|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR V
İÇİNDEKİLER VII
KISALTMALAR XI
GİRİŞ 1
Birinci Bölüm
AYIRMA PRENSİBİNİN KURAMSAL KONUMU
1. AYIRMA PRENSİBİNİN TANIMI 5
2. AYIRMA PRENSİBİNE DUYULAN GEREKSİNİM VE GENEL SEYİR 6
2.1. Prensibin Genel Seyri 6
2.2. Tarihsel Süreçte Çeşitli Vergiler Bakımından Ayırma Prensibi 7
2.2.1. Temettü Vergisi 7
2.2.2. Kazanç Vergisi 8
2.2.3. Gelir Vergisine Duyulan İhtiyaç ve Kanunun Hazırlanması 9
2.2.3.1. Gelir Vergisine Duyulan İhtiyaç 9
2.2.3.2. Gelir Vergisi Kanunu’nun Hazırlanması 10
2.2.4. Kurumlar Vergisine Duyulan İhtiyaç ve Kanunun Tarihsel Seyri 11
2.3. Ayırma Prensibine İlişkin Lehte ve Aleyhte Görüşler 13
2.3.1. Ayırma Prensibini Savunanların Görüşleri 13
2.3.1.1. Emek ve Sermaye Gelirlerinin Elde Edilişi Bakımından 13
2.3.1.2. Devam ve Emniyet Bakımından 14
2.3.1.3. Gelir Yaratma Kapasiteleri Bakımından 14
2.3.1.4. Vergi Kaçakçılığı ve Vergiden Kaçınma Bakımından 14
2.3.2. Ayırma Prensibine Karşı Çıkanların Görüşleri 15
2.3.2.1. Emek ve Sermaye Gelirlerinin Elde Edilişi Bakımından 15
2.3.2.2. Devam ve Emniyet Bakımından 15
2.3.2.3. Vergi Kaçakçılığı ve Vergiden Kaçınma Bakımından 16
3. AYIRMA PRENSİBİNİN HUKUKSAL İŞLEVİ 16
4. AYIRMA PRENSİBİNİN TERSİNE ÇALIŞTIRILMASI: İKİLİ GELİR VERGİLEMESİ MODELİ 22
İkinci Bölüm
AYIRMA PRENSİBİNİN TEMELLENDİĞİ ANAYASAL PRENSİPLER
1. AYIRMA PRENSİBİNİN SOSYAL DEVLET PRENSİBİ VE SOSYAL ADALET İLE İLİŞKİSİ 27
1.1. Genel Olarak 27
1.2. Sosyal Devlet Prensibi ve Ayırma Prensibi ile İlişkisi 28
1.2.1. Sosyal Devlet Prensibi 28
1.2.2. Sosyal Devlet Kavramının Ayırma Prensibiyle İlişkisi 30
1.3. Sosyal Adalet Kavramı ve Ayırma Prensibiyle İlişkisi 32
1.3.1. Sosyal Adalet Kavramı 32
1.3.2. Sosyal Adalet Kavramının Ayırma Prensibiyle İlişkisi 33
2. AYIRMA PRENSİBİNİN VERGİ ADALETİ VE VERGİ YÜKÜNÜN ADALETLİ VE DENGELİ DAĞILIMI PRENSİBİ İLE İLİŞKİSİ 34
2.1. Vergi Adaleti Kavramının Ayırma Prensibiyle İlişkisi 34
2.2. Vergi Yükünün Adaletli ve Dengeli Dağılması Prensibinin Ayırma Prensibiyle İlişkisi 35
3. VERGİ HUKUKUNDA MALİ GÜÇ KAVRAMI: Ulaşma Aracı Olarak Ayırma Prensibi 37
3.1. Mali Güç Kavramı 37
3.2. Türk Vergi Sisteminde Mali Güce Ulaşma Yöntemleri 39
3.2.1. Asgari Geçim İndirimi ve Uygulanma Yöntemleri 39
3.2.1.1. Asgari Geçim İndirimi 39
3.2.1.2. Asgari Geçim İndirimi Yöntemleri 40
3.2.1.2.1. Matrahtan İndirme Yöntemi (Gelirden İndirme) 40
3.2.1.2.2. Vergiden İndirme Yöntemi (Dekont Sistemi) 40
3.2.1.2.3. Bölme (Katsayı) Yöntemi 40
3.2.2. Artan Oranlılık ve Uygulanma Yöntemleri 41
3.2.2.1. Artan Oranlılık 41
3.2.2.2. Artan Oranlılığın Uygulanma Şekilleri 41
