|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
MEDENİ USÛL HUKUKUNDA İSPAT, DELİL İKAMESİ VE DELİL İBRAZI
1. İSPAT KAVRAMI VE İSPAT YÜKÜ 25
1.1. Genel Olarak 25
1.2. İspat Hakkı, İspat Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 28
1.3. İspatın Konusu 33
1.4. İspat Yükü (Objektif İspat Yükü) 41
1.4.1. Genel Olarak 41
1.4.2. İspat Yükü Kurallarının Hukuk Dalları İçerisindeki Konumu 43
1.4.3. İspat Yüküne İlişkin Kurallar ve Özel Durumlar 47
1.4.3.1. İspat Yüküne İlişkin Temel Kurallar 47
1.4.3.2. İspat Yüküne İlişkin Özellik Arz Eden Durumlar 48
2. DELİL KAVRAMI, DELİL İKAMESİ (DELİLE DAYANILMASI) VE DELİL İKAME YÜKÜ 51
2.1. Genel Olarak 51
2.2. Delil Sistemleri 53
2.3. Delil Çeşitleri 55
2.3.1. Kesin Deliller (Kanuni Deliller) 55
2.3.2. Takdiri Deliller 63
2.4. Delil İkamesi (Delile Dayanılması) 68
2.5. Delil İkame Yükü (Subjektif İspat Yükü) 71
2.5.1. Soyut Delil İkame Yükü 72
2.5.2. Somut Delil İkame Yükü 73
2.6. İspat Yükü ile Delil İkame Yükü Arasındaki Farklılıklar 73
2.7. Delil İkamesine İlişkin Öngörülen Usûlî Kesit 75
2.7.1. Delil İkamesine İlişkin Usûlî Kesit Öngörülmesinde Maksat 75
2.7.2. Yazılı Yargılama Usûlünde Delil İkamesine İlişkin Öngörülen Usûlî Kesit 79
2.7.2.1. Yazılı Yargılama Usûlünde Tarafların İkinci Dilekçelerinde Delil
İkamesi Yapıp Yapamayacağı Sorunu 80
2.7.3. Basit Yargılama Usûlünde Delil İkamesine İlişkin Öngörülen Usûlî Kesit 84
2.8. Delil İkamesinde Usûl ve Somutlaştırma Yükü 86
2.8.1. Delil İkamesinin Süresi İçerisinde ve Usûlüne Uygun Bir Şekilde
Yapılmamasının Hukuki Sonuçları 89
2.8.1.1. Kanunda Öngörülen Usûlî Kesit İçerisinde Delil İkame
Edilmemiş Olmasının Hukuki Sonuçları 89
2.8.1.2. Delil İkamesinin Usûlüne Uygun Bir Şekilde Yapılmamasının
Hukuki Sonuçları 93
2.8.2. Delil İkamesine İlişkin Öngörülen Usûlî Kesitin Sona Ermesi
Durumunda Delillerin Hasredilmiş Sayılıp Sayılmayacağı Meselesi 98
3. DELİLLERİN İBRAZI (DELİLLERİN SUNULMASI) 104
3.1. Genel Olarak 104
3.2. Delillerin İbrazına İlişkin Öngörülen Usûlî Kesit 106
3.2.1. Delillerin İbrazına İlişkin Öngörülen Usûlî Kesite İlişkin Temel Kural 106
3.2.2. Delillerin İbrazına İlişkin Öngörülen Usûlî Kesite İlişkin Temel Kuralın
İstisnası 107
3.2.3. Delil İbrazının Süresi İçerisinde Yapılmaması Sebebiyle İkame Edilen
Delilden Vazgeçilmiş Sayılacağı Hususu 112
İKİNCİ BÖLÜM
İLK DERECE YARGILAMASINDA SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ
1. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ, KAPSAMI VE MEDENİ USÛL HUKUKUNA
HAKİM OLAN HAK, İLKE VE ÖDEVLER İLE İLİŞKİSİ 113
1.1. Genel Olarak 113
1.2. Sonradan Delil Gösterilmesi İmkanına Duyulan İhtiyaç ve Bu İmkanın
Öngörülmesindeki Maksat 116
1.3. Sonradan Delil Gösterilmesi Yasağının Kapsamı 120
1.3.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Yasağının Kapsamına Dahil Olmayan
Haller 120
1.3.1.1. Medeni Yargılamaya Hâkim Olan İlkeler Bakımından 121
1.3.1.2. Delil Çeşitleri Bakımından 127
1.3.1.2.1. Bilirkişi ve Keşif Delili Bakımından 127
1.3.1.2.2. Ticari Defterler Bakımından 128
1.3.1.2.3. Tanık Listesi Verilmesine İlişkin Değerlendirme 129
1.3.1.2.4. Yemin Delili Bakımından Değerlendirme 132
1.3.1.3. Borcun İtfa Edildiğini İspata Yarayan Deliller (Borcu Söndüren
Belgeler) Bakımından 134
1.3.1.4. İddia ve Savunmanın Genişletilmesi ve Değiştirilmesi Yasağı
