|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 19
GİRİŞ
I. ÇALIŞMANIN AMACI 23
II. ÇALIŞMANIN KAPSAMI 24
III. İNCELEME PLANI 24
BİRİNCİ BÖLÜM
PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN TEMEL ESASLAR
§1. KAVRAM 27
I. Tanım 27
A. Yasal Bir Tanımının Olmaması 27
B. Düzenleyici İşlemlerde Yer Alan Tanımlar 28
1. Ticaret Sicil Yönetmeliği 28
2. III–52.4 Sayılı Tebliğ 29
II. Terminoloji 30
III. Konusu ve Geçerliliği 31
A. Konusu 31
B. Geçerliliği 31
1. Genel Olarak 31
2. Pay Sahipleri Sözleşmelerini Kapsayan Düzenlemeler 33
a. Kolaylaştırılmış Şekilde Birleşme 33
b. 4054 Sayılı RKHK m. 7 33
c. Sermaye Piyasası Hukukuna İlişkin Bazı Düzenlemeler 34
aa. Sermaye Piyasası Kanunu 34
bb. Pay Alım Teklifi Tebliği 35
cc. Özel Durumlar Tebliği 35
dd. Vekâleten Oy Kullanılmasına İlişkin Tebliğ 36
IV. Sözleşmenin Tarafları 36
A. Mevcut veya Müstakbel Pay Sahipleri 36
B. Pay Sahibi Olmayan Kişiler 37
C. Yönetim Kurulu Üyeleri 38
D. Şirketin Kendisi 39
V. Süresi ve Şekli 40
A. Süresi 40
B. Şekli 40
§ 2. İŞLEVİ 41
I. Şahsa veya Sermayeye Dayalı Şirket Yapısı 41
II. TTK m. 124/2’nin “Şekli” Bir Kesinlik Taşıması 43
III. Anonim Şirketin Sermayeye Dayalı Yapısı 44
IV. Tek Borç İlkesi 46
A. Kapsamı 46
B. Sınırları 50
1. Oydan Yoksunluk 50
2. Dürüstlük Kuralı 51
3. Fiili Organ 52
4. Pay Sahipleri Sözleşmesi 52
V. Anonim Şirketlerde Şahsi Unsurların Dikkate Alınması 53
A. Özel Düzenlemeler 53
B. Esas Sözleşme ile Düzenleme Yapılması 54
1. İmtiyazlı Paylar 54
2. Oy Hakkı Bakımından Yapılabilecek Düzenlemeler 55
3. İntifa Senetleri 56
4. Bağlam 56
C. Pay Sahipleri Sözleşmeleri ile Düzenleme Yapılması 57
§ 3. ESAS SÖZLEŞME İLE KARŞILAŞTIRILMASI 59
I. Esas Sözleşme Kavramı ve Özellikleri 59
A. Kavram 59
B. Özellikleri 59
1. Korporatif Nitelikte Olması 59
2. Emredici Hükümler İlkesine Tâbi Olması 60
3. Şeklen Özel Usullere Tâbi Olması 61
II. Maddi–Şekli Hüküm Ayrımı 61
III. Şekli Esas Sözleşme Hükümlerinin Tahvili 63
IV. Pay Sahipleri Sözleşmesinin Esas Sözleşmenin Hükmü Haline Getirilmesi 64
§ 4. HUKUKİ NİTELİĞİ 66
I. Ön Açıklamalar 66
A. İçerik Çeşitliliği 66
B. Münferit Değerlendirme Zorunluluğu 66
II. Edim İlişkisi Bakımından Nitelendirme 67
A. Tek Tarafa Borç Yükleyen Sözleşmeler 67
B. İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşmeler 67
C. Çok Tarafa Borç Yükleyen/Adi Şirket Niteliğindeki Sözleşmeler 68
1. Sözleşme Unsuru 69
2. Ortak Amaç ve Çaba Unsuru 69
3. Katılım Payı Unsuru 71
III. Kanunda Düzenlenip Düzenlenmeme Bakımından 72
A. Düzenleyici İşlemlerde Tanımlanmış Olması 73
B. İsimli Sözleşmelere Atlanabilmesi 73
C. İsimsiz Sözleşme Olmaları 74
§ 5. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNİN HUKUKİ ETKİLERİ 75
I. Nispi (Inter Partes) Etki Doğurması 75
II. Nispiliğin Sonuçları 76
A. Pay Sahipliği Hakları Bakımından 76
B. Payın Devri Bakımından 77
C. Şirket Bakımından 78
§ 6. İÇERİĞİ VE SÖZLEŞMENİN İHLALİ 80
I. İçeriği 80
A. Oy Hakkının Kullanılmasına İlişkin Taahhütler 80
