|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
ÖNSÖZ 7
TEŞEKKÜR 9
EDİTORYAL NOT 11
İÇİNDEKİLER 13
BÖLÜM 1
GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR
Örnek Vaka (Eğitim Amaçlı Kurgusal Vaka): Küllerden Doğan Kimlik 21
Örnek Vaka: 2004 Hint Okyanusu Tsunamisi Sonrası Dental Kimliklendirme
Çalışmaları 23
1.1. Adli Odontolojinin Tanımı 24
1.2. Adli Odontolojinin Kapsamı ve Kullanım Alanları 25
1.3. Adli Odontolojinin Adli Bilimler İçindeki Yeri 28
Örnek Vaka: İleri Derecede Karbonize Kalıntılarda Dental Kimliklendirme – Texas
Vakası 29
1.4. Adli Odontolojinin Tarihçesi 31
1.5. Adli Odontolojinin Psikolojik ve Sosyal Boyutları 33
1.6. Sonuç ve Genel Değerlendirme 35
BÖLÜM 2
DİŞ ANATOMİSİ, MORFOLOJİSİ VE ADLİ ÖNEMİ
2.1. Dişin Anatomik Yapısı 38
2.2. Süt Dişleri ve Daimi Dişler 40
2.3. Karma Dentisyon (Dişlenme) Dönemi ve Adli Önemi 42
2.4. Diş Morfolojisi ve Yüzeyler 44
2.5. Diş Morfolojisinde Bireysel Farklılıklar ve Adli Önemi 45
2.5.1. Adli Odontolojide Çene Yapısı ve Kafatası ile İlişkisinin
Değerlendirilmesi 46
2.5.2. Adli Odontolojide Yaşa Bağlı Dental Değişimlerin Analizi 49
2.6. Adli Odontolojide Tanımlamada Kullanılan Dental Özellikler 51
2.7. Sonuç ve Genel Değerlendirme 53
BÖLÜM 3
ADLİ ODONTOLOJİDE DELİL YÖNETİMİ VE ANALİZ SÜRECİ
3.1. Adli Odontolojik Delil Yönetimi 56
3.2 Olay Yeri İncelemesi Kapsamında Dental Delillerin Tanımlanması ve
Toplanması 57
Örnek Vaka: Suda Uzun Süre Kalmış Kalıntılarda Dental Delilin Belirleyici Rolü 60
3.3. Dental Delillerin Muhafazası, Zincirleme Kayıt ve Kritik Hatalar 62
Örnek Vaka: Delil Muhafaza Hatasına Bağlı Yanlış Yönlendirme
(Adam Scott Vakası) 65
Örnek Vaka: Delil Karışmasına Bağlı Yanlış Kimliklendirme Riski –
Ormanlık Alan Vakası 66
3.4. Dental Delillerin Laboratuvar İnceleme Süreci 68
3.5. Dental Delillerde Kayıt ve Dokümantasyon 69
Örnek Vaka: Dokümantasyon Hatasına Bağlı Yanlış Kimliklendirme –
Mayfield Vakası 72
3.6. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 73
BÖLÜM 4
ADLİ ODONTOLOJİDE KİMLİKLENDİRME SÜRECİ VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ
Örnek Vaka: Dental Kayıtlar ile Kimliklendirme – Joseph Warren Vakası 77
Örnek Vaka: Kitlesel Felaketlerde Dental Kimliklendirme – Marmara Depremi 78
Örnek Vaka: Josef Mengele’nin Kimliğinin Dental Bulgularla Doğrulanması (1985,
Brezilya) 79
Örnek Vaka: Gömülü ve İleri Derecede Çürümüş Bir İskeletin Dental Verilerle
Kimliklendirilmesi 80
4.1. Ante–mortem ve Post–mortem Veriler: Karşılaştırmalı Analizin Temel Yapısı 81
Örnek Vaka: Dişler Gerçeği Haykırdı Postmortem Yaş Tahmininde Dental Kanıtlar 83
4.2. Karşılaştırmalı Dental Analiz: Adım Adım Metodoloji 85
4.3. Kimliklendirme (Identification): Adli Odontolojinin Merkezindeki
Karar Süreci 88
4.4. Dental Profil Oluşturma (Dental Profiling) 90
4.5. Odontogram (Diş Haritalama): Verinin Sistematik Temsili 92
4.6. Restoratif ve Prostetik Bulguların Adli Kimliklendirmedeki Rolü 94
4.6.1. Restoratif ve Prostetik Bulguların Sınıflandırılması 97
4.7. Kimliklendirme Sonuç Kategorileri ve Bilimsel–Hukuki Değerlendirme 99
