|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUNUN TANIMI, DİĞER HUKUK DALLARINDAN FARKI, FONKSİYONU, CEZA HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ,
CEZA HUKUKUNDA YORUM VE CEZA NORMLARININ YÜRÜRLÜĞÜ
§1. CEZA HUKUKUNUN TANIMI 23
§2. CEZA HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARINDAN FARKI 24
§3. GÜNÜMÜZ CEZA HUKUKUNUN FONKSİYONU 25
§4. CEZA HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ 28
I. “Hukuk Devleti” İlkesi 28
II. “Suçta ve Cezada Kanunilik” İlkesi 30
A. “Kanunilik” İlkesinin Tanımı ve Tavizsiz Uygulanma Zorunluluğu 30
B. “Suçta Kanunilik” İlkesinin Zıttı Açık Suç Hükmü veya Beyaz Norm Tartışması 43
III. “Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği” İlkesi 47
IV. “Kusur” İlkesi 48
V. “Kanunu Bilmemek Mazeret Sayılmaz” İlkesi 50
VI. “Ne Bis In İdem” İlkesi 51
VII. “Cezaların Bireyselleştirilmesi” İlkesi 51
VIII. “Genel Müsadere Yasağı” İlkesi 52
IX. “Eşitlik” İlkesi 53
§5. CEZA NORMU VE YORUMU 55
I. Ceza Hukukunun Kaynakları 57
A. Doğrudan Doğruya Kaynaklar 57
1. Anayasa ve Kanunlar 57
2. Uluslararası Sözleşmeler 58
B. Dolaylı Kaynaklar 59
II. Ceza Normlarının Yorumu 61
A. Yorum Müessesesinin Tanımı ve Amacı 61
B. Yorum Metotları 63
1. Geleneksel (Dar) Metot 63
2. Amaca Yönelik Yorum Metodu 64
3. Kıyas Metodu ve Yasağı 64
C. Yorum Türleri 65
1. Şekli Yorum Türleri 65
a. Yasama Yorumu 65
b. Doktrin Yorumu 66
c. Yargı Yorumu 67
2. Maddi Açıdan Yorum Türleri 68
a. Dar Yorum 68
b. Tarihsel Yorum 69
c. Amaca Dayalı Geliştirmeci Yorum 69
d. Sistematik Yorum 70
e. Karma Yorum 71
f. Genişletici Yorum 71
D. Yorumda Kullanılan Araçlar 71
1. Kıyas 72
2. Evleviyet (Öncelikle Uygulama) 72
3. Karşıt Anlamından Sonuç Çıkarmak (Mefhumu Muhalif Yolu) 73
III. Ceza Normlarının Yürürlüğü 73
A. Zaman Bakımından Yürürlüğü 73
B. Yer Bakımından Yürürlüğü 79
C. Kişi Bakımından Yürürlüğü 91
1. Genel Olarak 91
2. Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar 92
3. Milletvekilleri 94
4. Diplomatlar 100
5. Askerlik Mesleğini İcra Edenler 102
6. Suçluların Geri Verilmesi 103
a. Giriş 103
b. 6706 Sayılı Kanunun Genel Hükümleri 103
c. İade ve İadenin Kabul Edilmeyeceği Haller 106
d. Geçici Tutuklama 115
e. Görev ve Yetki 115
f. Tutuklama ve Diğer Koruma Tedbirlerinin Tatbiki 116
g. Rızaya Dayalı İade ve İade Yargılaması 116
h. İade Sürecinin Yabancılar Hukuku ve Sınır Dışı İşlemleri ile Bağlantısı ve Merkezi Makamın Rolü 117
j. İnterpol Kırmızı Bülteninin İade Süreci ile İlişkisi 117
İKİNCİ BÖLÜM
SUÇUN TANIMI, SUÇUN UNSURLARI, SUÇU ETKİLEYEN VE
CEZA SORUMLULUĞUNU AZALTAN HALLER VE
SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ
§6. SUÇ 121
I. Suçun Tanımı 121
II. Kabahatler, Disiplin Yaptırımı Gerektiren Fiiller, İcra ve İflas Suçları ile Askeri Suçlar 123
A. Kabahatler 123
B. Disiplin Cezası Gerektiren Eylemler 125
C. İcra ve İflas Suçları 129
D. Askeri Suçlar 130
III. Suçun Unsurları 130
A. Suçun Soruşturulup Kovuşturulabilmesi ve Cezalandırılabilmesi İçin Unsurları Dışında Kalan Şartlar 132
1. Ön Şartlar 132
2. Objektif Cezalandırılabilme Şartları 133
3. Takip Şartları 136
a. Şikayet 136
b. İzin, Talep ve Karar 152
B. Suçun Kurucu Unsurları 159
1. Suçun Kanuni Unsuru 159
2. Suçun Maddi Unsuru 161
a. Düşünce Açıklamaları 162
b. Hareket 175
c. Netice 176
aa. Korunan Hukuki Yarar Bakımından Netice – Tehlike ve Zarar Suçları Ayırımı 177
aaa. Zarar 177
bbb. Tehlike 177
aaaa. Soyut Tehlike 178
bbbb. Somut Tehlike 179
cccc. Muhtemel Tehlike 180
bb. Neticenin Meydana Gelme Zamanına Göre Suçlar – Ani Suçlar ve Mesafe Suçları Ayırımı 181
d. Nedensellik Bağı 182
