|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ 7
KISALTMALAR 9
GİRİŞ
I. KONUNUN TAKDİMİ 25
A. Halefiyet ve Rücu 25
B. İpotek ve Kefalet Sözleşmesi 27
II. KONUNUNÖNEMİ 28
III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 30
BİRİNCİ BÖLÜM
HALEFİYET VE RÜCU
I. HALEFİYET 31
A. Halefiyetin Tanımı 31
1. Genel Olarak 31
2. Geniş Anlamda Halefiyetin Tanımı 32
3. Borçlar Hukuku Açısından Halefiyetin Tanımı 33
B. Halefiyeti Doğuran Olay Olarak Borcun Üçüncü Kişi (Borçludan
Başkası) Tarafından İfa Edilmesi 35
1. Genel Olarak 35
2. Üçüncü Kişinin İfasının Şartları 36
3. İfanın Gayri Şahsîliği İlkesi 36
4. Borç İlişkisi Bakımından Üçüncü Kişi Kavramı 38
5. Halefiyet Anlamında Üçüncü Kişi Kavramının Belirlenmesi 42
6. Üçüncü Kişinin İfasında Alacaklı ve Borçlunun Rolü 43
a. Üçüncü Kişinin İfasında Alacaklının Rolü 43
b. Üçüncü Kişinin İfasında Borçlunun Rolü 44
7. Üçüncü Kişinin Bir Başkasının Borcunu İfa Etmesinin Sebebi 47
8. Üçüncü Kişinin İfasının Sonuçları ve Halefiyet 49
C. Halefiyet Türleri 51
1. Aynî ve Şahsî Halefiyet 51
2. Cüz’i ve Küllî Halefiyet 51
3. Kanuna Dayanan ve Sözleşmeye Dayanan Halefiyet 52
4. Genel ve Özel Halefiyet 53
5. Naklen ve Kurucu Halefiyet 54
6. Temelinde Rücu Hakkı Bulunan ve Temelinde Rücu Hakkı Bulunmayan
(Salt) Halefiyet 54
D. Halefiyet Kavramının Tarihi Gelişimi 55
1. Roma Hukuku 55
a. Genel Olarak 55
b. Borcun Başkası Tarafından İfası ve Halefiyet Kavramı 55
c. Halefiyetin Temelini Oluşturan “Beneficium Actionum
Cedendarum” Kavramı 57
2. İslam Hukuku 58
3. Modern Hukukta Halefiyetin Düzenleniş Şekilleri 60
a. Fransız Hukuku 60
b. İsviçre Hukuku 61
c. Alman Hukuku 62
d. Diğer hukuk dalları 64
e. Türk Hukuku 65
E. Halefiyetin Faydaları 67
F. Halefiyetin Hukuki Niteliği 70
1. İstisnai Bir Düzenleme Olması 70
2. Halefiyet Hükümlerinin Kanunî Devir (Temlik) Niteliğinde Olması 71
3. Halefiyet Hükümlerinin Emredici Olup Olmaması 76
G. Kanunî Halefiyet Halleri 79
1. Kanunî Halefiyet Hallerinin Tasnifi 79
2. Üçüncü Şahsa Tanınan Halefiyet 84
a. Genel Olarak 84
b. Rehinli Mal Üzerinde Aynî Hakkı Olan Kişinin Halefiyeti 85
c. Borçlunun Bildirimi ile Halefiyet 86
3. Borçtan Sorumlu Olan Kimselere Tanınan Halefiyet (Üçüncü Kişinin
Hukuki Bir Yükümlülüğü Olduğu Hallerde Halefiyet) 88
a. Borçtan Sorumlu Olan Kimse Kavramı 88
b. Borçtan Sorumlu Olan Kimselere İlişkin Düzenlenen Halefiyet
Halleri 89
H. Kanunî Halefiyetin Genel Şartları 951. Genel Olarak 95
2. Kanunda Düzenlenen Halefiyet Sebeplerinden Birinin Varlığı 95
3. Başkasına Ait Geçerli Bir Borcun Bulunması 95
a. Borcun Başkasına Ait Olması 95
b. Başkasına Ait Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfası 96