B. Sadakat Yükümlülüğü 81
C. Pay Üzerindeki Tasarruf Yetkisinin Kısıtlanması 81
D. Mali Yükümlülükler 83
E. Sözleşmenin Aynen İfasını Sağlamaya Yönelik Hükümler 83
F. Diğer Hükümler 84
II. Sözleşmenin İhlali 84
İKİNCİ BÖLÜM
SÖZLEŞMENİN AYNEN İFASINI TEMİNE YARAYAN ÖNLEMLER
§ 1. CEZA KOŞULU 87
I. Kavram ve İşlevi 87
II. İşlerliği 88
A. Zarara Uğramanın Şart Olmaması 88
B. Zayıf Yönleri 90
III. Ceza Koşulunun Belirlenmesi 91
A. Miktarı 91
B. Edimin Niteliği ve İçeriği 91
C. Sözleşmenin Şekli 93
IV. Türleri 93
A. Seçimlik Ceza Koşulu 94
B. İfaya Eklenen Ceza Koşulu 94
C. Dönme/Fesih Cezası (İfa Yerine Ceza Koşulu) 95
V. Ceza Koşulunun Teminat Altına Alınması 96
VI. Ceza Koşulunun İndirilmesi 96
A. Kural 96
B. İstisna (Tacir Olan Borçlunun Durumu) 97
VII. Değerlendirme 98
§ 2. OY HAKKININ TEMSİLCİ ARACILIĞI İLE KULLANILMASI 99
I. Oy Hakkının İşlevi 99
II. Oyun Temsilci Aracılığı ile Kullanılması 99
III. Temsilci Atanmasının Şartları 100
A. Atamaya Yetkili Kişi 100
B. Atamanın Şekli 101
C. Birden Fazla Temsilci Tayini 101
IV. Zayıf Yönleri 102
A. Temsil Yetkisinin Her Zaman Geri Alınabilmesi 102
B. Geri Alma Hakkından Feragatin Geçersiz Olması 103
C. Talimata Aykırı Oyun Geçerli Olması 104
D. Temsilcinin İstifası 105
V. Değerlendirme 106
§ 3. PAY SENETLERİNİN TEVDİ 107
I. Kavram 107
II. Saklama Sözleşmeleri 107
A. Tanım 107
B. Hukuki Sonuçları 108
1. Genel Saklama Sözleşmeleri 108
2. Usulsüz Saklama Sözleşmeleri 109
C. Pay Senetlerinin Tevdi Edilmesi 110
III. Hamiline Yazılı Senetlerde İşleyişi 110
A. Devir Kısıtlamaları Bakımından 110
B. Oy Sözleşmeleri Bakımından 113
IV. Nama Yazılı Hisse Senetlerde İşleyişi 116
A. Devir Kısıtlamaları Bakımından 116
B. Oy Sözleşmeleri Bakımından 118
V. Değerlendirme 118
§ 4. PAYLAR ÜZERİNDE BİRLİKTE MÜLKİYET KURULMASI 120
I. Birlikte Mülkiyet Kavramı 120
A. Paylı Mülkiyet 120
B. Elbirliği Mülkiyeti 121
II. Pay Üzerindeki Mülkiyetin Hukuki Niteliği 122
A. Pay Sahipleri Sözleşmesinin Mülkiyet Hakkına Etkisi 122
B. Birlikte Mülkiyete Geçilmesi 123
III. Birlikte Mülkiyetin Hukuki Etkileri 124
A. Oy Sözleşmeleri Bakımından 124
1. Ortak Temsilci Atama Zorunluluğu 124
2. Ortak Temsilcinin Oy Hakkını Kullanması 126
B. Pay Devir Kısıtlamaları Bakımından 127
1. Paylı Mülkiyette 127
2. Elbirliği Mülkiyetinde 128
C. Zayıf Yönleri 128
1. Tek Kişi Mülkiyetinin Kaybı 128
2. Gizliliğin Sağlanamaması 129
3. Aynı Düzenlemelere Tâbi Olma 129
4. Ek Düzenleme Yapma Zorunluluğu 129
5. Temsilcinin Azli 130
IV. Değerlendirme 130
§ 5. PAYLAR ÜZERİNDE BİRLİKTE İNTİFA HAKKI KURULMASI 131
I. İntifa Hakkı Kavramı 131
II. İntifa Hakkı Kurulmasının Amacı ve İşlevi 132
III. İntifa Hakkının Kurulması İçin Gerekli İşlemler 132
A. Çıplak Paylarda 132
B. Senede Bağlanmış Paylarda 133
1. Hamiline Yazılı Pay Senetlerinde 133
2. Nama Yazılı Pay Senetlerinde 134
a. Genel Olarak 134
b. Esas Sözleşmesel Bağlamın Etkisi 136
IV. Zayıf Yönleri 137
A. Pay Devrini Engellememesi 137
