|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
4. Baskıya Önsöz 7
3. Baskıya Önsöz 7
2. Baskıya Önsöz 11
Önsöz 13
GENEL GİRİŞ 39
* CİNSEL DOKUNULMAZLIĞA KARŞI SUÇLAR 40
* 7188 ve 7532 SAYILI YASALAR İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER 44
* BASİT YARGILAMA USULÜ VE SERİ MUHAKEME USULÜNÜN CİNSEL SUÇLARDAKİ UYGULAMA ALANI 49
* YARGITAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME BÜYÜK GENEL KURULUNUN, KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN KAPSAMINDAKİ DAVALARDA MAHKEMELERİN AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI'NI DAVADAN HABERDAR ETMESİNİN ZORUNLU OLMADIĞINA DAİR 13.12.2019 TARİH 2019/6 ESAS 2019/7 KARAR SAYILI KARARI 55
* 14.04.2020 TARİH VE 7242 SAYILI KANUN (İKİNCİ YARGI PAKETİ) İLE CİNSEL SUÇLARIN İNFAZ ŞEKİLLERİ İLE İLGİLİ GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELER 67
BİRİNCİ BÖLÜM
CİNSEL SALDIRI SUÇU (TCK 102)
I. BASİT CİNSEL SALDIRI SUÇU (TCK 102/1) 69
A. Suçun Maddi Unsuru 71
1. Suçun Faili 71
2. Suçun Mağduru 72
3. Suçun Konusu 79
4. Suçun Hareketleri 79
5. Netice 80
B. Suçun Manevi Unsuru 80
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 82
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 82
1. Teşebbüs 82
2. İştirak 90
3. İçtima 93
4. Zincirleme Suç 96
E. Benzer Suçlardan Farkları 102
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 103
G. Suçun Yaptırımı 106
H. Zamanaşımı 107
* BASİT CİNSEL SALDIRI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 110
II. SARKINTILIK DÜZEYİNDE BASİT CİNSEL SALDIRI SUÇU (TCK 102/1–2. Cümle) 135
A. Suçun Maddi Unsuru 135
1. Suçun Faili 135
2. Suçun Mağduru 136
3. Suçun Konusu 136
4. Suçun Hareketleri 136
5. Netice 136
B. Suçun Manevi Unsuru 137
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 137
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 137
1. Teşebbüs 137
2. İştirak 138
3. İçtima 139
4. Zincirleme Suç 140
E. Benzer Suçlardan Farkları 144
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 145
G. Suçun Yaptırımı 146
H. Zamanaşımı 146
* SARKINTILIK DÜZEYİNDE BASİT CİNSEL SALDIRI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 147
III. NİTELİKLİ CİNSEL SALDIRI SUÇU (TCK 102/2) 167
A. Suçun Maddi Unsuru 169
1. Suçun Faili 169
2. Suçun Mağduru 170
3. Suçun Konusu 170
4. Suçun Hareketleri 170
5. Netice 171
B. Suçun Manevi Unsuru 171
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 171
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 171
1. Teşebbüs 171
2. İştirak 178
3. İçtima 181
4. Zincirleme Suç 187
E. Benzer Suçlardan Farkları 195
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 196
G. Suçun Yaptırımı 199
H. Zamanaşımı 200
IV. CEZAYI ARTTIRAN NİTELİKLİ HALLER (TCK 102/3) 202
A. Suçun Beden Veya Ruh Bakımından Kendisini Savunamayacak Durumda Bulunan Kişiye Karşı İşlenmesi (TCK 102/3–a) 202
B. Suçun Kamu Görevinin, Vesayet Veya Hizmet İlişkisinin Sağladığı Nüfuz Kötüye Kullanılmak Suretiyle İşlenmesi (TCK 102/3–b) 208
C. Suçun Üçüncü Derece Dâhil Kan Veya Kayın Hısımlığı İlişkisi İçinde Bulunan Bir Kişiye Karşı Ya Da Üvey Baba, Üvey Ana, Üvey Kardeş, Evlat Edinen Veya Evlatlık Tarafından İşlenmesi (TCK 102/3–c) 219
D. Suçun Silahla Veya Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi (TCK 102/3–d) 222
E. Suçun İnsanların Toplu Olarak Bir Arada Yaşama Zorunluluğunda Bulunduğu Ortamların Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle İşlenmesi (TCK 102/3–e) 229
V. SUÇUN NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ HALLERİ (TCK 102/4 ve
TCK 102/5) 236
A. Cinsel Saldırı İçin Başvurulan Cebir ve Şiddetin Kasten Yaralama Suçunun Ağır Neticelerine Neden Olması (TCK 102/4) 236
B. Cinsel Saldırı Sonucunda Mağdurun Bitkisel Hayata Girmesi Veya Ölümü
(TCK 102/5) 239
