|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
11. Baskı’ya Sunuş 5
§1. HUKUK KAVRAMI VE
MEDENÎ HUKUK KAVRAMI VE TERİMİ
I. Hukuk Kavramı ve İnsan 13
II. Hukuk Bilgisi ve Uygulamasının Alt Dalları 17
1. Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Ayırımı 17
III. Usûl Hukuku Alanı 20
IV. İcra ve İnfaz Alanı 23
V. Uluslararası Hukuk Alanı 23
VI. Hukuk Tarihi ve Hukuk Toplumbilimi 24
VII. Hukuk Felsefesi 24
VIII. Karşılaştırmalı (Mukayeseli) Hukuk 25
IX. Medenî Hukuk Teriminin Doğuşu 26
§2. “TÜRK MEDENÎ HUKUKU’NUN OLUŞUMU SÜRECİ
I. Genel Açıklama 27
II. Batı Hukuku İçinde İsviçre Medenî Hukuku’nun Gelişim Süreci 28
III. Türkiye’de İsviçre Medenî Hukuku’ndan İktibas ile Sonuçlanan Gelişim Süreci 33
§3. HUKUKUN KAYNAKLARINA GENEL BAKIŞ
I. Hukuk Kaynağı Kavramı 44
II. Tabiî Hukuk; Yürürlükteki Hukuk’un Kaynağı mıdır? 46
III. Yazılı Olmayan Hukuk Kaynakları Arasında Tabiî Hukuk İlkeleri Gibi Bağlayıcı Nitelikte Başka Kurallar da Var Mıdır? 50
IV. Yürürlükteki Hukuk’un Kaynaklarının Sınıflandırılması 54
§4. YAZILI HUKUK KAYNAKLARI
I. Genel Bakış 55
II. Anayasa 56
III. Milletlerarası Andlaşmalar 57
IV. Anayasa’ya Aykırılığı İleri Sürülemeyecek Olan Kanunlar (Anayasa m.174) 58
1. İnkılap Kanunları 58
2. İnkılâp Kanunları Konumuna Yükseltilen “Geçici Madde” Kanunları (Artık bu konumda değildirler) 59
V. Diğer Kanunlar ve Genel Olarak Kanunların Özellikleri 59
VI. Kanun Kuralları Arasında Yürürlük Kaynağı Olma Niteliği Bakımından Farklılıklar 64
1. Genel Açıklama 64
2. Emredici Kanun Kuralları 66
3. Yedek Kanun Kuralları 68
VII. Kanun Kurallarının Zaman ve Yer Bakımından Uygulanması 70
1. Yer Bakımından Uygulama 70
2. Zaman Bakımından Uygulanma 71
VIII. Kanun Hükmünde Kararnameler (Eski Hukuk) 73
IX. Kanundan Sonra Gelen Yazılı hukuk Kaynakları 74
§5. YAZILI OLMAYAN VE TAMAMLAYICI HUKUK KAYNAĞI:
ÖRF VE ÂDET HUKUKU
I. Örf ve Âdet Hukuku’nun Yazılı ve Yazılı Olmayan Emredici Kurallar Karşısındaki Konumu 79
II. Hukukî Törelerin Nitelikleri ve Görevi 81
1. Hukukî Töre Kuralları 81
2. Hukukî Töre Kurallarının (Örf ve Adet Hukuku) Görevi 82
§6. YARDIMCI YÜRÜRLÜK KAYNAKLARI
I. Yargı Kararları (Mahkeme İçtihatları) 85
II. İlmî İçtihatlar (Öğreti, doktrin, bilimsel görüş) 86
§7. YORUM, TAKDİR YETKİSİ VE
KANUN BOŞLUĞUNUN DOLDURULMASI
I. Genel Açıklama 88
1. Yorum 88
2. Takdir Yetkisi 90
3. Kanun Boşluğu ve Hâkimin Kanun Boşluğunu Doldurma Yetkisi 91
II. Medenî Hukuk’ta Yorum 92
1. “Lafzî (Söyleme göre) Yorum” ve “Amaca Göre Yorum” (gaî tefsîr) Ayırımı ve Amaca Göre Yorumun Önceliği 92
2. Amaca Göre Yorum (Gaî tefsir) Çerçevesinde Başvurulacak Alt Yöntem İlkeleri 93
a. Amacın Belirlenmesinde Ve Gösterilmesinde Hazırlık Çalışmalarından Yararlanma 93
b. Bir Kanun Kuralının Söylemi Yeterli Değilse, Amaca Göre “Daraltıcı” veya “Genişletici” Yoruma Başvurulması 93
c. Genişletici veya Daraltıcı Yoruma Tâbi Tutulacak Bir Kural Dahî Yok İse, Kanununu Tümünden Çıkan Anlam (Tmk 1: Kanunun Özü: Önceki Medenî Kanun’da: Ruhu) Göz Önünde Tutularak, Bir Kuralın “Kıyasen” Uygulanması 98
d. Kıyası Destekleyen Evleviyyet Delili (A fortiori, Yeğlikle Uygulama) 101
e. Argumentum e Contrario: Mefhumi Muhalefet (Karşıt Anlam) Delili 101