4.8. Hata, Belirsizlik ve Yanlış Kimliklendirme Riskleri 101
Vaka Örneği: Belirsizlik ve Gecikmiş Kimliklendirme – John List Vakası 103
4.9. Adli Odontolojide Standardizasyon, Uluslararası Standartlar ve Rehberler 105
4.10. Raporlama ve Bilirkişilik (Reporting and Expert Witnessing) 107
Vaka Örneği: Bilirkişi İfadesindeki Belirsizliğin Adli Sürece Etkisi 109
4.11. Sonuç ve Genel Değerlendirme 111
BÖLÜM 5
FDI DİŞ NUMARALANDIRMA SİSTEMİ
5.1. Sistem Mantığı ve Yapısı 115
5.2. FDI Sisteminin Uygulanması (Pratik Kullanım) 116
5.2.1. Odontogram Üzerinde Gösterim ve Uygulama 118
5.3. FDI Sistemine Göre Dişlerin Numaralandırılması (Bütüncül Bakış) 121
5.3.1. Daimi Dişlerde Numaralandırma Mantığı 122
5.3.2. Süt Dişlerinde Numaralandırma Mantığı 125
5.3.3. Daimi ve Süt Dişleri Arasındaki Temel Ayrım 128
ÖrnekVaka: Karma Dişlenme Döneminde Yapılan Kritik Hata 130
Örnek Vaka: Sağ–Sol Karışıklığına Bağlı Yanlış Dışlama Riski 131
5.4. FDI Sisteminin Gücü ve Sınırlılıkları 132
5.5. FDI Sisteminde Yapılan Yaygın Hatalar 134
Vaka Örneği: Yanlış Diş Tanımlamasına Bağlı Hatalı Çekim 137
Örnek Vaka: Yanlış Numaralandırmanın Kimliklendirme Sürecini Saptırması 138
ÖrnekVaka: Dental Profil ile DNA Çatışması ve Kimliklendirme Krizi 139
5.6. FDI ve Diğer Diş Numaralandırma Sistemlerinin Karşılaştırılması 141
Örnek Vaka: UL6 Yanılgısı 144
5.7. Adli Odontolojide FDI Sisteminin Önemi 145
5.8. Sonuç ve Genel Değerlendirme 147
BÖLÜM 6
ISIRIK İZİ ANALİZİ (BİTE MARK ANALYSİS)
6.1. Isırık İzi Nedir ve Nasıl Oluşur? 150
6.2. Isırık İzinin Morfolojik Özellikleri 152
6.3. Isırık İzi Analiz Süreci: Adım Adım Metodoloji 154
6.4. Isırık İzlerinin Belgelendirilmesi ve Ölçüm Teknikleri 156
Çocuk İstismarı Vakalarında Isırık İzi Analizi 159
6.5. Isırık İzi Analizine Yönelik Tartışmalar ve Bilimsel Eleştiriler 161
Örnek Vaka: Adli Odontolojinin En Tartışmalı Zaferi: Ted Bundy Vakası 164
Örnek Vaka: Isırık İzlerinin Tanıklığı: Peter Kürten Vakası 165
Türkiye’den Bir Vaka: Uygunsuz Materyal Kullanımına Bağlı Kimliklendirme Sorunu 167
Örnek Vaka: Yanlış Mahkûmiyetler ve Bilimsel Yüzleşme 169
6.6. Modern Yaklaşımlar ve Öneriler: Isırık İzi Analizinin Yeniden
Konumlandırılması 171
6.6. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 173
BÖLÜM 7
YAŞ TAYİNİ (AGE ESTIMATION IN FORENSIC ODONTOLOGY)
7.1. Yaş Tayininin Önemi ve Temel Prensipleri 176
7.2. Diş Gelişimi ve Yaş Tayininin Biyolojik Temeli 178
7.2.1. Çocuklarda Yaş Tayini 180
7.2.2. Erişkinlerde Yaş Tahmini Yöntemleri 182
7.3. Radyolojik Yöntemler 184
7.4. Histolojik ve Mikroskobik Yöntemler 186
7.5. Biyokimyasal Yöntemler 188
7.6. Güncel ve Gelişmekte Olan Yaş Tayini Yöntemleri 190
7.7. Yöntemlerin Karşılaştırılması ve Güvenilirlik 192
7.7. Yaş Tayininin Adli ve Hukuki Boyutu 195
7.9. Hata Kaynakları ve Etik Boyut 197
Örnek Vaka: 18 Yaş Sınırında Bir Sığınmacı ve Yaş Tayininin Belirleyici Rolü 200
Örnek Vaka: Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesinde Yaş Tayini ve Sınırda Bir Karar 201