c. Başkasına Ait Borcun Geçerli Bir Borç Olması 98
4. Alacağın Devre Elverişli Olması 99
5. Alacaklının Tatmin Edilmesi 99
a. Genel Olarak 99
b. Belge Düzenlemenin Zorunlu Olmaması ve Tahvil 101
c. Alacaklının Tatmin Yöntemleri 102
aa. İfa 102
bb. İfa Yerini Tutan Edim ve İfa Amacıyla Edim 104
cc. Tevdi 105
dd. Takas 106
ee. Yenileme ve Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi 108
ff. İbra 110
6. Bazı Halefiyet Hallerinde Alacaklıyı Tatmin Eden Kişinin Borçluya Rücu
Hakkına Sahip Olması 112
İ. Halefiyetin Hüküm ve Sonuçları 113
1. Halefiyete Uygulanacak Hükümler 113
2. Halefiyetin Sonuçları 114
a. Genel Olarak 114
b. Borç İlişkisinin Devam Etmesi Dar Anlamda Alacaklı Tarafın
Değişmesi 115
c. Alacak Hakkının İntikali 116
d. Fer’i Haklar, Rüçhan Hakları ve Def’ilerin Halefe Geçişi 119
aa. Genel olarak 119
bb. Fer’i hakların geçişi 121
cc. Yenilik doğuran hakların geçişi 122
dd. Rüçhan (öncelik) haklarının geçişi 123
e. Borçlunun Def’i ve İtirazları Üçüncü Kişiye Karşı İleri Sürmesi 124
f. Üçüncü Kişinin Bazı Yükümlülüklerinin Doğması 125
g. Dava ve İcra Takibine Devam Etme 125
h. Halefiyetten Doğan Rücu Hakkının Doğması 127
i. Alacaklı Açısından Halefiyetin Sonuçları 127
aa. Belgeleri verme yükümlülüğü 127
bb. Üçüncü kişinin hakkını koruma yükümlülüğü 129
cc. Alacaklının garanti yükümlülüğünün bulunmaması 130
dd. Halefiyetin alacaklının durumunu ağırlaştırmaması kuralı 130
j. Kısmî Halefiyetin Sonuçları 131
ı. Halefiyetin Gerçekleştiği An 136
k. Zamanaşımı 136
3. Halefiyetin İspatı 138
II. RÜCU 138
A. Rücunun Tanımı 138
B. Rücu Kavramının Tarihi Gelişimi 142
1. Roma Hukuku 142
2. Modern Hukuk 143
a. Genel Olarak 143
b. Fransız Hukuku 144
c. İngiliz Hukuku 145
d. İsviçre Hukuku 145
e. Alman Hukuku 146
f. Türk Hukuku 147
C. Rücunun Amacı 149
D. Rücunun Hukuki Niteliği 149
E. Rücunun Türleri 152
1. Doktrindeki Tasnifler ve Kanaatimiz 152
2. İç İlişkiye Dayanan (Basit) Rücu Hakkı 155
a. Genel Olarak 155
b. İç İlişkiye Dayanan (Basit) Rücu Hakkının Kaynakları 156
3. Kanundan Doğan Rücu Hakkı 161
a. Halefiyetten Doğan Rücu Hakkı 161
b. Halefiyet ile Güçlendirilmiş Kanunî Rücu Hakkı 161
c. Diğer Kanunî Rücu Hakları 163
F. Rücunun Şartları 163
1. Genel Şartlar 163
2. Özel Şartlar 165
a. Genel Olarak 165
b. Rücu Hakkının Kaybedilmemiş Olması 166
G. Rücunun Hüküm ve Sonuçları 168
1. Genel Olarak 168
2. Rücu Hakkının Kapsamı 171
a. İç İlişkiye Dayanan Rücu Hakkının Kapsamı 171
b. Halefiyetten Doğan Rücu Hakkının Kapsamı 172
c. Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkının Kapsamı 173
3. Rücu Hakkının Doğumu 175
4. Zamanaşımı 176
a. İç İlişkiye Dayanan (Basit) Rücu Hakkına Dayalı Alacaklarda
Zamanaşımı 176