C. Cinsel Saldırı Sonucunda Mağdurun Beden Veya Ruh Sağlığının Bozulması 242
* NİTELİKLİ CİNSEL SALDIRI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 250
İKİNCİ BÖLÜM
ÇOCUKLARIN CİNSEL İSTİSMARI SUÇU (TCK 103)
I. BASİT CİNSEL İSTİSMAR SUÇU (TCK 103/1) 269
A. Suçun Maddi Unsuru 275
1. Suçun Faili 275
2. Suçun Mağduru 275
3. Suçun Konusu 286
4. Suçun Hareketleri 287
5. Netice 287
B. Suçun Manevi Unsuru 287
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 288
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 290
1. Teşebbüs 290
2. İştirak 292
3. İçtima 296
3. Zincirleme suç 298
E. Benzer Suçlardan Farkları 302
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 305
G. Suçun Yaptırımı 308
H. Zamanaşımı 309
* ÇOCUKLARIN BASİT CİNSEL İSTİSMARI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 314
II. SARKINTILIK DÜZEYİNDE CİNSEL İSTİSMAR SUÇU (TCK 103/1–2. Cümle) 352
A. Suçun Maddi Unsuru 352
1. Suçun Faili 352
2. Suçun Mağduru 353
3. Suçun Konusu 355
4. Suçun Hareketleri 355
5. Netice 356
B. Suçun Manevi Unsuru 356
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 356
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 357
1. Teşebbüs 357
2. İştirak 360
3. İçtima 361
4. Zincirleme Suç 362
E. Benzer Suçlardan Farkları 364
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 367
G. Suçun Yaptırımı 368
H. Zamanaşımı 368
* ÇOCUKLARIN SARKINTILIK DÜZEYİNDE BASİT CİNSEL İSTİSMARI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 370
III. NİTELİKLİ CİNSEL İSTİSMAR SUÇU (TCK 103/2) 391
A. Suçun Maddi Unsuru 393
1. Suçun Faili 393
2. Suçun Mağduru 394
3. Suçun Konusu 394
4. Suçun Hareketleri 394
5. Netice 398
B. Suçun Manevi Unsuru 398
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 398
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 398
1. Teşebbüs 398
2. İştirak 402
3. İçtima 404
4. Zincirleme Suç 404
E. Benzer Suçlardan Farkları 407
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 410
G. Suçun Yaptırımı 411
H. Zamanaşımı 411
IV. CEZAYI ARTTIRAN NİTELİKLİ HALLER (TCK 103/3–4) 418
A. Suçun Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi (TCK 103/3–a) 418
B. Suçun İnsanların Toplu Olarak Bir Arada Yaşama Zorunluluğunda Bulunduğu Ortamların Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle İşlenmesi (TCK 103/3–b) 423
C. Üçüncü Derece Dâhil Kan Veya Kayın Hısımlığı İlişkisi İçinde Bulunan Bir Kişiye Karşı ya da Üvey Baba, Üvey Ana, Üvey Kardeş Veya Evlat Edinen Tarafından İşlenmesi (TCK 103/3–c) 426
D. Vasi, Eğitici, Öğretici, Bakıcı, Koruyucu Aile Veya Sağlık Hizmeti Veren ya da Koruma, Bakım Veya Gözetim Yükümlülüğü Bulunan Kişiler Tarafından İşlenmesi (TCK 103/3–d) 430
E. Kamu Görevinin Veya Hizmet İlişkisinin Sağladığı Nüfuz Kötüye Kullanılmak Suretiyle İşlenmesi (TCK 103/3–e) 435
F. Cinsel İstismarın, Birinci Fıkranın (a) Bendindeki Çocuklara Karşı Cebir Veya Tehditle ya da (b) Bendindeki Çocuklara Karşı Silah Kullanmak Suretiyle Gerçekleştirilmesi (TCK 103/4) 439
V. SUÇUN NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ HALLERİ (TCK 103/5 ve
TCK 103/6) 442
A. Cinsel İstismar İçin Başvurulan Cebir ve Şiddetin Kasten Yaralama Suçunun Ağır Neticelerine Neden Olması 442
B. Cinsel İstismar Sonucunda Mağdurun Bitkisel Hayata Girmesi Veya Ölümü 443
C. Cinsel İstismar Sonucunda Mağdurun Beden Veya Ruh Sağlığının Bozulması 444
* ÇOCUKLARIN NİTELİKLİ CİNSEL İSTİSMARI SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 448
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇU (TCK 104)
I. REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇU (TCK 104) 522
A. Suçun Maddi Unsuru 525
1. Suçun Faili 525
2. Suçun Mağduru 525
3. Suçun Konusu 528
4. Suçun Hareketleri 528
5. Netice 530
B. Suçun Manevi Unsuru 531
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 531
