|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ YERİNE V
İÇİNDEKİLER IX
KAYNAKÇA CV
KISALTMALAR CVII
BİRİNCİ BÖLÜM BOŞANMA DAVALARINDA GENEL HÜKÜMLER
§ 1. BOŞANMA KAVRAMINA GENEL BAKIŞ 1
I. TANIMI 1
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 3
A– BOŞANMA DAVASI AÇMA HAKKI 3
1– Bozucu Yenilik Doğuran Hak 3
2– Dava Yolu İle Kullanılabilir 3
B– BOŞANMA DAVASININ NİTELİĞİ 3
1– İnşai Davadır 4
2– Sona Erdirici İnşai Davadır (HMK m. 108 f. I) 4
3– Geleceğe Etkili İnşai Davadır 5
4– Mutlak Etkili İnşai Davadır 6
III. KONUSUNA İLİŞKİN GÖRÜŞLER 6
A– BİREYCİ GÖRÜŞ 8
B– TOPLUMCU GÖRÜŞ 8
IV. DÜZENLENME BİÇİMLERİ 8
A– BOŞANMAYI REDDEDEN SİSTEM 9
B– BOŞANMAYI KABUL EDEN SİSTEMLER 10
1– Serbest Boşanma Sistemi 10
2– Mahkeme Kararıyla Boşanma Sistemi 16
3– İdari İşlemle Boşanma Sistemi 16
a. Konsolosluk Memurluğunda 16
b. Noterlerde 16
c. Belediye Başkanlıklarında 17
d. Nüfus Müdürlüklerinde 17
e. Valiliklerde 17
V. UNSURLARI 17
A– GEÇERLİ BİR EVLİLİK BULUNMALIDIR 18
1– Uygulanacak Statüler 20
a. Evlilik Hukuken Kurulmuşsa Uygulanır (TMK m. 142) 20
aa. Yapıldığı Yer 20
aaa. Yurt İçinde Yapılan Evlilik 20
bbb. Yurt Dışında Yapılan Evlilik 23
bb. Farklılıkları Olanlar 26
aaa. Farklı Dinde Olanlar 26
bbb. Farklı Mezhepte Olanlar 27
ccc. Farklı Irkta Olanlar 27
ddd. Farklı Dilde Olanlar 27
eee. Farklı Renkte Olanlar 28
cc. Muvazaalı Evlenmeler 28
dd. Birden Fazla Evlilik Durumu 29
2– Uygulanmayacak Statüler 33
a. Yok Evliliklerde Uygulanmaz 33
aa. Kavram 33
aaa. Hükümsüzlük Kavramı 34
bbb. Yokluk Kavramı 36
bb. Evlenmenin Yokluğu Sebepleri 37
aaa. Aynı Cinsten Kişiler Arasında Yapılması 38
bbb. Evlendirme Memuru Bulunmadan Yapılması 41
aaaa. Sadece Birbirine İrade Açıklaması 41
bbbb. Yetkili Olmayan Kişiye İrade Açıklaması 42
ccc. Taraflar Hazır Bulunmadan Yapılması 43
aaaa. Aynı Yerde Hazır Olmamak 43
bbbb. Aynı Zamanda Hazır Olmamak 44
cccc. Bizzat Hazır Olmamak 44
cc. Evlenmenin Yokluğunun Sonuçları 45
aaa. Evlenme Kendiliğinden Hükümsüzdür 46
bbb. Evlenmenin Yokluğunun Tespiti Davası Açılabilir 46
aaaa. Her İlgili Açabilir 46
bbbb. Her Zaman Açılabilir 47
cccc. Her Türlü Delille Kanıtlanabilir 47
dddd. Aile Mahkemesi Görevlidir 48
ccc. Boşanma Davası Açılmasına Olanak Vermez 49
ddd. Kayıt Varsa Düzeltilmesi Dava Edilebilir 49
eee. Özel Kanun Varsa Evlilik Olarak Tescil Edilebilir 49
fff. Uzun Süre Geçmesi Yokluğu Ortadan Kaldırmaz 50
b. Nişanlılıkta Uygulanmaz 52
c. Evlilik Benzeri Yaşam Modellerinde Uygulanmaz 52
aa. Common Law Evlilik 53
bb. Kayıtsız Hayat Ortaklığı 53
aaa. Özellikleri 54
aaaa. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Kurulur 54
bbbb. Evlenme Niyetine Gerek Yoktur 55
cccc. Evliliğin Tüm Yükümlülükleri Yerine Getirilir 55
dddd. Belirli Şekilde Süreklilik Taşır 55
eeee. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Sona Erer 55
bbb. Çeşitleri 56
aaaa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 56
bbbb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 56
cc. Kayıtlı Hayat Ortaklığı 56
aaa. Özellikleri 57
aaaa. Resmi Sicile Kayıt veya Tescille Kurulur 57
bbbb. Kanun Tarafından Düzenlenen Hak ve Yükümlülükler Doğurur 57
cccc. Boşanma Söz konusu Değildir 57
bbb. Çeşitleri 58
aaaa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 58
bbbb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 58
dd. Homoparental Aile 59
ee. Tek Ebeveynli Aile 59
ff. Boşanma Sonrası Hayat Arkadaşlığı 59
gg. Eş Cinsel Evlilik 59
d. Dini Nikâhlı İlişkide Uygulanmaz 60
e. Evlilik Öncesi İlişkide Uygulanmaz 61
f. Evliliğin Sonlanmasından Sonraki İlişkide Uygulanmaz 61
g. Duygusal İlişkilerde (Flört) Uygulanmaz 62
B– EŞLER HAYATTA BULUNMALIDIR 62
C– KANUNDA DÜZENLENEN HALLER BULUNMALIDIR 63
D– MAHKEME KARARI BULUNMALIDIR 63
VI. DAYANDIĞI İLKELER 66
A– İRADE İLKESİ 67
B– KUSUR İLKESİ 67
C– EVLİLİK BİRLİĞİNİN SARSILMASI İLKESİ 69
D– ELVERİŞSİZLİK İLKESİ 70
E– EYLEMLİ AYRILIK İLKESİ 72
§ 2. BOŞANMA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 73
I. GENEL OLARAK 73
II. MEVZUAT KAYNAKLARI 73
A– ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 74
B– ANAYASA 81
1– Kanun Önünde Eşitlik (TCA m. 10) 81
2– Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı (TCA m. 17 f. I) 81
3– Bilim ve Sanat Hürriyeti (TCA m. 27 f. I) 82
4– Hak Arama Hürriyeti (TCA m. 36 f. I) 83
5– Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları (TCA m. 41) 84
6– Eğitim ve Öğrenim Hakkı (TCA m. 42 f. I) 84
7– Çalışma Şartları ve Dinlenme Hakkı (TCA m. 50 f. II) 85
C– KANUNLAR 85
1– 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usûllerine Dair Kanun 85
2– 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 86
3– 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 87
4– 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 88
5– 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun 88
D– TÜZÜKLER 89
E– YÖNETMELİKLER (HMK m. 449) 89
1– Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik 90
2– Elektronik Tebligat Yönetmeliği 90
II. İÇTİHAT KAYNAKLARI 90
A– BİLİMSEL İÇTİHAT (İLMÎ İÇTİHAT/ BİLİMSEL GÖRÜŞLER/ DOKTRİN/ ÖĞRETİ) (TMK m. 1 f. II) 91
B– YARGISAL İÇTİHAT (KAZAÎ İÇTİHAT/YARGITAY KARARLARI) (TMK m. 1 f. II) 91
§ 3. BOŞANMA SEBEPLERİNİ SINIFLANDIRMA 93
I. GENEL OLARAK 93
A– SINIRLI SAYIDA DÜZENLENMİŞTİR 94
B– EMREDİCİ NİTELİKTE DÜZENLENMİŞTİR 94
II. SINIFLANDIRMA 94
A– KONULARINA GÖRE 95
1– Özel Boşanma Sebepleri 95
a. Sınırlı Sayıda Öngörülmüştür 95
b. Belli Sebepler Öngörülmüştür 97
2– Genel Boşanma Sebepleri 98
a. Belli Bir Vakıaya Dayalı Değildir 99
b. Önceden Belirlenmesi Olanaksızdır 99
c. Çok Çeşitli Vakıalar Olabilir 99
B– ETKİLERİNE GÖRE 100
1– Mutlak Boşanma Sebepleri 100
2– Nisbî Boşanma Sebepleri 103
C– DAVALI EŞİN KUSURUNA GÖRE BOŞANMA SEBEPLERİ 104
1. Davalı Eşin Kusuruna Bağlı Boşanma Sebepleri 105
2– Davalı Eşin Kusuruna Bağlı Olmayan Boşanma Sebepleri 105
İKİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMANIN SINIFLANDIRMADAKİ YERİ VE ÖZELLİKLERİ
§ 4. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMANIN SINIFLANDIRMADAKİ YERİ VE ÖZELLİKLERİ 107
I. GENEL OLARAK 107
II. SINIFLANDIRMA ÖZELLİKLERİ 121
A– GENEL BOŞANMA SEBEBİDİR 121
B– MUTLAK BOŞANMA SEBEBİDİR 122
C– KUSURA DAYALI BOŞANMA SEBEBİDİR 123
1– Kusur Araştırması Boşanma Kararı İçin Gerekmez 123
2– Kusur Araştırması Boşanmanın Eki İstekler İçin Gerekir 124
a. Boşanmanın Eki İstekler İçin Fiili Ayrılık Süresinde Gerçekleşen Kusurlu Davranışlar Dikkate Alınır 124
b. Boşanmanın Eki İstekler İçin Dayanak Davayı Açan Eş Kusurlu Kabul Edilir 125
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVALARININ KOŞULLARI
§ 5. REDDEDİLMİŞ BİR BOŞANMA DAVASI BULUNMASI KOŞULU 129
I. HERHANGİ BİR RET KARARINA DAYANILABİLİR 129
A– REDDEDİLİP KESİNLEŞEN SON DAVAYA DAYANMA ZORUNLU DEĞİLDİR 129
B– EN GEÇ KESİNLEŞEN DAVAYA DAYANMA ZORUNLU DEĞİLDİR 130
C– REDDEDİLİP KESİNLEŞEN HERHANGİ BİR DAVAYA DAYANILABİLİR 130
II. HER TÜRLÜ RET KARARI DAYANAK OLABİLİR 131
A– DAYANAK YAPILAMAYACAK KARARLAR 131
1– Evliliğin Butlanı ve Feshi Kararları 131
2– Yetkisizlik Kararları 132
3– Doğan Hakka Rağmen Feragat Sebebiyle Ret Kararları 132
B– DAYANAK YAPILABİLECEK KARARLAR 134
1– Feragat Sebebiyle Ret Kararları 134
2– Her Türlü Boşanma Ret Kararları 137
3– Tanıma ya da Tenfizine Karar Verilen Yabancı Mahkeme Kararları 137
4– Bir Yıl Geçmediği Gerekçesiyle Ret Halinde Süre Dolması Durumunda Dayanak Davadaki Ret Kararları 137
III. DAYANAK RET KARARI KESİNLEŞMİŞ OLMALIDIR 138
IV. DAYANAK RET KARARI KESİNLEŞMEMİŞSE 139
V. BAŞKA SEBEPLE BEKLEME SÜRESİNDE AÇILMIŞ VE SONUÇLANMIŞ DAVA ENGEL OLUŞTURMAZ 140
§ 6. RET KARARININ KESİNLEŞMESİNDEN SONRA ORTAK HAYAT YENİDEN KURULMAMIŞ OLMASI KOŞULU 143
I. GENEL OLARAK 143
II. ORTAK HAYAT YENİDEN KURULMAMIŞ OLMALIDIR 144
A– ORTAK HAYATIN KURULAMAMA SEBEBİ ÖNEMLİ DEĞİLDİR 144
1– Davacının Kötü Niyetli Olması 145
2– Davacının Başkasıyla Yaşıyor Olması 145
3– Eşlerden Birinin Akıl Hastası Olması 146
4– Boşanma Davası Bulunması 146
5– Ayrı Yaşama Hakkı Veren Kararın Bulunması 146
6– Fiili Olanaksızlık Bulunması 147
B– ORTAK HAYAT YENİDEN KURULMUŞSA DAVA REDDEDİLMELİDİR 147
C– DAYANAK BOŞANMA DAVASININ REDDİNDEN SONRA YENİ BİR BOŞANMA DAVASI AÇILMASI ENGEL OLUŞTURMAZ 148
III. ORTAK HAYATIN YENİDEN KURULMUŞ SAYILMADIĞI DURUMLAR 148
A– ÇOCUKLAR İÇİN BİR ARAYA GELMEK 149
1– Çocuğun İhtiyaçlarını Karşılamak 149
2– Çocuğu Ziyaret Etmek 150
3– Çocuğun Ana Babasıyla Görüşmesini Sağlamak 150
4– Çocuğun Hastalığını Tedavi Ettirmek 151
5– Çocuğun Düğün Törenini Yapmak 151
B– BİR KONUYU GÖRÜŞMEK İÇİN BİR ARAYA GELMEK 151
1– Boşanma Müzakeresi Yapmak 152
2– Belli Konuyu Görüşmek 152
C– ZORUNLULUK SEBEBİYLE BİR ARAYA GELMEK 152
1– Sosyal İlişkide Bulunmak 153
2– Gidecek Yeri Olmamak 153
3– Hasta Ziyaret Etmek 153
4– Kardeşlerle Buluşmak 154
5– Ölüm Sebebiyle Bir Araya Gelmek 154
6– Eşin Ailesi İle Oturmak 154
D– DİĞER HAKLI SEBEPLERLE BİR ARAYA GELMEK 155
§ 7. RET KARARININ KESİNLEŞMESİNDEN SONRA BİR YIL GEÇMESİ KOŞULU 157
I. GENEL OLARAK 157
II. RET KARARININ KESİNLEŞMESİNDEN SONRA BİR YIL GEÇMESİ KOŞULUNUN ÖZELLİKLERİ 157
A– SALT FİİLİ AYRILIK YETERLİ DEĞİLDİR 157
B– DAYANAK RET KARARININ KESİNLEŞMESİNDEN SONRA BİR YIL GEÇMİŞSE 158
C– DAYANAK RET KARARININ KESİNLEŞMESİNDEN SONRA BİR YIL GEÇMEMİŞSE 159
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASININ DİĞER BOŞANMA DAVALARI İLE İLİŞKİSİ
§ 8. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASININ DİĞER DAVALAR İLE İLİŞKİSİ 161
I. GENEL OLARAK 161
II. DİĞER DAVALARLA İLİŞKİSİ 161
A– ZİNA SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 162
B– SUÇ İŞLEME SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 162
C– HAYSİYETSİZ HAYAT SÜRME SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 163
D– TERK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 163
E– AKIL HASTALIĞI SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 164
F– EVLİLİK BİRLİĞİNİN SARSILMASI SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 164
1– Sadece Eylemli Ayrılık Sebebiyle Dava Açılabilir 164
2– İki Sebeple Boşanma Davası Açılabilir 164
3– Terditli Dava Açılabilir 165
4– Islah Yapılabilir 165
G– AYRILIK KARARI KURAL OLARAK VERİLEMEZ 165
H– ANLAŞMALI BOŞANMA YAPILABİLİR 166
BEŞİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMANIN SONUÇLARI
§ 9. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMANIN FER’Î SONUÇLARI 167
I. GENEL OLARAK 167
II. MADDİ TAZMİNAT (TMK m. 174 f. I) 169
A– GENEL OLARAK 170
B– DAVACIYA MADDİ TAZMİNAT VERİLEBİLİR 172
C– DAVALIYA MADDİ TAZMİNAT VERİLEBİLİR 172
D– İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLEMEZ 172
E– İHTİYATİ HACİZ KARARI VERİLEMEZ 173
III. MANEVİ TAZMİNAT (TMK m. 174 f. II) 174
A– GENEL OLARAK 174
B– DAVACIYA MANEVİ TAZMİNAT VERİLEBİLİR 177
C– DAVALIYA MANEVİ TAZMİNAT VERİLEBİLİR 177
D– İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLEMEZ 177
E– İHTİYATİ HACİZ KARARI VERİLEMEZ 178
IV. YOKSULLUK NAFAKASI (TMK m. 175) 178
A– GENEL OLARAK 178
B– DAVACIYA YOKSULLUK NAFAKASI VERİLEBİLİR 181
C– DAVALIYA YOKSULLUK NAFAKASI VERİLEBİLİR 182
D– İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLEMEZ 183
V. VELÂYET (TMK m. 336 f. III) 183
A– GENEL OLARAK 183
B– DAVACIYA VELAYET VERİLEBİLİR 187
C– DAVALIYA VELAYET VERİLEBİLİR 188
VI. TEDBİR NAFAKASI (TMK m. 169) 188
A– GENEL OLARAK 188
B– DAVACIYA TEDBİR NAFAKASI VERİLEBİLİR 191
C– DAVALIYA TEDBİR NAFAKASI VERİLEBİLİR 192
VII. İŞTİRAK NAFAKASI (TMK. m. 182 f. III, 329) 192
A– GENEL OLARAK 193
B– DAVACI İŞTİRAK NAFAKASI İSTEYEBİLİR 196
C– DAVALI İŞTİRAK NAFAKASI İSTEYEBİLİR 196
VIII. KİŞİSEL İLİŞKİ (TMK m. 323) 196
A– GENEL OLARAK 197
B– DAVACI KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASINI İSTEYEBİLİR 199
C– DAVALI KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASINI İSTEYEBİLİR 201
§ 10. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMANIN KENDİLİĞİNDEN OLUŞAN SONUÇLARI 203
I. GENEL OLARAK 203
II. VATANDAŞLIK 204
III. ERGİNLİK 205
IV. KAYIN HISIMLIĞI 208
V. SOYADI 208
A– BOŞANMA SONRASI KADININ SOYADI (TMK. m. 173) 208
1– Evlenmeden Önce Bekâr İdiyse Soyadı (TMK. m. 173 f. I) 209
2– Evlenmeden Önce Dul İdiyse Soyadı (TMK. m. 173 f. I) 209
a. Kural Olarak 209
b. Evlenmeden Önce Dul Olup Bekârlık Soyadını Kullanması 209
B– BOŞANDIĞI KOCASININ SOYADINI KULLANMASI 210
1– Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Verilmesi Davası (TMK. m. 173 f. II) 210
a. Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Koşulları 210
aa. Usulüne Uygun Dava Açılmış Olmalıdır 210
bb. Kadın Eşin Menfaati Bulunmalıdır 213
cc. Erkek Eşe Zarar Vermemelidir 214
b. Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Usulü 215
aa. Görevli Mahkeme 215
bb. Erkek Eşe Husumet Yöneltilmelidir 217
cc. Erkek Eşin Kabulü 217
dd. Zamanaşımı 218
2– Kocanın Soyadını Kullanma İznini Kaldırma Davası (TMK. m. 173 f. III) 219
a. Görevli Mahkeme 219
b. Dava Koca Tarafından Açılabilir 220
c. Dava Kadın Tarafından Açılabilir 220
d. Nüfus Müdürlüğü Temyiz Edemez 222
e. Deliller Toplanmalıdır 223
C– BOŞANAN KADININ HANESİ (NHUY m. 28) 223
1– Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 223
a. Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin Verilmemişse (TMK m. 173, f. I) 223
b. Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin Verilmişse (TMK m. 173, f. II) 225
2– Dul Olarak Evlenip Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 225