b. Halefiyetten Doğan Rücu Hakkından Kaynaklanan Alacaklarda
Zamanaşımı 178
c. Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkından Kaynaklanan
Alacaklarda Zamanaşımı 178
5. Rücu Hakkını Kullanma Usulü 181
III. HALEFİYET VE RÜCU AYRIMI 184
A. Genel olarak 184
B. Halefiyet ve Rücu Arasındaki İlişki 184
1. Doktrindeki Görüşler 184
2. Kanaatimiz 187
C. Halefiyete Dayanan ve İç İlişkiye Dayanan (Basit) Rücu Hakkının
Farkları 190
1. Rücu Hakkının Müstakil Bir Hak Oluşu 190
2. Halefiyet ve Rücu Hakkının Hukuki Nitelikleri Açısından Farklı Olması 192
3. Halefiyet ve Rücu Hakkının Kaynakları Açısından Farklı Olması 192
4. Muacceliyet ve Zamanaşımı Açısından Farklı Olması 193
5. Fer’i Hakların Geçişi Açısından Farklı Olması 193
6. Taraflar Açısından Farklı Olması 194
7. İspat Kuralları Açısından Farklı Olması 194
8. Alacak Miktarı İtibariyle Farklı Olması 195
D. İç İlişkiye Dayanan (Basit) Rücu Hakkı ile Halefiyetten Doğan ve
Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkına İlişkin Taleplerin
Yarışması 195
İKİNCİ BÖLÜM
İPOTEK İLE KEFALET SÖZLEŞMELERİNDE HALEFİYET HALLERİ, HALEFİYETİN DOĞUMU İÇİN ARANAN ŞARTLAR VE HALEFİYETİN RÜCU İLE İLİŞKİSİ
I. İPOTEK SÖZLEŞMESİNDE HALEFİYET VE ŞARTLARI 199
A. İPOTEK SÖZLEŞMESİ 199
1. İpotek Kavramı 199
a. Aynî Teminat ve Taşınmaz Rehni Kavramları 199
b. İpotek Hakkının Tanımı ve Fonksiyonu 204
c. İpotek Hakkının Teminat Altına Aldığı Alacağın Özellikleri 206
2. İpotek Türleri 208
a. Kanundan Doğan (Kanunî) İpotek– Sözleşmeden Doğan (İradî,
Akdî) İpotek 208
aa. Kanundan doğan (kanunî) ipotek 208
bb. Sözleşmeden doğan ipotek hakkı 209
b. Anapara ve Üst Sınır İpoteği 210
c. Süreli ve Süresiz İpotek 214
d. Mortgage 214
3. Sözleşmeden Doğan İpotek Hakkının Özellikleri 216
a. Sınırlı Aynî Hak ve Mutlak Hak Niteliğinde Olması 216
b. Alacağa Bağlı Fer’i Hak Olması 216
c. Zamanaşımını Durdurma Niteliği 220
4. Sözleşmeden Doğan İpoteğin Görünüş Biçimleri 222
a. Malikin Kendi Borcu İçin İpotek Tesis Etmesi 222
aa. Taşınmaz ile sorumluluk ile kişisel sorumluluğun bir arada
bulunması 222
bb. Önce rehne başvurma kuralı 223
b. Malikin Başkasının Borcu İçin İpotek Tesis Etmesi (Üçüncü Kişi
İpoteği) 227
c. Malik Lehine İpotek 230
B. İpotek Sözleşmesinde Halefiyet Halleri, Halefiyet İle Rücu İlişkisi
Ve Halefiyetin Doğmasının Şartları 232
1. İpotek Sözleşmesinde Halefiyeti Düzenleyen Kanunî Düzenlemeler 232
a. TBK m.127/1 b.1 ile TMK m.884 Hükümleri 232
b. TBK m.127/1 b.1 ile TMK m.884 Hükümlerinin Kapsamı
Dahilindeki Tartışmalar 233
aa. Genel olarak 233
bb. TBK m.127/1 b.1 ve TMK m.884 hükümlerinin hangi rehin
türlerinde uygulanacağı sorunu 234
cc. TBK m.127/1 b.1 ve TMK m.884 hükümlerinden hangi aynî