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 536
1. Teşebbüs 536
2. İştirak 538
3. İçtima 539
4. Zincirleme Suç 540
E. Benzer Suçlardan Farkları 549
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 551
G. Suçun Yaptırımı 557
H. Zamanaşımı 557
II. CEZAYI ARTTIRAN NİTELİKLİ HALLER (TCK 104/2–3) 566
A. Suçun Mağdur ile Arasında Evlenme Yasağı Bulunan Kişi Tarafından İşlenmesi 566
B. Suçun Evlat Edineceği Çocuğun Evlat Edinme Öncesi Bakımını Üstlenen Veya Koruyucu Aile İlişkisi Çerçevesinde Koruma, Bakım ve Gözetim Yükümlülüğü Bulunan Kişi Tarafından İşlenmesi 568
* REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 570
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
CİNSEL TACİZ SUÇU (TCK 105)
I. BASİT CİNSEL TACİZ SUÇU (TCK 105/1) 604
A. Suçun Maddi Unsuru 605
1. Suçun Faili 605
2. Suçun Mağduru 605
3. Suçun Konusu 606
4. Suçun Hareketleri 606
5. Netice 610
B. Suçun Manevi Unsuru 610
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 613
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 614
1. Teşebbüs 614
2. İştirak 616
3. İçtima 617
4. Zincirleme Suç 619
E. Benzer Suçlardan Farkları 624
F. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 625
G. Suçun Yaptırımı 633
H. Zamanaşımı 634
II. CEZAYI ARTTIRAN NİTELİKLİ HALLER (TCK 105/2) 640
III. SUÇUN NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ HALLERİ (TCK 105/2–son cümle) 644
* CİNSEL TACİZ SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 646
BEŞİNCİ BÖLÜM
KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA SUÇU (TCK 109)
I. BASİT HÜRRİYETTEN YOKSUN KILMA SUÇU (TCK 109/1) 678
A. Suçun Maddi Unsuru 678
1. Suçun Faili 678
2. Suçun Mağduru 678
3. Suçun Konusu 678
4. Suçun Hareketleri 678
5. Netice 680
B. Suçun Manevi Unsuru 680
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 680
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 682
1. Teşebbüs 682
2. İştirak 683
3. İçtima 683
4. Zincirleme Suç 685
E. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 688
F. Suçun Yaptırımı 688
G. Zaman Aşımı 689
II. NİTELİKLİ HÜRRİYETTEN YOKSUN KILMA SUÇU (TCK 109/2) 693
A. Suçun Maddi Unsuru 693
1. Suçun Faili 693
2. Suçun Mağduru 693
3. Suçun Konusu 693
4. Suçun Hareketleri 694
5. Netice 695
B. Suçun Manevi Unsuru 695
C. Hukuka Aykırılık Unsuru 695
D. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 696
1. Teşebbüs 696
2. İştirak 696
3. İçtima 696
4. Zincirleme Suç 697
E. Görevli Mahkeme ve Kovuşturma 698
F. Suçun Yaptırımı 698
G. Zamanaşımı 699
III. CEZAYI ARTIRAN NİTELİKLİ HALLER (TCK 109/3–5) 703
A. Suçun Silahla İşlenmesi (TCK 109/3–a) 703
B. Suçun Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi (TCK 109/3–b) 704
C. Suçun Kişinin Yerine Getirdiği Kamu Görevi Nedeniyle İşlenmesi (TCK 109/3–c) 704
D. Suçun Kamu Görevinin Sağladığı Nüfuz Kötüye Kullanılmak Suretiyle İşlenmesi (TCK 109/3–d) 705
E. Suçun Üstsoy, Altsoy veya Eşe Karşı İşlenmesi (TCK 109/3–e) 705
F. Suçun Çocuğa ya da Beden veya Ruh Bakımından Kendini Savunamayacak Durumda Bulunan Kişiye Karşı İşlenmesi (TCK 109/3–f) 706
G. Suçun Cinsel Amaç ile İşlenmesi (TCK 109/5) 707
IV. SUÇUN NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ HALLERİ (TCK 109/4 ve
TCK 109/6) 708
A. Suçun Mağdurun Ekonomik Bakımdan Önemli Bir Kaybına Neden Olması (TCK 109/4) 708
B. Kasten Yaralama Suçunun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hâllerinin Gerçekleşmesi (TCK 109/6) 709
V. HÜRRİYETTEN YOKSUN KILMA SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK (TCK 110) 711
* HÜRRİYETTEN YOKSUN KILMA SUÇLARI İLE İLGİLİ CEZA GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 714
ALTINCI BÖLÜM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI
OLAY 1: Mağdur ifadelerinin CBCA (Criteria–Based Content Analysis) ölçütlerine göre değerlendirilmesi 757