Kapsamında Yeni Vakıaların İleri Sürülmüş Olması Bakımından 147
1.3.1.5. Vakıalara ve Talep Sonucuna İlişkin Olmayıp Yargılamanın
Devamında ve Yargılamanın İşleyişine İlişkin Gündeme Gelen
Hallerin İspatı Bakımından 153
1.3.1.6. Süresi İçerisinde ve Usûlüne Uygun Bir Şekilde İkame ve İbraz
Edilmiş Olan Delili İkmal Eden, Destekleyen, Teyit Eden,
Tamamlayan ve Açıklayan Deliller Bakımından 155
2. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN MEDENİ USÛL HUKUKUNA HAKİM OLAN
HAK, İLKE VE ÖDEVLER İLE İLİŞKİSİ 159
2.1. Teksif İlkesi ve Usûl Ekonomisi İlkesi Bakımından 159
2.2. Taraflarca Getirilme (Hazırlanma) İlkesi ve Re’sen Araştırma İlkesi
Bakımından 161
2.3. Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi Bakımından 164
2.4. Adil Yargılanma Hakkı ve Hukuki Dinlenilme Hakkı Bakımından 175
2.5. Tarafların Dürüst Davranma Yükümlülüğü Bakımından 177
3. İLK DERECE YARGILAMASINDAKİ AŞAMALAR DOĞRULTUSUNDA SONRADAN
DELİL GÖSTERİLMESİ (HMK M. 145) 180
3.1. Yazılı Yargılama Usûlünde Sonradan Delil Gösterilmesi 180
3.1.1. Dilekçeler Teatisi Aşamasında 180
3.1.2. Ön İnceleme Aşamasında 184
3.1.3. Tahkikat Aşamasında 192
3.1.4. Sözlü Yargılama ve Hüküm Aşamasında 198
3.2. Basit Yargılama Usûlünde Sonradan Delil Gösterilmesi 200
3.3. Kanun Yolu Aşamasından Sonra İlk Derece Mahkemesi Tarafından Yürütülen
Tahkikat Aşamasında Sonradan Delil Gösterilmesi 202
4. İLK DERECE YARGILAMASINDA SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN ŞARTLARI 211
4.1. Genel Olarak 211
4.2. HMK m. 145/1, c. 2 Hükmünde Öngörülen Şartlar 213
4.2.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinin Yargılamayı Geciktirme Amacı
Taşımaması 214
4.2.2. Delilin Süresi İçerisinde İleri Sürülememesinin İlgili Tarafın Kendi
Kusurundan Kaynaklanmaması 216
4.2.2.1. Sonradan Delil Gösterilmesi İhtiyacını Doğurabilecek
İhtimaller 219
4.2.2.1.1. Delilin Yargılamanın İlerleyen Aşamalarında Varlık
Kazanmış Olması 220
4.2.2.1.2. Mevcut Olan Delilin Varlığından Tarafın Sonradan
Haberdar Olması 223
4.2.2.1.3. Mevcut Olan ve Tarafın Haberdar Olduğu Delilin
Tarafın Hâkimiyetinde Olmaması 226
4.2.2.1.4. Haklı Bir Gerekçe ile İlgili Delilin İkame ve İbraz
Edilmesine Henüz İhtiyaç Duyulmamış Olması 229
4.2.2.1.5. Taraf Değişikliği Nedeniyle Üçüncü Bir Kişinin
Yargılamanın İlerleyen Aşamalarında Davanın Tarafı
Haline Gelmesi 236
4.2.3. HMK m. 145/1, c. 2 Hükmünde Öngörülen Şartlara İlişkin İspat Ölçüsü 238
4.3. Kanunun Sair Hükümlerinden Kaynaklanan Şartlar 240
4.3.1. Sonradan Delil Gösterilmesine İlişkin Talebin Bulunması 240
4.3.1.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinde Bulunabilecek Kimseler 244
4.3.1.1.1. Davada Temsil Bakımından Sonradan Delil
Gösterilmesi Talebi 244
4.3.1.1.2. Dava Arkadaşlığı Bakımından Sonradan Delil
Gösterilmesi Talebi 247
4.3.1.1.3. Davaya Müdahale Bakımından Sonradan Delil
Gösterilmesi Talebi 248
4.3.1.1.4. Taraf Değişikliği Bakımından Sonradan Delil
Gösterilmesi Talebi 253
4.3.1.2. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinde Usûl ve Zaman 258
4.3.1.3. Sonradan Delil Gösterilmesine İlişkin Birden Fazla Kez Talepte
Bulunulup Bulunulamayacağı Hususu 263
4.3.2. Somutlaştırma Yükünün Yerine Getirilmesi 264
4.3.3. İddia ve Savunmanın Genişletilmesi ve Değiştirilmesi Yasağına