hakka sahip olanların yararlanabileceği sorunu 234
dd. Kanaatimiz 237
2. İpotek Sözleşmesinde Halefiyetin Hukuki Niteliği ve Rücu ile İlişkisi 238
3. İpotek Sözleşmesinde Halefiyetin Doğumu İçin Aranan Şartlar 238
a. TBK m.127/1 b.1 Hükmüne Göre Rehinli Mal Üzerinde Aynî Hakkı
Olan Kişinin Halefiyeti 238
aa. Ayni hak Sahibinin Rehinden kurtarma hakkı 238
bb. Halefiyetin gerçekleşmesi için aranan şartlar 240
aaa. Başkasına ait borç için kurulmuş bir rehin hakkı
bulunmalı 240
aaaa. Başkasına ait bir borcun varlığı 240
bbbb. Başkasına ait bir borç için rehin hakkı
kurulmalı 241
bbb. Rehnedilen şey üzerinde üçüncü kişinin aynî hakkı
olması 242
ccc. Alacaklının tatmini için borçluya ait koşulların
gerçekleşmesi 244
ddd. Alacaklının tatmini 244
b. TMK m. 884 Hükmüne Göre Üçüncü Kişinin Taşınmazı Üzerinde
İpotek Kurulması Halinde Doğan Halefiyet 246
aa. Malikin rehinli taşınmazı ipotekten kurtarma hakkı 246
bb. Malikin rehinli taşınmazı rehinden kurtarma hakkı ve
halefiyetin tarihi gelişimi 249
cc. Halefiyetin gerçekleşmesi için aranan şartlar 251
aaa. Borçtan şahsen sorumlu olmayan üçüncü bir kişi olmalı 251
aaaa. Borçtan şahsen sorumlu olmayan üçüncü
kişi kavramı 251
bbbb. Rehnedilen taşınmaz malikinin borçtan
şahsen sorumlu olmadığı haller 253
cccc. Taşınmaz malikinin başkasının borcu için
ipotek vermesinin sebebi 262
dddd. Başkasının borcu için ipotek veren malikin
sorumluluğu 263
bbb. Borçtan şahsen sorumlu olmayan üçüncü kişi taşınmaz
üzerinde mülkiyet hakkına sahip olmalı 264
ccc. Taşınmaz maliki başkasının borcu için geçerli bir ipotek
hakkı kurmalı 267
aaaa. Taşınmaz malikin ipotek hakkı kurması 267
bbbb. Sözleşmeden Doğan İpotek Hakkının
Kurulmasının Şartları 268
cccc. Kurulan ipotek hakkının kapsamı ve
geçerlilik sorunu 277
ddd. Alacaklının tatmini için borçluya ait koşulların
gerçekleşmesi 282
aaaa. Genel olarak borçluya ait koşulların
gerçekleşmesi 282
bbbb. Borcun muaccel olması 283
cccc. Ödeme isteminin malike de yöneltilmesi 285
eee. İpotekli taşınmaz malikinin alacaklıyı tatmin etmesi 289
aaaa. Alacaklının tatminini doğuran haller 289
bbbb. Alacaklının tatmini usulü 293
cccc. İcra yolu ile ödemenin halefiyet doğurup
doğurmayacağı 294
fff. Halefiyetten doğan rücu hakkının ileri sürülmesi şartı:
Rücu hakkını ortadan kaldıran haller olmamalı 295
II. KEFALET SÖZLEŞMESİNDE HALEFİYET İLE RÜCU İLİŞKİSİ VE
HALEFİYETİN DOĞMASININ ŞARTLARI 295
A. Kefalet Sözleşmesi 295
1. Kefalet Sözleşmesi Kavramı 295
a. Şahsî Teminat Kavramı 295
b. Kefalet Sözleşmesinin Tanımı 296
c. Kefalet Sözleşmesinin Amacı 298
d. Kefilin Sorumluluğunun Niteliği 299
e. Kefalet Sözleşmesinin Tarafları 300
f. Kefalet Sözleşmesine İlişkin Hükümlerin Niteliği 302