a. Bekârlık Soyadını Taşımasına İzin Verilmesini Aile Mahkemesinden İsteyebilir 225
b. Bekârlık Soyadını Taşımasına İzin Verilmesini Yazılı Olarak veya E–Başvuru İle Talep Edebilir 226
3– Boşandığı Eşinin Soyadını Kullanmasına İzin Verilen Kadının Soyadı ve Hanesi 226
a. Evlenmeden Önceki Soyadıyla Eşinin Soyadını Birlikte Kullanmak İstemişse 226
b. Evlenmeden Önceki Soyadını Kullanmak İstemişse 227
4– Evlenmeyle Türk Vatandaşlığını Kazanıp Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 227
5– Boşanma Kararında Soyadı Belirtilmeden Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 227
6– Tanıma/Tenfiz Kararı Verilerek Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 228
7– Yetkili Kurumlar Tarafından Aile Kütüklerine Tesciline Karar Verilerek Boşanan Kadının Soyadı ve Hanesi 228
D– BOŞANMA HALİNDE ÇOCUĞUN HANESİ 228
VI. YENİDEN EVLENME OLANAĞI 229
A– KADIN EŞ YÖNÜNDEN YENİDEN EVLENME OLANAĞI 229
1– Bekleme Süresi Geçmiş Olmalıdır 230
2– Bekleme Süresinde Nişanlanmaya Engel Yoktur 230
3– Bekleme Süresi Kesin Olmayan Evlenme Engelidir 231
4– Bekleme Süresinin Sona Ermesi 231
5– Bekleme Süresinin Kaldırılması 231
a. Kadının Önceki Evliliğinden Gebe Olmadığının Anlaşılması 232
b. Evliliği Sona Eren Eşlerin Yeniden Birbiriyle Evlenmek İstemeleri 232
B– ERKEK EŞ YÖNÜNDEN YENİDEN EVLENME OLANAĞI 233
VII. CEBRÎ İCRA YOLUNA GİDİLEBİLMESİ 233
VIII. ALACAKLAR İÇİN ZAMANAŞIMININ İŞLEMEYE BAŞLAMASI 234
IX. YASAL MİRASÇILIK SIFATININ KAYBI 234
X. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARLA SAĞLANAN HAKLARIN KAYBI 236
A– ATANMIŞ MİRASÇI OLMA HAKKININ KAYBI 236
B– VASİYET ALACAKLISI OLMA HAKKININ KAYBI 237
XI. BOŞANMA KARARININ NÜFUSA BİLDİRİLMESİ 237
A– GENEL OLARAK 237
B– BOŞANMA KARARLARINDA BULUNMASI GEREKLİ HUSUSLAR (NHK m. 27) 239
C– BOŞANMA TARİHİ (NHUY m. 27) 239
1– Türk Mahkemesinden Verilen Boşanma Kararı 240
2– Yabancı Ülke Makamlarınca Verilen Boşanma Kararı 240
a. Tanıma/Tenfiz Kararı Verilmesi 240
b. Yetkili Kurumlar Tarafından Aile Kütüklerine Tesciline Karar Verilmesi 240
D– BOŞANMA KARARLARININ BİLDİRİMİ VE TESCİLİ 241
1– Bildirim Süresi ve Yükümlülüğü 241
2– Bildirimin Tescili 241
a. 20.01.1986 Tarihli Genelgeden Önce Kesinleşmiş Mahkeme Kararları 241
b. Boşanma Kararı Kesinleşmeden Eşlerden Birinin Ölümü 242
E– BOŞANMANIN İPTALİ KARARLARI (NHUY m. 29) 242
F– YABANCI DEVLET MAKAMLARINCA VERİLMİŞ BOŞANMA KARARLARI (NHUY m. 60) 242
G– ÇOK UYRUKLU VATANDAŞLARIMIZIN BOŞANMA OLAYLARININ TESCİLİ 243
XII. KADIN İÇİN BEKLEME SÜRESİ (TMK m. 132) 244
XIII. MAL REJİMİYLE İLGİLİ SONUÇLARI 246
ALTINCI BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA YARGILAMAYA EGEMEN OLAN İLKELERİN KAPSAMI
§ 11. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA YARGILAMAYA EGEMEN OLAN İLKELERİN KAPSAMI 249
I. GENEL OLARAK 249
II. TARAFLARIN YARGILAMAYA KATILIMINA EGEMEN OLAN İLKELER 249
III. HÂKİMİN YARGILAMA İŞLEMLERİNİ YÜRÜTMESİNE EGEMEN OLAN İLKELER 250
YEDİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TARAFLARIN YARGILAMAYA KATILIMINA EGEMEN OLAN İLKELER
§ 12. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TASARRUF İLKESİ (HMK m. 24) 251
I. GENEL OLARAK 251
II. TANIMI 252
III. GÖRÜNÜMÜ 252
A– KENDİLİĞİNDEN DAVA AÇILAMAZ/KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 24 f. I) 253
1– İlgililer Dava Açabilir/Açmayabilir 254
2– İlgililer Karşı Dava Açabilir/Açmayabilir 254
3– İlgililer Kanun Yoluna Başvurabilir/Başvurmayabilir 255
B– DAVA AÇMAYA ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 255
C– HAKKINI TALEP ETMEYE ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 255
D– DAVA KONUSUNU SERBESTÇE BELİRLER 255
1– Dava Sebebini Belirler 256
2– Dayanılacak Vakıaları Belirler 257
E– DAVA AÇILDIKTAN SONRA TASARRUF YETKİSİ DEVAM EDER (HMK m. 24 f. III) 257
1– Davasından Feragat Edebilir (HMK m. 307, 309 f. II) 257
2– Davasını Karşı Tarafın Açık Rızası ile Geri Alabilir (HMK m. 123) 258
F– DAVAYI KANUN YOLUNA TAŞIMA 258
IV. İSTİSNALARI 258
A– YARGILAMA GİDERİ KENDİLİĞİNDEN GÖZETİLİR 258
B– SEVK VE İDARE KENDİLİĞİNDEN GÖZETİLİR 259
V. KENDİLİĞİNDEN HAREKETE GEÇME İLKESİNİN UYGULANDIĞI HALLER 259
A– GENEL OLARAK 259
B– UYGULAMA ALANI 260
1– 5395 Sayılı Kanunda Yer Alan Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler 261
2– 4721 Sayılı Kanunda Yer Alan Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler 261
a. Velayet (6284 SK m. 5, f. III) 261
b. Nafaka 262
aa. Nafakaya Karar Verme Yetkisi (6284 SK m. 5, f. III) 262
bb. Nafakanın Re'sen Verilmesi (6284 SK m. 5, f. IV) 262
cc. Nafakanın Tahsili (6284 SK m. 18) 263
c. Kişisel İlişki Kurulması (6284 SK m. 5, f. III) 264
§ 13. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TARAFLARCA GETİRİLME/HAZIRLAMA İLKESİ (HMK m. 25) 265
I. GENEL OLARAK 265
II. DAVA MALZEMESİ KAVRAMI 266
III. DAVA MALZEMESİNİN GETİRİLMESİ 267
A– TARAFLARCA GETİRİLİR 267
B– MAHKEMENIN İŞİ DEĞİLDİR 268
1– Kendiliğinden Dikkate Alınamaz (HMK m. 25 f. I) 269
2– Kendiliğinden Delil Toplanamaz (HMK m. 25 f. II) 270
3– Hatırlatılamaz (HMK m. 25 f. I) 270
IV. İSTİSNA: KENDİLİĞİNDEN (RE’SEN) ARAŞTIRMA İLKESİ (HMK m. 25 f I) 270
A– UYGULAMA ALANI 271
1– Velayet 271
2– Kişisel İlişki 272
3– İştirak Nafakası 272
4– Dava ve Taraf Ehliyeti 272
B– UYGULAMA ŞEKLİ 273
1– İddia ve Savunmanın Genişletilmesi Yasağı Uygulanmaz 273
2– Taraflar Yargılamanın Her Aşamasında Delil Sunabilir 273
3– Hâkim Tarafların Talepleriyle Bağlı Değildir 274
4– İsticvap Hükümleri Uygulanmaz 274
5– Hâkim Gereken Her Türlü Delile Kendiliğinden Başvurabilir 274
6– Taraflarca İleri Sürülmeyen Maddi Vakıalar Araştırılabilir 274
7– Hâkim Taraflarca İleri Sürülen Maddi Vakıalarla Bağlı Değildir 275
§ 14. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TEKSİF İLKESİ 277
I. GENEL OLARAK 277
II. KURAL: BELİRLİ AŞAMAYA KADAR DAVA MALZEMESİ İLERİ SÜRÜLEBİLİR 278
A– DAVACI AÇISINDAN TEKSİF (HMK m. 141 f. I) 279
1– Kural Olarak 279
2– Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 279
B– DAVALI AÇISINDAN TEKSİF (HMK m. 141 f. I) 279
1– Kural Olarak 280
2– Cevaba Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 280
3– Cevap Dilekçesi Verilmezse ya da Sürede Verilmezse 280
III. TEKSİF İLKESİNİN İSTİSNALARI 280
A– ISLAH (HMK m. 141 f. II) 280
B– KARŞI TARAFIN AÇIK MUVAFAKATİ (HMK m. 141 f. II) 281
C– ESKİ HÂLE GETİRME (HMK m. 95–101) 281
D– YARGILAMAYI GECİKTİRME AMACI TAŞIMAMAK (HMK m. 145) 281
E– SÜRESİNDE İLERİ SÜRÜLEMEMESİNİN İLGİLİ TARAFIN KUSURUNDAN KAYNAKLANMAMASI (HMK m. 145) 282
§ 15. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ADİL YARGILANMA İLKESİ (AİHS m. 6, TCA m. 36) 283
I. GENEL OLARAK 283
II. KAPSAMI 284
A– ADİL SİLAHLARLA YARGILANMA 284
B– ADİL AÇIKLIKTA YARGILANMA 285
C– ADİL SÜREDE YARGILANMA (AİHS m. 6, TCA m. 141 f. III, HMK m. 30) 285
D– ADİL MAHKEMEDE YARGILANMA 286
§ 16. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI (HMK m. 27) 287
I. GENEL OLARAK 287
II. OLAN BİTENİ BİLME/BİLGİLENME HAKKI (HMK m. 27 f. II/a) 289
A– DAVAYI BİLME HAKKI 290
B– DURUŞMA GÜNÜNÜ BİLME HAKKI 291
1– Ön İnceleme Duruşmasını Bilme Hakkı (HMK m. 139) 291
2– Tahkikat Duruşmasını Bilme Hakkı (HMK m. 147 f. I) 293
3– Sözlü Yargılama Duruşmasını Bilme Hakkı Var İdi (HMK m. 147 f. I, 186 f. I) 294
C– DELİLLERİ BİLME HAKKI 295
D– GEREKÇEYİ BİLME HAKKI 295
E– İŞLEMLERİ BİLME HAKKI 296
1– Tarafların İşlemlerini Bilme Hakkı 296
2– Mahkemenin İşlemlerini Bilme Hakkı 297
III. OLAN BİTENİ AÇIKLAMA VE İSPAT HAKKI (HMK m. 27 f. II/b) 297
A– AÇIKLAMA HAKKI 297
1– Açıklayan Tarafın Göstereceği Davranış 299
a. Adap Dışı Açıklama Yapılamaz 299
b. Konu Dışı Açıklama Yapılamaz 299
2– Hâkimin Göstereceği Davranış 299
a. Şefkatle Dinlemelidir 300
b. Sabırla Dinlemelidir 300
c. Anlayışla Dinlemelidir 300
B– İSPAT HAKKI (HMK m. 27 f. II/b) 300
IV. DEĞERLENDİRTME VE GEREKÇELENDİRTME HAKKI (HMK m. 27 f. II/c) 301
A– GENEL OLARAK 301
B– AÇIKLAMALARI DEĞERLENDİRTME HAKKI 302
C– KARARLARI GEREKÇELENDİRTME HAKKI 302
1– Gerekçe Dosya Kapsamı İle Bağdaşmalıdır 303
2– Gerekçe Pozitif Hukuk İle Bağdaşmalıdır 303
3– Gerekçe, Sebebi Gösterilmedikçe Yerleşik İçtihatlar İle Bağdaşmalıdır 303
§ 17. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DÜRÜST DAVRANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 29 f. I) 305
I. GENEL OLARAK 305
II. DÜRÜSTLÜK KURALINA UYGUN DAVRANMAK ZORUNLUDUR 305
§ 18. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DOĞRUYU SÖYLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 29 f. II) 307
I. GENEL OLARAK 307
II. ÖZELLİKLERİ 307
A– YÜKÜMLÜ OLANLAR 307
1– Davanın Tarafları 308
2– Tarafları Kanuni Temsilcileri 308
3– Tarafların Vekilleri 309
B– YÜKÜMLÜLÜĞÜN KONUSU 309
1– Sözlü Açıklamalar 309
2– Yazılı Açıklamalar 309
SEKİZİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÂKİMİN YARGILAMA İŞLEMLERİNİ YÜRÜTMESİNE EGEMEN OLAN İLKELER
§ 19. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÂKİMİN DAVAYI AYDINLATMA ÖDEVİ 311
I. GENEL OLARAK 311
II. AYDINLATMA ÖDEVİNİN TÜRÜ 313
A– MADDİ AYDINLATMA 313
B– HUKUKİ AYDINLATMA 314
III. AYDINLATMA ÖDEVİNİN KONUSU 314
A– BELİRSİZ HUSUSLAR 314
B– ÇELİŞKİLİ HUSUSLAR 314
IV. AYDINLATMA ÖDEVİNİN USULÜ 314
A– AÇIKLAMA YAPTIRMA 314
B– SORU SORMA 315
C– DELİL GÖSTERİLMESİNİ İSTEME 315
D– TARAFIN KENDİSİNİ DİNLEME 315
V. AYDINLATMA ÖDEVİNİN SINIRLARI 316
A– SÖYLENMEYEN ŞEYLERİ KAPSAMAZ 316
B– SÖYLENMEYEN VAKIALARI KAPSAMAZ 316
C– SÖYLEMEYENE YOL GÖSTERMEYİ KAPSAMAZ 316
D– SÖYLEMEYENE İSTİCVABI KAPSAMAZ 317
§ 20. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA USUL EKONOMİSİ İLKESİ (HMK m. 30) 319
I. GENEL OLARAK 319
II. UNSURLARI 319
A– BASİTLİK İLKESİ (DÜZENLİ BİÇİMDE YARGILAMA) (HMK m. 30) 320
B– ÇABUKLUK İLKESİ (MAKUL SÜRE İÇİNDE YARGILAMA) (TCA m. 141 f. IV, HMK m. 30 f. I) 320
C– UCUZLUK İLKESİ (EN AZ GİDERLE YARGILAMA) (TCA m. 141 f. IV, HMK m. 30 f. I) 321
III. YANSIMASI 321
A– DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ (HMK m. 166) 322
B– DAVALARIN AYRILMASI (HMK m. 167) 324
C– DAVA SONUCUNUN BEKLENİLMESİ 324
D– ÖN SORUN İNCELEMESİ 324
E– USULİ KAZANILMIŞ HAK KURALI 325
IV. DEĞERLENDİRİLMESİ 325
§ 21. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HUKUKUN KENDİLİĞİNDEN UYGULANMASI İLKESİ (HMK m. 33) 327
I. GENEL OLARAK 327
II. TARAFLARCA HUKUKİ SEBEP GÖSTERİLMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR 328
A– DAVA DİLEKÇESİNDE HUKUKİ SEBEP GÖSTERMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR (HMK m. 119 f. I/g) 328
B– CEVAP DİLEKÇESİNDE HUKUKİ SEBEP GÖSTERMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR (HMK M. 129 F. I/F) 330
III. TARAFLARCA BİLDİRİLEN HUKUKİ SEBEP DEĞİŞTİRİLEBİLİR (HMK m. 141) 330
IV. TARAFLARCA BİLDİRİLEN HUKUKİ SEBEP HÂKİMİ ETKİLEMEZ 330
A– YANLIŞ GÖSTEREME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 330
B– EKSİK GÖSTEREME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 331
C– BİRKAÇ SEBEP GÖSTERME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 331
D– HİÇ GÖSTERMEME HÂKİMİ ETKİLEMEZ 332
V. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARIN HUKUKİ NİTELENDİRİLMESİNİ HÂKİM YAPAR 332
VI. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARIN HANGİSİNİN SABİT OLDUĞUNU HÂKİM BELİRLER 332
VII. TARAFLARCA GETİRİLEN VAKIALARA UYAN HUKUK NORMUNU HÂKİM UYGULAR 333
A– TÜRK HUKUKUNU KENDİLİĞİNDEN UYGULAR 333
B– YETKİLİ OLAN YABANCI HUKUKU KENDİLİĞİNDEN UYGULAR (5718 SK m. 2) 334
§ 22. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TALEPLE BAĞLILIK İLKESİ (HMK m. 26) 339
I. GENEL OLARAK 339
II. İLKENİN UYGULANMASI 340
A– TALEP SONUCUNDAN FAZLASINA KARAR VEREMEZ 340
B– TALEP SONUCUNDAN BAŞKA BİR ŞEYE KARAR VEREMEZ 340
1– Islah Yapılmamışsa 341
2– Islah Yapılmışsa 341
3– Bir Sebebe Hasredilmişse 342
4– Genel Boşanma Sebebiyle Açılmışsa 342
III. İLKENİN UYGULANMASI 342
A– KENDİLİĞİNDEN KARAR VEREMEZ 342
B– HER BİR TALEP HAKKINDA AYRI OLARAK KARAR VERİLMELİDİR 343
§ 23. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA SEVK VE İDARE İLKESİ (HMK m. 32) 345
I. GENEL OLARAK 345
II. HÂKİMİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ (HMK m. 32 f. I) 345
A– YARGILAMANIN SEVK VE İDARESİ 346
1– Şekli Sevk ve İdare 346
2– Maddi Sevk ve İdare 346
B– YARGILAMA DÜZENİNİN BOZULMAMASI İÇİN TEDBİR ALMA 347
III. DİLEKÇENİN YENİDEN DÜZENLENMESİ (HMK m. 32 f. II) 347
A– YENİDEN DÜZENLENMESİ GEREKEN DİLEKÇELER 347
1– Okunamayan Dilekçe 348
2– Uygunsuz Olan Dilekçe 348
3– İlgisiz Olan Dilekçe 350
B– YENİDEN DÜZENLENME USULÜ 350
1– Uygun Bir Süre Verilir 350
a. Yeni Dilekçe Verilmesinin Sonuçları 350
b. Yeni Dilekçe Verilmemesinin Sonuçları 350
2– İlk Dilekçe Dosyada Kalır 351
IV. YAZILI OLMAYAN SEVK VE İDARE GELENEKLERİ 351
§ 24. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DOĞRUDANLIK İLKESİ (HMK m. 197) 353
I. GENEL OLARAK 353
II. DELİLLERİN TOPLANMASINDA DOĞRUDANLIK (HMK m. 197) 354
A– MAHKEME HUZURUNDA TOPLAMA 354
B– İSTİNABE YOLUYLA TOPLAMA 354
II. KARAR VERİLMESİNDE DOĞRUDANLIK 355
A– KURAL: AYNI HÂKİM İÇİN DOĞRUDANLIK 355
B– İSTİSNA: FARKLI HÂKİM KARAR VEREBİLİR 355
§ 25. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ İLKESİ (HMK m. 198) 357
I. GENEL OLARAK 357
II. DELİLLER GEREKÇELİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR 357
§ 26. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ALENİYET İLKESİ (AİHS m. 6/1, TCA m. 141 f. I, HMK m. 28) 359
I. GENEL OLARAK 359
II. DURUŞMALARIN ALENİYETİ 360