III. Hâkimin Takdir Yetkisi 103
IV. Kural Koyma (Boşluk Doldurma) Yetkisi 105
1. Kanun Boşluğu Kavramı 106
a. Menfî Çözüm 106
b. Açık Boşluk 106
c. Örtülü Boşluk 108
d. Gerçek Olmayan Boşluk 111
2. Boşluk Nasıl Doldurulur? 114
a. Gerçek (Praeter legem) Boşluk 114
§8. MEDENÎ HUKUK’UN TEMEL KAVRAMLARINA
GENEL BAKIŞ
I. Giriş Açıklamaları 122
II. Temel Kavramlar Hakkında Kısa Bilgi ve Tanımlamalar 123
1. Hak 123
2. Hak Sahibi (Kişi) 124
§9. HAKLARIN TÜRLERİ VE
SINIFLANDIRILMALARI
I. Genel Açıklama 125
II. Birincil Malvarlığı Hakları 126
1. Malvarlığı Mutlak Hakları: 126
a. Aynî Haklar 128
2. Malvarlığı Nisbî Hakları 134
III. Birincil (talep doğuran) Kişivarlığı Hakları 139
1. Kişivarlığı Mutlak Hakları 139
2. Kişivarlığı Alanında Nisbî Nitelikte Ödevler 139
IV. Genel Olarak İkincil (Tali) Haklar 140
V. Bağımlı Haklar: 146
VI. Kişilik İşlemi Haklarının (Şahsa Sıkıca Bağlı Hak, Münhasıran Şahsa Bağlı Hak) Nitelik ve Özellikleri 151
§10. HUKUKÎ MUAMELE KURAMINA GENEL BAKIŞ
I. Hukukî Olaylar İçinde Hukukî Muamelenin Yeri 153
II. Taraf Kavramı Açısından Hukukî Muamelelerin Sınıflandırılması 154
1. Genel Açıklama 154
2. Tek Taraflı Hukukî Muamele 154
3. Toplu Hukukî Muameleler 155
4. Çok Taraflı Hukukî Muamele: Sözleşme 155
III. Hukukî Muamelelerin Nitelikleri Yönünden Sınıflandırılması 156
1. Ölüme Bağlı “Tasarruf”lar 156
2. Kişivarlığı Alanı Sözleşme ve İşlemleri 157
3. Tüzel Kişilik İşlemleri 157
4. Malvarlığı Alanı İşlemleri 157
IV. Hukukî Muamelenin Unsurları ve Geçerlik Şartları 163
1. İrade Unsuru 163
2. İrade Bozuklukları (İrade Fesadı) 164
3. Yöneltilmesi (Varması) Gerekli İrade Beyanının Yöneltilmemesi 165
4. Hukukî Muamelede Ehliyet Unsuru 167
5. Hukukî Muamelede “Konu” Unsuru 169
6. Hukukî Muamelede Şekil Unsuru 170
V. Hukukî Muamelelerde Geçersizlik 172
1. Genel Açıklama 172
2. Geçersizlik Yaptırımları 172
VI. Çevirme (Conversion, Konversion) (Eski Terim: Tahvil) 176
VII. Kazandırıcı İş lemlerde “Sebep” (Kazandırma Sebebi Kavramı ve Borçlanma İşlemi ile Harcama İşlemi Arasında “Sebebe Bağlılık İllîlik)” veya “Soyutluk” İlişkisi 176
1. Kazandırma Sebebi 176
VIII. Borçlanma ve Tasarruf (Harcama) İşlemleri İlişkisi 177
§11. DAVA VE SAVUNMALARA GENEL VE KISA BİR BAKIŞ
I. Genel Açıklama 179
II. Özel Hukukta Dava Türleri 179
III. Savunmalara Genel Bakış 180
IV. İsbat (Kanıtlama) 181
V. İsbat Yükünün Yer Değiştirmesi 181
§12. HAKLARIN KAZANILMASI VE
KAYBI KONUSUNA GENEL BAKIŞ
I. Hakların Kazanılması 183
II. Hakların Kaybı 184
§13. İYİ NİYET VE SONUÇLARI
I. Genel Açıklama 185
II. TMK 3 Anlamında “İyi Niyet” 185
III. İyi Niyetin Tanımı 186
IV. İyi Niyetin Sonuçları 187
§14A. HAKKANİYET İLKESİ 191
§14B. DÜRÜSTLÜK İLKESİ VE
HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI
I. Dürüstlük İlkesi (TMK 2/1) 192
II. TMK 2/1 Kuralının (Dürüstlük İlkesi) Uygulama Alanı 192
1. Hukukî Muameleler Alanı 192
2. Kanun Alanı 195
III. TMK 2/2’deki “Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı” İlkesinin Uygulama Alanı 195
1. Yararsız ve Başkasına Zarar Verici Kullanma: 195
2. Çelişkili Davranış (Venire Contra Factum Proprium) Yasağı 196
3. TMK 2/2 Yasak Kuralının Özel Uygulama Örnekleri 196
Sonsöz (İlk Basının Önsözü) 197 |