2. Kefalet Türleri 303
a. Adi Kefalet 303
b. Müteselsil Kefalet 307
c. Diğer Kefalet Türleri 310
3. Kefalet Sözleşmesi ile Rehin Sözleşmesinin Farkı 312
4. Kefalet Sözleşmesinin Özellikleri 313
a. Kefalet Sözleşmesinin Tek Tarafa Borç Yükleyen, İvazsız Sözleşme
Olması 313
b. Kefilin Yabancı Bir Borca Teminat Sağlaması 316
c. Kefilin Borcunun Para Borcu Olması 317
d. Kefilin Borcunun Fer’i Borç Olması 318
e. Kefilin Borcunun Tali Borç Olması 322
5. Kefil ile Alacaklı Arasındaki İlişki 324
a. Kefilin Kefalet Borcunu Ödeme Yükümlülüğü ve Kefilin Sorumlu
Olduğu Miktar 324
b. Kefilin Takibi 326
c. Kefilin İleri Sürebileceği Def’iler 327
aa. Kefalet sözleşmesinden kaynaklanan ve alacaklı ile kefil
arasındaki ilişkiye dayanan şahsî def’iler 327
bb. Asıl borç ilişkisinden kaynaklanan def’iler 328
c. Kefilin Ödemenin Kabulünü İsteme Hakkı ve Alacaklının Ödemeyi
Kabul Külfeti 329
d. Alacaklının Özen Yükümlülüğü 331
e. Alacaklının Borçlunun İflası Halinde Alacağı İflas Masasına
Kaydettirme ve Durumu Kefile Bildirme Borcu 334
6. Kefil ile Borçlu Arasındaki İlişki 335
a. Kefilin Borçludan Kendisine Güvence Verilmesini ve Borçtan
Kurtarılmasını İsteme Hakkı 335
c. Kefilin Borçluya Ödemeyi Bildirim Külfeti 336
d. Kefilin Borçluya Rücu ve Alacaklının Haklarına Halef Olma Hakkı 337
B. Kefalet Sözleşmesinde Halefiyet İle Rücu İlişkisi Ve Halefiyet İle
Güçlendirilmiş Rücu Hakkının Doğumu İçin Aranan Şartlar 337
1. Kefilin Rücu Hakkı ve Alacaklıya Halef Olması 337
2. Kefilin Rücu Hakkının Tarihi Gelişimi 339
a. Roma Hukukunda Kefilin Rücu Hakkı ve Rücu Hakkının Dayanağı
Olan “Beneficium Cedendarum Actionum” Kavramı 339
b. İslam Hukukunda Kefilin Rücu Hakkı 341
3. Kefilin Halefiyeti ile Rücu Hakkının İlişkisi 347
a. Genel Olarak 347
b. Doktrindeki Görüşler 347
c. Kefilin Kanunî Rücu Hakkının Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu
Hakkı Niteliğinde Olması 350
d. Kanun Koyucunun Kefilin Rücu Hakkını Halefiyetle
Güçlendirmesinin Amacı 352
4. Kefilin Rücu Hakkının Türleri 353
a. Genel Olarak 353
b. Kefilin Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkı ile İç İlişkiye
Dayanan Rücu Hakkı 353
aa. Terminoloji sorunu 353
bb. Kefilin halefiyet ile güçlendirilmiş rücu hakkı 355
cc. Kefilin iç ilişkiye dayanan rücu hakkı 357
dd. Kefilin halefiyet ile güçlendirilmiş rücu hakkı ile iç ilişkiye
dayanan rücu hakkı arasındaki ilişki 359
c. Kefilin Borçluya Karşı Olan Rücu Hakkı ile Diğer Kefillere Karşı
Olan Rücu Hakkı 361
aa. Genel olarak 361
bb. Adi birlikte kefalette kefilin diğer kefillere rücu hakkı 362
aaa. Genel olarak adi birlikte kefalet 362
bbb. Adi birlikte kefalette kefilin diğer kefillere rücu hakkı 363
