|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci – Dördüncü Baskı İçin Önsöz 7
Sunuş 9
Önsöz 11
Okura Notlar 13
Tablolar ve Şekiller Listesi 23
Kutu Listesi 25
Kısaltmalar 27
Birinci Bölüm
TEMELLERİ YÖNÜYLE İÇ PAZAR
1. FARKLI BÜTÜNLEŞME AŞAMALARI VE İÇ PAZARIN KONUMU 29
1.1. Tercihli Ticaret Anlaşması 31
1.2. Serbest Ticaret Alanı 31
1.3. Gümrük Birliği 32
1.4. Ortak Pazar 33
1.5. Parasal Birlik, Ekonomik Birlik ve Ekonomik ve Parasal Birlik 34
2. İÇ PAZARA ERİŞMEYE YÖNELİK TEKNİKLER: POZİTİF BÜTÜNLEŞME & NEGATİF BÜTÜNLEŞME 36
2.1. Ademimerkezi Model / Negatif Bütünleşme 36
2.1.1. Vatandaşlık / Köken Temelinde Ayrımcılık Yapmama İlkesi 36
2.1.2. Pazara Erişimi Güçleştirmeme İlkesi 37
2.1.3. Karşılıklı Tanıma İlkesi 38
2.2. Merkezi Model / Pozitif Bütünleşme 38
2.3. Ademimerkezi Model / Negatif Bütünleşme ile Merkezi Model / Pozitif Bütünleşme 39
3. İÇ PAZARIN AVRUPA BİRLİĞİ’NDEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ 40
3.1. Genel Tespitler 41
3.2. Tarihsel Gelişim Dönemleri 42
3.2.1. 1958–1986 Yılları Arası Dönem: Tamamlanamayan Ortak Pazar 42
3.2.2. 1986–1993 Yılları Arası Dönem: Tamamlanamayan Ortak Pazardan İç Pazarı Tamamlamaya (Malların Serbest Dolaşımı Ağırlıklı İlerleme) 44
3.2.3. 1993–2007 Yılları Arası Dönem: İç Pazarı Tamamlama (Üretim Faktörlerinin Serbest Dolaşımı Ağırlıklı İlerleme) ve Dengeleme 47
3.2.4. 2007 Yılının Sonrasındaki Dönem: İç Pazarı Tamamlamadan İç Pazarı Yönetmeye ve Yeni Dengeye Oturtmaya 49
4. TEMEL SERBESTÎ HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN ORTAK ÇERÇEVE 53
4.1. …AB Tasarrufunun Yokluğunda… 55
4.2. Serbest Dolaşım Hükmünün “Uygulama Alanı” 56
4.2.1. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 56
4.2.2. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 57
4.2.3. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 57
4.3. Serbest Dolaşım Yönünden “Tahdit” 58
4.3.1. Vatandaşlık (/Köken) Temelinde Doğrudan Ayrımcılık Yasağı 59
4.3.2. Vatandaşlık (/Köken) Temelinde Dolaylı Ayrımcılık Yasağı 59
4.3.3. Serbestînin Kısıtlanması Yasağı 59
4.4. Serbest Dolaşım Yönünden “Haklı Gösterme” 60
4.4.1. Meşru Sebepler 60
4.4.2. Orantılılık İlkesi 61
İkinci Bölüm
MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI
1. ORTAK PAYDA: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI HÜKÜMLERİNİN UYGULAMA ALANI 65
1.1. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 65
1.2. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 66
1.2.1. Ekonomik Etkinlik: Mal Ticareti 66
1.2.2. Sınır Aşırı Unsur 67
1.3. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 68
2. GÜMRÜK BİRLİĞİ YÖNÜ BASKIN UNSURLAR: MALİ YÜKLER İLE İLGİLİ YASAKLAR 69
2.1. Gümrük Vergisi ve Eş Etkili Vergi Yasağı 69
2.1.1. Gümrük Vergisi 69
2.1.2. Gümrük Vergisine Eş Etkili Vergi 70
2.1.3. Tanım Dışı Haller 73
2.1.3.1. Hizmet Bedeli Olma 73
2.1.3.2. Birlik Hukukunun Yükümlülüklerinin Karşılığı Olma 74
2.2. Ayrımcı veya Koruyucu İç Vergi Yasağı 77
2.2.1. Benzer Ürün / Ayrımcılık Yasağı 78
2.2.1.1. “Benzer Ürün” Kavramı 78
2.2.1.2. Benzer Ürün Halinde “Doğrudan Ayrımcılık Yasağı” 79
2.2.1.3. Benzer Ürün Halinde “Dolaylı Ayrımcılık Yasağı” 81
2.2.2. Diğer Ürün / Koruyuculuk Yasağı 84
2.2.2.1. “Diğer Ürün” Kavramı 84