A– DURUŞMALAR HERKESE AÇIKTIR (TCA m. 141 f. I, HMK m. 28 f. I) 361
1– Duruşmalar İlgili Olanlara Açıktır 361
2– Duruşmalar İlgili Olmayanlara Açıktır 361
B– KOŞULLARI VARSA GİZLİ OLARAK YAPILABİLİR (TCA m. 141 f. I, HMK m. 28 f. II) 362
1– Gizliliğin Kapsamı 363
a. Duruşmaların Bir Kısmının Gizli Olarak Yapılması 363
b. Duruşmaların Tamamının Gizli Olarak Yapılması 363
2– Gizliliğin Koşulları 364
a. Genel Ahlâkın Kesin Olarak Gerekli Kıldığı Hâller 367
b. Kamu Güvenliğinin Kesin Olarak Gerekli Kıldığı Hâller 367
3– Gizliliğin İstenilmesi 367
a. Taraflardan Birinin Talebi Üzerine (HMK m. 28 f. II) 367
b. Kendiliğinden (HMK m. 28 f. II) 368
4– Gizliliğin Karara Bağlanması 368
a. Ön Sorunlar Hakkındaki Hükümler Uygulanır 368
b. Gerekçe, Esas Hakkındaki Kararı İle Birlikte Açıklanır 368
5– Gizliliğin Sonuçları 369
a. İlgililer Dışındakiler Salondan Çıkartılır 369
b. Hazır Bulunanlar Uyarılır (HMK m. 28 f. IV) 369
c. Hazır Bulunanlara Ceza İhtarı Yapılır (HMK m. 28 f. IV) 369
d. Ceza İhtarı Tutanağa Geçirilir (HMK m. 28 f. IV) 370
e. Yalnız Başına Kanun Yoluna Başvurulamaz. 370
f. Kararın Gizli Verilmesini Gerektirmez. 370
III. KARARLARIN BİLDİRİLMESİNİN ALENİYETİ (HMK m. 28 f. I) 371
IV. İŞLEMLERİN ALENİYETİ 371
A– DOSYANIN İNCELENMESİ (HMK m. 161) 371
B– TUTANAK ÖRNEĞİ VERİLMESİ (HMK m. 158) 371
§ 27. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA SÖZLÜLÜK YAZILILIK İLKESİ 373
I. GENEL OLARAK 373
II. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA SÖZLÜLÜK İLKESİ 373
A– TAHKİKAT AŞAMASINDA TARAFLARIN DİNLENİLMESİ (HMK m. 144 f. I) 374
B– İSTİCVAP SIRASINDA GERÇEĞİ SÖYLEME (HMK m. 173 f. II) 374
C– ISLAHIN SÖZLÜ YAPILMASI (HMK m. 177 f. II) 374
D– SÖZLÜ YARGILAMADA SON SÖZÜN SÖYLENMESİ (HMK m. 186 f. II) 374
E– TANIKLIKTAN ÇEKİNME SEBEPLERİNİN BİLDİRİLMESİ (HMK m. 252) 375
F– TANIĞIN DİNLENİLMESİ (HMK m. 261 f. II) 375
G– BİLİRKİŞİ AÇIKLAMALARI (HMK m. 279) 375
H– HÜKMÜN MÜZAKERESİ SIRASINDA TARAFLARIN SÖZLÜ AÇIKLAMALARI (HMK m. 295) 376
I– TAVZİH SIRASINDA SÖZLÜ AÇIKLAMA (HMK m. 306 f. II) 376
İ– FERAGAT VE KABULÜN SÖZLÜ YAPILMASI (HMK m. 309 f. I) 376
III. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA YAZILILIK İLKESİ (HMK m. 133, 177, 246, 263, 279, 342, 364) 376
A– DAVANIN AÇILMASI (HMK m. 118) 377
B– KARŞI DAVANIN AÇILMASI (HMK m. 133) 377
C– ISLAH (HMK m. 177) 377
D– CEVAPLARINI YAZILI OLARAK BİLDİRMESİ İÇIN TANIĞA SORU KÂĞIDI GÖNDERİLMESİ (HMK m. 246 f. I) 378
E– TANIK, SAĞIR VE DİLSİZ OLUP OKUMA VE YAZMAYI BİLİYORSA, SORULARIN YAZILI BİLDİRİLMESİ (HMK m. 263 f. II) 378
F– BİLİRKİŞİNİN OY VE GÖRÜŞÜNÜ YAZILI BİLDİRMESİ (HMK m. 279 f. I) 378
G– KANUN YOLLARINA BAŞVURMA 378
§ 28. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA TÜRKÇE KULLANMA İLKESİ (TCA m. 3 f. I) 379
I. GENEL OLARAK 379
II. MAHKEMENİN DİLİ (TCA m. 3 f. I) 380
III. TARAFLARIN DİLİ 380
A– TARAFLARIN KONUŞMA DİLİ (HMK m. 144) 380
B– TARAFLARIN YAZMA DİLİ 380
IV. TANIKLARIN DİLİ (HMK m. 263 f. I) 381
DOKUZUNCU BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA USUL HÜKÜMLERİ
§ 29. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HMK HÜKÜMLERİNE TÂBİ TUTULMAYAN YARGILAMA KURALLARI 383
I. GENELOLARAK 383
II. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA TÂBİ TUTULMAYAN YARGILAMA KURALLARI 389
A– HÂKİM, VİCDANEN KANAAT GETİRMELİDİR 389
B– HÂKİM, OLGULAR HAKKINDA TARAFLARA YEMİN ÖNEREMEZ 390
C– HÂKİM, TARAFLARIN İKRARI VE KABULÜ İLE BAĞLI DEĞİLDİR 391
D– HÂKİM, KANITLARI SERBESTÇE TAKDİR EDER 392
E– HÂKİM, BOŞANMANIN FER'Î SONUÇLARINA İLİŞKİN ANLAŞMALARI ONAYLAMIŞ OLMALIDIR 393
F– HÂKİM, DURUŞMANIN GİZLİ YAPILMASINA KARAR VEREBİLİR 394
§ 30. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVA ŞARTLARI 395
I. GENEL OLARAK 395
II. DAVA ŞARTLARI 395
A– TÜRK MAHKEMELERININ YARGI HAKKININ BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/a) 395
1– Yer Bakımından Yargı Hakkının Bulunması 395
2– Kişi Bakımından Yargı Hakkının Bulunması 396
B– YARGI YOLUNUN CAİZ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/b) 396
C– MAHKEMENİN GÖREVLİ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/c) 396
D– MAHKEMENİN YETKİLİ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/ç) 397
E– TARAFLARIN, TARAF VE DAVA EHLİYETİNE SAHİP OLMALARI (HMK m. 114 f. 1/d) 397
1– Tarafların, Taraf Ehliyetine Sahip Olmaları 398
2– Tarafların, Dava Ehliyetine Sahip Olmaları 398
a. Davacının Dava Ehliyetine Sahip Olması 400
b. Davalının Dava Ehliyetine Sahip Olması 402
F– TEMSİLCİNİN GEREKLİ NİTELİĞE SAHİP BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/d) 403
G– DAVA TAKİP YETKİSİNE SAHİP OLUNMASI (HMK m. 114 f. 1/e) 403
H– VEKİLİN DAVAYA VEKÂLET EHLİYETİNE SAHİP OLMASI (HMK m. 114 f. 1/f) 404
I– USULÜNE UYGUN DÜZENLENMİŞ BİR VEKÂLETNAMESİNİN BULUNMASI (HMK m. 114 f. 1/f) 404
İ– DAVACININ YATIRMASI GEREKEN GİDER AVANSININ YATIRILMIŞ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/g, 120) 404
J– TEMİNAT GÖSTERİLMESİNE İLİŞKİN KARARIN GEREĞİNİN YERİNE GETİRİLMESİ (HMK m. 114 f. 1/ğ) 406
K– AYNI DAVANIN, DAHA ÖNCEDEN AÇILMIŞ VE HÂLEN GÖRÜLMEKTE (DERDESTLİK) OLMAMASI (HMK m. 114 f. 1/ı) 406
1– Hâlen Görülmekte Olan Bir Davanın Olması Gerekir/Görülen Dava Koşulu 407
2– Tarafların/Konularının/Dava Sebeplerinin Aynı Olması Gerekir/Aynılık Koşulu 408
a. Davanın Tarafları Aynı Olmalıdır 408
b. Davanın Konusu Aynı Olmalıdır 410
c. Dava Sebepleri Aynı Olmalıdır 410
L– AYNI DAVANIN, DAHA ÖNCEDEN KESİN HÜKME BAĞLANMAMIŞ OLMASI (HMK m. 114 f. 1/i) 412
§ 31. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA GÖREVLİ MAHKEME 417
I. GÖREVİN BELİRLENMESİ (HMK m. 1, c. 1) 417
A– GÖREVLİ MAHKEME 4787 SAYILI KANUNLA BELİRLENMİŞTİR 417
B– GÖREV SÖZLEŞMESİ YAPILAMAZ 418
II. GÖREV KURALLARININ NİTELİĞİ 418
A– KAMU DÜZENİNDENDİR (HMK m. 1, c. 2) 419
B– DAVA ŞARTLARINDANDIR (HMK m. 114/c) 419
C– KENDİLİĞİNDEN ARAŞTIRILIR (HMK m. 115 f. I) 419
D– HER ZAMAN İLERİ SÜRÜLEBİLİR (HMK m. 115 f. I) 420
E– TARAFLAR İTİRAZDA BULUNABİLİR 420
F– USULÎ KAZANILMIŞ HAK OLUŞTURMAZ 420
G– HÜKÜM KESİNLEŞTİKTEN SONRA İLERİ SÜRÜLEMEZ 420
III. GÖREVLİ MAHKEME 421
A– DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇMEDEN ÖNCE AÇILMIŞSA 421
1– Aile Mahkemesi Davadan Sonra Karardan Önce Faaliyete Geçmişse 421
a. Devir Kararı Yerine Görevsizlik Kararı Verilemez 421
b. Devir Kararı Temyiz Edilemez 422
c. Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından Yargılama Sürdürülür 423
2– Aile Mahkemesi Karardan Sonra Hüküm Kesinleşmeden Önce Faaliyete Geçmişse 423
a. Devir Kararı Verilmelidir 423
b. Devir Kararı Temyiz Edilemez 425
c. Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından İşlemler Sürdürülür 425
B– DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇTİKTEN SONRA AÇILMIŞSA 426
C– AİLE MAHKEMESİ KURULMAYAN YERLERDE GÖREVLİ MAHKEME (4787 sayılı Kanun m. 4/1) 427
D– EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA İLE İLİNTİLİ DAVALARDA GÖREVLİ MAHKEME 429
1– Boşandığı Eşin Soyadını Kullanmaya İzin Davasında Görevli Mahkeme 430
2– Evliliğin Tespitine İlişkin Davada Görevli Mahkeme 430
3– Boşanma Davasından Sonra Açılan Boşanma Sebebiyle Manevi Tazminat İsteğine İlişkin Davada Görevli Mahkeme 431
4– Boşanma Davası Bulunmadan İleri Sürülen Manevi Tazminat Davası 431
5– Çocuğun Mallarını Geri Verme Yükümlülüğünden Kaynaklanan Alacak Davası 432
6– Aile Hukuku Hükümlerine Göre İncelenemeyen Haksız Fiil Sorumluluğundan Kaynaklanan Manevi Tazminat Davası 432
7– 6284 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Verilen Tedbir Kararlarına İtiraz 434
8– Velayetin Kaldırılması Davası 435
9– Velayetin Değiştirilmesi Davası 436
10– Çocuğun Soyadının Değiştirilmesi Davası 437
11– Çocuğun Mutad Meskeni Olan Ülkeye İadesi Davası 442
12– Nafaka Alacağı İle İlgili Menfi Tespit Davası 444
13– Nafakanın İstirdadı Davası 444
14– Evlilik Öncesi Alacak Davası 445
§ 32. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA YETKİLİ MAHKEME 447
I. YETKİ KURALININ NİTELİĞİ 447
A– DİĞER KANUNLARDA YER ALAN YETKİYE İLİŞKİN HÜKÜMLER SAKLI TUTULMUŞTUR (HMK m. 5) 447
B– İLK İTİRAZ NİTELİĞİNDEDİR (HMK m. 116 f. I/a) 448
C– KESİN YETKİ KURALI ÖNGÖRÜLMEMİŞTİR (TMK m. 168) 449
D– KENDİLİĞİNDEN YETKİSİZLİK KARARI VERİLEMEZ (HMK m. 19 f. II, IV) 450
E– ASIL DAVAYA BAKAN MAHKEME KARŞI DAVAYA BAKMAYA YETKİLİDİR (HMK m. 13) 452
F– YETKİ HUSUSUNDA TERCİH HAKKI DAVACIYA AİTTİR 452
G– DAVA TARİHİNDEKİ YERLEŞİM YERİ MAHKEMESİNE GÖRE BELİRLENİR 453
H– DAVADAN SONRA YERLEŞİM YERİNİN DEĞİŞMESİ ETKİLİ DEĞİLDİR 454
II. YETKİLİ MAHKEMELER (TMK m. 168) 454
A– EŞLERDEN BİRİNİN YERLEŞİM YERİ 455
1– Kadın Eşin Yerleşim Yeri 455
a. Ayrı Ev Açma Olanağı Olmayan Kadının Yerleşim Yeri 456
aa. Baba Evinin Bulunduğu Yerde Dava Açılabilir 456
bb. Yakınlarının Bulunduğu Yerde Dava Açılamaz 463
b. Ayrı Ev Açma Olanağı Olan Kadının Yerleşim Yeri 465
c. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine Değildir 466
d. Kadın Seçimlik Hakkını Kullanabilir 468
2– Erkek Eşin Yerleşim Yeri 468
a. Kural Olarak 468
b. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine Değildir 469
c. Yurtdışında İşçi Olarak Çalışan Erkek Eş 470
d. Emekli Olan Erkek Eş 471
3– Eşlerden Birinin Yerleşim Yerinin Belirlenmesi 471
a. Muhtarlık Belgesi 472
b. Çalışılan Yer 472
aa. Memuriyet Sebebiyle Çalışılan Yer 474
bb. Serbest Olarak Çalışılan Yer 475
c. Oturulan Yer 477
aa. Kural Olarak 477
bb. Varsayılan Yerleşim Yeri 477
cc. Uzun Süre Yurt Dışında Oturulan Yer 478
dd. Uzun Süre Yurt İçinde Oturulan Yer 478
d. Kurumlarda Bulunulan Yer (TMK. m. 22) 479
aa. Eğitim Kurumunda Bulunma 479
bb. Sağlık Kurumunda Bulunma 480
cc. Bakım Kurumunda Bulunma 480
dd. Ceza Kurumunda Bulunma 484
e. Adres Beyan Formundaki Bildirim 484
f. İkamet Tezkeresi İle Bulunan Yabancılar 486
B– SON DEFA ALTI AY BİRLİKTE OTURULAN YER 488
C– YURT DIŞINDA YAŞAYAN TÜRK VATANDAŞLARI (5718 SK m. 41) 490
§ 33. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVACI 493
I. GENEL OLARAK 493
II. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI AÇABİLENLER 493
A– EŞLERDEN BİRİ AÇABİLİR 494
B– VEKÂLETEN AÇILABİLİR (İRADİ TEMSİL/VEKÂLET) (HMK m. 71–83) 494
1– Zorunlu Değildir (1136 SK m. 35 f. III, c. 1, HMK m. 71) 495
2– Sadece Baroda Kayıtlı Avukatlar Temsil Edebilir (1136 SK m. 35 f. I) 497
3– Stajyer, Avukatın Takip Ettiği Boşanma Davası Duruşmasına Giremez (1136 SK m. 26 f. I) 498
C– VESAYETEN AÇILABİLİR 498
1– Vasi (TMK m. 403 f. I, 448) 499
2– Kayyım Atanması Fiil Ehliyetini Engellemez (TMK m. 426, 427, 459, 460) 501
3– Yasal danışmana Danışmak Zorunlu Değildir (TMK m. 429) 502
D– VELÂYETEN AÇILABİLİR (TMK m. 342 f. I) 504
E– DAVA HAKKI SÜREYE BAĞLI DEĞİLDİR 507
III. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI AÇILAMAYACAK HALLER 507
A– ÜÇÜNCÜ KİŞİ AÇAMAZ 507
B– İDARİ MAKAM AÇAMAZ 508
C– EŞİN ÖLÜMÜNDEN SONRA AÇILAMAZ 509
1. Ölmüş Eşe Karşı Açılamaz 509
2. Ölmüş Eş Adına Açılamaz 509
IV. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI DAVACI EŞİN MİRASÇILARI TARAFINDAN TMK m. 181 HÜKMÜNE GÖRE SÜRDÜRÜLEMEZ 510
V. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINA MÜDAHALE EDİLEMEZ 511
A– FER’İ MÜDAHALE MÜMKÜN DEĞİLDİR (HMK m.66) 511
B– ASLİ MÜDAHALE MÜMKÜN DEĞİLDİR (HMK m. 65) 511
§ 34. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVALI 513
I. GENEL OLARAK 513
II. BOŞANMA DAVASI DİĞER EŞE KARŞI AÇILABİLİR 515
III. BOŞANMA DAVASI ÖLEN DAVALI EŞİN MİRASÇILARI TARAFINDAN TMK m. 181 HÜKMÜNE GÖRE SÜRDÜRÜLEMEZ 515
§ 35. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASININ AÇILMA ŞEKLİ 517
I. GENEL OLARAK 517
II. SADECE EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE DAVA AÇILABİLİR 517
A– GENEL OLARAK 517
B– EVLİLİK BİRLİĞİNİN SARSILMASI SEBEBİYLE KARAR VERİLEMEZ 518
III. KARŞI DAVA OLARAK AÇILABİLİR (HMK m. 132–135) 518
IV. BİRDEN FAZLA BOŞANMA SEBEBİNE DAYALI AÇILABİLİR 520
A– ÖZEL SEBEBE DAYALI KARAR VERİP GENEL SEBEPTEN KARAR VERMEME İSABETSİZDİR 521
B– GENEL SEBEBE DAYALI KARAR VERİP ÖZEL SEBEPTEN KARAR VERMEME İSABETSİZDİR 521
V. TERDİTLİ/KADEMELİ AÇILABİLİR (HMK m. 111) 521
A– TALEP BİRDEN FAZLA OLMALIDIR 522
B– TALEPLER ARASINDA ASLİLİK–FERÎLİK İLİŞKİSİ KURULMALIDIR 530
C– TALEPLER AYNI DAVA DİLEKÇESİNDE İLERİ SÜRÜLMELİDİR 532
D– TALEPLER ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR 532
E– ASLİ TALEBİNİN ESASTAN REDDİNE KARAR VERİLMEDEN YEDEK TALEP İNCELENEMEZ 533
F– TERDİTLİ DAVALARDA KADEME ŞEKLİ 533
1– Boşanma Sebeplerinde Kademe 533
2– Farklı Davalarla Kademe 533
VI. DAVALARIN YIĞILMASI/OBJEKTİF DAVA BİRLEŞMESİ ŞEKLİNDE AÇILABİLİR (HMK m. 110) 534
A– KOŞULLARI 534
1– Davacının Aynı Davalıya Karşı İleri Sürebileceği Birden Fazla Talep Olmalıdır 535
2– Taleplerin Tümü Aynı Yargı Çeşidi İçinde Yer Almalıdır 535
3– Talepler Arasında Bir Aslîlik–Ferîlik İlişkisi Kurulmamış Olmalıdır 535
4– Taleplerin Tümü Bakımından Ortak Yetkili Mahkeme Bulunmalıdır 535
B– İNCELENMESİ 536
1– Her Dava Hakkında Ayrı Olarak Karar Verilir 536
2– Yığılma Konusu Olamayan Dava Ayrılır 537
3– Vekâlet Ücreti Ayrı Olarak Takdir Edilir 537
4– Konusuz Kalan Dava Diğerlerini Etkilemez 538
5– Gerek Görülürse Davaların Ayrılmasına Karar Verilir (HMK m. 167) 538
6– İstinaf ve Temyiz Sınırı Ayrı Olarak Belirlenir 538
a. Boşanma ve Ziynet Alacağı Davası Yığılması 538
b. Boşanma ve Nafaka Davası Yığılması 540
c. Boşanma ve Manevi Tazminat Yığılması 541
VII. ISLAH YOLUYLA AÇILABİLİR 542