Örnek Vaka: Yanlış Yaş Tayini ve Yanlış Hukuki Statü – Bir Mülteci Vakası 203
Örnek Vaka: Yanlış Yaş Tayinine Bağlı Hatalı Mahkûmiyet ve Hapis Süreci 204
7.10. Genel Değerlendirme ve Bölümün Kapanışı 206
BÖLÜM 8
TRAVMA VE ADLİ DEĞERLENDİRME
8.1. Diş ve Çene Travmaları 210
8.2. Fiziksel Şiddet Vakalarında Dental Bulgular 213
8.3. Çocuk İstismarı ve İhmal: Dental Bulgular ve Adli Raporlama 216
Örnek Vaka: Diş ve Çene Travması, Travmanın Mekanizmasının Analizi 218
Örnek Vaka: Çocuk İstismarı – Sessiz Bulguların Önemi 219
Örnek Vaka: Dental İhmal – Göz Ardı Edilen Kronik Süreç 220
8.4. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 221
BÖLÜM 9
KİTLESEL FELAKETLERDE ADLİ ODONTOLOJİ
Örnek Vaka: Haiti Depremi ve Adli Odontolojinin Rolü 226
9.1. Afet Kurbanlarının Kimliklendirilmesi 229
9.2. DVI Süreçleri (Disaster Victim Identification) 231
9.3. Ekip Çalışması ve Organizasyon 233
9.4. Kitlesel Felaketlerde Adli Odontolojinin Rolü 235
9.5. Kitlesel Felaketlerde Kimliklendirme: Gerçek Vakalar Üzerinden
Değerlendirme 237
Örnek Vaka: Tenerife Uçak Kazası (1977) – Kitlesel Felaketlerde Dental
Kimliklendirme 238
Örnek Vaka: Air France 447 Kazası (2009) – Çevresel Koşullarda Dental Dayanıklılık 239
Örnek Vaka: Balkan Savaşları Sonrası Kimliklendirme (1990’lar) – Çoklu Yöntem
Yaklaşımı ve Dental Verilerin Rolü 242
9.6. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 243
BÖLÜM 10
ADLİ ODONTOLOJİDE DNA ANALİZİ VE DİŞLERİN ROLÜ
10.1. DNA’nın Adli Bilimlerdeki Yeri ve Evrimi 246
10.2. Dişlerin DNA Kaynağı Olarak Biyolojik Üstünlüğü 248
10.3. Dişten DNA Elde Etme Teknikleri 250
10.4. DNA Analiz Yöntemleri ve Adli Uygulamadaki Yeri 253
10.5. DNA Analizinin Adli Değeri ve Sınırlılıkları 255
Örnek Vaka11 Eylül Saldırıları Sonrası Dental ve Genetik Analizin Rolü 257
10.6. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 258
BÖLÜM 11
ADLİ RAPORLAMA VE BİLİRKİŞİLİK
11.1. Adli Raporun Yapısı ve Yazım İlkeleri 262
11.2. Bilirkişilik ve Mahkemede Uzman Rolü 264
11.3. Adli Raporlarda Yapılan Yaygın Hatalar ve Eleştirel Değerlendirme 266
Örnek Vaka: Yanlış Yorumlanan Dental Bulgular ve Hatalı Raporlama 268
Örnek Vaka: Eksik Yöntem Tanımı ve Raporun Geçersizliği 269
Örnek Vaka: Bilirkişinin Uzmanlık Sınırlarını Aşması 270
11.4. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 271
BÖLÜM 12
ADLİ ODONTOLOJİDE ETİK, MESLEKİ SORUMLULUK VE BİLİMSEL GÜVENİLİRLİK
12.1. Etik Temelde Sorumluluk 275
12.2. Gizlilik, Veri Koruma ve Güvenilirlik 277
12.3. Bilimsel Dürüstlük ve Objektiflik 278
12.4. Yanlış Uygulamaların Sonuçları 280
12.5. Etik Karar Verme ve Profesyonel Duruş 282
12.6. Sonuç ve Bölüm Değerlendirmesi 284
BÖLÜM 13
GÜNCEL TEKNOLOJİLER VE GELECEK PERSPEKTİFİ
13.1. Dijital Odontoloji ve Adli Uygulamalar 289
13.2. Yapay Zekâ ve Veri Analizi 291
13.4. DNA Teknolojilerindeki Gelişmeler ve Entegrasyon 295
13.5. Gelecek Perspektifi: Disiplinlerarası Entegrasyon ve Dönüşüm 297
13.6. Sonuç ve Genel Değerlendirme 299
SON SÖZ 301
TERİMLER SÖZLÜĞÜ 303
SÖZLÜK ÖNSÖZÜ – NASIL KULLANILMALI? 303
KAYNAKÇA 333 |