3.2.2.2.1. Dilim Usulü 41
3.2.2.2.2. Sınıf Usulü 41
3.2.2.2.3. Gizli Artan Oranlılık 42
3.2.3. Mali Güce Ulaşabilmek için Uygulanabilecek Ayırma Prensibi Biçimleri 42
3.2.3.1. Gelir Kaynaklarının Ayrılması ve Farklı Vergilendirilmesi 42
3.2.3.2. Sermaye Gelirlerine Ek Vergi Uygulanması 43
3.2.3.3. Emek Gelirlerine Vergisel İndirim Uygulanması 43
3.2.3.4. Vergi Tarifelerine Sınırlama Konulması 43
3.3. Verginin Mali Güçle Orantılı Olması Prensibinin Ayırma Prensibi ile İlişkisi 43
Üçüncü Bölüm
TÜRK VERGİ SİSTEMİNDE AYIRMA PRENSİBİNİN UYGULANMASI
1. AYIRMA PRENSİBİNİN UYGULANMA BİÇİMLERİ 45
1.1. Doğrudan ve Dolaylı Vergiler Bakımından 45
1.2. Subjektif ve Objektif Vergiler Bakımından 47
1.3. Vergilerin Konusu Bakımından 49
2. EMEĞİN VERGİLENDİRİLMESİNDE AYIRMA PRENSİBİ 50
2.1. Genel Olarak 50
2.2. Vergilendirilebilir Emek: Ücret 50
2.2.1. Genel olarak Ücret 50
2.2.2. Türk Vergi Sisteminde Ücretin Vergilendirilmesi 56
2.3. Gelir Vergisi Kanunu Bakımından Ayırma Prensibinin Uygulanma Araçları . 59
2.3.1. (Mülga) Asgari Geçim İndirimi Uygulaması (Eski Adıyla En Az Geçim İndirimi) 59
2.3.2. Farklı Vergi Tarifesi Uygulaması: Oran Belirleme 62
2.3.2.1. Matrah: Vergi Oranının Uygulanacağı Değer 62
2.3.2.2. Vergi Oranı 63
2.3.2.3. Artan Oranlılık 64
2.3.3. İstisna ve Muafiyetler 66
2.3.3.1. Genel Olarak 66
2.3.3.2. Telif Kazançları İstisnası 67
2.3.3.3. Esnaf Muaflığı 68
2.3.4. İndirim 68
2.3.4.1. Genel Olarak 68
2.3.4.2. Engellilik İndirimi 69
2.4. Asgari Ücret ve Asgari Ücretin Vergi Dışı Bırakılması 70
2.4.1. Asgari Ücret 70
2.4.2. Ayırma Prensibinin Uygulanması Bakımından Asgari Ücretin Vergi Dışı Bırakılması 72
3. SERMAYE GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİNDE AYIRMA PRENSİBİ 76
3.1. Genel Olarak 76
3.2. Gelir Vergisi Kanunu Açısından Sermaye Gelirlerinin Vergilendirilmesi 77
3.2.1. Gerçek Kişilerin Sermaye Gelirlerinin Vergilendirilmesi 77
3.2.2. Tüzel Kişiliği Haiz Şahıs Şirketlerinin Vergilendirilmesi 78
3.3. Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından Sermaye Gelirlerinin Vergilendirilmesi 80
3.3.1. Kurum Kazancı Kavramı 80
3.3.2. Sermaye Şirketlerinin Gelirlerinin Vergilendirilmesi 81
3.3.3. Dernek ve Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, İş Ortaklıklarının ve Kooperatiflerin Gelirlerinin Vergilendirilmesi 84
3.3.3.1. Kooperatifler 84
3.3.3.2. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (İktisadi Kamu Kuruluşları) 86
3.3.3.3. Derneklere ve Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler 86
3.3.3.4. İş Ortaklıkları (Joint Venture) 87
SONUÇ 89
KAYNAKÇA 95 |