aa. Genel İzah 182
bb. Sebeplerin Çokluğunda Nedensellik Bağının Tespiti Sorunu 183
aaa. Şart Teorisi 184
bbb. Etkin Sebep Teorisi 185
ccc. Uygun Sebep Teorisi ve Karma Uygun Sebep Görüşü 186
ddd. Kanaatimiz 187
3. Suçun Manevi Unsuru 191
a. İsnat Kabiliyeti 191
aa. Genel Olarak 191
bb. İsnat Kabiliyetini Etkileyen Sebepler 193
aaa. Yaş Küçüklüğü 194
aaaa. 08.08.2026 Tarihinde TBMM’de Kabul Edilen 18.08.2026 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7593 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Yürürlüğe Girmesinden Önce (18.08.2026 Tarihinden Önce) İşlenen Suçlar Bakımından Yapılacak Uygulama 194
bbbb. 18.08.2026 Tarihli Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren 7593 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Yürürlüğe Girmesinden Sonra İşlenecek Suçlar Bakımından Uygulanacak Hükümler 199
cccc. Çocukların Ceza Sorumluluğu ve Çocukların İşledikleri Suçlar Bakımından Ebeveynlerinin Sorumluluğu Hakkında Görüşlerimiz 202
bbb. Akıl Hastalığı 215
ccc. Sağır ve Dilsizlik 219
ddd. Geçici Nedenler ile Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma 219
eee. Sebebinde Serbest Hareketler Kuramı 221
b. Kusur 224
aa. Genel Olarak 224
bb. Ceza Hukukunda Sorumluluğun Kapsamı ve Kusur Sorumluluğu 225
cc. Kusur Türleri 228
aaa. Kast 228
aaaa. Kastın Unsurları 229
a1. Bilme 229
a2. İsteme 230
bbbb. Olası Kast 231
cccc. Kast ve Saik 234
dddd. Kastın Tespiti 235
eeee. Kastın Türleri 236
a1. Başlangıçtaki Kast – Sonradan Meydana Gelen Kast ve Eklenen Kast 236
a2. Genel Kast–Özel Kast 237
a3. Ani Kast–Düşünce Kastı (Taammüt–Tasarlama) 238
ffff. Kastın Aşılması ve Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar 247
gggg. Belirli Kast–Belirli Olmayan Kast 248
bbb. Taksir 248
aaaa. Tanımı ve Türleri 248
bbbb. Taksirin Hukuki Esası 252
cccc. Taksirin Unsurları 254
a1. Kanunda Düzenlenmiş Olması 254
a2. Harekete Yönelik Bilme ve İsteme 255
a3. Neticenin İstenmemesi 256
dddd. Neticenin Öngörülebilir Olması – Basit (Adi) ve Bilinçli Taksir Ayırımı 257
eeee. Olası Kast ve Bilinçli Taksir Ayırımı 258
ffff. Kast, Olası Kast, Basit Taksir ve Bilinçli Taksir Ayırımı Bakımından Önemli Kararlar ve Kanaatimiz 264
gggg. Kurtuluş Beyyinesinin (İspatının) Kabul Görüp Görmeyeceği Meselesi 272
hhhh. Taksirli Hareketlerin Bir Araya Gelmesi 274
iiii. Taksirli Suçtan Fail Bakımından Getirilen Cezasızlık Hali 277
dd. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Sebepler 289
aaa. Genel İzah 289
bbb. Beklenmeyen Haller, Kaza ve Tesadüf, Mücbir Sebep 290
ccc. Cebir, Şiddet, Korkutma (İkrah) ve Tehdit 293
4. Hukuka Aykırılık Unsuru 295
a. Tanımı ve Kapsamı 295
b. Hukuka Aykırılığın İçeriği 297
c. Hukuka Özel Aykırılık 298
d. Hukuka Uygunluk Sebepleri 299
aa. Kanunun Hükmü veya Amirin Emri 299
bb. Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali 301
cc. Hakkın Kullanılması ve İlginin Rızası 308
e. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması 310
IV. Suçu Etkileyen ve Ceza Sorumluluğunu Azaltan Haller 316
A. Tanım ve Genel İzah 316
B. Haksız Tahrik 317
1. Genel OIarak 317
2. Meşru Savunma ile Haksız Tahrik Karşılaştırması 321
3. Meşru Savunmada Sınırın Aşılması ve Haksız Tahrik Karşılaştırması 324
4. İlk Haksız Hareketin Kimden Geldiğinin Belirlenemediği Durumda Haksız Tahrik 327
5. Tasarlayarak İnsan Öldürme Suçunda Haksız Tahrikin Tatbiki ve Haksız Tahrikte Zaman Aralığı 332
6. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlarda Haksız Tahrik Uygulaması 336
7. Olası Kastla İşlenen Suçta Haksız Tahrik Mümkün müdür? 339
C. Hata 344