1. Malikin Pay Devir Yetkisi 137
2. Çözüm Önerisi: Önce İnançlı Devir Sonra İntifa Hakkı 138
B. Kâr Dağıtımı İçin Ek Düzenleme Yapılması 139
C. İntifa Hakkı Sahibinin Devir İsteme Hakkı 140
V. Değerlendirme 140
§ 6. PAYIN REHNİ 141
I. Kavram 141
II. Rehin Hakkının Kapsamı 141
III. Rehnin Kurulması 142
A. Taahhüt İşlemi 142
B. Tasarruf İşlemi 142
1. Çıplak Paylarda 142
2. Senede Bağlanmış Paylarda 143
a. Hamiline Yazılı Pay Senetlerinde 143
b. Nama Yazılı Pay Senetlerinde 144
c. İlmühaberlerde 145
3. Adi Alacaklar Gibi Rehin Kurulması 145
IV. Rehinle Temin Edilebilecek Alacaklar 145
V. Pay Sahipleri Sözleşmeleri Bakımından Etkisi 147
A. Tazminat ve Ceza Koşulu Alacakları 147
B. Pay İktisap Hakları Bakımından 147
1. Genel Olarak 147
2. Rehnin Özel Yoldan Paraya Çevrilmesi 148
a. Kurumun Tanıtımı 148
b. Rehin Alanın Bizzat Alıcı Olması 151
C. Oy Haklarının Durumu 152
D. Pay Devrini Engellememesi 152
VI. Rehnin Sırası Bakımından Düzenleme Yapılması 153
VII. Değerlendirme 154
§ 7. PAYLARIN MÜLKİYETİNİN DEVRİ 155
I. PAYLARIN İNANÇLI İŞLEMLE DEVRİ 155
A. İnançlı İşlem Kavramı ve Hukuki Niteliği 155
1. Kavram 155
2. Hukuki Niteliği 157
B. Payın İnançlı Devrinin Geçerliliği 158
C. Esas Sözleşmesel Bağlamın Etkisi 160
D. Payın İnançlı Devrinin Hüküm ve Sonuçları 161
1. İnanılanın Tek Malik Olması 161
2. İnananın Sözleşmeyi Tek Taraflı Sona Erdirebilmesi 163
3. İnanılanın Ölümü ve Ehliyetini Kaybetmesi Hali 163
4. İnanılanın İflası Hali 164
a. İflasın İnançlı Pay Devrine Etkisi 164
b. TBK m. 509/3’teki Ayırma Hakkının Kullanılması 165
c. İİK m. 188 Hükmünün Uygulanamaması 166
E. Değerlendirme 166
II. PAYLARIN HOLDİNG ŞİRKETE DEVRİ 168
A. Holding Şirket Kavramı 168
B. Payların Şirkete Ayni Sermaye Olarak Konulması 170
C. Hüküm ve Sonuçları 170
1. Paylar Üzerindeki Mülkiyet Hakkının Kaybı 170
2. Paydan Doğan Hakların Holding Şirket Tarafından Kullanılması 171
3. Sorunların Holding Şirkete Kaydırılması 171
4. Gizlilik İhlali ve Masraf Yapılması 173
D. Değerlendirme 173
§ 8. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNİN YENİ MÜKTESİPLERE TEŞMİLİ 174
I. Pay Sahipliği Değişikliklerinin Pay Sahipleri Sözleşmesine Etkisi 174
II. Bağlayıcılık Klozları 175
A. Kavram 175
B. Sözleşme Tarafları Bakımından 176
C. Sözleşmeye Taraf Olmayanlar Bakımından 177
1. Sözleşmenin Nispi Etkisi 177
2. Devreden Pay Sahibi Hakkında Yükümlülük Öngörülmesi 177
3. Kalan Sözleşme Taraflarının Onayı 178
III. Payın Aslen İktisabı Halinde 179
§9. DİĞER ÖNLEMLER 179
I. Pay Senedi Bastırmama 179
A. Payın Senede Bağlanması Zorunluluğu 180
1. Hamiline Yazılı Paylarda 180
2. Nama Yazılı Paylarda 180
3. İlmühaber Çıkarılması 181
B. Payın Senede Bağlanmasının Sonuçları 182
C. Değerlendirme 183
II. Pay Senedinin Üzerine Kayıt Konulması 184
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SÖZLEŞMENİN İHLALİNE BAĞLANAN SONUÇLAR VE AYNEN İFA TALEBİ
§ 1. GENEL OLARAK SÖZLEŞMELERİN İHLALİNE BAĞLANAN SONUÇLAR 187