cc. Müteselsil birlikte kefalette kefilin diğer kefillere rücu hakkı 364
aaa. Genel olarak müteselsil birlikte kefalet 364
bbb. Müteselsil birlikte kefalette kefilin diğer kefillere rücu
hakkı 365
dd. Bağımsız kefalette kefilin diğer kefillere rücu hakkı 366
ee. Kefile kefalette ilk kefile ve asıl borçluya rücu hakkı 367
ff. Rücua kefalette kefilin ilk kefile ve asıl borçluya rücu hakkı 368
gg. Açığın kapatılmasına kefil olan kişinin borçlu ve adi kefile
rücu hakkı 369
5. Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkının Konusu 369
6. Kefilin Rücu Hakkının Hukuki Niteliği 370
7. Kefilin Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkının Doğmasının Şartları 374
a. Genel Olarak 374
b. Geçerli Bir Kefalet Sözleşmesinin Bulunması 375
aa. Genel olarak 375
bb. Geçerli Bir Asıl Borç Olmalı 376
aaa. Asıl borcun varlığı 376
bbb. Asıl borcun kaynağı ve türü 377
aaaa. Genel olarak 377
bbbb. Yanılma veya ehliyetsizlik sebebi ile
borçlunun sorumlu olmadığı borçlar 379
cccc. Eksik borçlar 381
ccc. Asıl borcun geçerli olması 383
cc. Kefil kefalet ehliyetine sahip olmalı 384
dd. Kefalet sözleşmesi şekil şartlarına uygun kurulmalı 386
ee. Kefalet sözleşmesinin türünün önemli olmaması 392
c. Asıl Borcun Muaccel Olması 393
d. Kefilin Alacaklıyı Tatmin Etmesi 395
aa. Alacaklının tatmini için aranan şartlar 395
bb. Alacaklının tatmin usulleri 397
aaa. Genel olarak 397
bbb. İbra 398
ccc. Tevdi 400
ddd. Aynen ifa 401
aaaa. Kefilin borcunun para borcu olması 401
bbbb. Kefilin aynen ifada bulunabilmesi 402
e. Kanunî Rücu Hakkının Varlığı ve Kaybedilmemiş Olması 404
aa. Genel olarak 404
bb. Yanılma veya ehliyetsizlik sebebiyle geçersiz olan borcun
ödenmesi ve zamanaşımına uğramış veya kumar veya
bahisten doğan borcun bilerek ödenmesi halinde rücu
hakkının kaybedilmesi 406
cc. Asıl borçlu ile kefil arasındaki iç ilişki sebebiyle rücu hakkının
kaybedilmesi 408
dd. Kefilin bazı yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle rücu
hakkını kaybetmesi 410
aaa. Kefilin asıl borçluya ait def’ileri ileri sürme
yükümlülüğünün ihlali halinde rücu hakkının
kaybedilmesi 410
aaaa. Kefilin asıl borçluya ait def’ileri ileri
sürmemesi 410
bbbb. Kefilin ileri sürmek zorunda olduğu def’iler 412
bbb. Kefilin yaptığı ifayı asıl borçluya bildirim yükümünü
yerine getirmemesi sebebiyle rücu hakkının
kaybedilmesi 416
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İPOTEK İLE KEFALET SÖZLEŞMESİNDE HALEFİYETİN SONUÇLARI VE RÜCU
I. İPOTEK SÖZLEŞMESİNDE HALEFİYETİN SONUÇLARI VE
HALEFİYETTEN DOĞAN RÜCU HAKKININ DOĞMASI 421
A. Genel Olarak 421
B. Asıl Borç İlişkisinin Devam Etmesi ve Halefiyete Konu Alacak
Hakkının Alacaklı Tarafının Değişmesi 422