Aykırılık Teşkil Etmemesi 267
4.3.4. Senetle İspat ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralına Aykırılık Teşkil
Etmemesi 272
4.3.5. Taraflar Arasında Delil Sözleşmesi Bulunması Halinde Sözleşmeye
Aykırılık Teşkil Etmemesi 277
4.3.6. Sonradan Delil Gösterilmesi Belirli Bir Delilden Vazgeçme Sonucunu
Doğurması İhtimalinde Karşı Tarafın Açık Muvafakati 280
4.3.7. Sonradan İkame ve İbraz Edilecek Delilin Hukuka Aykırı Yollardan Elde
Edilmemiş Olması 280
4.3.8. Delil Avansının Yatırılması 282
4.3.9. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebine İlişkin Hâkimin İzni 284
4.3.9.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebine İlişkin İnceleme 291
4.3.9.2. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebine İlişkin Tesis Edilebilecek
Kararlar 295
4.3.9.2.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinin Kabulü Kararı 296
4.3.9.2.2. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinin Reddi Kararı 298
4.3.9.3. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebine İlişkin Kararlara Karşı
Kanun Yolu 299
4.3.9.3.1. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinin Kabulü Kararına
Karşı Kanun Yolu 299
4.3.9.3.2. Sonradan Delil Gösterilmesi Talebinin Reddi Kararına
Karşı Kanun Yolu 301
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KANUN YOLU AŞAMALARINDA YENİ DELİL İKAMESİ VE İBRAZI
1. GENEL OLARAK 307
2. İSTİNAF KANUN YOLU AŞAMASINDA YENİ DELİL İKAMESİ VE İBRAZI 308
2.1. Genel Olarak İstinaf Kanun Yolu 308
2.2. İstinaf Aşamasında Gerçekleştirilen Denetimin Kapsamı 309
2.3. İstinaf Aşamasında Yeni Dava Malzemesi Getirilmesi Yasağı 311
2.3.1. İstinaf Aşamasında Yeni Vakıaların Getirilmesi Yasağı 312
2.3.1.1. İstinaf Aşamasında Re’sen Nazara Alınacak Hususlar 313
2.3.1.2. İstinaf Aşamasında Islah ve Karşı Tarafın Açık Muvafakati 314
2.3.1.3. İlk Derece Yargılamasından Sonra veya İstinaf Aşaması Devam
Ederken Meydana Gelen Vakıalar 316
2.3.1.4. HMK m. 357/3 Hükmünde Öngörülen İstisnanın Vakıalar
Bakımından Değerlendirilmesi 322
2.3.1.5. İstinaf Aşamasında İddia ve Savunmanın Genişletilmesi ve
Değiştirilmesi Yasağının Kapsamına Girmeyen Diğer Haller 324
2.3.1.6. İstinaf Aşamasında Yeni Vakıa Getirilmesi Yasağı ile Yeni Delil
Getirilmesi Yasağı Arasındaki İlişki 327
2.3.2. İstinaf Aşamasında Yeni Delil Getirilmesi Yasağı 329
2.3.2.1. HMK m. 145 Hükmü ile İstinaf Aşamasında Yeni Delil
Getirilmesi Yasağı Arasındaki İlişki 330
2.3.2.2. İstinaf Aşamasında Yeni Delil Kavramının Kapsamı 335
2.3.2.3. İstinaf Aşamasında Yeni Delil Getirilmesi Yasağının İstisnaları 337
2.3.2.3.1. İstinaf Aşamasında Re’sen Nazara Alınacak Deliller 338
2.3.2.3.2. İlk Derece Yargılamasında Usûlüne Uygun Bir Şekilde
İleri Sürülmesine Rağmen İncelenmeden Reddedilen
Deliller 342
2.3.2.3.3. Mücbir Bir Sebeple İleri Sürülmesine Olanak
Bulunmayan Deliller 346
2.3.2.3.3.1. Mücbir Sebep Kavramı ve Medeni Usûl
Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi 347
2.3.2.3.3.2. HMK m. 357/3 Hükmünün Kusur Çeşitleri
Bakımından Değerlendirilmesi 351
2.3.2.3.3.3. HMK m. 357/3 Hükmünde Öngörülen
“Mücbir Sebep” Kavramının Kapsamına
Girebilecek İhtimaller 353
2.3.2.3.3.3.1. İlk Derece Yargılamasında Erişim
Sağlanamayıp Ancak İstinaf
Aşamasında Erişim Sağlanabilen
Deliller 353
2.3.2.3.3.3.2. İlk Derece Yargılamasından
