.2. USOM, Kurumsal SOME’ler ve Sektörel SOME’ler 193
5.1.3. 2016–2019 Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi İle 2016–2019 Ulusal Siber Güvenlik Eylem Planı 194
5.1.4. 2020–2023 Ulusal Güvenlik Stratejisi İle İlgili Gelişmeler 195
5.1.5. Türkiye’nin “Siber Vatan” Projesi 195
5.2. TÜRKİYE’DE ELEKTRONİK ÖDEME SİSTEMLERİNDE SİBER GÜVENLİK AÇISINDAN DİKKAT ÇEKEN REGÜLASYONLAR 196
5.2.1. 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu (“Bankacılık Kanunu”) 196
5.2.2. 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun 201
5.2.3. Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı İle Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (“Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği”) 205
5.2.4. Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodunun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik (“TR Karekodu Yönetmeliği”) 206
5.2.5. Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (“Elektronik Bankacılık Yönetmeliği”) 208
5.2.6. Türkiye Ödeme ve Para Kuruluşları Birliği Statüsü Yayınlanmasına İlişkin 2678 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 216
5.2.7. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Bilişim Suçları 216
5.2.8. 5809 Sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu 221
5.2.9. 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu 225
5.2.10. 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun 228
5.2.11. 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) 232
5.2.12. Taslak Halindeki Hukuki Düzenlemeler 238
5.2.12.1. Ulusal Bilgi Güvenliği Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı 238
5.2.12.2. Bilişim Ağ Hizmetlerinin Düzenlenmesi ve Bilişim Suçları Hakkında Kanun Tasarısı 240
5.2.12.3. Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine İlişkin Tebliğ Taslağı (“Tebliğ Taslağı”) 242
Altıncı Bölüm
ELEKTRONİK ÖDEMELERDE
SİBER GÜVENLİĞİN SAĞLANMASINDA YENİ YAKLAŞIMLAR: YENİLİKLER, VAATLER VE POTANSİYEL RİSKLER
6.1. KRİPTO PARALARDA SİBER GÜVENLİK VE BLOKZİNCİRİN SİBER GÜVENLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ İŞLEVİ 249
6.2. BİYOMETRİK YÖNTEMLERLE ÖDEMELERDE SİBER GÜVENLİK 254
6.3. AÇIK BANKACILIKTA SİBER GÜVENLİK 256
6.4. YAPAY ZEKANIN SİBER GÜVENLİK ALANINDA BANKACILIK SEKTÖRÜNE OLASI ETKİLERİ 259
6.5. COVİD–19 PANDEMİ SALGININ DİJİTAL BANKACILIĞA OLASI ETKİLERİ 262
Sonuç 265
Kaynakça 267 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