OLAY 2: Okul hizmetlisinin yaşı küçük mağdurlara yönelik eylemi 761
OLAY 3: Mağdurun rehber öğretmenine anlatması üzerine olayın ortaya çıkması 769
OLAY 4: Dernek yöneticisinin deneme süresi içerisinde çalışana yönelik eylemi 774
OLAY 5: Ani ve kesik hareketlerle mağdurun yüzüne ve saçlarına cinsel amaçla dokunma 777
OLAY 6: Mağdurenin, çocukları olmadığı için zaman zaman yanlarında kaldığı annesinin teyzesinin kocası tarafından istismarı 779
OLAY 7: Okul Aile Birliği Tarafından hizmet alımı yolu ile alınmış geçici hizmetli güvenlik görevlisi olarak çalışan sanığın aynı okulda okuyan mağdureye yönelik eylemi 782
OLAY 8: Esnaf olan sanığın iş yerinde, yetiştirme yurdunda büyüyen mağdura yönelik eylemi 786
OLAY 9: Sanığın sulh ceza hakimliğindeki ikrarı ve eyleminin basit cinsel saldırı suçunu değil nitelikli cinsel saldırı suçunu oluşturması 788
OLAY 10: Babanın öz kızlarına yönelik cinsel istismar eylemi 791
OLAY 11: Mağdurun halasının eşinin mağdura yönelik cinsel istismar eylemi 795
OLAY 12: Otobüs muavini sanığın, aynı otobüste annesi ile birlikte seyahat etmekte olan on iki yaşından küçük mağdureye karşı sarkıntılık suretiyle cinsel istismar eylemi 799
OLAY 13: Sanığın eyleminin organ sokmak suretiyle nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüs mü, basit cinsel saldırı suçu mu olduğunun tespiti 801
OLAY 14: Sanığın, mağdurenin kayınbabası olması halinde, sanık hakkında TCK'nın 102/3–c maddesinin uygulanması 806
OLAY 15: Sanığın, mağdurenin öğretmeni olması halinde, sanık hakkında TCK’nın 103/3–d maddesinin uygulanması 808
YEDİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİNDE YARGITAY'IN TEMYİZ İNCELEMESİNİN KAPSAMI VE SINIRLARI
* Bölge Adliye Mahkemelerinin fiilen göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlarda temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerinin bulunmasının zorunlu olup olmadığı ve temyiz sebeplerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, 1412 sayılı CMUK ya da 5271 sayılı CMK'nın hangisinin uygulanacağı 811
SEKİZİNCİ BÖLÜM
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI
OLAY 1: G.B. BAŞVURUSU: Cinsel saldırı ve taciz suçunun işlendiği iddiasıyla Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyet üzerine başlatılan soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkının ihlal edildiği iddiası 831
OLAY 2: G.G.K. BAŞVURUSU: Cinsel saldırı suçunun işlendiği iddiasıyla Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiası 839
OLAY 3: F.G. BAŞVURUSU: Başvurucunun hukuka aykırı olarak cezalandırılması, temyiz incelemesinde duruşma yapılmaması ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası 853
OLAY 4: İ.G. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU: Irza geçme, zorla kaçırıp alıkoyma ve tehdit suçlarından açılan davanın zamanaşımından düşme kararıyla sonuçlanmasının kötü muamele yasağını ihlal ettiği iddiası 858
OLAY 5: M.S. BAŞVURUSU: Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası 866
OLAY 6: A.S.Y. BAŞVURUSU: Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan yapılan kovuşturmanın sonucunda sarkıntılık suçundan karar tesisi ve HAGB kararıyla sonuçlanmasının kötü muamele yasağını ihlal ettiği iddiası 869
DOKUZUNCU BÖLÜM
AVPUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI
OLAY 1: G.U. TÜRKİYE DAVASI: Sömürülme veya istismarla karşı karşıya kalan çocukların özel hassasiyetlerinin göz önünde bulundurularak yargılamaların yapılması ve devletlerin çocuğun ifadesini güvence altına alacak ve koruyacak usul kurallarını getirmesi gerekir. 883
OLAY 2: P. ve S./ POLONYA DAVASI: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesinde düzenlenen özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı, kürtaj hakkı olarak yorumlanamaz ancak, sağlık ve / veya refah nedenleri aranırken kürtaj, kişinin özel hayatına saygı hakkı kapsamındadır. 897
