|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Sunuş 5
1. Bölüm
EVLİLİK HUKUKU
§1. GİRİŞ 19
I. Aile Kavramı 19
II. Aile Hukuku Kavramı 20
III. Türk Aile Hukuku’nun Gelişim Sürecine Kısa Bir Bakış 20
IV. Aile Hukuku Kaynakçasına Genel Bakış 23
V. Aile Hukuku’na Hakim Temel İlkeler 24
§2. NİŞANLANMA 24
I. “Nişanlanma”nın Hukukî Niteliği 24
1. Kavram ve Terim 24
II. Nişanlanma Sözleşmesinin Geçerlik Şartları 26
1. “Nişanlanma”nın Yokluğu 26
2. Nişanlanmanın Geçerlik Şartları ve Hükümsüzlüğü 28
a. Ehliyet Şartı ve Ehliyetsizliğin Sonucu 28
b. Şekil Şartı 30
c. Geniş Anlamda Konuya İlişkin Şartlar 30
d. İrade Bozukluğu Bulunmaması Şartı 32
III. Nişanlanma Sözleşmesinin Hükümleri 33
1. Sadakat Yükümü 33
2. Cayma Tazminatı veya Cezaî Şart Kararlaştırılmasının Sonuçları 33
3. Nişanlanma Sözleşmesinin Yan Sonuçları 36
IV. Nişanlanma Sözleşmesinin Meydana Getirdiği Nişanlılık Durumunun Sona Ermesi 36
V. Nişanlılık Durumunun Sona Ermesi Dolayısı ile Söz Konusu Olabilecek Talepler 37
1. Hediyelerin Geri İstenmesi 37
2. Giderim Talebi 39
a. Maddi Tazminat (TMK. 120) 39
b. Manevî Tazminat (TMK. 121) 41
§3. EVLENME SÖZLEŞMESİ VE KURUCU UNSURLARI 44
I. Evlenme Sözleşmesi Hakkında Genel Açıklama 44
II. Evlenme (Nikâh) Sözleşmesinin Kurucu Unsurları 46
1. Genel Açıklama 46
2. İrade Açıklamalarının Yokluğu 47
3. Müstakbel Eşler Arasında Cins Farkının Bulunmayışı 48
4. Evlenme Konusundaki İrade Beyanlarının, Evlendirme Memuru Sıfatını Haiz Bir Kimse Önünde Yapılmaması 49
III. “Yokevlilik”lere “Evli Gibi Birlikte Yaşama” (Fiilî Evlilik) Olarak Bazı Sonuçlar Bağlanabilir mi? 53
§4. EVLENME EHLİYETİ VE EVLENME ENGELLERİ 55
I. Evlenme Ehliyeti 55
1. Hak Ehliyeti 55
2. Fiil Ehliyeti 58
II. Evlenme Engelleri 59
1. Genel Açıklama 59
2. Kesin Evlenme Engelleri 60
a. Evlenme Engeli Olarak: Mevcut Evlilik (TMK. 130) 60
b. Evlenme Engeli Olarak: Yasak Tür ve Dereceden Hısımlık 63
3. Kesin Olmayan Evlenme Engelleri 67
a. Kadın İçin Bekleme Süresi 67
b. Evlenme İşlemi Açısından Sakıncalı Görülen Akıl Hastalığı Dışındaki Hastalıklar 69
c. Evlenmenin Kurucu Olmayan Usûl ve Şekil Şartlarının Yerine Getirilmemesi 70
§5. EVLENME BAŞVURUSU, EVLENME İZNİ BELGESİ, EVLENME TÖRENİ 70
I. Genel Açıklama 70
II. Evlenme Başvurusu ve Evlenme İzni Belgesi Alınması 70
1. Başvuru ve Eklenecek Belgeler 70
2. Başvurunun Reddi 71
3. Redde İtiraz 71
4. İzin Belgesi 71
5. “Evlenmenin Önlenmesi” Davası Açılabilir mi? 72
III. Evlenme Töreni 72
IV. Dinî Tören 73
§6. EVLENMENİN GEÇERSİZLİĞİ 74
I. Genel Açıklama 74
II. Mutlak Butlan Yaptırımı 75
1. Mutlak Butlan Sebepleri 75
2. Mutlak Butlan Yaptırımının Özellikleri 76
3. Mutlak Butlan Kararının Sonuçları 76
4. Mutlak Butlan Yaptırımının Zayıflaması ve Ortadan Kalkması 78
a. Butlan Davasının, Sona Ermiş Bir Evlilik İçin İkame Edilmesi (TMK. 147/1) 78