C. Alacak Hakkının Kendiliğinden Alacaklıyı Tatmin Eden Taşınmaz
Malikine Geçmesi 423
D. Alacağa Bağlı Fer’i Haklar, Rüçhan Hakları ve Def’ilerin
Kendiliğinden Alacaklıyı Tatmin Eden Taşınmaz Malikine
Geçmesi 424
1. Fer’i Hakların Geçişi 424
2. Fer’i Haklardan İpoteğin Geçişinde Malikin Seçim Hakkı 426
a. Genel Olarak 426
b. Taşınmaz Malikinin Seçim Hakları 427
aa. İpoteğin kaldırılması ve terkini 427
bb. İpoteğin “malik lehine ipotek” olarak devam etmesi 430
3. Rüçhan Haklarının Geçişi 432
4. Def’i ve İtirazların Geçişi 432
E. Borçlunun Def’i ve İtirazları Malike Karşı İleri Sürmesi 433
F. Garanti Sorumluluğunun Bulunmaması ve İyiniyetle Yapılan
İfanın Borcu Sona Erdirmesi 434
G. İspat Yükü ile Bilgi ve Belgelerin Teslim Yükümlülüğü 434
H. Kısmî İfa Halinde Halefiyetin Sonuçları 435
İ. Borçtan Şahsen Sorumlu Olmayan Taşınmaz Malikinin Durumu 437
1. Taşınmaz malikinin takibi için muacceliyet bildiriminin taşınmaz
malikine de yapılması 437
2. Ödeme ve İcra Emrinin Taşınmaz Malikine de Gönderilmesi 438
3. Takip Arkadaşlığı 441
J. Halefiyetten Doğan Rücu Hakkının Doğması 441
K. Zamanaşımı 442
II. KEFİLİN HALEFİYETİNİN SONUÇLARI VE RÜCU HAKKI 444
A. Genel Olarak 444
B. Asıl Borç İlişkisinin Devam Etmesi ve Halefiyete Konu Alacak
Hakkının Alacaklısının Değişmesi 446
C. Alacak Hakkının Kendiliğinden Kefile Geçmesi ve Para Borcuna
Dönüşmesi 446
1. Alacak Hakkının Kendiliğinden Kefile Geçmesi 446
2. Asıl Borç Para Borcu Dışında Bir Borç ise Rücu Hakkının Konusu 446
D. Alacağa Bağlı Fer’i Haklar ile Rüçhan Haklarının Kendiliğinden
Kefile Geçmesi 449
1. Genel Olarak 449
2. Kefilin Rehinlere ve Diğer Teminatlara Başvuru Hakkı Kazanması 450
3. Kefile Geçen Teminatların Kapsamı 450
a. Fer’i Nitelikteki Teminatlar 450
b. Teminatların Verildiği An ve Teminatı Veren Kişi Bakımından
Teminatların Kapsamının Sınırlandırılması 453
aa. Kefile geçen teminatların sınırlandırılmasına ilişkin hüküm ve
bu hükmün emredici olmaması 453
bb. Kefaletten önce verilen ve kefalet sırasında mevcut olan
teminatlar 455
cc. Kefaletten sonra verilen teminatlar 456
c. Alacaklının Teminatları Koruma ve Devretme Yükümlülüğü 456
4. Rüçhan Haklarının Geçişi 459
E. Kefilin İç İlişkiye Dayanan Rücu Hakkının Saklı Olması 459
F. Kefilin Rücu Hakkının Kapsamı 461
1. Kefilin Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkının Kapsamı 461
a. Kefile Geçen Alacak Hakkı 461
b. Alacak Hakkının Kapsamına Giren Kalemler 462
aa. Asıl borç 462
bb. Borçlunun kusur ve temerrüdünün kanunî sonuçları 464
cc. Takip ve dava masrafları 467
dd. Faiz 467
c. Kefile Geçen Alacak Hakkının Sınırları 468
d. Fer’i Haklar 470
2. Kefilin İç İlişkiye Dayanan Rücu Hakkının Kapsamı 470