OLAY 3: MAIORANO VE DİĞERLERİ İTALYA DAVASI: Devletin egemenlik alanında bulunan kişilerin yaşamını korumak için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü, suç işlenmesini caydırıcı, etkili ceza kanunu hükümlerini yürürlüğe koymak, bu hükümlerin ihlalini önlemek, suçu bastırmak ve cezalandırmak için adli bir mekanizma kurmak suretiyle yaşama hakkını koruma şeklindeki temel görevinin ötesine geçmektedir 901
OLAY 4: Y./ SLOVENYA DAVASI: Mağdurların cinsel suçlarla ilgili davalarda kişisel bütünlüklerinin korunması ve gayri insani yahut haysiyet kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulmamaları gerekir 908
OLAY 5: O'KEEFFE– İRLANDA DAVASI: Bütün ülkelerde eğitimin Devlet vasıtası ile tek elden yürütülmesi, okullarda çalışan, müdür, öğretmen ve tüm görevlilerin gerekli eğitimi almış, güvenlik soruşturmasından geçirilmiş, öğrenciler için hiç bir tehdit oluşturmayan, geçmişleri de araştırılmış, temiz kişiler arasından seçilmiş olmaları gereklidir 911
OLAY 6: X ve Y HOLLANDA DAVASI: Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının asıl amacı, bireyi kamu yetkililerinin keyfi müdahalelerine karşı korumaktır. Medeni hukuk kurallarına göre sağlanan korumanın yetersiz olduğu durumlarda, etkili caydırıcılığa ceza hukuku hükümleri aracılığıyla ulaşılabilir. 916
OLAY 7: D.P. ve J.C./ BİRLEŞİK KRALLIK DAVASI: Çocukların cinsel istismarı olaylarında, çocukların başvurabileceği etkin bir hukuk yolu ya da tazminata erişim imkanının bulunmaması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlalini oluşturur 917
OLAY 8: M.C./ BULGARİSTAN DAVASI: "Tecavüze direnmeme", "yardım istememe", "razı olmama" hususları, tecavüz ve cinsel tacizin belirlenmesinde esas unsur olarak kabul edilmiş ise; bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen aşağılayıcı muammele yasağının ve 8. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı hakkının ihlalini oluşturur. mağdurun fiziksel olarak direnmediği durumlarda bile Devletlerin, rıza gösterilmeyen cinsel eylemleri soruşturma yükümlülüğü vardır 918
OLAY 9: I.C. v. / ROMANYA DAVASI: Mağdurun fiziksel olarak direnmemesi ya da direnememesi, bu yüzden bedeninde herhangi bir fiziksel şiddet belirtisinin bulunmaması, suçun işlenmediği anlamına gelmez. mağdurun genç yaşı, fiziksel ve psikolojik durumu, birden fazla kişinin istismara katılmış olması dikkate alınmalıdır 919
OLAY 10: P.M./ BULGARİSTAN DAVASI: Tecavüz olayının faillerinin belirlenmiş olmasına rağmen, soruşturmanın 15 yıl sürmesi, şikayete yönelik soruşturmanın etkisiz kalması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ve aşağılayıcı muammele yasağının ihlalini oluşturur 921
OLAY 11: C.A.S. ve C.S./ ROMANYA DAVASI: Tecavüze ilişkin soruşturmanın 5 yıl sürmesi, en sonunda tecavüz eden kişinin beraat etmesi, şikayete yönelik etkin bir soruşturma yürütülmemesi, özel hayat ve aile hayatına yönelik yeterli koruma sağlanamaması Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ve aşağılayıcı muammele yasağı ve 8. maddesinde düzenlenen özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlalini oluşturur 921
OLAY 12: R.I.P. ve D.L.P./ ROMANYA DAVASI: Suçlamaya ilişkin etkin bir soruşturma yürütülmemesi, soruşturmanın çok uzun sürmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ve aşağılayıcı muammele yasağının ihlalini oluşturur 923
OLAY 13: Manuello ve Nevi / İTALYA DAVASI: Çocuğun, babası tarafından istismara uğraması halinde, baba tarafından büyük baba ve büyük annenin çocuk ile görüşmeleri sınırlandırılabilir, fakat arasındaki aile bağlarının korunmasına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Aksi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesinde düzenlenen özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlalini oluşturur 923