I. Borcun İfa Edilmemesi 188
A. Borçlunun Kusuruyla İfanın İmkânsız Hale Gelmesi 188
B. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemiş Olması 189
II. Borçlunun Temerrüdü 190
§ 2. PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMELERİNİN İHLALİ VE SONUÇLARI 190
I. Aynen İfa Talebinin Önemi 190
II. Alacaklının Aynen İfayı Talep Hakkı 192
A. Aynen İfa Kuralı 192
B. Yapma ve Yapmama Borçlarının Aynen İfası 194
1. Yapma Borçları 194
2. Yapmama Borçları 196
C. Aynen İfanın Talep Edilemeyeceği Haller 197
III. Cebri İcra 198
IV. İhtiyati Tedbir Talebi 199
§ 3. OY SÖZLEŞMELERİNE AYKIRILIK HALİNDE AYNEN İFA 200
I. Öğretideki Görüşler 201
A. Aynen İfayı Reddeden Görüş 201
B. Aynen İfayı Kabul Eden Görüş 201
II. Aynen İfa Davası ve İhtiyati Tedbir Talebi 205
A. Genel Kurul Toplantısından Önce 205
1. Aynen İfa Davası 205
2. İhtiyati Tedbir Kararı 207
a. İhtiyati Tedbir Kavramı 207
b. İhtiyati Tedbirin Amacı 208
aa. Genel Olarak 208
bb. Eda Amaçlı Tedbirlerin Kabulü 210
c. İhtiyati Tedbir Kararı Verilmesinin Şartları 215
aa. Uyuşmazlık Konusu Hakkın Bulunması 215
bb. İhtiyati Tedbir Sebebinin Mevcut Olması 216
d. İhtiyati Tedbire Muhalefet 217
3. Oy Sözleşmeleri Bakımından İhtiyati Tedbir Kararı 218
a. Mümkün ve Gerekli Olması 218
b. İhtiyati Tedbir Kararının Şartları 220
aa. Uyuşmazlık Konusu Hak 220
bb. İhtiyati Tedbir Sebebi 221
c. İhtiyati Tedbirin Muhatabı 223
aa. Uyuşmazlığın Tarafları 223
bb. İlgili Anonim Şirket Hakkında Tedbire Hükmedilmesi 224
aaa. Üçüncü Kişilerin Durumu 224
aaaa. İhtiyati Tedbir Kararının Üçüncü Kişileri
Etkilemesi 224
bbbb. İhtiyati Tedbir Kararının Üçüncü Kişiler
Hakkında Verilmesi 225
bbb. İlgili Anonim Şirketin Durumu 228
d. Oyun Sözleşmeye Uygun Kullanılması Emri 229
aa. Pay Sahibine Emir Verilmesi 229
bb. Temsilci Aracılığı ile Oy Kullanılması Emri 230
cc. Mahkeme Kararının İrade Açıklamasını İkame Etmesi 231
dd. Anonim Şirkete Üçüncü Kişi Olarak Talimat Verilmesi 233
e. Genel Kurul Toplantısının Yapılmasının Durdurulması 234
B. Genel Kurul Toplantısından Sonra 238
1. Aynen İfanın Prensip Olarak İmkânsız Olması 238
2. İstisnai Durumlar 239
a. Sürekli Nitelikteki Oy Sözleşmeleri 239
b. Düzeltilebilir Genel Kurul Kararları 239
§ 4. PAY DEVİR KISITLAMALARINA AYKIRILIK HALİNDE AYNEN İFA 240
I. Öncelikle Önerilme ve Önalım Hakkında 240
A. Öncelikle Önerilme Hakkında 240
B. Önalım Hakkında 241
II. Alım ve Satım Hakkında 243
A. Alım Hakkında 243
B. Satım Hakkında 243
III. İhtiyati Tedbir Talebi 244
§ 5. SÖZLEŞMEYE AYKIRILIĞIN ŞİRKET AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 244
I. Oy Sözleşmelerinin İhlali 245
A. Kullanılan Oyun Geçerli Olması 245
B. Genel Kurul Kararının İptali 247
1. Kanuna ve Esas Sözleşmeye Aykırılık Teşkil Etmemesi 247
2. Dürüstlük Kuralına Aykırılık 248
II. Pay Devir Kısıtlamalarının İhlali 250
A. Pay Defterine Kayıt Talebi 250
B. Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi (TTK m. 531) 251
SONUÇ 253
KAYNAKÇA 259 |