2.2.2.2. Diğer Ürün Halinde “Koruyuculuk Yasağı” 85
3. İÇ PAZAR YÖNÜ BASKIN UNSURLAR: MALİ OLMAYAN YÜKLER İLE İLGİLİ YASAK 87
3.1. İthalat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı 88
3.1.1. İthalat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı Hükmünün Uygulama Alanı 90
3.1.2. İthalat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı Yönünden “Tahdit” 95
3.1.2.1. “Miktar Kısıtlaması” 95
3.1.2.2. “Miktar Kısıtlamasına Eş Etkili Tedbir” 96
3.1.2.2.1. Dassonville Kararından, Cassis de Dijon Kararı Aracılığıyla, Keck Kararına Kadarki Dönem (1974–1993) 96
3.1.2.2.2. Keck Kararından Komisyon v İtalya Kararına Kadarki Dönem (1993–2009) 102
3.1.2.2.3. Komisyon v İtalya Kararından Sonraki Dönem (2009–) 104
3.1.3. İthalat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı Yönünden “Haklı Gösterme” 107
3.1.3.1. “Haklı Gösterme” ile İlgili Ortak Tespitler 107
3.1.3.2. Kurucu Antlaşmadaki İstisnalar 108
3.1.3.2.1. Genel Ahlak 109
3.1.3.2.2. Kamu Düzeni 110
3.1.3.2.3. Kamu Güvenliği 111
3.1.3.2.4. İnsanların, Hayvanların veya Bitkilerin Sağlığının ve Yaşamının Korunması 112
3.1.3.2.5. Sınai ve Ticari Mülkiyetin Korunması 114
3.1.3.3. Avrupa Birliği Adalet Divanının Kabul Ettiği “Zorunlu Gereksinimler” 115
3.1.3.3.1. Örnek Olarak Tüketicinin Korunması 116
3.1.3.3.2. Örnek Olarak Çevrenin Korunması 117
3.1.3.4. Orantılılık İlkesi 120
3.1.4. İthalat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı Yönünden Örnek Uyuşmazlıklar 122
3.2. İhracat Yönünden Miktar Kısıtlaması ve Eş Etkili Tedbir Yasağı 125
Üçüncü Bölüm
KİŞİLERİN VE HİZMETLERİN SERBEST DOLAŞIMI
1. ORTAK PAYDA (1): BİRLİK VATANDAŞLIĞI VE BU TEMELDEKİ BİRTAKIM HAKLAR 131
1.1. Birlik Vatandaşlığı 131
1.2. Birlik Vatandaşlığı Temelindeki Birtakım Haklar 134
2. İŞÇİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 136
2.1. İşçilerin Serbest Dolaşımı Hükmünün Uygulama Alanı 137
2.1.1. Kamu Hizmeti 138
2.1.2. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 138
2.1.3. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 143
2.1.3.1. Ekonomik Etkinlik: İstihdam 143
2.1.3.2. Sınır Aşırı Unsur 144
2.1.4. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 145
2.2. İşçilerin Serbest Dolaşımı Yönünden “Tahdit” 147
2.2.1. Vatandaşlık Temelinde Doğrudan Ayrımcılık Yasağı 147
2.2.2. Vatandaşlık Temelinde Dolaylı Ayrımcılık Yasağı 148
2.2.3. Serbestînin Kısıtlanması Yasağı 151
2.3. İşçilerin Serbest Dolaşımı Yönünden “Haklı Gösterme” 156
2.4. İşçilerin Serbest Dolaşımı Yönünden Örnek Uyuşmazlıklar 157
3. İŞ KURMA HAKKI 163
3.1. İş Kurma Hakkı Hükmünün Uygulama Alanı 165
3.1.1. Kamusal Yetki 165
3.1.2. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 165
3.1.3. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 168
3.1.3.1. Ekonomik Etkinlik: İş Kurma 168
3.1.3.2. Sınır Aşırı Unsur 169
3.1.4. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 170
3.2. İş Kurma Hakkı Yönünden “Tahdit” 174
3.2.1. Vatandaşlık (/Merkez) Temelinde Doğrudan Ayrımcılık Yasağı 174
3.2.2. Vatandaşlık (/Merkez) Temelinde Dolaylı Ayrımcılık Yasağı 176
3.2.3. Serbestînin Kısıtlanması Yasağı 179
3.3. İş Kurma Hakkı Yönünden “Haklı Gösterme” 186
3.4. İş Kurma Hakkı Yönünden Örnek Uyuşmazlıklar 186
4. HİZMETLERİN SERBEST DOLAŞIMI 196