OLAY 14: M.G.C./ ROMANYA DAVASI: "Tecavüze razı olmama" tecavüz ve cinsel tacizin belirlenmesinde esas unsur olarak kabul edilmiş ise; bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ya da aşağılayıcı muammele yasağının ve 8. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı hakkının ihlalini oluşturur. Başvuranın küçük yaşının ve savunmasız durumunun, istismara karşı tutumunu etkileyen unsurlar olduğu göz önünde bulundurulmalıdır 924
OLAY 15: SÖDERMAN / İSVEÇ DAVASI: Üvey baba tarafından yapılan gizli kamera kaydı, başvuranın kişisel bütünlüğünü ihlal etmiş olup, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı hakkının ihlali mahiyetindedir 925
OLAY 16: M. ve M. / HIRVATİSTAN DAVASI: Boşanan anne babadan hangisi ile yaşamak istediğine ilişkin isteklerinin gözetilmemesi, birinci başvuran çocuğun ve velayet davasının uzun süreli niteliği, ikinci başvuran annenin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesi kapsamındaki özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlalini oluşturur 926
OLAY 17: W.v. / SLOVENYA DAVASI: Cinsel saldırıya uğranıldığı iddiasıyla şikâyet eden reşit olmayan kişiler açısından devletin sorumluluğu daha geniştir. Bu tür davalar uzun sürmemeli ve tazminat uygun giderimi sağlayacak düzeyde olmalıdır 928
OLAY 18: E.S. ve DİĞERLERİ / SLOVAKYA DAVASI: Şiddet ve cinsel istismara başvuran eş hakkında müşterek mülke, ikametgaha yaklaşmasının engellenmesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Bu tedbirlerin alınmaması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yasağı ve 8. maddesinde düzenlenen özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlali mahiyetindedir 929
OLAY 19: MASLOVA ve NALBANDOV / RUSYA DAVASI: Gözaltında bulunan kimseye karşı, sözleşmenin 3. maddesinde düzenlenen işkence ve insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yasağının ihlali 930
OLAY 20: E. ve DİĞERLERİ / BİRLEŞİK KRALLIK: Üvey çocuklarına karşı cinsel istismarda bulunmaktan mahkum olan sanığın, şartla tahliye olduktan sonra, onlarla birlikte yaşamaya ve cinsel istismar ile şiddet eylemlerini sürdürmeye devam etmesi 931
OLAY 21: Ş.H.H./ TÜRKİYE DAVASI: Başvuruda Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin 35. maddesinin 1. fıkrasındaki altı aylık süre koşuluna uyulmaması 932
OLAY 22: I.G. / MOLDOVA CUMHURİYETİ DAVASI: Soruşturmanın etkin şekilde yürütülmemesi sözleşmenin 3. maddesinde düzenlenen insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yasağının ihlalini oluşturur 934
* AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ 937
ONUNCU BÖLÜM
MAĞDUR İFADELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
* MAĞDUR İFADELERİNİN CBCA KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ (CRİTERİA–BASED CONTENT ANALYSİS) 951
ON BİRİNCİ BÖLÜM
YARGITAY CEZA GENEL KURULUNUN USULE İLİŞKİN KARARLARI
* Yüklenen suçun cezasının alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiriyor ise CMK'nın 150/3. maddesi gereğince sanığa müdafi atanması zorunluluğu 959
* 5271 sayılı CMK’nın 150, 234 ve 239. maddeleri gereğince sanık ve mağdura zorunlu olarak atanan müdafi ve vekil ücretlerinin mahkûmiyet hükümleri ile birlikte yargılama giderlerine dahil edilerek sanıktan tahsiline karar verilmesinin mümkün olup olmadığı 960
* Akıl hastalığı nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilen sanığa CMK'nın 150/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu müdafi ücretinin, yargılama gideri olarak yükletilip yükletilemeyeceği 961
* Sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının TCK’nın 51. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verilirken gösterilen gerekçenin CMK’nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilirken gösterilen gerekçe ile çelişip çelişmediği 961
* Denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi nedeniyle CMK’nın 231/11. maddesi uyarınca açıklanan yerel mahkeme hükmünün Anayasa’nın 141 ve 5271 sayılı CMK’nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediği 962
* Sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlemesi nedeniyle yapılan ihbar üzerine açılan duruşmadan haberdar edilmeyen ve yokluğunda hüküm kurulan katılan vekiline gerekçeli karar tebliği sağlanmadan temyiz incelemesi yapılmasının mümkün olup olmadığı 964
* Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yapılan itiraz üzerine, itiraz merciinin yapacağı şekli denetim dışında esas bakımından da (suçun sübutu, nitelendirilmesi vb. konularda) değerlendirme yapıp yapamayacağı 965
* CMK'nın 231. maddesi uyarınca hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanığın, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi hâlinde önceki hükümlerin aynen açıklanması gerekip gerekmediği 966
* Sanık müdafisinin mazereti hakkında bir karar verilmeden ve teşebbüs aşamasında kalmış yağma suçundan yargılanan sanık hakkında müdafisi hazır bulundurulmadan hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı 967
* Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) Sisteminden alınan güncel nüfus kaydında, sanığın temyiz aşamasında öldüğü bilgisine yer verilmesi karşısında, bu hususun mahallinde araştırılmasının gerekli olup olmadığı 968
* İştirak hâlinde işlenen suçlarda, ortaklardan birisinin savunmasının alınmasının dava zamanaşımının kesilmesi yönünden diğer ortakları da etkileyip etkilemeyeceği 969
* Sanığın hazır bulunduğu oturumda son söz sanığa verilmeden hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı 969
* Sanığın hazır bulunduğu oturumda hükümden önceki son sözün sanığa değil de sanık müdafisine verilmiş olmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı 970
* Aleyhe olan bozma kararına karşı sanıkların beyanı alınmadan direnme kararı verilip verilemeyeceği 971
* Bozma ilamı ve duruşma günü sanıklara tebliğ olunmadan direnme kararı verilmesinin savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı 973
* Başka suçtan ceza infaz kurumunda bulunduğu anlaşılan sanığın Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturuma getirtilmeden karar verilmesinin savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı, 975
* Yerel mahkeme kararının "yeni hüküm" niteliğinde olup olmadığı ve incelemenin Özel Daire tarafından mı, Ceza Genel Kurulu tarafından mı yapılması gerektiği 975
* Yerel Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılama sonucunda, direnme nedenleri gösterilmeden ve bozmaya niçin uyulmadığı açıklanmadan, ilk hükümdeki gerekçenin tekrarlanması suretiyle direnme kararı verilip verilemeyeceği 977
* Direnme kararı veren yerel mahkemenin hüküm fıkrasını yeniden kurma zorunluluğunun bulunup bulunmadığı, 977
* Suç tarihinde 15–18 yaş grubunda bulunan sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının, TCK'nın 50/3. maddesi uyarınca aynı maddenin birinci fıkrasında sayılan seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olup olmadığı 979
* Şikâyete tabi olan suçlarda kovuşturma aşamasında katılanın şikâyetinden vazgeçmesi üzerine sanığın vazgeçmeyi kabul etmemesi durumunda sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilip verilmeyeceği 979
* Şikayetten vazgeçmenin, onu kabul etmeyen sanığı etkilememesi, bu kuralın ihlalinin C.Savcısına hükme karşı bundan dolayı sanık aleyhine temyiz yoluna başvurma hak ve yetkisi vermemesi 980
* Sanığın 22.06.2018 tarihli dilekçesi ile temyizden feragat ettiğinin anlaşılması karşısında, sanık müdafisinin 01.06.2018 tarihli dilekçesine dayanılarak temyiz incelemesi yapılıp yapılamayacağı ve temyizden feragatten dönülmesinin mümkün olup olmadığı 982
