|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Teşekkür 5
Kısaltmalar 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
BAŞKASI LEHİNE SİGORTAYA İLİŞKİN GENEL ESASLAR
§ 1. TERMİNOLOJİ 19
§ 2. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN TANIMI 21
§ 3. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN UNSURLARI 24
I. Başkasının Menfaatinin Sigortalanması 24
A. Genel Olarak Sigorta Hukukunda Menfaat 24
B. Başkası Lehine Sigortada Menfaat 28
II. Sigorta Ettirenin Kendi Adına Sigortalı Lehine Sigorta Sözleşmesi Yapması ve Başkası Lehine Sigorta Karinesi 32
§ 4. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN HUKUKİ DÜZENLEMELER KAPSAMINDA TARİHSEL GELİŞİMİ 36
I. Alman Hukukunda Başkası Lehine Sigortanın Tarihsel Gelişimi 38
A. 1794 Tarihli Prusya Genel Eyalet Kanunu 38
B. 1861 Tarihli Alman Umumi Ticaret Kanunu ve 1900 Tarihli Ticaret Kanunu 39
C. 1908 Tarihli Alman Sigorta Sözleşmeleri Kanunu 41
D. 2008 Tarihli Alman Sigorta Sözleşmeleri Kanunu 44
II. Avrupa Sigorta Sözleşmesi Hukuku İlkelerinde Başkası Lehine Sigorta 56
III. Türk Hukukunda Başkası Lehine Sigortanın Tarihsel Gelişimi 61
A. 1929 Tarihli Deniz Ticaret Kanunu 61
B. 1956 Tarihli Türk Ticaret Kanunu 66
C. 2011 Tarihli Türk Ticaret Kanunu 75
§ 5. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN TARAFLARI VE İLGİLİSİ 78
I. Tarafları 79
A. Sigortacı 79
B. Sigorta Ettiren 81
II. İlgilisi / Sigortalı (Menfaati Sigorta Ettirilen Kişi) 82
§ 6. HUKUKİ NİTELİĞİ 86
I. Başkası Lehine Sigortanın Hukuki Niteliğine İlişkin Olarak Ortaya Atılan Teoriler 87
A. Kendine Özgü Sözleşme Teorisi 87
B. Temsil Teorisi 88
1. Doğrudan Temsil 88
2. Dolaylı Temsil 89
C. Komisyon İlişkisi Teorisi 92
D. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme Teorisi 93
1. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Geçerlilik Şartları 96
2. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Çeşitleri 98
a. Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme 98
b. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme 99
E. Güven İlişkisi Teorisi 103
II. Günümüzde Kabul Edilen Görüş ve Değerlendirme 104
§ 7. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN FAYDALARI VE SAKINCALARI 111
I. Başkası Lehine Sigortanın Faydaları 112
II. Başkası Lehine Sigortanın Sakıncaları 115
§ 8. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN BENZER KAVRAMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 116
I. Başkası Nam ve Hesabına Sigorta–Temsilen Sigorta 116
II. Kimin Olacaksa Onun Lehine Sigorta 121
İKİNCİ BÖLÜM
BAŞKASI LEHİNE SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI, HÜKÜM VE SONUÇLARI
§ 9. BAŞKASI LEHİNE SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN KURULUŞU VE SİGORTALIYA İLİŞKİN ESASLAR 127
I. Tarafların Anlaşması 128
II. Sigortalının Belirlenebilir Olması 130
III. Sigortalının Rızası/Onayının Gerekli Olup Olmadığı Sorunu 131
IV. Başkası Lehine Sigortada Riziko 134
§ 10. BAŞKASI LEHİNE SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HAKLAR, BORÇLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER 136
I. Başkası Lehine Sigortada Haklar 138
A. Sigorta Ettiren ve Sigortalının Haklarına İlişkin Genel Esaslar 138
B. Hak Sahipliği ve Tasarruf Yetkisi Ayrımı 138
1. Hak Sahipliği 140
2. Tasarruf Yetkisi 145
a. Tasarruf Yetkisinin Hukuki Niteliği 150
b. Tasarruf Yetkisi Bağlamında Hakların Kapsamı 151
3. Tasarruf Yetkisine İlişkin İstisnalar 151
C. Sigortalının, Sigorta Ettirenin ve Sigortacının Hakları 153
1. Sigortalının Haklarına Genel Bakış 154
2. Sözleşme Yapma Yetkisi 158
3. Sigorta Tazminatını Talep ve Dava Etme Hakkı 161
4. Sözleşme Kapsamındaki Taleplere İlişkin Tasarruf Yetkisi 171
a. Çelişkili Tasarruflar 172
b. Tasarruf Yetkisi Kapsamında Sigorta Tazminatından Feragat 173
ba. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce Feragat 173
bb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Feragat 174
5. Sigorta Poliçesi Verilmesini Talep Etme Hakkı 176
6. Sigortacının Hakları 179
II. Sigortalı ile Sigorta Ettiren Arasındaki İç İlişki 187
A. Genel Esaslar 187
B. İç İlişkide Tarafların Hak ve Yükümlülükleri 191
1. Sigorta Ettirenin Sigortalıya Karşı Hakları 192
a. Sigorta Primlerini Talep Hakkı 192
b. Sigorta Ettirenin Sigortalıya Karşı Talepleri Açısından Hapis ve Rüçhan Hakkı 192
2. Sigorta Ettirenin Sigortalıya Karşı Yükümlülükleri 195