§ 36. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASININ VEKİL ARACILIĞIYLA AÇILMASI 543
I. GENEL OLARAK 543
II. VEKİL ARACILIĞIYLA DAVA AÇILMASI 544
A– DAVA TAYİN EDİLEN VEKİL ARACILIĞIYLA AÇILABİLİR 544
1– Dava Ehliyeti Bulunan Herkes Vekil Atayabilir (HMK m. 71) 544
2– Birden Fazla Vekil Görevlendirilebilir (HMK m. 75) 545
3– Borçlar Kanununun Temsile İlişkin Hükümleri Uygulanır (HMK m. 72) 545
4– Vekâletnamenin Aslı veya Örneğinin Dava Dosyasına İbraz Edilmesi Zorunludur (HMK m. 76 f. I, 77 f. I) 545
a. Noter Tarafından Onaylanan veya Düzenlenen Vekâletname Bulunmalıdır (Not. K. 84, 90–93) 547
b. Vekâletname Her Dosya İçin İbraz Edilmelidir 548
aa. Genel Vekâletname 549
bb. Özel Vekâletname 549
c. Aslına Uygun Örneği Avukat Tarafından Onaylanmış Olmalıdır 549
d. Özel Vekâletname İle Boşanma Davası Açılabilir (HMK m. 74) 549
e. Adli Yardımla Görevlendirilen Vekaletname Vermelidir 552
f. Vekâletnamelere, Vekâlet Verenin Fotoğrafı Yapıştırılmalıdır (Not. K. Yönetmeliği, m. 93/k) 554
g. Vekâletnamelere, Baro Pulu Yapıştırılmalıdır 556
h. Vekâletname Usulüne Uygun Düzenlenmelidir 557
aa. İlgilinin İşitme, Konuşma veya Görme Özürlü Olması (Noterler Kanunu m. 73) 558
bb. İlgilinin Okur Yazar Olmaması (Noterler Kanunu m. 87) 559
cc. İlgilinin İmza Bilmemesi (Noterler Kanunu m. 75) 559
dd. Yetki Belgesine Dayanma 561
ı. Vekil Türkiye Barolarından Birine Kayıtlı Olmalıdır 561
B– DAVADA KENDİSİNİ VEKİL ARACILIĞIYLA TEMSİL ETTİRMESİ KARARI VERİLEBİLİR/TAKDİRİ AVUKATLA TEMSİL ZORUNLULUĞU 562
1– Davasını Bizzat Takip Edebilecek Ehliyette Olmaması Sebebiyle (HMK m. 80) 562
a. Uygun Bir Süre Tanınmalıdır 562
b. Karara Uymayan Taraf Hakkında Yokluğu Hâlindeki Hükümlere Göre İşlem Yapılır (HMK m. 150) 563
2– Davasını Kendisi Takip Eden Kimsenin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışta Bulunması Sebebiyle (HMK m. 79 f. II) 563
a. Hâkim Kendisini Uyarmış Olmalıdır 563
b. Uyarıya Uyulmamış Olmalıdır 563
c. Temsile Gerek Görülmelidir 563
aa. Uygun Bir Süre Tanınmalıdır 564
bb. Karara Uymayan Taraf Hakkında Yokluğu Hâlindeki Hükümlere Göre İşlem Yapılır (HMK m. 150) 564
C– DAVAYI TAYİN EDİLEN VEKİL TAKİP EDİLEBİLİR 564
1– Genel Yetki Kapsamında Kalan Hususlar 564
a. Davanın Takibi İçin Gereken Bütün İşlemleri Yapma Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 565
b. Hükmün Yerine Getirilmesi Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 565
c. Yargılama Giderlerinin Tahsili İle Makbuz Verme Yetkisi (HMK m. 73 f. I) 565
d. Sınırlandırıcı İşlemler Karşı Taraf Yönünden Geçersizdir (HMK m. 73 f. II) 565
2– Özel Yetki Kapsamında Kalan Hususlar (HMK m. 74) 565
a. Sulh Olamaz (HMK m. 74, 313–315) 566
b. Hâkimi Reddedemez (HMK m. 36, 74) 566
c. Davanın Tamamını Islah Edemez (HMK m. 74, 180) 566
d. Başkasını Tevkil Edemez (HMK m. 74, Av. K. m. 171 f. II, TBK m. 506 f. I) 567
e. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Başvuramaz (HMK m. 74) 567
f. Davadan Feragat Edemez (HMK m. 74, 307) 567
g. Kanun Yollarından Feragat Edemez (HMK m. 74) 568
h. Yargılamanın İadesi Yoluna Gidemez (HMK m. 36, 374) 568
ı. Hâkimlerin Fiilleri Sebebiyle Devlet Aleyhine Tazminat Davası Açamaz (HMK m. 46, 74) 568
i. Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklarla İlgili Davaları Açamaz ve Takip Edemez (HMK m. 20, 74) 568
j. Yemin Teklif Edemez (HMK m. 74, 227) 569
3– Vekilinin Açıklamalarına İtiraz Etmeyen Hazır Taraf Açıklamalara Rıza Göstermiş Sayılır (HMK m. 78) 569
4– Avukat Sebebiyle Yargılama Başka Bir Güne Bırakılamaz 569
a. Avukat Tutmak İstenmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. III) 570
b. Avukatın İstifa Etmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 570
c. Avukatın Azledilmesi Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 570
d. Avukatın Dosyayı İncelememiş Olması Sebep Değildir (HMK m. 77 f. IV) 570
aa. Geçerli Bir Özür Bulunmamalıdır 570
bb. Verilen Süre Sonunda Davaya Devam Olunur 570
5– Davaya Vekâlet Ehliyeti Dava Şartlarındandır (HMK m. 114 f. I/f) 571
III. VEKÂLETNAMESİZ DAVA AÇILMASI VE İŞLEM YAPILMASI (HMK m. 77) 571
A– GECİKMESİNDE ZARAR DOĞABİLECEK HÂL BULUNMALIDIR 571
B– MAHKEME KESİN SÜRE VERMELİDİR 571
1– Kesin Süre İçinde Vekâletname Verilmezse 572
a. Dava Açılmamış veya Gerçekleştirilen İşlemler Yapılmamış Sayılır 572
b. Vekâletname İbraz Etmeyen Avukat Ödemeye Mahkûm Edilir 572
aa. Celse Harcı İle Diğer Yargılama Giderleri 572
bb. Karşı Tarafın Uğradığı Zararlar. 572
c. Kötüniyetle Yapan Avukat Yazıyla Bildirilir 572
2– Asıl Taraf Yapılan İşlemleri Kabul Ettiğini Dilekçeyle Mahkemeye Bildirmezse 573
IV. VEKİLİN VEKÂLET GÖREVİNİN SONA ERMESİ 573
A– VEKİLİN AZLİ (HMK m. 81, 83) 573
B– VEKİLİN İSTİFASI/ÇEKİLMESİ (HMK m. 81, 82, Av. K. m. 41, TBK m. 512) 574
1– Her Zaman Çekilebilir (TBK m. 512) 574
2– Çekilme Beyanı Bildirilir veya Tutanağa Geçirilir (HMK m. 81) 574
3– Çekilme Sebebiyle Yargılama Ertelenemez (HMK m. 77 f. IV) 575
4– Vekâlet Görevi, İstifanın Müvekkiline Tebliğinden İtibaren İki Hafta Süreyle Devam Eder (HMK m. 82 f. I) 576
5– Çekilmenin Sonuçları İstifa Dilekçesi İle Birlikte Vekâlet Verene İhtaren Bildirilir (HMK m. 82) 577
6– Haklı Sebep Olmadan Çekilen Ücret İsteyemez (Av. K. m. 174 f. I) 577
7– Haklı Sebep Olmadan Çekilen Peşin Aldığı Ücreti İade Eder (Av. K. m. 174 f. I) 577
C– VEKİLİN DURUŞMADA UYGUN OLMAYAN TUTUM VE DAVRANIŞI (HMK m. 79 f. I) 578
D– ÖLÜM (TBK m. 43 f. I, 513) 578
1– Vekilin Ölümü ve Gaipliği 578
2– Vekil Edenin Ölümü ve Gaipliği 578
E– MEDENÎ HAKLARI KULLANMA EHLİYETİNİ KAYBETME (TBK m. 43 f. I, 513) 579
1– Vekilin Medenî Hakları Kullanma Ehliyetini Kaybetmesi 579
2– Vekil Edenin Medenî Hakları Kullanma Ehliyetini Kaybetmesi 579
F– İFLAS (TBK m. 43 f. I, 513) 579
1– Vekilin İflası 580
2– Vekil Edenin İflası 580
G– VEKİLİN MESLEKTEN ÇIKARILMASI, AYRILMASI, TEDBİREN İŞTEN YASAKLANMASI 580
H– İLK AVUKAT MUVAFAKAT ETMEDİĞİ HALDE BAŞKA AVUKATA VEKÂLET VERİLMESİ (1136 SK m. 172 f. III) 581
§ 37. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVA DİLEKÇESİ VE BAĞLI İŞLEMLER (HMK m. 118–125) 583
I. GENEL OLARAK 583
II. DAVA AÇMAYA YÖNELİK İLKELER 584
A– DAVA DÜRÜSTLÜK KURALLARINA UYGUN AÇILMALIDIR (HMK m. 29 f. I) 584
B– DAVA DOĞRUYU SÖYLEYEREK AÇILABİLİR (HMK m. 29 f. I) 584
C– KENDİLİĞİNDEN KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 24 f. I) 585
D– DAVA AÇMAYA ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 585
E– HAKKINI TALEP ETMEYE ZORLANAMAZ (HMK m. 24 f. II) 585
F– DAVA AÇMAMA HAKKINI KÖTÜYE KULLANMA SAYILAMAZ 586
III. DAVANIN AÇILMA ZAMANI (HMK m. 118) 586
A– DİLEKÇENİN KAYDEDİLDİĞİ TARİHTE AÇILMIŞ SAYILIR 586
B– DAVA DİLEKÇESİNE ÖRNEK EKLENİR 589
IV. DAVA DİLEKÇESİNİN YAZILMASI (HMK m. 32 f. II) 589
A– TÜRKÇE YAZILMALIDIR (TCA m. 3 f. I) 589
B– OKUNAKLI OLMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 589
C– UYGUNSUZ OLMAMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 590
D– İLGİSİZ OLMAMALIDIR (HMK m. 32 f. II) 591
E– KULLANILAN İFADELER İDDİA VE SAVUNMA SINIRLARI İÇİNDE KALMALIDIR 592
V. DAVA DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 119) 598
A– DAVA DİLEKÇESİNDE BULUNACAK HUSUSLAR (HMK m. 119 f. I) 599
1– Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a) 599
2– Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/b) 600
3– Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 119 f. I/c) 603
4– Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) 604
5– Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d) 604
6– Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e) 604
7– İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 119 f. I/f, m. 194 f. II) 608
8– Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) 614
9– Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ) 615
10– Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası (HMK m. 119 f. I/h) 615
B– DAVA DİLEKÇESİNDEKİ TAMAMLANMASI ZORUNLU EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) 615
1– Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/b) 616
2– Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 119 f. I/c) 620
3– Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) 620
4– Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ) 620
5– Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası (HMK m. 119 f. I/h) 620
C– DAVA DİLEKÇESİNDEKİ ÖN İNCELEME BİTENE KADAR TAMAMLANABİLECEK EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) 621
1– Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a) 621
2– Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d) 621
3– Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e) 622
4– İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 119 f. I/f) 623
5– Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) 624
VI. DAVA AÇILIRKEN HARÇ VE GİDER AVANSININ YATIRILMASI (HMK m. 120) 624
A– YARGILAMA HARÇLARININ YATIRILMASI 624
1– Bağımsız Talep İle İlgili Harç Tamamlatılmalıdır. 624
2– Cevap Dilekçesi Mahiyetindeki Talebe İlişkin Harç Sonradan Yatırılmış Olması Bu Talebi Karşı Dava Haline Getirmez. 627
3– Adli Yardım Konusunda Bir Karar Verilinceye Kadar Harç Alınmaz. 627
4– Boşanmadan Sonra İstenen Fer'i İstekler Nispi Harca Tabidir. 628
5– Cevap Dilekçesindeki İstekler Karşı Dava Sayılamaz 628
6– Duraksama Varsa Açıklama İstenmelidir (HMK m. 31) 628
7– Harç Tamamlattırılmadan Müteakip İşlemler Yapılmaz 629
B– GİDER AVANSININ YATIRILMASI (HMK m. 114/g,120) 629
1– Niteliği (HMK m. 114 f. 1/g) 629
2– Kapsamı (Tarife m. 3 c. 2) 631
3– Belirlenmesi (HMK m. 120 f. I, Yönetmelik m. 205/1) 631
4– Ödenmesi (HMK m. 120 f. I, Yönetmelik m. 205/1) 632
a. Genel Olarak (HMK m. 120 f. I–II) 632
b. Gelir Avansına İlişkin Hükümler Saklıdır (HMK m. 120, f. III) 632
5– Yeterli Olmadığının Anlaşılması (HMK m. 120 f. II) 633
a. İki Haftalık Kesin Süre Verilir 633
b. Yatırılmaması veya Tamamlanmaması Halinde Dava Usulden Reddedilir 634
C– GİDER AVANSINDA ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA (Tarife m. 6) 635
D– GİDER AVANSININ İADESİ (HMK m. 333, Tarife m. 5, Yönetmelik m. 207) 635
VII. DAVA DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN VERİLMESİ (HMK m. 121) 635
A– DAVACININ ELİNDE BULUNAN BELGELER VERİLİR 635
1– Asılları Verilir 636
2– Örnekleri Verilir 636
a. Harç ve Vergiye Tabi Değildir 636
b. Sadece Örnekler Verilebilir 636
B– BAŞKA YERLERDEN GETİRTİLECEK BELGE VE DOSYALAR İÇİN AÇIKLAMA YAPILIR 636
VIII. DAVA DİLEKÇESİNİN TEBLİĞ EDİLMESİ (HMK m. 122) 636
A– MAHKEME TARAFINDAN TEBLİĞ EDİLİR 637
B– DAVALIYA TEBLİĞ EDİLİR 637
C– CEVAP SÜRESİ GÖSTERİLİR 642
IX. DAVALARIN YIĞILMASI/OBJEKTİF DAVA BİRLEŞMESİ (HMK m. 110) 644
A– KOŞULLARI 644
1– Davacının Aynı Davalıya Karşı İleri Sürebileceği Birden Fazla Talep Olmalıdır 644
2– Taleplerin Tümü Aynı Yargı Çeşidi İçinde Yer Almalıdır 644
3– Talepler Arasında Bir Aslîlik–Ferîlik İlişkisi Kurulmamış Olmalıdır 644
4– Taleplerin Tümü Bakımından Ortak Yetkili Mahkeme Bulunmalıdır 645
B– İNCELENMESİ 645
1– Her Dava Hakkında Ayrı Olarak Karar Verilir 645
2– Yığılma Konusu Olamayan Dava Ayrılır 646
3– Vekâlet Ücreti Ayrı Olarak Takdir Edilir 646
5– Gerek Görülürse Davaların Ayrılmasına Karar Verilir (HMK m. 167) 647
6– İstinaf ve Temyiz Sınırı Ayrı Olarak Belirlenir 647
a. Boşanma ve Ziynet Alacağı Davası Yığılması 647
b. Boşanma ve Nafaka Davası Yığılması 649
c. Boşanma ve Manevi Tazminat Yığılması 650
X. DAVANIN TERDİTLİ AÇILMASI (HMK m. 111) 651
A– TALEP BİRDEN FAZLA OLMALIDIR 651
B– TALEPLER ARASINDA ASLİLİK–FERÎLİK İLİŞKİSİ KURULMALIDIR 659
C– TALEPLER AYNI DAVA DİLEKÇESİNDE İLERİ SÜRÜLMELİDİR 661
D– TALEPLER ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR 661
E– ASLİ TALEBİNİN ESASTAN REDDİNE KARAR VERİLMEDEN FER’Î TALEP İNCELENEMEZ 661
XI. DAVANIN BİRDEN FAZLA BOŞANMA SEBEBİNE DAYALI AÇILMASI 663
XII. DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) 664
A– HÜKÜM KESİNLEŞİNCEYE KADAR GERİ ALINABİLİR 664
1– İDM Aşamasında Geri Alınabilir 665
2– İstinaf Aşamasında Geri Alınabilir 665
3– Temyiz Aşamasında Geri Alınabilir 665
B– DAVALININ AÇIK RIZASI BULUNMALIDIR 665
1– Açık Rıza Belirlenmelidir 665
2– Tutanağa Yazılmalıdır (HMK m. 154, f. III/ç) 666
C– DAVANIN GERİ ALINMASININ SONUÇLARI 666
1– Davadan Feragat Etmiş Sayılmaz 666
2– Dava Derdest Olmaktan Çıkar 667
3– Dava Açılmamış Sayılır (HMK m. 123 Ek cümle) 667
4– Dava Yeniden Açılabilir 668
5– Yargılama Giderleri Davacıya Yükletilir 668
§ 38. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA CEVAP DİLEKÇESİ (HMK m. 126–131) 669
I. GENEL OLARAK 669
A– SAVUNMA VASITALARINI İLERİ SÜRMEYİ SAĞLAR (HMK m. 126–135) 670
B– HUKUKİ DİNLENİLME HAKKININ GEREĞİDİR (HMK m.27) 670
C– KARŞI DAVA AÇMAYI SAĞLAR (HMK m. 133 f. I) 671
II. CEVAP DİLEKÇESİ (TCA m. 36 f. I, HMK m. 126–131) 671
A– CEVAP DİLEKÇESİNİN YAZILMASI (HMK m. 32 f. II) 671
1– Türkçe Yazılmalıdır (TCA m. 3 f. I) 671
2– Okunaklı Olmalıdır (HMK m. 32 f. II) 672
3– Uygunsuz Olmamalıdır (HMK m. 32 f. II) 672
4– İlgisiz Olmamalıdır (HMK m. 32 f. II) 673
B– CEVAP DİLEKÇESİNİN VERİLMESİ (HMK m. 126) 674
1– Cevap Dilekçesi Davanın Açılmış Olduğu Mahkemeye Verilir (HMK m. 126 f. I, 159 f. I, Yönetmelik m. 195) 674
2– Cevap Dilekçesi Harca Bağlı Değildir 674
3– Cevap Dilekçesine Örnek Eklenir (HMK m. 126 f. II, Teb. K. m. 8) 675
4– Cevap Dilekçesi Havale Edildiği Tarihte Verilmiş Sayılır (HMK m. 126 f. III) 675
5– Cevap Dilekçesinin Örneği Mahkeme Tarafından Davacıya Tebliğ Edilir 675