4.1. Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Hükmünün Uygulama Alanı 197
4.1.1. Kamusal Yetki 198
4.1.2. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 198
4.1.3. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 201
4.1.3.1. Ekonomik Etkinlik: Hizmet Ticareti 201
4.1.3.2. Sınır Aşırı Unsur 203
4.1.4. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 204
4.2. Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Yönünden “Tahdit” 206
4.2.1. Vatandaşlık (/Merkez) Temelinde Doğrudan Ayrımcılık Yasağı 207
4.2.2. Vatandaşlık (/Merkez) Temelinde Dolaylı Ayrımcılık Yasağı 209
4.2.3. Serbestînin Kısıtlanması Yasağı 212
4.3. Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Yönünden “Haklı Gösterme” 217
4.4. Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Yönünden Örnek Uyuşmazlıklar 218
5. ORTAK PAYDA (2): KİŞİLERİN VE HİZMETLERİN SERBEST DOLAŞIMINDA UYGULAMA ALANI DIŞI HALLER VE HAKLI GÖSTERME AŞAMASI 226
5.1. Kişilerin ve Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Yönünden Uygulama Alanı Dışı Haller: “Kamu Hizmeti” ve “Kamusal Yetki” 226
5.1.1. Kamu Hizmeti 227
5.1.2. Kamusal Yetki 230
5.2. Kişilerin ve Hizmetlerin Serbest Dolaşımı Yönünden “Haklı Gösterme” 232
5.2.1. “Haklı Gösterme” ile İlgili Ortak Tespitler 232
5.2.2. Kurucu Antlaşmadaki İstisnalar 234
5.2.2.1. Maddi Yönüyle İstisnalar 234
5.2.2.1.1. Kamu Sağlığı 235
5.2.2.1.2. Kamu Güvenliği 236
5.2.2.1.3. Kamu Düzeni 237
5.2.2.1.4. Ortak Tespit: Sınır Dışı Etme ile ilgili Özel Düzenlemeler 243
5.2.2.2. Usuli Yönüyle İstisnalar 246
5.2.3. Avrupa Birliği Adalet Divanının Kabul Ettiği “Kamu Yararına İlişkin Ağır Basan Sebepler” 247
5.2.3.1. Örnek Olarak Vergi Sisteminin Bütünlüğünün Korunması 249
5.2.3.2. Örnek Olarak Sınai ve Ticari veya Fikri Mülkiyetin Korunması 250
5.2.3.3. Örnek Olarak Bir Üye Devletin Resmi Dillerinden Birinin Kullanımının Teşvik Edilmesi ve Desteklenmesi 251
5.2.4. Orantılılık İlkesi 255
Dördüncü Bölüm
SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI
1. SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI HÜKMÜNÜN UYGULAMA ALANI 262
1.1. Kişi Bakımından Kapsam (Kim Yararlanabilir?) 262
1.2. Konu Bakımından Kapsam (Hangi Durumlar Altında Yararlanabilir?) 262
1.2.1. Ekonomik Etkinlik: Sermaye Hareketi 263
1.2.2. Sınır Aşırı Unsur 267
1.3. Muhataplık (Kime Karşı Kullanabilir?) 268
2. SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI YÖNÜNDEN “TAHDİT” 270
2.1. Vatandaşlık (/Köken) Temelinde Doğrudan Ayrımcılık Yasağı 270
2.2. Vatandaşlık (/Köken) Temelinde Dolaylı Ayrımcılık Yasağı 272
2.3. Serbestînin Kısıtlanması Yasağı 274
3. SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI YÖNÜNDEN “HAKLI GÖSTERME” 277
3.1. “Haklı Gösterme” ile İlgili Ortak Tespitler 277
3.2. Kurucu Antlaşmadaki İstisnalar 278
3.2.1. Vergi Mükellefleri Arasında Ayrım Yapma İmkânı 278
3.2.2. Ulusal Hukukun İhlalini Önleme İmkânı 279
3.2.3. Sermaye Dolaşımlarının Bildirimi Hakkında Prosedür Oluşturma İmkânı 280
3.2.4. Kamu Düzeni veya Kamu Güvenliği 280
3.3. Avrupa Birliği Adalet Divanının Kabul Ettiği “Kamu Yararına İlişkin Ağır Basan Sebepler” 281
3.4. Orantılılık İlkesi 284
4. SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI YÖNÜNDEN ÖRNEK UYUŞMAZLIKLAR 287
Kaynakça 291
Kavram Dizini 297 |