|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
ÖZET 9
İÇİNDEKİLER 11
TABLOLAR DİZİNİ 17
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 21
BİRİNCİ BÖLÜM
EŞİTLİK DÜŞÜNCESİNDE KADININ KONUMU VE KADINA YÖNELİK AYRIMCILIK
I. EŞİTLİK DÜŞÜNCESİNİN FELSEFİ ARKA PLANI 27
A. Antik Yunan’da Eşitsizlikçi Toplum 28
B. Helenistik Dönemde Eşitlik Üzerine 33
C. Roma’da Eşitlik Öğretisi 34
D. Orta Çağ Felsefesinde Eşitlik Anlayışı 36
E. Doğal Hukuk ve Eşitlik Arayışı 39
II. EŞİTLİK VE AYRIMCILIK KAVRAMLARI 43
A. Eşitlik Kavramı 43
1. Eşitlik Türleri 49
a. Şekli Eşitlik 49
b. Maddi Eşitlik 53
c. Sonuçlarda Eşitlik 57
d. Fırsat Eşitliği 62
B. İnsan Onuru (Eşitliği) 67
C. Hak, Adalet ve Eşitlik 72
D. İlgili Kuramlar 75
1. Adalet ve Eşitlik Kuramları 76
a. Faydacı Kuram 76
b. Dağıtıcı Adalet Kuramları 79
i. Ronald Dworkin’e Göre Adalet ve Eşitlik 79
ii. John Rawls’dan “Bir Adalet Kuramı” 81
a) Fırsat Eşitliği İlkesi 84
b) Fark İlkesi 85
E. Eşitlik İlkesi 86
F. Ayrımcılık 90
1. Önyargı ve Ayrımcılık 96
2. Ayrımcılık Türleri 99
a. Doğrudan Ayrımcılık 99
b. Dolaylı Ayrımcılık 106
c. Çoklu Temelde Ayrımcılık 113
d. Makul Uyumlaştırma Yapılmaması 117
3. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 121
4. Türk Hukukunda Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 124
a. Anayasa’da Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 124
b. Bireysel İş Hukukunda Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 137
c. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nda Eşitlik
İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 141
d. Türk Ceza Hukukunda Ayrımcılık Yasağı 147
5. Pozitif Ayrımcılık İlkesi 150
6. Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık 155
İKİNCİ BÖLÜM
KADIN EMEĞİ VE ÇALIŞMA YAŞAMINDA KADININ KONUMU
I. GENEL OLARAK 161
II. KADININ KONUMUNA DİNİ VE KÜLTÜREL BAĞLAMDA BAKIŞ 162
III. TARİHSEL SÜREÇTE KADININ KONUMUNA BAKIŞ 165
A. İlkel Devirden Orta Çağa Kadına Biçilen Roller 165
B. Aydınlanma Dönemi ve Doğal Hukuk Perspektifinde Kadının Konumu 172
IV. FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KADININ KONUMUNA BAKIŞ 177
A. Feminizm Üzerine 177
B. Feminizm Dalgaları 183
V. ÇALIŞMA HAYATINDA KADIN 190
A. Genel Olarak 190
B. Sanayi Devrimi Öncesi 193
C. Sanayi Devriminden Sonra 195
D. Türk Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamına Katılımı 201
VI. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ VE ÇALIŞMA HAYATI 207
VII. SOSYAL POLİTİKALARLA İLİŞKİLİ OLARAK KADININ ÇALIŞMASI 212
VIII. CİNSİYETE DAYALI MESLEKİ AYRIMCILIĞI AÇIKLAYAN TEORİLER 217
A. Neo–Klasik Teori ve Ayrımcılık 218
B. İstatistiksel Ayrımcılık Teorisi 221
C. Kurumsal İktisat ve Ayrımcılık 223
D. Feminist İktisat ve Ayrımcılık 225
E. Diğer Ayrımcılık Teorileri 227
IX. ÇALIŞMA HAYATINDA CİNSİYET AYRIMCILIĞI 230
A. Genel Sebepler 230
B. Kadınların Çalışma Yaşamında Karşılaştıkları Zorluklar 233
1. Ayrışma 234
2. Dışlama 236
3. Cam Tavan Sendromu 236
4. Kraliçe Arı Sendromu 238
5. Sızdıran Boru Hattı Metaforu 239
6. Diğer Durum ve Zorluklar 240
a. Cam Uçurum 240
b. Tokenizm 242
c. Cam Yürüyen Merdiven 244