1. Kastı Kaldıran Hata Halleri 345
a. Suçun Maddi Unsurlarında Hata 345
b. Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata 348
c. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Maddi Şartlarında Hata 351
2. Kusurluluğu Etkileyen Hata Halleri 356
a. Kusurluluğu Ortadan Kaldıran veya Azaltan Nedenlerin Maddi Şartlarında Hata 356
b. İşlenen Fiilin Haksızlık Oluşturduğu Hususunda Hata 357
D. Takdiri İndirim Nedenleri 363
1. Genel Olarak 363
2. Kanuni Düzenleme 364
3. Takdir Yetkisi 366
4. Gerekçe Gösterme Zorunluluğu 367
5. Uygulama Bakımından Takdiri İndirim Nedenleri 370
6. 7406 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Hakkında Açıklama 373
V. Suçun Özel Görünüş Şekilleri 375
A. Suça Teşebbüs 375
1. Tanımı, Hukuki Esası ve Niteliği 375
2. Suça Teşebbüsün Şartları 378
3. Kararlar ve Örnek Üzerinden Teşebbüs Uygulaması 384
4. Gönüllü Vazgeçme 388
a. Genel Olarak 388
b. Kararlar Üzerinden İnceleme ve Gönüllü Vazgeçmenin Uygulaması 395
5. Teşebbüse Elverişli Olmayan Suçlar 402
a. Genel Olarak 402
b. Olası Kastla İşlenen Suçlara Teşebbüs Mümkün müdür? 403
B. Suça İştirak 411
1. Genel Tanım ve İzah 411
2. Müşterek Faillik 413
a. Genel Olarak 413
b. Tek Başına Fail ile Müşterek Fail Farkı 417
c. Müşterek Failliğin Şartları 418
d. Müşterek Faillikte Olası Kast 423
3. Dolaylı Faillik 434
4. Azmettirme 438
a. Genel Olarak 438
b. Azmettirilen Tarafından İşlenen Suçta Nitelik Değişikliği 441
5. Yardım Etme 449
C. Suçların İçtimaı 464
1. Bileşik Suç 464
2. Zincirleme Suç 465
a. Genel Olarak 465
b. Aynı Nev’iden Fikri İçtima 471
c. Uygulamada Zincirleme Suçların Tatbiki ile İlgili Yapılan Hata 472
3. Fikri İçtima 475
a. Genel Olarak 475
b. Yargıtay Uygulaması Bakımından Fikri İçtima 483
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
CEZALAR, GÜVENLİK TEDBİRLERİ VE CEZANIN BELİRLENMESİ İLE CEZA İLİŞKİSİNİN KURULMASI VE SONA ERMESİ
§7. CEZALAR VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ 489
I. CEZALAR 489
A. Giriş 489
B. Hapis Cezası 490
1. Müebbet Hapis Cezası 491
2. Süreli Hapis Cezası 493
3. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar 494
4. Hapis Cezasının Ertelenmesi 498
5. Adli Para Cezası 502
II. GÜVENLİK TEDBİRLERİ 507
A. Giriş 507
B. Belirli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma 507
C. Eşya ve Kazanç Müsaderesi 516
D. Çocuklara ve Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri 525
E. Suçta Tekerrür ve Özel Tehlikeli Suçlular 531
1. Örgütten Mahkumiyetin İkinci Kez Tekerrüre Sebep Olup Olmayacağı Sorunu 534
2. Basit ve Seri Yargılama Usulü ile Verilen Cezalar Tekerrüre Esas Alınabilir mi Sorunu 539
F. Sınır Dışı Edilme 546
G. Tüzel Kişiler Hakkındaki Güvenlik Tedbirleri 547
1. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu 547
a. Genel Olarak 547
b. Tüzel Kişiler Hakkında Sorumluluk Teorileri 548
c. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğunun Dayanağı 550
d. Kanaatimiz 553
2. Tüzel Kişiler Hakkında Uygulanabilecek Güvenlik Tedbirleri 556
III. CEZANIN BELİRLENMESİ İLE CEZA İLİŞKİSİNİN KURULMASI VE SONA ERMESİ 559
A. Cezanın Belirlenmesi ve Mahsup 559
B. Dava ve Cezanın Düşmesi 566
1. Genel Olarak 566
2. Sanığın veya Hükümlünün Ölümü 566
3. Genel ve Özel Af 568
a. Genel İzah 568
b. Af Kanunlarının Niteliği ve “Af Niteliğinde Olan Kanunlar” Tartışması 570
c. 7595 Sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Hakkında Af Kurumu ile Bağlantı Olarak Kısa Değerlendirme 574
4. Dava ve Ceza Zamanaşımı 580
5. Dava veya Cezanın Düşmesi ve Bunların Etkisi 586
6. Önödeme 587
Önödemeye Tabi Suçların Listesi 591
Kaynakça 613 |