3. Sigortalının Sigorta Ettirene Karşı Hakları 198
a. Sigortalının Sigorta Ettirenden Sigorta Poliçesinin Verilmesini Talep Hakkı 198
b. Sigortalının Tahsil Edilmiş Sigorta Tazminatı İçin Sigorta Ettirene Karşı Talebi 200
III. Başkası Lehine Sigortada Borç ve Yükümlülükler 202
A. Sigorta Ettirenin ve Sigortalının Yükümlülükleri 202
1. Prim Ödeme Borcu 203
a. Sigorta Priminin Ödeme Yeri 205
b. Sigorta Primlerinin Ödenmemesi Durumunda Temerrüt 206
c. Menfaat Eksikliği Durumunda Prim Ödeme Borcu 207
d. Prim Ödeme Borcunda Sigortalının Durumu 207
e. Sigorta Tazminatı ile Prim Ödeme Borcunun Takası 212
2. Beyan (İhbar) Yükümlülüğü 215
a. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 216
aa. Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü 216
ab. Sigortalının Beyan Yükümlülüğü 217
aba. Sigortalının Sigorta Sözleşmesinden Haberdar Olmaması Durumunda Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 218
abb. Sigortalının Sigorta Sözleşmesinden Haberdar Olması Durumunda Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 218
abc. Sigortalının Bilgisi Dahilinde Kurulan Başkası Lehine Sigortada Sigortalının Tek Başına Sigortalanması Durumunda Beyan Yükümlülüğü 224
abd. Sigortalının Bilgisi Dahilinde Kurulan Başkası Lehine Sigortada Birden Fazla Sigortalının Sigortalanması Durumunda Beyan Yükümlülüğü 226
abe. Sigortalının Bilgisi Dahilinde Kurulan Başkası Lehine Sigortada Sigorta Ettiren ile Sigortalının Sigortalanması Durumunda Beyan Yükümlülüğü 228
ac. Sigortalının Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğüne İlişkin Yargıtay Kararları 229
b. Sözleşme Süresi İçinde Beyan Yükümlülüğü 232
c. Riziko Gerçekleştiğinde Beyan Yükümlülüğü 235
3. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü 237
4. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü 241
B. Sigortacının Borç ve Yükümlülükleri 242
1. Tazminat Ödeme Borcu 242
2. Aydınlatma Yükümlülüğü 246
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN
ORTAYA ÇIKIŞ BİÇİMLERİ VE SONA ERMESİ
§ 11. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN ORTAYA ÇIKIŞ BİÇİMLERİ 249
I. Başkası Lehine İhtiyari Sigorta 249
II. Başkası Lehine Zorunlu Sigorta 252
A. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası 255
B. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası 256
C. İntifa Hakkı Sahibinin Sigorta Yaptırma Zorunluluğu 257
D. Aracı Kurumların Sigorta Yaptırma Zorunluluğu 258
E. Gemi Kira Sözleşmelerinde Sigorta Yaptırma Zorunluluğu 260
F. CIF Teslim Şeklinde Sigorta Yaptırma Zorunluluğu 261
III. Yasal Bir Karine Olarak Başkası Lehine Sigorta 262
A. Müşterek Menfaatlerin Sigortası 262
B. Sigortalının İşletmesi ile İlgili Yaptırılan Sorumluluk Sigortası 264
§ 12. BAŞKASI LEHİNE SİGORTANIN SONA ERMESİ VE ZAMANAŞIMI 265
I. Başkası Lehine Sigortanın Sona Ermesi 265
A. Genel Sona Erme Sebepleri 265
1. Tarafların Aralarında Anlaşarak Sözleşmeyi Sona Erdirmesi (İkale) 265
2. Fesih Bildirimi ile Sözleşmenin Sona Erdirilmesi 266
3. Sigorta Sözleşmesinin Süresinin Sona Ermesi 267
4. Prim Ödemede Temerrüt 268
5. Sigortacının Aczi veya Hakkında Yapılan Takibin Semeresiz Kalması Halinde Sigorta Ettirenin Fesih Hakkı 269
6. Sigorta Ettirenin Aczi veya Hakkında Yapılan Takibin Semeresiz Kalması Halinde Sigortacının Fesih Hakkı 270
7. Beyan Yükümlülüğüne Uyulmaması 272
a. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğüne Uyulmaması 272
b. Sözleşmenin Süresi İçinde Beyan Yükümlülüğüne Uyulmaması 274
8. Sigorta Edilen Menfaatin Sahibinin Değişmesi 274
B. Başkası Lehine Sigortaya Özgü Sona Erme Sebepleri 277
1. Başkası Lehine Sigortada İrade Bozuklukları 278
a. Yanılma Nedeniyle İptal 278
aa. Sigorta Ettiren Tarafından İptal 278
ab. Hukuki Sonuçlar 282
b. Aldatma Nedeniyle İptal 282
2. Sigortalının Haklarını Reddetmesi 285
a. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce Sigortalının Hakkını Reddetmesi 287
aa. Hakların Reddedilmesi Durumunda VVG § 80’nin Uygulanabilirliği 288
ab. Ödenmiş Primler Üzerindeki Etkisi 289
b. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Sigortalının Hakkını Reddetmesi 292
3. Müşterek Kendi Lehine ve Başkası Lehine Sigorta 293
4. İç İlişkinin Sona Ermesi 293
II. Zamanaşımı 294
A. Sigorta İlişkisinden Doğan Talepler Bakımından 294
B. İç İlişkiden Doğan Talepler Bakımından 295
Sonuç 297
Kaynakça 301 |