a. Davacıya Tebliğ Edilir (HMK m. 126 f. IV) 675
b. Davacıya Tebliğ Yapılmadan Müteakip İşlemler Yapılamaz 676
C– CEVAP DİLEKÇESİNİ VERME SÜRESİ (HMK m. 127) 676
1– Kural (HMK m. 127, c. 1) 676
2– Ek Süre Verilmesi (HMK m. 127, c.2) 679
a. Süresinde Hazırlama Çok Zor yahut İmkânsız Olmalıdır 679
b. Cevap Süresi İçinde Mahkemeye Başvurulmalıdır 679
c. Ek Süre Talebine Yönelik Karar Bildirilmelidir 679
d. Ek Sürenin Özellikleri 679
aa. Ek Süre Cevap Süresinin Bitiminden Başlar 680
bb. Ek Süre Bir Ayı Geçemez 680
cc. Ek Süre Bir Defaya Mahsus Verilebilir 680
e. Ek Sürenin Sonuçları 680
3– Adlî Tatilde Verilebilir (HMK m. 103 f. III) 681
D– CEVAP DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 129) 681
1– Cevap Dilekçesinde Bulunacak Hususlar (HMK m. 129 f. I) 681
a. Mahkemenin Adı (HMK m. 129 f. I/a) 682
b. Davacı ile Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri; Davalı Yurt Dışında İse Yurt İçinde Göstereceği Bir Adres (HMK m. 129 f. I/b) 682
c. Davalının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 129 f. I/c) 682
d. Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 129 f. I/ç) 683
e. Davalının Savunmasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 129 f. I/d) 683
f. Savunmanın Dayanağı Olarak İleri Sürülen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği (HMK m. 129 f. I/e) 686
g. Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 129 f. I/f) 688
h. Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 129 f. I/g) 689
ı. Davalının veya Varsa Kanuni Temsilcisinin yahut Vekilinin İmzası (HMK m. 129 f. I/ğ) 689
i. Cevap Dilekçesinde Gösterilen ve Davalının Elinde Bulunan Belgelerin Asıllarıyla Birlikte Örneğinin ve Başka Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama (HMK m. 129 f. II) 689
2– Cevap Dilekçesindeki Eksikliğin Tamamlanması (HMK m. 130) 690
E– CEVAP DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN VERİLMESİ (HMK m. 129 f. II, 121) 690
1– Davalının Elinde Bulunan Belgeler Verilir 690
a. Asılları Verilir 691
b. Örnekleri Verilir 691
aa. Harç ve Vergiye Tabi Değildir 691
bb. Sadece Örnekler Verilebilir 691
2– Başka Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama Yapılır 691
3– Belge Vermeme veya Açıklama Yapmamanın Sonuçları (HMK m. 139 f. I/ç) 691
F– CEVAP DİLEKÇESİNDE SAVUNMA YOLLARI 692
1– Kabul (HMK m. 308) 692
2– İnkâr (HMK m. 128) 693
3– İkrar (TMK m. 184 f. I b. 3) 693
4– İtiraz (HMK m. 116 f. I/a, 142) 694
5– Def’i (HMK m. 142) 696
6– Sulh (HMK m. 313–315) 698
G– CEVAP DİLEKÇESİNİN SONUÇLARI 698
1– Cevap Dilekçesi Verilmemesinin Sonucu (HMK m. 128) 699
a. Dava Dilekçesinde İleri Sürülen Vakıaların Tamamı İnkâr Edilmiş Sayılır 699
b. Hem Asıl İspat Hem de Karşı İspat Bağlamında Delil İleri Sürme Hakkı Kaybedilmiş Olur 700
c. Davacının Kusurlu Olduğuna Yönelik Vakıa İleri Süremez 704
d. Islah Yoluyla Yeni Vakıa İleri Süremez 705
2– Cevap Dilekçesi Verilmesinin Sonucu (HMK m. 131) 706
§ 39. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA İSPAT 707
I. İSPATIN KONUSU (HMK m. 187 f. I) 707
II. İSPAT KONUSU VAKIALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 707
A– ZORUNLU VAKIALAR 708
1– Geçerli Evlilik Bulunmalıdır 708
2– Boşanma Sebeplerinden Biriyle Açılmış Bulunan Davanın Reddine Karar Verilmiş ve Bu Karar Kesinleşmiş Olmalıdır 708
3– Reddine Karar Verilen Boşanma Kararından Sonra Bir Yıl Geçmiş Bulunulmalıdır 708
4– Ortak Hayat Yeniden Kurulamamış Olmalıdır 709
B– GERÇEKLEŞEN VAKIALAR 709
C– EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN SARSILMIŞ SAYILMASI KARİNESİ 709
III. İSPAT HAKKI (TCA m. 36 f. I, HMK m. 189) 710
A– KANUNDA BELİRTİLEN SÜRE VE USULE UYGUN OLARAK KULLANILIR (HMK m. 189 f. I) 710
B– HUKUKA AYKIRI OLARAK ELDE EDİLMİŞ OLAN DELİLLER DİKKATE ALINAMAZ (HMK m. 189 f. II) 711
1– Hukuka Uygun Elde Edilmiş Olan Deliller 712
a. Hayat Alanı Kavramı 712
aa. Kamuya Açık Hayat 713
bb. Özel Hayat 713
cc. Gizli Hayat 714
b. Haberli Olarak Kurulu Araçlarla Ortak Yaşam Alanında Elde Edilen Deliller 715
c. Haberli Olarak Kurulu Araçlarla Ortak Yaşam Alanı Dışında Elde Edilen Deliller 716
d. Araçlarla Uyarı Sonucu Elde Edilen Deliller 716
2– Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 716
a. Elde Edenler 717
aa. Taraflarca Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 717
bb. Üçüncü Kişilerce Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 724
b. Elde Edilme Şekli 724
aa. Habersiz Çekilen Fotoğraflar 724
bb. Habersiz Görüntü Kaydetme 724
cc. Habersiz Telefon Kaydı 725
dd. Habersiz Mesajları Kaydetme 725
ee. Habersiz Mektupları Açma 726
ff. Habersiz Belgeleri Alma 726
gg. Habersiz Benzeri Her Türlü Davranış 726
c. Saklanması 726
C– BELİRLİ DELİLLERLE İSPATI GEREKEN BAŞKA DELİLLERLE İSPAT OLUNAMAZ (HMK m. 189 f. III) 726
D– DELİLİN CAİZ OLUP OLMADIĞINA MAHKEMECE KARAR VERİLİR (HMK m. 189 f. III) 727
IV. İSPAT YÜKÜ (HMK m. 190) 727
V. İSPAT TÜRLERİ 730
A– ASIL İSPAT 731
B– KARŞI İSPAT (HMK m. 191) 731
C– AKSİNİ İSPAT 732
VI. İSPAT ÖLÇÜSÜ 732
A– TAM İSPAT 732
B– YAKLAŞIK İSPAT 732
VII. İSPAT ARAÇLARI 732
A– FOTOĞRAFLAR 733
B– İLETİŞİM ARAÇLARI 733
1– Mektup 733
2– Bilgisayar Kaydı 733
3– Telefon Kaydı 734
4– Ses Kaydı 734
5– Kamera Kaydı 735
6– Mesaj Kaydı 735
7– Sosyal Medya Paylaşımları 735
C– TANIK ANLATIMLARI 736
1– Yetersiz Tanık Beyanları Esas Alınamaz 738
a. Görgüye Dayanmayan Tanık Beyanları 738
b. Soyut Tanık Beyanları 738
c. Aktarıma Dayalı Tanık Beyanları 739
aa. Üçüncü Kişilerden Aktarım 739
bb. Taraflardan Aktarım 739
d. Duyuma Dayalı Tanık Beyanları 740
e. Husumete Dayalı Tanık Beyanları 740
f. Çelişkili Tanık Beyanları 740
2– Tarafların Tanık Olarak Beyanları Esas Alınamaz 740
3– Evliliği Kurtarmaya Yönelik Tanık Beuanları Hükme Esas Alınamaz 741
4– Vekil Olan Avukat Tanık Olarak Dinlenebilir 742
5– Tanık Beyanı Takdiri Bir Delildir 743
6– Tanık Sayısı Sınırlandırılamaz 743
D– RESMİ EVRAKLAR 744
1– Soruşturma Evrakı 744
2– Resmi Tutanaklar 745
3– Resmi Raporlar 745
4– Kolluk Araştırması 745
5– Otel Kayıtları 746
6– Tahsil Makbuzları 746
7– Pasaport Kayıtları 747
8– Faturalar 747
E– DAVA DOSYALARI 748
1– Nafaka Dosyaları 748
2– İcra Dosyaları 749
3– Ceza Dosyaları 750
F– DİĞER DAVA DOSYALARI 750
1– Diğer Deliller Yetersizse Sonucu Beklenmelidir 751
2– Sadece O Dava Dosyasına Dayanılmışsa Sonucu Beklenmelidir 752
VIII. İSPAT ARACI SAYILMAYANLAR 752
A– İKRAR 752
1– Kural Olarak İkrar (TMK m. 184 b. 3) 753
2– Yargıtay Uygulaması 753
a. Görülmekte Olan Davadaki Beyan Bağlar 753
b. Başka Davada Beyan Bağlar 754
B– YEMİN (HMK m. 225–239) 754
§ 40. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA YARGILAMA GİDERLERİ 757
I. GENEL OLARAK 757
II. YARGILAMA GİDERLERİNİN KAPSAMI 757
A– HARÇLAR (HMK m. 323 f. I/a) 757
1– Başvurma Harcı (HK m. 27) 758
2– Karar ve İlam Harcı (HMK m. 323 f. I/a) 761
B– MASRAFLAR (HMK m. 323 f. I/b–g) 761
1– Tebliğ ve Posta Giderleri (HMK m. 323 f. I/b) 762
2– Dosya ve Sair Evrak Giderleri (HMK m. 323 f. I/c) 762
3– Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri ve Protesto, İhbar, İhtarname ve Vekâletname Düzenlenmesine İlişkin Giderler (HMK m. 323 f. I/ç) 762
4– Keşif Giderleri (HMK m. 323 f. I/d) 763
5– Tanığa Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) 763
6– Bilirkişiye Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) 763
7– Resmî Dairelerden Alınan Belgeler İçin Ödenen Harç, Vergi, Ücret ve Sair Giderler (HMK m. 323 f. I/f) 763
8– Vekil İle Takip Edilmeyen Davalarda Tarafların Hazır Bulundukları Günlere Ait Gündelik, Seyahat ve Konaklama Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) 763
9– Vekili Bulunduğu Hâlde Mahkemece Çağrılan Taraf İçin Gündelik, Yol ve Konaklama Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) 764
10– Yargılama Sırasında Yapılan Diğer Giderler (HMK m. 323 f. I/h) 764
11– Resen Yapılması Gereken İşlemlere İlişkin Giderler (HMK m. 325) 764
C– VEKÂLET ÜCRETİ (HMK m. 323 f. I/ğ, 330) 764
1– Kararın Niteliği Dikkate Alınmalıdır 767
a. Dava Kabul Edilmişse 767
aa. Asıl Dava Kabul Edilmişse 767
bb. Karşı Dava Kabul Edilmişse 768
cc. Birleşen Dava Kabul Edilmişse 768
dd. Terditli Dava Kabul Edilmişse 769
b. Dava Ret Edilmişse 770
c. Davanın İşlemden Kaldırılmasına Karar Verilmişse 770
ç. Davadan Feragat Edilmişse (AAÜT m. 6 f. I) 771
d. Görevsizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 771
e. Yetkisizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 771
f. Davanın Açılmamış Sayılmasına Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) 772
g. Gönderme Kararı Varsa (AAÜT m. 7 f. III) 772
ğ. Karşı Dava Varsa (AAÜT m. 8) 772
h. Davanın Birleştirilmesi Kararı Varsa (AAÜT m. 8) 772
ı. Davanın Ayrılması Kararı Varsa (AAÜT m. 8) 773
i. Nafaka davalarında (AAÜT m. 9) 773
j. Dava Birden Çok İse 774
2– Vekâlet Ücreti İstenilmediği Açıklanmışsa 775
3– Katma Değer Vergisine Hükmedilemez 776
4– Kesinleşen Yönler Dikkate Alınmalıdır 777
5– Taraf Lehine Hükmedilir (HMK m. 330) 779
6– İstifa Etme Engel Değildir 779
7– Miktarı Hâkim Takdir Eder 779
8– Baro Görevlendirmişse Verilemez 780
9– Boşanmanın Eki İsteklerde Verilemez 780
10– Kararın Verildiği Tarihte Yürürlükte Bulunan Tarife Gereğince Karar Verilir 781
11– Birden Fazla Sebeple Açılan Davada Tek Vekâlet ücreti Verilir 781
III. YARGILAMA GİDERLERİ İÇİN AVANS YATIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 782
A– GENEL OLARAK 782
B– DELİL AVANSI (HMK m. 324) 782
1– Kavram (HMK m. 324 f. I) 783
2– Taraflarca Getirilme İlkesinin Uygulandığı Davalarda (HMK m. 25) 784
a. Verilen Kesin Süre Usulüne Uygun Olmalıdır 784
b. Verilen Kesin Süre İçinde Delil Avansı Yatırılmalıdır (HMK m. 324 f. I) 785
aa. Yatırılmazsa Delilin İkamesinden Vazgeçilmiş Sayılır (HMK m. 324 f. II) 785
bb. Diğer Taraf Bu Avansı Yatırabilir (HMK m. 324 f. II) 788
c. Aynı Delilin İkamesinde Yarı Yarıya Avans Olarak Ödenir (HMK m. 324 f. I) 788
3– Kendiliğinden Araştırma İlkesinin Uygulandığı Davalarda (HMK m. 325) 789
C– GİDER AVANSI (HMK m. 114/g, 120) 789
D– AVANSIN İADESİ (HMK m. 333) 790
IV. YARGILAMA GİDERLERİNE HÜKMEDİLMESİ 790
A– MAHKEMECE RESEN HÜKMEDİLİR (HMK m. 332 f. I) 790
B– HÜKÜM ALTINDA GÖSTERİLİR (HMK m. 332 f. II) 792
1– Tutarı 792
2– Hangi Tarafa Yükletildiği 792
3– Hangi Oranda Yükletildiği 792
4– Dökümü 792
5– Hükümden Sonraki Yargılama Giderlerinin Ödenme Şekli 793
C– ESASTAN SONUÇLANMAYAN DAVADA HÜKMEDİLMESİ (HMK m. 331) 793
1– Davanın Konusuz Kalması (HMK m. 331 f. I) 794
2– Görevsizlik ve Yetkisizlik Verilmesi (HMK m. 331 f. II) 795
a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse 795
b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse 796
3– Davanın Açılmamış Sayılması (HMK m. 331 f. III) 796
D– KESİNLEŞEN GİDERLER DİKKATE ALINMALIDIR 797
V. YARGILAMA GİDERLERİNDEN SORUMLULUK 798
A– ALEYHİNE HÜKÜM VERİLEN TARAFTAN ALINMASINA KARAR VERİLİR (HMK m. 326) 798
B– DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRILIK VARSA (HMK m. 327) 799
C– İSTEMEDİĞİNİ AÇIKLAYANIN GİDERİ ÜZERİNDE BIRAKILIR 800
D– KABUL BEYANI İLE DAVALI SORUMLULUKTAN KURTULAMAZ 801
§ 41. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVADAN FERAGAT 803
I. FERAGAT KAVRAMI 803
A– TALEP SONUCUNDAN KISMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK m. 307, 308 f. III) 804
B– TALEP SONUCUNDAN TAMAMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK m. 307) 804
II. FERAGAT EDEBİLECEK KİŞİ 804
A– DAVACI 804
B– DAVACI VEKİLİ 806
C– YASAL TEMSİLCİ 807
1– Veli 807
2– Vasi 807
III. FERAGAT ŞEKLİ 808
A– FERAGAT YAZILI OLARAK YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) 808
1– Kimlik Tespiti Bulunmalıdır 808
2– İmza Bulunmalıdır 809
B– FERAGAT SÖZLÜ OLARAK YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) 810
1– Feragat Tutanağa Yazılmalıdır (HMK m. 154, f. III/ç) 810
2– Beyanda Bulunana Okunmalıdır 811
3– Beyanda Bulunanın İmzası Alınmalıdır 811
IV. FERAGATİN ÖZELLİKLERİ 811
A– FERAGAT MUVAFAKATE BAĞLI DEĞİLDİR 811
1– Karşı Tarafın Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) 812
2– Mahkemenin Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) 812
B– FERAGAT KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLMALIDIR (HMK m. 309 f. IV) 812
C– FERAGAT AÇIK NET, ŞÜPHE UYANDIRMAYACAK OLMALIDIR 813
1– Boşanmak İstemediğini Açıklamak 822
2– Eşini Müşterek Haneye Kabul Edeceğini Açıklamak 823
3– Eşi İle Barıştığını Açıklamak 823
4– Bir Şans Daha Verdiğini Açıklamak 823
D– FERAGAT KISMEN OLABILIR 824
E– FERAGATİN İPTALİ İRADE SAKATLANMASINDA İSTENEBİLİR 824
V. FERAGATİN ZAMANI (HMK m. 310) 824
A– 7251 SAYILI KANUN ÖNCESİ FERAGAT 824
1– Karardan Önce Feragat (HMK m. 310 f. I) 824
2– Karardan Sonra Temyizden Önce Feragat 825
a. Derece Mahkemesi Kendi Kararını Kaldıramaz 825
b. Dosyadan El Çeken Mahkemece Yapılacak İşlemler 828
aa. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlem 830
bb. Yargıtay Tarafından Yapılacak İşlem 830
3– Temyizden Sonra Karar Düzeltmeden Önce Feragat 831
4– Yargıtay’da Duruşmada Feragat 832
5– Karar Düzeltme Aşamasında Feragat 832
B– 7251 SAYILI KANUN SONRASI FERAGAT 833
1– Karardan Önce Feragat (HMK m. 310 f. I) 833
2– Feragatin Hükmün Verilmesinden Sonra Adliye Mahkemelerinde Yapılması (HMK m. 310 f. II) 833
a. İlk Derece Mahkemesinde Yapılması 834
b. Bölge Adliye Mahkemesinde Yapılması 834
3– Feragatin Dosyanın Temyiz İncelemesine Gönderilmesinden Sonra Yapılması (HMK m. 310 f. III) 834