a. Kefilin Yaptığı Giderler, Faydalı ve Zorunlu Masraflar ile Kefilin
Uğradığı Zarar 470
b. Kefilin Ödediği Tutar Üzerinden İşleyecek Faiz 472
aa. Kefilin sorumlu olduğu ve ödediği işlemiş faiz 472
bb. Kefilin ödediği miktara işletilecek faiz 473
3. Kefilin Azami Miktarı Aşan Ödeme Yapması Halinde Rücu Hakkının
Kapsamı 475
4. Kefilin Sorumlu Olduğu Tutardan Daha Az Miktarda Ödeme Yapması
Halinde Rücu Hakkının Kapsamı 476
G. Borçlunun Def’i ve İtirazları İleri Sürmesi 477
H. Kısmî İfa Halinde Kefilin Halefiyetinin Sonuçları 477
1. Alacak Hakkının İfada Bulunduğu Ölçüde Kefile Geçmesi 477
2. Fer’i Hakların İfada Bulunduğu Ölçüde Kefile Geçmesi ve “Alacaklı
Zararına Halefiyet Olmaz” İlkesi 479
3. Kısmî İfa Halinde İspat Araçlarının Devri 484
İ. Rücu Hakkının Doğumunu Engelleyen Haller 484
J. Rücu Hakkından Feragat 486
K. İspat 488
L. Zamanaşımı 489
1. Halefiyet ile Güçlendirilmiş Rücu Hakkına İlişkin Zamanaşımı 489
2. İç İlişkiye Dayanan Rücu Hakkında Zamanaşımı 491
3. Kefalet Sözleşmesine İlişkin Zamanaşımı 492
M. Asıl Borçlunun İflası ve Konkordatonun Rücu Hakkına Etkisi 493
III. BİR ALACAĞIN HEM İPOTEK HEM KEFALET İLE TEMİNAT ALTINA
ALINMASI HALİNDE HALEFİYET VE RÜCU İLİŞKİSİ 495
A. Bir Alacağın Hem İpotek Hem de Kefalet ile Teminat Altına
Alınması Halinde Halefiyet Sorunu 495
B. 818 Sayılı Borçlar Kanunu Döneminde Sorunun Çözümü 497
C. Diğer Hukuk Sistemlerinde Sorunun Çözümü 499
D. Türk Borçlar Kanunu’nun Konuya İlişkin Düzenlemeleri 502
1. TBK m. 596/2 ve 596/4 Hükümleri 502
2. İpotek Veren Taşınmaz Malikinin Alacaklıyı Tatmin Etmesi Halinde
Kefile Karşı Halefiyet ve Rücu Hakkı (TBK m. 596/4) 503
a. İpotek Veren Taşınmaz Malikinin Alacaklıyı Tatmin Etmesi Halinde
Kefaleti Kazanamayacağı ve Kefile Rücu Edemeyeceği Kuralı 503
b. İpotek Verenin Kefaleti Kazandığı ve Kefile Rücu Edebildiği Haller 504
aa. Kefil ile ipotek veren üçüncü kişi arasında rehin verenin kefile
rücu edebileceği hakkında bir anlaşma yapılmış olması 504
bb. Kefalet sözleşmesinin yapılmasından sonra ipoteğin bir
üçüncü kişi tarafından verilmesi 505
3. Kefilin Alacaklıyı Tatmin Etmesi Halinde Rehin Veren Üçüncü Kişiye
Karşı Halefiyete Dayalı Rücu Hakkı (TBK m. 596/2) 506
a. Kefilin Alacaklıyı Tatmin Etmesi Halinde Rehni Kazanacağı ve
Rehin Verene Rücu Edebileceği Kuralı 506
b. Kefilin Rehin Haklarına Halef Olabilmesi ve Rehin Verene Rücu
Edebilmesinin Şartları 507
aa. İpoteğin kefaletten önce verilmiş olması 507
bb. İpoteğin kefaletten sonra verilmesi halinde bizzat asıl borçlu
tarafından özellikle bu alacak için verilmiş olması 508
E. Kefil Tarafından Verilen Rehinlerde ve Asıl Borçlu Tarafından
Verilen Rehinlerde Halefiyet 510
SONUÇ 513
KAYNAKÇA 521 |