* TCK'nın 51. maddesine göre ertelenmiş üç ayrı 1 yıl 8 ay hapis cezasının mı yoksa erteli olmayan 2 yıl 1 ay hapis cezasının mı sanık lehine olduğu 982
* CMK’nın 308. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının sanık lehine itirazda bulunması hâlinde süre aranmayacağına ilişkin hükmün 466 sayılı Kanun uyarınca tazminat istemine ilişkin davalarda uygulanıp uygulanmayacağı 983
* Kesinleşmiş mahkûmiyet hükmünün infazı aşamasında tekerrüre esas alınan ilamın kesinleşmediği anlaşılırsa Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bundan dolayı itiraz yoluna başvurmasının mümkün olup olmadığı 984
* Sanık hakkındaki davaya katılma istemi reddedilen şahsa gerekçeli kararın tebliğinin gerekip gerekmediği 984
* Katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan zarar görenin davadan haberdar edilmemesi ve yokluğunda hüküm kurulması hâlinde, gerekçeli kararın tebliği sağlanmadan temyiz incelemesi yapılmasının mümkün olup olmadığı 985
* İlk hükmü temyiz etmeyen sanığın inceleme dışı diğer sanığın temyizi üzerine hükmün lehe bozulmasının ardından, sirayet nedeniyle hakkında kurulan ikinci hükmü temyiz etmesinin olanaklı olup olmadığı 986
* 15–18 yaş grubu içerisinde olan sanık hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35/1. maddesi uyarınca sosyal inceleme raporu alınmasının, sosyal inceleme raporu alınmaması hâlinde ise bunun gerekçesinin kararda gösterilmesinin zorunlu olup olmadığı, bu eksikliklerin tek başına bozma nedeni yapılıp yapılamayacağı 987
* Seçimlik olarak hapis cezası ile birlikte adli para cezasının da öngörüldüğü suçlarda sanık hakkında hapis cezası alt sınırdan verilirken, gün adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesinin mümkün olup olmadığı 988
* Hükümde gösterilen kanun yolu bildiriminin eksik ve yanıltıcı nitelikte olup olmadığı ve buna bağlı olarak temyiz isteminin süresinde yapılıp yapılmadığı 988
* Sanıkların bir kısım suçlardan mahkûmiyetlerine, bir kısım suçlardan beraatlerine karar verilmesi halinde, beraat hükümlerinden dolayı avukatlık ücretine hükmedilip hükmedilemeyeceği 990
* 20.07.2016 tarihinden önce doğrudan hükmedilen kesin nitelikteki adli para cezalarının tekerrüre esas alınıp alınamayacağı 990
* Alt sınırı 5 yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda sanığın savunmasının istinabe yolu ile alınıp alınamayacağı 991
* Alt sınırı beş yıl hapis cezasını gerektiren suçlarda sanığın savunmasının SEGBİS (ses ve görüntü bilişim sistemi) ile alınmasının savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığı 992
* Duruşmada hazır bulunan sanık ve müdafiinden katılma istemi konusunda görüş alınmadan şikâyetçinin davaya katılmasına karar verilmesinin ve bu hususun temyiz incelemesi aşamasında dosyanın esasına girilmeden bozma nedeni yapılmasının isabetli olup olmadığı 993
* Suç tarihinde 11 yaşının içinde bulunan mağdureye CMK’nın 234/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu vekil ile mağdurenin kanuni temsilcisinin katılma konusunda iradelerinin çelişmesi halinde hangisinin iradesine üstünlük tanınacağı. 993
* Akıl hastası olan mağdureye CMK’nın 234/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu vekil ile mağdurenin kanuni temsilcisinin iradelerinin çelişmesi halinde hangisinin iradesine üstünlük tanınacağı. 996
* Kovuşturma aşamasında onbeş yaşını tamamlamayan mağdureye CMK’nın 234/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu vekil ile mağdurenin kanuni temsilcisinin katılma konusunda iradelerinin çelişmesi hâlinde hangisinin iradesine üstünlük tanınacağı. 997
* TCK'nın 62/1. maddesinin TCK'nın 61/7. maddesinden önce uygulanması 997
Kaynakça 999
Kavram Dizini 1003 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