VI. FERAGAT HÂLİNDE YARGILAMA GİDERLERİ (HMK m. 312) 836
VII. FERAGATİN SONUÇLARI (HMK m. 311) 836
A– UYUŞMAZLIĞI SONLANDIRIR 836
B– KURAL OLARAK MAHKEMEYE ULAŞTIĞINDA SONUÇ DOĞURUR 836
1– Mahkemenin Yetkisi Kesinleşmişse Feragat Karara Bağlanır 837
2– Feragat Yetki İtirazı Olan Mahkemeye Ulaşmışsa Önce Yetki İtirazı Karara Bağlanır İdi 838
C– KESİN HÜKÜM GİBİ HUKUKİ SONUÇ DOĞURUR 842
D– İRADE BOZUKLUĞU HÂLLERİNDE FERAGATİN İPTALİ İSTENEBİLİR 842
E– FERAGATTEN DÖNÜLEMEZ 843
F– KAMU DÜZENİNE İLİŞKİNDİR 845
G– KESİNLEŞMEYEN YÖNLERDEN SONUÇ DOĞURUR 846
H– HÜKÜM TEBLİĞ EDİLMEDEN KANUN YOLLARINDAN FERAGAT SONUÇ DOĞURMAZ 847
I– OLMAYAN/AÇILMAMIŞ BİR DAVADAN FERAGAT EDİLEMEZ 848
İ– HÜKÜM KESİNLEŞTİKTEN SONRA FERAGAT SONUÇ DOĞURMAZ 849
VIII. FERAGATİN BENZERİ KAVRAMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 849
A– DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI (HMK m. 150) KAVRAMI İLE KARŞILAŞTIRMA 850
B– DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) KAVRAMI İLE KARŞILAŞTIRMA 850
IX. KARAR VERİLMEDEN ÖNCE FERAGAT HALİNDE KARAR 851
§ 42. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DAVANIN KONUSUZ KALMASI 853
I. DAVANIN KONUSUZ KALMASI SEBEPLERİ 853
A– İSTİNAF/TEMYİZ EDİLMEYEN DİĞER BOŞANMA KARARI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 161–184) 853
B– KESİNLEŞEN BOŞANMA KARARI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 161–184) 855
C– KESİNLEŞEN EVLENMENİN İPTALİ DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 145–160) 857
D– EŞLERDEN BİRİNİN ÖLÜMÜ DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 28 f. I) 858
E– TANIMA–TENFİZ KARARI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR 858
1– Boşanma İstemi Konusuz Kalır 858
2– Boşanmanın Eki İstemler İncelenir 859
3– Bekletici Sorun Yapılmalıdır 860
F– EVLİLİĞİN FESİH KARARIYLA SONLANMASI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 32 f. I, 131) 861
1– Gaiplik Kararı İle Eş Ölmüş Gibi Kabul Edilir (TMK m. 35) 863
2– Gaiplik Kararı Evliliği Ortadan Kaldırmaz 864
3– Gaiplik Kararı Alan Fesih Kararı Almayabilir 864
4– Evliliğin Feshi Kararı Evliliği Ortadan Kaldırır 865
5– Evliliğin Feshi Kararı Alan Eş Yeniden Evlenebilir 865
a. Fesih Kararı Almadan Yeniden Evlenme (TMK m. 145 b. 1) 866
b. Fesih Kararı Aldıktan Sonra Yeniden Evlenme (TMK m. 131 f. 1) 866
G– EVLİLİĞİN ÖLÜM KARİNESİYLE SONLANMASI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR (TMK m. 31, 44 f. I) 867
H– EVLİLİĞİN DE FACTO CİNSİYET DEĞİŞTİRMEYLE SONLANMASI DAVAYI KONUSUZ BIRAKIR 868
II. DAVANIN KONUSUZ KALMASINDA UYGULANACAK USUL HÜKÜMLERİ 868
A– NÜFUS KAYDI İNCELENMELİDİR 868
B– DİĞER BOŞANMA DAVASININ SONUCU ARAŞTIRILMALIDIR 869
C– KARAR VERİLMEYEREK DAVA KONUSUZ BIRAKILMAZ 869
D– YARGILAMA GİDERİ ALEYHİNE KARAR VERİLEBİLECEK OLANA YÜKLENİR (HMK m. 331 f. I) 870
E– HÜKÜM VERİLEMEZ 872
F– DAVANIN KONUSU KALMADIĞI AÇIKLANARAK DAVAYA SON VERİLİR 872
G– MADDİ HATAYA DAYALI TEMYİZ VE KARAR DÜZELTME KARARI KALDIRILABİLİR 873
H– MADDİ TAZMİNAT TALEBİNİN KARARA BAĞLANMASINA ENGEL DEĞİLDİR 874
§ 43. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA DELİL TESPİTİ 877
I. GENEL OLARAK 877
II. DELİL TESPİTİ İSTENEBİLECEK HÂLLER 877
A– GÖRÜLMEKTE OLAN BİR DAVADA İSTENEBİLİR (HMK m. 400 f. I) 877
B– İLERİDE AÇILACAK DAVA İÇİN İSTENEBİLİR (HMK m. 400 f. I) 878
III. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN GERÇEKLEŞMESİ 878
A– HUKUKİ YARARIN VARLIĞI GEREKİR (HMK m. 400 f. II) 878
B– DELİL TESPİTİ TALEBİ DİLEKÇEYLE YAPILIR (HMK m. 402 f. I) 879
C– TESPİT GİDERLERİ AVANS OLARAK ÖDENİR (HMK m. 402 f. II) 879
IV. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN İNCELENMESİ 879
A– GÖREV VE YETKİ KOŞULU GERÇEKLEŞMELİDİR (HMK m. 401) 879
B– TALEP HAKLI BULUNURSA KARAR DİLEKÇEYLE BİRLİKTE KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 402 f. III) 881
C– TESPİT TUTANAĞI VE BİLİRKİŞİ RAPORUNUN BİR ÖRNEĞİ KARŞI TARAFA RESEN TEBLİĞ OLUNUR (HMK m. 402 f. IV) 882
D– ACELE HÂLLERDE TEBLİGAT YAPILMAKSIZIN TESPİT YAPILABİLİR (HMK m. 403) 882
E– KARARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE O DELİLİN TOPLANMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLER UYGULANIR (HMK m. 404) 883
F– DELİL TESPİTİ DOSYASI ASIL DAVA DOSYASININ EKİ SAYILIR (HMK m. 405) 883
G– NİHAİ KARAR DEĞİLDİR 884
§ 44. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ADLİ YARDIM 885
I. GENEL OLARAK 885
II. ADLİ YARDIM KOŞULLARI 885
A– GEÇİMDE ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ZOR DURUMA DÜŞECEK OLMAK (HMK m. 334 f. I) 886
B– TALEPLERİNİN AÇIKÇA DAYANAKTAN YOKSUN OLMAMASI (HMK m. 334 f. I) 888
C– YABANCILARIN İÇİN KARŞILIKLILIK ŞARTI BULUNMAK (HMK m. 334 f. II) 888
D– ADLİ YARDIM TALEBİNDE BULUNMAK 889
1– Talepte Bulunabilecekler 890
2– Görevli ve Yetkili Mahkeme (HMK m. 336 f. I) 890
a. İlk Derece Mahkemesinde Başvuru (HMK m. 336 f. I) 890
b. Kanun Yollarına Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 890
aa. İstinaf Yoluna Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 890
bb. Temyiz Yoluna Başvuru Sırasında Talep (HMK m. 336 f. III) 891
3– Eklenecek Belgeler (HMK m. 336 f. II) 892
a. İddiasının Özeti 892
b. İddiasını Dayandıracağı Deliller 892
c. Mali Durum Belgeleri 893
4– Süresi (HMK m. 336 f. III) 894
5– Her Türlü Harç ve Vergiden Muafiyet (HMK m. 336 f. IV) 895
III. ADLİ YARDIMIN KAPSAMI 895
A– SAĞLADIĞI HUSUSLAR (HMK m. 335 f. I) 895
B– BÖLÜMSEL YARARLANMA KARARI VERİLEBİLİR (HMK m. 335 f. II) 895
C– HÜKMÜN KESİNLEŞMESİNE KADAR DEVAM EDER (HMK m. 335 f. III) 896
D– ÖNCE YAPILAN YARGILAMA GİDERLERİNİ KAPSAMAZ (HMK m. 337 f. III) 896
IV. ADLİ YARDIM TALEBİNİN İNCELENMESİ 896
A– DURUŞMA YAPMAKSIZIN KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 337 f. I) 896
B– KARARLARA KARŞI İTİRAZ (HMK m. 337 f. II) 897
C– RET HALİNDE TEKRAR TALEPTE BULUNULABİLİR (HMK m. 337 f. II) 898
V. ADLİ YARDIM KARARININ SONUÇLARI 898
A– ADLİ YARDIM KARARININ KALDIRILMASI (HMK m. 338) 898
1– Kasten veya Ağır Kusuru Sonucu Yanlış Bilgi Verdiği Ortaya Çıkarsa 898
2– Mali Durumunun Yeteri Derecede İyileştiği Anlaşılırsa 898
B– ADLİ YARDIMLA ERTELENEN YARGILAMA GİDERLERİNİN TAHSİLİ (HMK m. 339) 899
C– ADLİ YARDIM KARARIYLA ATANAN AVUKATIN ÜCRETİNİN ÖDENMESİ (HMK m. 340) 900
§ 45. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ISLAH 903
I. ISLAHIN KAPSAMI 903
A– GENEL OLARAK (HMK m. 176 f. I, 194) 903
1– Vakıalar Değiştirilebilir 903
2– Davanın Konusu/Sebebi Değiştirilebilir 904
3– Talep Sonucu Değiştirilebilir 905
4– Vakıa Eklenebilir 905
5– Ek/Yeni Talep Eklenebilir 906
B– ISLAHI GEREKTİRMEYEN DURUMLAR 906
1– Yasak Kapsamında Kalmayan Durumlarda 906
2– Karşı Tarafın Rıza Gösterdiği Durumlarda 906
3– Daraltma Kapsamında Kalan Durumlarda 907
4– Maddi Hatanın Düzeltildiği Durumlarda (HMK m. 183) 907
C– ISLAH YOLUNA BAŞVURULAMAYACAK DURUMLAR 907
1– Tarafın Değiştirilmesi 907
2– İkinci Tanık Listesi Verilmesi (HMK m. 240 f. II) 908
3– Süresi Geçen İlk İtirazın İleri Sürülmesi 909
4– İkinci Dava Açılaması 909
5– Bozma veya Kaldırma Kararından Sonra Tahkikata İlişkin İşlem Yapılmamış Olması (HMK m. 177 f. II) 909
6– Feragatin Geçersiz Kılınması 910
7– Kabulün Geçersiz Kılınması 911
D– ISLAH YOLUNA BAŞVURULABİLECEK DURUMLAR 911
1– Terditli Dava Açılabilir (HMK m. 111) 911
2– Cevap Dilekçesi Verilebilir (HMK m. 128) 912
3– Zamanaşımı Defi İleri Sürülebilir 912
4– Dava Yığılması/Objektif Dava Birleşmesi Yapabilir (HMK m. 110) 912
5– Bozma veya Kaldırma Kararından Sonra Tahkikata İlişkin İşlem Yapılmışsa Verilebilir (HMK m. 177 f. II) 913
II. ISLAHIN USULÜ 913
A– ISLAHIN ZAMANI 914
1– Kural Olarak (HMK m. 177 f. I) 914
2– Bölge Adliye Mahkemesinde Islah İstenemez (HMK m. 357 f. I) 914
3– Yargıtay’da Islah İstenemez (HMK m. 177 f. I) 915
B– ISLAHIN SAYISI (HMK m. 176 f. II) 915
C– ISLAHIN ŞEKLİ 915
1– Yapılışı Açısından 915
a. Sözlü Olarak (HMK m. 177 f. II) 916
b. Yazılı Olarak (HMK m. 177 f. II) 916
c. Kötüniyetli Olarak (HMK m. 182) 916
2– Kapsamı Açısından 917
a. Davanın Tamamen Islahı (HMK m. 180) 917
b. Kısmen Islah (HMK m. 181) 918
3– Teminat Açısından (HMK m. 178) 918
4– Yetki Açısından (HMK m. 74 f. I) 918
5– Harç Açısından 919
6– İzin Açısından 920
7– Delil Bildirme Açısından 921
D– ISLAHIN SONUÇLARI (HMK m. 179) 921
§ 46. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÖN SORUN VE BEKLETİCİ SORUN (HMK m. 163– 165) 925
I. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÖN SORUN (HMK m. 163– 164) 925
A– ÖN SORUNUN İLERİ SÜRÜLMESİ (HMK m. 163) 925
1– İleri Sürebilecek Olan 925
2– İleri Sürme Şekli 925
a. Dilekçe Vermek Suretiyle İleri Sürme 926
b. Duruşma Sırasında Sözlü Olarak İleri Sürme 926
B– ÖN SORUNUN İNCELENMESİ (HMK m. 164) 926
1– Cevabını Bildirmesi İçin Diğer Tarafa Tefhim veya Tebliğ Eder (HMK m. 164 f. I) 926
2– Uyuşmazlık Varsa Hâkim Gerekirse Tarafları Davet Edip Dinledikten Sonra Kararını Verir (HMK m. 164 f. II) 927
3– Ön Sorun Hakkındaki Karar Taraflara Tefhim veya Tebliğ Edilir (HMK m. 164 f. III) 927
C– UYGULAMA ALANI 927
II. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA BEKLETİCİ SORUN (HMK m. 163– 165) 928
A– HÜKÜM VERİLEBİLMESİNDE BEKLETİCİ SORUN (HMK m. 165 f. I) 928
1– Ceza Davasının Varlığı 928
2– Evliliğin İptali Davasının Varlığı 931
3– Soybağının Reddi Davasının Varlığı 932
4– Diğer Bekletici Sorunlar 932
B– DAVANIN İNCELENMESİ VE SONUÇLANDIRILMASINDA BEKLETİCİ SORUN (HMK m. 165 f. II) 934
§ 47. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÜKÜM 937
I. GENEL OLARAK 937
II. KARAR 937
A– ARA KARARLARI 938
B– NİHAİ KARAR 938
1– Esasa İlişkin Nihai Karar/Hüküm (HMK m. 294 f. I , cümle 2) 939
2– Usule İlişkin Nihai Karar 940
III. HÜKÜM 941
A– HÜKMÜN VERİLMESİ VE TEFHİMİ (HMK m. 294) 941
1– Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Verilir (HMK m. 294 f. II) 941
2– Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Tefhim Olunur (HMK m. 294 f. II) 941
a. Hükmün Tefhimini, Duruşmada Bulunanlar Ayakta Dinlemelidir (HMK m. 294 f. V) 941
b. Hükme İlişkin Hususlar, Niteliğine Aykırı Düşmedikçe, Usule İlişkin Nihai Kararlar Hakkında Da Uygulanmalıdır (HMK m. 294 f. VI) 941
3– Hükmün Tefhimi Hüküm Sonucunun Duruşma Tutanağına Geçirilerek Okunması Suretiyle Yapılmalıdır (HMK m. 294 f. III) 942
4– Gerekçeli Kararın Tefhim Tarihinden Başlayarak Bir Ay İçinde Yazılması Gerekir (HMK m. 294 f. IV) 942
5– Usulüne Uygun Açılmış Tüm Davalar Hakkında Ayrı Hüküm Kurulması Gerekir 942
B– HÜKMÜN KAPSAMI (HMK m. 297) 943
1– Hükmün Hangi Millet Adına Verildiği İbaresi (HMK m. 297 f. I) 944
2– Hükmü Veren Mahkeme (HMK m. 297 f. I/a) 944
3– Hükmü Veren Hâkim ve Zabıt Kâtibinin Ad ve Soyadları İle Sicil Numaraları (HMK m. 297 f. I/a) 945
4– Hükmün Hangi Sıfatla Verildiği (HMK m. 297 f. I/a) 946
5– Tarafların Kimlikleri ve Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 297 f. I/b, 5490 sayılı Kanun m. 27) 947
a. Hukuk Muhakemeleri Kanununa Göre 947
b. Nüfus Hizmetleri Kanununa Göre 948
aa. Tarafların Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası 948
bb. Tarafların Adı, Soyadı 949
cc. Tarafların Doğum Yeri ve Tarihi 950
dd. Tarafların Baba ve Ana Adları 950
ee. Kadının Evlenmeden Önceki Soyadı ve Aile Kütüğünde Kayıtlı Olduğu Yer Bilgileri 951
ff. Evlilik İçinde Doğmuş Çocuklar ve Bunların Kimlik Bilgileri 951
6– Varsa Tarafların Kanuni Temsilci ve Vekillerinin Ad ve Soyadları İle Adresleri (HMK m. 297 f. I/b) 951
7– Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti (HMK m. 297 f. I/c) 952
8– Tarafların Anlaştıkları ve Anlaşamadıkları Hususlar (HMK m. 297 f. I/c) 952
9– Tarafların Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Delilleri (HMK m. 297 f. I/c) 953
10– Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi (HMK m. 297 f. I/c) 953
a. Gerekçenin Yazılmaması 954
b. Gerekçenin Doğru Olmaması 955
c. Gerekçenin Çelişkili Olması 955
aa. Kendi İçinde Çelişkili 955
bb. Hüküm Fıkrası İle Çelişkili 956
11– Sabit Görülen Vakıalarla Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepleri (HMK m. 297 f. I/c) 957
a. Sabit Görülen Vakıalar Açıklanmalıdır 957
b. Sabit Görülen Vakıalardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepleri Açıklanmalıdır 957
12– Hüküm sonucu (HMK m. 297 f. I/ç) 957
13– Yargılama Giderleri (HMK m. 297 f. I/ç) 958
14– Taraflardan Alınan Avansın Harcanmayan Kısmının İadesi (HMK m. 297 f. I/ç) 958
15– Kanun Yolları ve Süresi (HMK m. 297 f. I/ç) 958
16– Hükmün Verildiği Tarih (HMK m. 297 f. I/d) 958
17– Hâkim ve Zabıt Kâtibinin İmzaları (HMK m. 297 f. I/d, 298 f. IV, 299) 959
18– Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih (HMK m. 297 f. I/e) 960
19– Hükmün Sonuç Kısmı (HMK m. 297 f. II) 960
a. Gerekçeye Ait Herhangi Bir Söz Tekrar Edilmemelidir 960
b. Sıra Numarası Altında; Açık, Şüphe ve Tereddüt Uyandırmayacak Şekilde Yazılmalıdır 960
aa. Taleplerden Her Biri Hakkında Verilen Hüküm 961
bb. Taraflara Yüklenen Borç ve Tanınan Haklar 961
C– BOŞANMA HÜKMÜNÜN YAZILMASI (HMK m. 298) 962
1– Hükmü Veren Hâkim Tarafından Yazılmalıdır (HMK m. 298 f. I) 962
2– Gerekçeli Karar Tefhim Edilen Hüküm Sonucuna Aykırı/ Gerekçeli Kararla Kısa Karar Arasında Çelişki Olmamalıdır (HMK m. 298 f. II) 962
a. Tefhim Edilende Hüküm Varken Gerekçeli Kararda Hüküm Kurulmaması 963
b. Tefhim Edilende Hüküm Yokken Gerekçeli Kararda Hüküm Kurulması 964
c. Tefhim Edilenle Gerekçeli Kararda Hukuki Sebebi Değiştirerek Hüküm Kurulması 965