b. Ayırdetme Gücünün Sürekli Bir Sebeple Yokluğu Durumunda, Sonradan Kazanılması 79
c. Evlenmeye Engel Akıl Hastalığının Sonradan İyileşmesi 79
d. Mutlak Butlan Davası Açma Hakkının Ortadan Kalkması (TMK. 147/3) 80
III. Nisbî Butlan Sebepleri ve Nisbî Butlan Yaptırımının Özellikleri 81
1. Nisbî Butlan Sebepleri 81
a. Genel Açıklama 81
b. Geçici Olarak –Evlenme Akdi Sırasında– Ayırdetme Gücü Yoksunluğu (TMK. 148) 82
c. Yasal Temsilcinin İzninin Bulunmayışı (TMK. 153) 82
d. İrade Bozukluğu (Yanılma, Aldatma, Korkutma) Halleri 82
aa. Yanılma (Hata) (TMK. 149) 83
bb. Aldatma (Hile) (TMK. 150) 85
aaa. Namus ve Onur (=Haysiyet) Hilesi 85
bbb. Davacının veya Altsoyunun Sağlığı İçin Ağır Tehlike Oluşturan Bir Hastalık Gizlenmiştir 85
cc. Korkutma (İkrah, Tehdit) (TMK. 151) 86
2. Nisbî Butlan Yaptırımının Özellikleri 86
§7. EVLİLİK BİRLİĞİNİN HÜKÜMLERİ 88
I. Genel Açıklama 88
II. Konutun Seçimi ve Aile Konutu Üzerindeki İşlemler 89
III. Kadının Soyadı 92
IV. Evlilik Birliğinin Temsili 94
V. Eşlerin Meslek ve İşi (TMK. 192) 97
VI. Eşlerin Hukukî İşlemleri (TMK. 193) 98
VII. Evlilik Birliğinin Kurulmasının Doğurduğu Genel Sonuçlar 98
§8. EVLİLİK BİRLİĞİNİ KORUMA TEDBİRLERİ 99
I. Genel Açıklama 99
II. Özel Koruma Önlemleri (Tedbirleri) 99
1. Eşler Birlikte Yaşarken “Ailenin Geçimi” İçin Katkı Belirlenmesi 99
2. Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi (TMK. 197) 100
3. Borçlulara Ait Önlemler (TMK. 198) 100
4. Tasarruf (Harcama) Yetkisinin Sınırlanması (TMK. 199–200) 100
III. Önlemler Konusunda Yetkili (Aile) Mahkemesi 101
IV. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 102
V. Önceki MK’da Yer Alıp da TMK’da Yer Verilmeyen Tedbirler 103
1. Cebrî İcra Yasağı 103
2. Kadın Eşin kocası Yararına Borç Altına Girmesinin Hakim Onayına Bağlı Kılınması Önlemi (Önceki MK. 169/son) 103
§9. EŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMİ 104
I. Genel Açıklama 104
II. Seçimlik Mal Rejimleri 106
1. Genel Açıklama 106
2. Mal Rejimi Sözleşmesi 106
a. Genel Olarak 106
b. Sözleşme Ehliyeti (TMK m. 204) 107
c. Sözleşme Şekli (TMK. 205) 108
3. Seçimlik Mal Rejimi Türleri 108
a. Mal Ayrılığı (TMK. 242) 108
b. Paylaşmalı Mal Ayrılığı (TMK. 244–256) 108
c. Mal Ortaklığı (TMK. 256–281) 108
III. Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma (TMK. 218–244) 109
1. Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayırımı (TMK. 219–222) 109
2. Mal Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiye 110
a. Sona Erme Türleri 110
b. Tasfiye (m. 226–241) 110
c. Edinilmiş Mallara Katılma Alacağının Belirlenmesi 110
IV. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Tasfiye, Katılma Alacağı ve Katkı Payının Belirlenmesi 112
V. Üçüncü Kişilere Karşı Dava (TMK. 241) 116
§10. EVLİLİĞİN SONA ERMESİ VE ÖZELLİKLE BOŞANMA 116