Sonra Varlık Kazanmış Olan veya
Daha Önce Varlık Kazanmış
Olmakla Birlikte Tarafın
Varlığından İlk Derece
Yargılamasından Sonra Haberdar
Olduğu Deliller 355
2.3.2.3.4. Borcun İtfa Edildiğini İspata Yarayan Deliller (Borcu
Söndüren Belgeler) Bakımından Değerlendirme 357
2.3.2.4. İstinaf Aşamasında Yeni Delil İleri Sürülmesinde Usûl ve
Zaman 362
3. TEMYİZ KANUN YOLU AŞAMASINDA YENİ DELİL İKAMESİ VE İBRAZI 365
3.1. Genel Olarak Temyiz Kanun Yolu 365
3.2. Temyiz Aşamasında Gerçekleştirilen Denetimin Kapsamı ve İstinaf Aşaması
ile Mukayesesi 366
3.3. Temyiz Aşamasında Yeni Dava Malzemesi Getirilememesi Kuralı 368
3.3.1. Temyiz Aşamasında Yeni Vakıaların Getirilememesi Kuralı 370
3.3.2. Temyiz Aşamasında Yeni Delil Getirilememesi Kuralı 374
3.3.2.1. Re’sen Nazara Alınacak Deliller 377
3.3.2.2. İstinaf Aşamasının Tamamlanmasından Sonra Varlık Kazanan
veya Sonradan Erişim Sağlanabilen Deliller Bakımından
Değerlendirme 378
3.3.2.3. Borcun İtfa Edildiğini İspata Yarayan Deliller (Borcu Söndüren
Belgeler) Bakımından Değerlendirme 384
3.3.3. HMK m. 369/4 Hükmüne İlişkin Değerlendirme 391
4. YARGILAMANIN İADESİ AŞAMASINDA YENİ DELİL İLERİ SÜRÜLMESİ 394
4.1. Genel Olarak Yargılamanın İadesi Kanun Yolu 394
4.2. Yargılamanın İadesi Yolunda Yeniden Yargılama Yapılması ve Kapsamı 394
4.3. Yargılamanın İadesi Davasında Yeniden Yargılama Yapılması Halinde Yeni
Dava Malzemesi Getirilmesi 396
4.4. Sonradan Delil Gösterilmesi Bakımından Önem Arz Eden Bir Yargılamanın
İadesi Sebebi Olarak HMK m. 375/1, (ç) Hükmü 399
4.4.1. Sonradan Elde Edilen Bir Belge Bulunması 400
4.4.2. Belgenin Hükmün Verilmesinden Sonra Elde Edilmesi 401
4.4.3. Hükmün Verilmesinden Sonra Elde Edilen Belgenin İlk Derece
Yargılamasında Mevcut Olması 405
4.4.4. Belgenin Aleyhine Hüküm Verilen Tarafın Elinde Olmayan Sebeplerle
Elde Edilememiş Olması 407
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ YASAĞININ MEDENİ USÛL HUKUKUNDAKİ SAİR MÜESSESELER VE ÖZEL DURUMLAR İLE İLİŞKİSİ
1. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ YASAĞININ İDDİA VE SAVUNMANIN
GENİŞLETİLMESİ VE DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI İLE İLİŞKİSİ 409
2. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ YASAĞININ ISLAH VE KARŞI TARAFIN AÇIK
MUVAFAKATİ İLE İLİŞKİSİ 414
3. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN CEVAP DİLEKÇESİ VERİLMEMESİ İLE
İLİŞKİSİ 423
3.1. Cevap Dilekçesi Vermeyen Davalının Savunmasını Dayandırdığı Vakıalarını
İleri Sürmesi 427
3.2. Cevap Dilekçesi Vermeyen Davalının Delil İleri Sürmesi 431
3.3. Cevap Dilekçesi Verilmemesi ile Borcu Söndüren Belgeler Arasındaki İlişki 437
3.4. Cevap Dilekçesi Verilmemesi ile Eski Hale Getirme (Hali Sabıka İrca) Kurumu
Arasındaki İlişki ve Bu İlişkinin Sonradan Delil Gösterilmesi Yasağına Tesiri 439
4. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİ İMKANININ YEMİN DELİLİ BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 441
5. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİK KARARI
ÜZERİNE DOSYANIN GÖREVLİ VEYA YETKİLİ MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİ İLE
İLİŞKİSİ 446
6. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI İLE
İLİŞKİSİ 450
7. SONRADAN DELİL GÖSTERİLMESİNİN ANLAŞMALI BOŞANMANIN ÇEKİŞMELİ
HALE GELMESİ İLE İLİŞKİSİ 453
SONUÇ 459
KAYNAKÇA 467 |