d. Tefhim Edilenle Gerekçeli Karar Arasında Farklı Hüküm Kurulması 966
3– Kararın Yazılan Gerekçesi Yazılan Hüküm Sonucuna Aykırı Olmamalıdır 966
a. Hüküm Fıkrasında Yazılmayanın Gerekçe Bölümünde Yazılmış Olması Çelişkiyi Ortadan Kaldırmaz 967
b. Tarafların Çelişkiyi Temyiz Sebebi Yapıp Yapmamış Olması Etkili Değildir 968
D– BOŞANMA HÜKMÜ HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER 969
1– Boşanma Hükmünün Aslı Hakkında Yapılacak İşlemler (HMK m. 300) 969
2– Boşanma Hükmünün Nüshası Hakkında Yapılacak İşlemler 969
a. Nüshalar/İlam Yazı İşleri Müdürü Tarafından Taraflardan Her Birine Makbuz Karşılığında Verilir (HMK m. 301 f. I) 969
b. Kendisine Nüsha/İlam Verilmeyene Gecikmeksizin Tebliğ Edilir (HMK m. 301 f. I) 970
c. Hükmün Bir Nüshası Dosyasında Saklanır (HMK m. 301 f. I) 970
d. Hüküm Nüshalarının Farklı Olması Hâlinde Karar Kartonundaki Esas Alınır (HMK m. 301 f. III) 970
e. Taraflar, Harcının Ödenmiş Olup Olmamasına Bakılmaksızın İlamı Her Zaman Alabilir (HMK m. 302 f. I) 970
3– Boşanma Hükmüne Kesinleşme Şerhi Verilmesi 971
E– BOZMA SONRASI HÜKÜM 975
F– BOŞANMAYA İLİŞKİN KESİNLEŞEN İLAMLAR ZAMANAŞIMINA UĞRAMAZ 976
G– ETKİSİZ HÜKÜM İÇİN KANUN YOLUNA BAŞVURULABİLİR 977
§ 48. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÜKMÜN TASHİHİ 979
I. GENEL OLARAK 979
II. BOŞANMA HÜKMÜNÜN TASHİHİ 979
A– TASHİHİN KONUSU (HMK m. 304 f. I) 979
1– Yazı Hataları 980
a. Tarihlerde 980
b. Tarafların İsimlerinde 980
c. Tarafların Sıfatlarında 981
d. Diğer Yazım Hatalarında 981
2– Hesap Hataları 981
3– Diğer Benzeri Açık Hatalar 981
B– TASHİH USULÜ 981
1– Mahkemece Resen Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 981
2– Taraflardan Birinin Talebi Üzerine Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 982
3– Hüküm Tebliğ Edilmişse Taraflar Dinlenerek Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 982
4– Hüküm Tebliğ Edilmemişse Taraflar Dinlenmeden Düzeltilebilir (HMK m. 304 f. I) 982
5– Tashih Yazılır, İmzalanır ve Mühürlenir (HMK m. 304 f. II) 982
§ 49. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÜKMÜN TAVZİHİ 983
I. TAVZİHİN KONUSU (HMK m. 305) 983
A– HÜKMÜN YETERİNCE AÇIK OLMAMASI 983
B– HÜKMÜN İCRASINDA TEREDDÜT UYANDIRMASI 985
C– HÜKMÜN BİRBİRİNE AYKIRI FIKRALAR İÇERMESİ 985
II. TAVZİHİN ZAMANI (HMK m. 305) 985
III. TAVZİHİN ŞEKLİ (HMK m. 305) 985
A– HÜKMÜN AÇIKLANMASI İSTENEBİLİR 985
B– TEREDDÜDÜN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR 986
C– AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR 986
IV. TAVZİH İLE YAPILAMAYACAKLAR 986
A– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR SINIRLANDIRILAMAZ 986
B– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR GENİŞLETİLEMEZ 986
C– HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR DEĞİŞTİRİLEMEZ 987
V. TAVZİH USULÜ (HMK m. 306) 988
A– TAVZİH DİLEKÇEYLE TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 988
B– TAVZİH HÜKMÜ VEREN MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 988
C– TAVZİH DİLEKÇESİ KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 990
D– TAVZİHE CEVAP TALEP EDENE TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 990
E– TAVZİH TALEBİ KARARA BAĞLANIR (HMK m. 306 f. II) 991
F– TAVZİH KARARI YAZILIR, İMZALANIR VE MÜHÜRLENİR (HMK m. 306 f. III) 992
§ 50. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HÜKMÜN TAMAMLANMASI 993
I. GENEL OLARAK 993
II. KONUSU (HMK m. 305/A f. I) 994
A– YARGILAMADA İLERİ SÜRÜLEN HUSUSUN TAMAMLANMASI 994
B– KENDİLİĞİNDEN HÜKME GEÇİRİLMESİ GEREKLİ HUSUSUN TAMAMLANMASI 994
III. GÖREVLİ MAHKEME 994
A– İLK DERECE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR 994
B– BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR 995
C– YÜKSEK MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR 995
IV. TALEP 996
VI. SÜRE 996
VII. TAMAMLAMA USULÜ (HMK m. 306) 997
A– TAMAMLAMA DİLEKÇEYLE TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 997
B– TAMAMLAMA HÜKMÜ VEREN MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR (HMK m. 306 f. I) 997
C– TAMAMLAMA DİLEKÇESİ KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 997
D– TAMAMLAMAYA CEVAP TALEP EDENE TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 306 f. I) 997
E– TAMAMLAMA TALEBİ KARARA BAĞLANIR (HMK m. 306 f. II) 998
F– TAMAMLAMA KARARI YAZILIR, İMZALANIR VE MÜHÜRLENİR (HMK m. 306 f. III) 998
V. KANUN YOLU 998
A– İSTİNAF YOLU 998
B– TEMYİZ YOLU 999
ONUNCU BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK DÖNEMİNDE ALINABİLECEK ÖNLEMLER
§ 51. EYLEMLİ AYRILIK DÖNEMİNDE ALINABİLECEK ÖNLEMLER 1001
I. EŞLERLE İLGİLİ ÖNLEMLER 1001
A– EŞLERE YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 197 f. II) 1002
1– Parasal Katkıya İlişkin Önlemler (TMK m. 197 f. II) 1002
2– Bağımsız Tedbir Nafakası (TMK m. 197) 1003
3– Konut ve Ev Eşyasından Yararlanmaya İlişkin Önlemler (TMK m. 197 f. II) 1005
4– Eşlerin Mallarının Yönetimine İlişkin Önlemler (TMK m. 197 f. II) 1006
B– BORÇLULARA YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 198) 1006
C– TASARRUF YETKİSİNE YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 199) 1008
1– Evlilik Birliği Sürüyor Olmalıdır 1008
2– Gereklerden Biri Bulunmalıdır 1009
3– Denklik Bulunmalıdır 1011
4– İstem Bulunmalıdır 1013
5– Belirli Malvarlığı Bulunmalıdır 1014
6– Tasarrufun Diğer Eşin Rızasıyla Yapılabileceğine Karar Verilmelidir 1015
7– Güçlendirici Önlemler Alınmalıdır 1016
8– Zorunlu Önlem Alınmalıdır 1017
9– Dava Usulüne Uygun Şekilde İncelenmelidir 1017
II. ÇOCUKLARLA İLGİLİ ÖNLEMLER 1021
A– BAKIMINA YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 197 f. IV) 1021
B– PARASAL KATKIYA YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 197 f. IV) 1021
C– KİŞİSEL İLİŞKİYE YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 197 f. IV) 1022
D– VELAYETE YÖNELİK ÖNLEMLER (TMK m. 336 f. II) 1022
ONBİRİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA EŞLERE İLİŞKİN GEÇİCİ ÖNLEMLER
§ 52. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA EŞİN GEÇİMİ İÇİN GEÇİCİ ÖNLEM/EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI (TMK m. 169) 1027
I. EŞLERE YÖNELİK GEÇİCİ ÖNLEMLER 1027
II. EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ NİTELİĞİ 1031
A– EŞE VERİLEBİLECEK TEDBİR NAFAKALARINDAN BİRİDİR 1031
B– KOŞULLARI VARSA VERİLMESİ ZORUNLUDUR 1032
1– Kural Olarak Eşin Nafaka Yükümlülüğü Ortadan Kalkmaz 1032
a. Tutukluluk Halinde Verilebilir 1032
b. Hükümlülük Halinde Verilebilir 1032
c. İşsizlik Halinde Verilebilir 1032
d. Askerlik Halinde Verilebilir 1033
e. Akıl Hastalığı Halinde Verilebilir 1034
f. Ekonomik Durumu Daha İyi Olana Verilebilir 1034
2– Ekonomik Güçleri Birbirine Yakın Olan Eşlerin Geçici Tedbir Nafakası Verme Zorunluluğu Yoktur 1038
3– Uzun Yıllar Nafaka Talep Edilmemesi Etkili Değildir 1039
4– Akıl Hastalığı Tek Başına Yükümlülüğü Sonlandırmaz 1039
5– İhtiyacı Olana Verilir 1039
C– KUSUR DİKKATE ALINAMAZ 1039
D– EVLİLİK DIŞI BİRLİKTELİK VARSA VERİLEMEZ 1044
1– Başkası İle Yaşanıyor Olmalıdır 1045
2– Ekonomik Destek Bulunmalıdır 1046
3– Gereksinim Destekle Sonlanmalıdır 1047
4– Ekonomik Birlik Oluşmalıdır 1048
E– TEREKE ALACAĞINA DAHİLDİR 1048
F– POZİTİF AYRIMCILIK İLKESİ UYGULANAMAZ 1048
G– KABUL EDİLEN MİKTARIN AZINA HÜKMEDİLEMEZ 1049
H– KESİN HÜKÜM OLUŞTURMAZ 1050
I– DAVA AÇILMASI İLE HAK EDİLİR 1050
İ– İLAMSIZ İCRA TAKIBI YOLUYLA İCRASI MÜMKÜNDÜR 1052
III. EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İSTEK 1053
A– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İSTEK AŞILAMAZ 1054
B– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İSTEK BELİRSİZ İSE 1054
C– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI İSTEĞE RAĞMEN KARAR VERİLMEDİ İSE 1055
D– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI KENDİLİĞİNDEN VERİLİR 1055
E– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI ÖNCE İSTENMEDİ SONRA İSTENDİ İSE 1056
F– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI İSTENMEDİĞİ AÇIKLANMIŞ İSE 1058
1– İstenmediği Dava Dilekçesinde Açıklanabilir 1061
2– İstenmediği Cevap Dilekçesinde Açıklanabilir 1062
3– İstenmediği Duruşmada Açıklanabilir 1062
G– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI BOŞANMA KESİNLEŞMİŞSE İSTENEMEZ 1062
H– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ BAĞIMSIZ DAVA İLE İSTENİLMESİ 1063
1– Ayrı Esasa Kaydedilmişse 1063
2– Bağımsız Tedbir Nafakası Alınıyorsa 1063
I– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA MİKTAR KESİNLEŞMİŞSE FAZLASI VERİLEMEZ 1065
İ– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI HER ZAMAN İSTENEBİLİR 1065
IV. EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA SÜRE 1066
A– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ BAŞLANGICI 1066
1– Davanın Açıldığı Tarihten İtibaren Verilir 1066
2– İstek Tarihinden Başlatılamaz 1067
3– Karşı Boşanma Tarihinden Başlatılamaz 1067
4– Kesinleşen Tedbir Nafakası Değiştirilemez 1068
5– Sonradan İstek Tarihinden İtibaren Verilebilir 1068
B– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ SINIRLI SÜRE VERİLMESİ 1069
C– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ SONA ERMESİ 1069
1– Eşlerden Birinin Ölmesiyle Sona Ermesi 1070
2– Ölüm Benzeri Durumun Gerçekleşmesiyle Sona Ermesi 1070
3– Gaiplik Kararı Alınmasıyla Sona Ermesi 1071
4– Boşanma Kararının Kesinleşmesiyle Sona Ermesi 1071
5– Evliliğin İptali Kararının Kesinleşmesiyle Sona Ermesi 1073
6– Sınırlı Sürenin Tamamlanmasıyla Sona Ermesi 1073
7– Başkasıyla Düzenli Yaşamaya Başlanmasıyla Sona Ermesi 1074
8– Boşanma Davasından Feragat Edilmesiyle Sona Ermesi 1075
9– Kaldırılmasına Karar Verilmesiyle Sona Ermesi 1076
10– Geçici Tedbir Nafakasından Feragat Edilmesiyle Sona Ermesi 1078
11– Açılmamış Sayılma Kararıyla Sona Ermesi 1079
12– İhtiyacın Sona Ermesi Sebebiyle Sona Ermesi 1079
D– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ BAĞIMSIZ TEDBİR NAFAKASINA ETKİSİ 1080
V. EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI KARARININ KAPSAMI 1080
A– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI UYGUN MİKTAR VERİLEBİLİR 1080
1– Sosyal Statülerine Uygun Olmalıdır 1081
2– Ekonomik Statülerine Uygun Olmalıdır 1081
3– Kabulleri Gözetilmelidir 1082
B– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ MİKTARININ BELİRLENMESİ 1082
1– Gelirin Araştırılması 1082
2– Gelirin Değerlendirilmesi 1083
a. Eşin Geliri Az İse 1083
b. Eşin Geliri Varsa 1083
c. Eşin Geliri Yoksa 1085
d. Eşin Geliri Araştırılmadı İse 1085
e. Eşlerin Geliri Eşit İse 1086
f. Eşlerin Mesleği Varsa 1087
3– Bilirkişi İncelemesi 1087
C– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ MİKTARININ DEĞİŞTİRİLMESİ 1088
1– Geçici Tedbir Nafakasının Miktarının İndirilmesi 1088
2– Geçici Tedbir Nafakasının Miktarının Arttırılması 1088
3– Geçici Tedbir Nafakasının Kaldırılması 1088
D– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ ÖDENMESİ 1089
1– Geçici Tedbir Nafakasının Ödenmesi Biçimi 1089
a. Geçici Tedbir Nafakasının İrat Biçiminde Ödenmesi 1089
b. Geçici Tedbir Nafakasının Toptan Ödenmesi 1090
2– Geçici Tedbir Nafakasının Ödenmesi Türü 1090
a. Türk Parası Olarak Geçici Tedbir Nafakasının Ödenmesi 1090
b. Ayın Olarak Geçici Tedbir Nafakasının Ödenmesi 1091
E– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ GELECEK AYLARDAKİ MİKTARININ KARARLAŞTIRILMASI 1091
F– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA FAİZ 1091
VI. EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA YARGILAMA USULÜ 1094
A– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA GÖREVLİ MAHKEME 1094
B– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA YETKİLİ MAHKEME 1096
C– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA TARAFLAR 1096
1– Kadın Yararına Geçici Tedbir Nafakası 1097
a. Kural Olarak 1097
b. Askerde Olan Erkek Eşin Geçici Tedbir Nafakası Yükümlülüğü Yoktur 1098
c. Erkek Eşin Gelirinin Az Olması Tedbir Nafakası Vermesine Engel Değildir 1099
2– Erkek Eş Yararına Geçici Tedbir Nafakası 1099
a. Kural Olarak 1100
b. Erkek Eş Yararına Geçici Tedbir Nafakası Verilemeyecek Haller 1100
aa. Erkek Eş Çalışabilir İse 1100
bb. Erkek Eşin Geliri Var İse 1101
cc. Kadının Geliri Yoksa 1101
D– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA HARÇ 1101
E– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA HÜKÜM FIKRASI 1101
1– Geçici Tedbir Nafakasının Kime Verildiği Belli Olmalıdır 1102
2– Geçici Tedbir Nafakasının Niteliği Belli Olmalıdır 1102
3– Geçici Tedbir Nafakasının Başlangıcı ve Sonu Belli Olmalıdır 1103
4– Geçici Tedbir Nafakasının Ne Miktar Verildiği Belli Olmalıdır 1103
5– Geçici Tedbir Nafakasında Yeniden Hüküm Kurulmamalıdır 1104
6– Geçici Tedbir Nafakası Kısa Kararda Verilip Gerekçeli Kararda Yazılmaması Önemli Değildir 1104
7– Geçici Tedbir Nafakasında Kısa Kararla Gerekçeli Karar Arasında Çelişki Olmamalıdır 1105
8– Geçici Tedbir Nafakası Sadece Ara Kararı İle Verilebilir 1106
F– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA FERAGAT 1107
1– Karardan Önce Feragat Edilebilir 1107
2– Kanun Yolu Aşamasında Feragat Edilebilir 1108
G– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA TAVZİH 1110
H– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA VEKALET ÜCRETİ 1111
I– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA YABANCILIK UNSURU 1111
İ– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA ZAMANAŞIMI 1112
J– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İNFAZ 1112
1– İlamsız İcra Takibi Yoluyla İnfazı Mümkündür 1112
2– İptali İçin Ayrı Dava Açılamaz 1113
3– Fazla Ödemeler İcra Takibi Sırasında Mahsup Edilebilir 1114
4– Mükerrer Gerçekleşen Ödemelerin İadesi İstenebilir 1114
5– Tahsil Edilecek Nafaka Miktarı Tektir 1115
K– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İADE 1116
L– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ İCRASI GERİ BIRAKILAMAZ 1116
M– EŞE GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI İÇİN TEDBİR KARARI VERİLEMEZ 1116
N– TEK BAŞINA KANUN YOLUNA BAŞVURU MÜMKÜN DEĞİLDİR 1117
1– Tek Başına İstinafı Mümkün Değildir 1117
2– Tek Başına Temyizi Mümkün Değildir 1118
§ 53. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA EŞİN BARINMASI İÇİN GEÇİCİ ÖNLEM 1121
I. GENEL OLARAK 1121
II. BARINMA ÖNLEMİNİN ÖZELLİKLERİ 1122
A– ÖNLEM BOŞANMA DAVASI İLE SINIRLI ALINABİLİR 1122
B– ÖNLEM KARARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILABİLİR 1123
C– ÖNLEM KONUSUNDA ARAŞTIRMA YAPILMALIDIR 1123
1– Eş ve Çocukların Oturduğu Yer Araştırılmalıdır 1123
2– Mülkiyetin Kime Ait Olduğu Araştırılmalıdır 1124
D– ÖNLEM EV EŞYASINA İLİŞKİN ALINABİLİR 1124
E– ÖNLEM ŞERHE İLİŞKİN ALINABİLİR 1126
F– ÖNLEM YERLEŞTİRMEYE İLİŞKİN ALINABİLİR 1127
§ 54. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA EŞİN MALLARININ YÖNETİMİ İÇİN GEÇİCİ ÖNLEM 1129
I. GENEL OLARAK 1129
II. MALLARIN YÖNETİMİ ÖNLEMİNİN ÖZELLİKLERİ 1131
A– KURAL MAL REJİMİNE GÖRE 1133
B– MAL AYRILIĞI REJİMİNE GÖRE 1133
C– PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI REJİMİNE GÖRE 1134
D– MAL ORTAKLIĞI REJİMİNE GÖRE 1135
§ 55. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA EŞE İLİŞKİN DİĞER GEÇİCİ ÖNLEMLER 1137
I. GENEL OLARAK 1137
II. YABANCI UNSURLU BOŞANMA DAVALARINDA GEÇİCİ ÖNLEMLER 1138
ONİKİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUKLARA İLİŞKİN GEÇİCİ ÖNLEMLER
§ 56. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUKLARA İLİŞKİN GEÇİCİ ÖNLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI 1141
I. GENEL OLARAK 1141
II. SINIFLAMA 1142
A– ÇOCUĞUN BİR TARAFIN HİMAYESİNE BIRAKILMASI 1143
B– ÇOCUKLA GEÇİCİ KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASI 1143
C– ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI VERİLMESİ 1143
D– ÇOCUK MALLARINA GEÇİCİ ÖNLEM ALINMASI 1144
E– ÇOCUK KAÇIRMADA ÖNLEM ALINMASI 1144
F– ÇOCUĞUN YERLEŞTİRİLMESİ 1152
1– Bir Aile Yanına Yerleştirilmesi 1152
2– Bir Kuruma Yerleştirilmesi 1153
III. TEK BAŞINA KANUN YOLUNA BAŞVURU MÜMKÜN DEĞİLDİR 1153
A– TEK BAŞINA İSTİNAFI MÜMKÜN DEĞİLDİR 1153
B– TEK BAŞINA TEMYİZİ MÜMKÜN DEĞİLDİR 1154
IV. TEFHİM VEYA TEBLİĞ İLE ORTADAN KALKAR 1155
§ 57. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUK İÇİN GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI (TMK m. 169) 1157
I. GENEL OLARAK 1157
II. ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ NİTELİĞİ 1159
III. ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ SÜRESİ 1160
A– ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ BAŞLANGICI 1160
1– Kural Olarak Dava Tarihinden Başlar 1160
2– Fiilen Kalma Dava Tarihinden Sonra İse 1161
3– Davadan Sonra Doğum Varsa 1163
4– Karardan Sonra Doğum Varsa 1164
5– Önce İstenmediği Açıklanmış Sonra İstenmişse 1165
6– Birleşen Nafaka Davası Varsa 1165
B– ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ SONA ERMESİ 1166
1– Çocuğun Ölüm Tarihine Kadar Verilir 1166
2– Ölüm Benzeri Durumun Gerçekleşmesiyle Sona Ermesi 1166
3– Gaiplik Kararı Alınmasıyla Sona Ermesi 1167
4– Ret ya da Boşanma Kararının Kesinleşmesiyle Sona Ermesi 1167
a. Ret Kararının Kesinleşmesine Kadar Verilir 1167
b. Boşanma Kararının Kesinleşmesine Kadar Verilir 1168
5– Evliliğin İptali Kararının Kesinleşmesiyle Sona Ermesi 1169
6– Sınırlı Sürenin Tamamlanmasıyla Sona Ermesi 1170
7– Boşanma Davasından Feragat Edilmesiyle Sona Ermesi 1170
8– Kaldırılmasına Karar Verilmesiyle Sona Ermesi 1171
9– Geçici Tedbir Nafakasından Feragat Edilmesiyle Sona Ermesi 1172
10– Açılmamış Sayılma Kararıyla Sona Ermesi 1172
11– İhtiyacın Sona Ermesi Sebebiyle Sona Ermesi 1172
12– Yabancı Mahkeme Kararının Tanınması/Tenfizi ile Sona Ermesi 1173
13– Fiilen Kalmanın Sonlanmasıyla Sona Ermesi 1173
14– Ergin Olunmasıyla Sona Ermesi 1174
15– Kuruma Yerleştirmeyle Sona Ermesi 1174
IV. ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA İSTEK 1175
A– ERGİN OLMAYAN ÇOCUK İÇİN GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI 1175
B– ERGİN ÇOCUK İÇİN GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASI 1176
V. ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASINDA MİKTARININ BELİRLENMESİ 1177
A– ÇOCUĞUN İHTİYAÇLARI 1178
B– ÇOCUĞUN GELİRLERİ 1178
C– TARAFLARIN ÖDEMEYİ KABUL ETTİKLERİ MİKTAR 1178
D– TARAFLARIN HAYAT KOŞULLARI VE ÖDEME GÜÇLERİ 1179
VI. ÇOCUĞUN BULUNDUĞU YER BELİRLENMELİDİR 1179
A– ÇOCUK YANINDA İSE 1180
B– ÇOCUK YANINDA DEĞİL İSE 1181
C– İSPAT ARAÇLARI 1183
1– Tanık Anlatımları 1183
2– Zabıta Araştırması 1183
3– Diğer İspat Araçları 1184
VII. ÇOCUĞUN SOYBAĞI SORUNU BULUNMAMALIDIR 1184
VIII. ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ ÖDENMESİ 1185
A– ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ ÖDENME BİÇİMİ 1185
1– İrat Biçiminde Ödenmesi 1185
2– Toptan Ödenmesi 1186
B– ÇOCUĞA GEÇİCİ TEDBİR NAFAKASININ ÖDENME TÜRÜ 1186
1– Türk Parası Olarak Ödenmesi 1186
2– Ayın Olarak Ödenmesi 1186
§ 58. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUĞUN BİR TARAFIN HİMAYESİNE BIRAKILMASI 1187
I. GENEL OLARAK 1187
II. ÖZELLİKLERİ 1188
A– VELAYETİN VERİLMESİ NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR 1188
B– TESLİM KARARI İLE YETİNİLMELİDİR 1189
C– İDARİ İŞLEMLERİ KAPSAMAMALIDIR 1189
§ 59. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUKLA GEÇİCİ KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASI 1191
I. GENEL OLARAK 1191
A– BOŞANMA DAVASI SEBEBİYLE 1192
B– BOŞANMA DAVASI OLMADAN 1192
II. ÖZELLİKLERİ 1192
A– KİŞİSEL İLİŞKİ ZEDELENMEMELİDİR 1192
B– ÇOCUĞUN YARARI ÖNCELİKLİ OLMALIDIR 1193
C– KİŞİSEL İLİŞKİ KURMA HAKKI REDDEDİLEBİLİR 1197
D– ÖNLEM BOŞANMA DAVASINA BAKAN MAHKEMECE ALINMALIDIR 1197
§ 60. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA ÇOCUK MALLARINA GEÇİCİ ÖNLEM ALINMASI 1199
I. GENEL OLARAK 1199
II. ÖZELLİKLERİ 1200
A– YÖNETİM KAYYIMA DEVREDİLEBİLİR 1200
B– YÖNETİM KONUSUNDA TALİMAT VERİLEBİLİR 1200
C– MALLARIN TEVDİ EDİLMESİNE KARAR VERİLEBİLİR 1200
D– GÜVENCE GÖSTERİLMESİ İSTENEBİLİR 1200
E– MALLARIN SARFINA KARAR VERİLEBİLİR 1201
G– UYGUN DİĞER ÖNLEMLER ALINABİLİR 1201
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINI EVLENMENİN BUTLANI İLE KARŞILAŞTIRMA
§ 61. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINI EVLENMENİN BUTLANI İLE KARŞILAŞTIRMA 1203
I. GENEL OLARAK 1203
II. BENZERLİKLER 1203
A– EVLİLİĞE SON VERMEK 1204
B– HÂKİM KARARI İLE SONLANMA 1204
C– BİTİRİCİ SAYIM 1204
III. FARKLAR 1205
A– DAVA AÇMADA TERCİH OLANAĞI 1205
B– DAVA TÜRÜNDE TERCİH OLANAĞI 1206
1– Sadece İptal Davası Açılmışsa 1206
2– İptal Olmazsa Boşanma Davası Açılmışsa 1207
3– Sadece Boşanma Davası Açılmışsa 1208
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA NÜFUS İŞLEMLERİ
§ 62. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA NÜFUS İŞLEMLERİ 1209
I. GENEL OLARAK 1209
A– İŞLENECEK KİŞİSEL BİLGİLER (NHK m. 7) 1210
B– BOŞANMA KÜTÜĞÜ (NHK m. 7/d) 1211
C– YABANCI MUAMELESİNE TABİ TUTULAMAYACAKLAR 1212
D– YERSEL YAZIMDAN ÖNCE OLUŞAN SEBEPLERİN VARLIĞI 1216
E– NÜFUS KAYDININ KAPATILMASI 1216
F– YANLIŞ ŞERHİN KALDIRILMASI İSTENEBİLİR 1220
G– BOŞANMADAKİ KUSUR AD DEĞİŞTİRMEYE SEBEP OLUŞTURMAZ 1221
II. BOŞANMA KARARLARINDA BULUNMASI GEREKLİ HUSUSLAR (NHK m. 27) 1222
III. BOŞANMA TARİHİ (NHUY m. 27) 1222
A– TÜRK MAHKEMESİNDEN VERİLEN BOŞANMA KARARI 1223
B– YABANCI ÜLKE MAKAMLARINCA VERİLEN BOŞANMA KARARI 1223
1– Tanıma/Tenfiz Kararı Verilmesi 1223
2– Yetkili Kurumlar Tarafından Aile Kütüklerine Tesciline Karar Verilmesi 1223
IV. BOŞANMA KARARLARININ BİLDİRİMİ VE TESCİLİ 1224
A– BİLDİRİM SÜRESİ VE YÜKÜMLÜLÜĞÜ 1224
B– BİLDİRİMİN TESCİLİ 1224
1– 20.01.1986 Tarihli Genelgeden Önce Kesinleşmiş Mahkeme Kararları 1224
2– Boşanma Kararı Kesinleşmeden Eşlerden Birinin Ölümü 1225
V. BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ (NHUY m. 28) 1225
A– BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1226
1– Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin Verilmemişse (TMK m. 173, f. I) 1226
2– Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin Verilmişse (TMK m. 173, f. II) 1227
B– DUL OLARAK EVLENİP BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1228
1– Bekârlık Soyadını Taşımasına İzin Verilmesini Aile Mahkemesinden İsteyebilir 1228
2– Bekârlık Soyadını Taşımasına İzin Verilmesini Yazılı Olarak veya E–Başvuru İle Talep Edebilir 1229
C– BOŞANDIĞI EŞİNİN SOYADINI KULLANMASINA İZİN VERİLEN KADININ SOYADI VE HANESİ 1229
1– Evlenmeden Önceki Soyadıyla Eşinin Soyadını Birlikte Kullanmak İstemişse 1229
2– Evlenmeden Önceki Soyadını Kullanmak İstemişse 1229
D– EVLENMEYLE TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAZANIP BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1229
E– BOŞANMA KARARINDA SOYADI BELİRTİLMEDEN BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1230
F– TANIMA/TENFİZ KARARI VERİLEREK BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1230
G– YETKİLİ KURUMLAR TARAFINDAN AİLE KÜTÜKLERİNE TESCİLİNE KARAR VERİLEREK BOŞANAN KADININ SOYADI VE HANESİ 1231
VI. BOŞANMA HALİNDE ÇOCUĞUN HANESİ 1231
VII. BOŞANMANIN İPTALİ KARARLARI (NHUY m. 29) 1232
VIII. YABANCI DEVLET MAKAMLARINCA VERİLMİŞ BOŞANMA KARARLARI (NHUY m. 60) 1232
IX. ÇOK UYRUKLU VATANDAŞLARIMIZIN BOŞANMA OLAYLARININ TESCİLİ 1233
ONBEŞİNCİ BÖLÜM KANUNLAR İHTİLÂFI KURALLARI
§ 63. KANUNLAR İHTİLÂFI KURALLARI 1235
I. GENEL OLARAK 1235
II. KAPSAMI 1236
A– UYGULANACAĞI HALLER 1236
1– Boşanma (TMK m. 161–184) 1236
2– Ayrılık (TMK m. 170–172) 1237
3– Ölüm (TMK m. 28 f. I) 1238
4– Ölüm Karinesi (TMK m. 31, 44 f. I) 1239
5– Fesih (TMK m. 32 f. I, 131) 1240
B– UYGULANMAYACAĞI HALLER 1241
1– Vatandaşlık 1242
2– Geçersiz Evlilik 1242
3– Geçici Tedbir Talepleri (MÖHUK m. 14, f. IV) 1242
III. BAĞLAMA KURALI (MÖHUK m. 14) 1243
A– BASAMAKLI OLARAK DÜZENLENMİŞTİR 1243
1– MÜŞTEREK BAĞLAMA NOKTASI 1243
a. Eşlerin Müşterek Millî Hukuku 1243
b. Müşterek Mutad Mesken Hukuku 1246
2– TÜRK HUKUKUNUN BAĞLAMA NOKTASI OLUŞU 1247
B– DEĞİŞKEN OLARAK DÜZENLENMİŞTİR 1249
IV. UYGULAMA ALANI 1250
A– BOŞANMA VE AYRILIK SEBEPLERİ 1250
1– Boşanmaya Sebebiyet Veren Vakıalar 1250
2– Boşanmada Kusur 1250
3– Boşanmada Çekilmezlik 1251
B– BOŞANMA VE AYRILIĞIN HÜKÜMLERİ 1251
1– Yasal Bekleme Süresi (TMK m. 132) 1251
2– Boşanan Kadının Soyadı (TMK m. 173) 1252
3– Maddi Tazminat (TMK m. 174 f. I) 1253
4– Manevi Tazminat (TMK m. 174 f. II) 1254
5– Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175, MÖHUK m. 14 f. II) 1255
6– Velayet (TMK m. 336 f. III) 1256
7– Kişisel İlişki (TMK m. 182, f. I) 1258
V. UYGULAMA ALANI DIŞINDA KALANLAR 1260
ONALTINCI BÖLÜM YABANCI ÜLKE MAKAMLARINCA VERİLEN EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA KARARLARININ NÜFUS KÜTÜĞÜNE TESCİLİ
§ 64. YABANCI ÜLKE MAKAMLARINCA VERİLEN EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA KARARLARININ NÜFUS KÜTÜĞÜNE TESCİLİ (NHK m. 27/A) 1261
I. BAŞVURU KONUSU KARARLAR 1261
II. BAŞVURU YAPILACAK MERCİLER 1262
A– YURT DIŞINDA BAŞVURU 1262
B– YURT İÇİNDE BAŞVURU 1263
1– Türkiye’de Yerleşim Yeri Varsa 1263
2– Türkiye’de Yerleşim Yeri Yoksa 1263
III. BAŞVURU USULÜ 1264
A– TARAFLARCA BAŞVURU 1264
1– Bizzat Başvuru 1264
2– Kanuni Temsilcileri Aracılığıyla Başvuru 1265
3– Vekilleri Aracılığıyla Başvuru 1265
4– Tek Başına Başvuru 1265
a. Taraflardan Birinin Ölmüş Olması 1265
b. Taraflardan Birinin Yabancı Olması 1266
B– HUKUKİ YARARI BULUNANLARIN BAŞVURUSU 1266
IV. BAŞVURUDA GEREKLİ BELGELER 1266
V. BAŞVURU İNCELEME KOMİSYONU 1268
A– KOMİSYONUN TÜRKİYE’DE OLUŞTURULMASI 1268
B– KOMİSYONUN DIŞ TEMSİLCİLİKLERDE OLUŞTURULMASI 1269
VI. KOMİSYONUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI 1269
VII. AİLE KÜTÜĞÜNE TESCİL 1271
VIII. TESCİLİ REDDEDİLEN KARARLARIN TANINMASI 1272
ONYEDİNCİ BÖLÜM EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HUKUKİ ÇÖZÜM VE HUKUK YOLLARI
§ 65. EYLEMLİ AYRILIK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA HUKUKİ ÇÖZÜM VE HUKUK YOLLARI 1273
I. HUKUKİ ÇÖZÜM KAVRAMI 1273
A– GENİŞ KAPSAMDA HUKUKİ ÇÖZÜM 1275
B– DAR KAPSAMDA HUKUKİ ÇÖZÜM 1275
1– Mahkemelerin Her Türlü Yargısal Kararını Kapsar 1275
2– Gözden Geçirme, İptal ve Düzeltmeyi Kapsar 1275
3– Aktarıcı ve Erteleyici Etki Zorunlu Değildir 1275
II. HUKUK YOLLARI KAVRAMI 1275
İçindekiler CIII
A– İÇ (ULUSAL) HUKUK YOLLARI 1276
1– Kanun Yolları (HMK m. 341–381) 1276
a. Olağan Kanun Yolu (HMK m. 341–362, 364–373) 1278
aa. İstinaf (HMK m. 341–360) 1278
aaa. Doğrudan Başvuru 1279
bbb. Katılma Yoluyla Başvuru 1280
bb. Temyiz (HMK m. 361–362, 364–373) 1282
b. Olağanüstü Kanun Yolu (HMK m. 363, 374–381) 1285
aa. Yargılamanın İadesi (HMK m. 374–381) 1286
bb. Kanun Yararına Temyiz (HMK m. 363) 1287
2– Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru (TCA m. 148 f. III, 6216 SK m. 45 f. I) 1288
B– DIŞ (ULUSLARARASI) HUKUK YOLU/AİHM BİREYSEL BAŞVURU (AİHS m. 34) 1289
KAVRAM DİZİNİ 1291 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