d. Cam Duvar 245
e. Yapışkan Zemin 246
f. Cam Kapı 247
C. Cinsel Taciz ve Psikolojik Taciz (Mobbing) 247
1. Cinsel Taciz ve Cinsiyetçi Taciz 248
2. İş Yerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) 260
D. Aile İçi Şiddetin Çalışma Yaşamına Etkisi 275
E. Yapay Zekâ ve Kadına Yönelik Ayrımcılık 279
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇALIŞMA YAŞAMINDA KADINA YÖNELİK AYRIMCILIĞI YASAKLAYAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR
I. GENEL OLARAK 285
II. ULUSLARARASI HUKUKTA ÇALIŞMA HAYATINDA KADIN 289
A. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 291
B. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi 292
C. Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi 295
D. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 295
E. Avrupa Sosyal Şartı 299
F. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılmasına İlişkin
Sözleşme (CEDAW) ve İhtiyari Protokol 305
1. Sözleşmenin Tarihsel Gelişimi 305
2. Sözleşmenin Mahiyeti ve Önemi 308
3. Eşitlik ve Ayrımcılık Yasağı Bakımından CEDAW 309
4. Sözleşmenin İçerdikleri 311
5. Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi 319
G. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 323
1. Örgütün Kuruluşu ve Kadının Çalışması 323
2. ILO ve Kadın–Erkek Eşitliği 331
3. Kadının İşgücünü Korumayı ve Geliştirmeyi Konu Alan ILO
Belgeleri 335
a. 1951 tarih ve 100 sayılı Eşit Ücret Sözleşmesi 335
b. 1958 tarih ve 111 sayılı Ayrımcılık (İş ve Meslek) Sözleşmesi 339
c. 1981 tarih ve 156 sayılı Aile Sorumlulukları Olan İşçiler
Sözleşmesi 341
d. 2000 tarih ve 183 sayılı Kadının Doğum ve Doğum Sonrası
Çalışması Hakkında Sözleşme 343
e. 1948 tarih ve 89 sayılı Yeniden Gözden Geçirilmiş Gece
Çalışması Sözleşmesi ve 171 sayılı Gece Çalışması Sözleşmesi 345
f. 1935 tarih ve 45 sayılı Yer Altı İşlemlerinde Kadınların
Çalıştırılması Sözleşmesi 347
g. Diğer Sözleşmeler 349
H. Avrupa Birliği’nde Eşitlikçi Mevzuat ve Politikalar 350
1. Eşitlik Politikalarına İlişkin Gelişmeler 350
2. Temel Haklar Şartı’nda Kadın–Erkek Eşitliği 359
3. Kadın–Erkek Eşitliğine İlişkin Direktifler 363
III. TÜRK HUKUKUNDA ÇALIŞMA YAŞAMINDA KADIN–ERKEK EŞİTLİĞİNE İLİŞKİN
DÜZENLEMELER VE AYRIMCILIK YASAĞI 401
A. Anayasa’da Bulunan Düzenlemeler 401
B. Bireysel İş Hukukunda Kadın–Erkek Eşitliği ve Ayrımcılık Yasağı 407
C. İş İlişkisinin Farklı Aşamalarında Kadın–Erkek Eşitliği ve Ayrımcılık
Yasağı 412
1. İşe Almada Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 412
a. Ayrımcı İş İlanları 418
b. İşe Almada Aranan Şartlar ve Kullanılan Kriterler 423
2. İş İlişkisinin Devamı Sırasında Ayrımcılık Yasağı 427
3. Ücret Açısından Eşitlik ve Ayrımcılık Yasağı 430
4. Çalışma Koşullarında Ayrımcılık Yasağı 432
5. İş İlişkisinin Sona Ermesinde Ayrımcılık Yasağı 441
D. Kamu Hizmetine Girişte Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı 443
IV. TÜRK KAMU POLİTİKALARINDA VE PROGRAMLARINDA KADIN ÇALIŞAN 448
A. Ulusal Kalkınma Planları ve Yıllık Program 448
B. Ulusal İstihdam Stratejisi 455
C. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı 460
SONUÇ 465
KAYNAKLAR 475 |