I. Genel Açıklama 116
II. Boşanma Sebeplerine Genel Bakış 117
1. Genel Açıklama 117
2. “Özel ve Genel Boşanma Sebebi” Ayırımı 118
3. Mutlak–Nisbî Boşanma Sebebi Ayırımı 119
III. Boşanma Sebeplerinin Gerçekleşme Şartları 120
1. Zina (TMK. 161) 120
2. Hayata Kasd, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK. 162) 120
3. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK. 163) 121
4. Terk (TMK. 164) 121
5. Akıl Hastalığı (TMK. 165) 122
6. Boşanma Davasının Reddinden Sonra Ortak Hayatın Kurulamaması (TMK. 166/son) 123
7. Genel Boşanma Sebebi (Evlilik Birliğinin Sarsılması) (TMK. 166/1, 2) 124
8. Anlaşmalı Boşanma (TMK. 166/3) 126
IV. Özel ve Genel Boşanma Sebepleri İlişkisi 127
V. Boşanma Davasında Usul Kuralları 127
1. Görev ve Yetki 127
2. Yargılama Usulü Kuralları 128
3. Boşanma Davasında Alınacak Tedbirler (TMK. 169= Geçici Önlemler) 129
VI. “Ayrılık” Kurumu 129
VII. Boşanmanın Sonuçları 130
VIII. Boşanmanın “Yan Sonuçları” Arasında: Bir Eşin Diğer Eşe İleri Sürebileceği Talepler 135
1. Genel Açıklama 135
2. Eşler Arasında Fer’î Sonuç Sözleşmesi Yoksa, Hakimin Hükme Bağlayacağı Nafaka ve Tazminat Talepleri 135
a. Yoksulluk Nafakası (TMK. 175) 135
b. Maddî Tazminat (TMK. 174/1) 136
c. Manevî Tazminat (TMK. 174/2) 137
3. Maddî Tazminat ve Nafakanın Ödeme Biçimi 137
4. İradın Hakkaniyet Gereği Arttırılması veya Azaltılması (TMK. 176/4) 138
5. İradın Miktarının Gelecek Yıllar İçin Belirlenebilmesi 138
6. Düğün Hediyelerinin İadesi 139
IX. Evlilik Birliğinin Üçüncü Kişi Tarafından İhlali 139
2. Bölüm
HISIMLIK: SOYBAĞI
§11. SOYBAĞI KAVRAMI VE TÜRLERİ 141
I. Kavram ve Terim 141
II. Soybağının Türleri 141
1. Genel Açıklama 141
2. Ana ile Soybağı 142
3. “Yumurta Veren” Kadın ile “Doğuran Kadın” Aynı Kadın Olmadığı Takdirde, Hangisi Ana Sayılacaktır? 143
4. Evlilik İçinde Doğan veya Ana Rahmine Düşen Çocuğun Soybağının, “Kocanın Babalığı Karînesi” İle Babaya Bağlanması 144
a. Evlilik İçinde Doğan Çocuk 144
b. Evlilik İçinde Ana Rahmine Düşen Çocuk 145
5. Kocanın Babalığı Karinelerinin Çakışması (TMK.290) 146
6. Babası Hukuken Belli Olmayan Çocuk 147
7. Evlât Edinme 147
III. Soybağının Hükümleri 148
1. Çocuğun Soyadı 148
2. Velayet Bir Tarafta İse Diğer Tarafın Kişisel İlişki Talebi 148
3. Çocuğun Giderleri 149
4. Karşılıklı Yükümlülükler 150
5. Mirasçılık Sıfatı (Ana Babayla Çocuk Arasında) 150
§12. SOYBAĞININ REDDİ 150
I. Soybağının Reddi Davası 150
1. Davanın Niteliği 150
2. Davacılar 150
3. Soybağının Reddi Davasının Davalıları 155
4. Soybağının Reddi Davasının Hak Düşürücü Süreleri 155
5. Kocanın Ananın Başka Bir Erkekten Gebe Kalmasına veya Bu Gebeliğin Başka Bir Erkekten Sperm Alınarak Sağlanmasına Muvafakati; Sonradan Soybağının Reddi Davası Açma Hakkını Ortadan Kaldırır mı? 157
II. Soybağının Reddi Davasında İsbat (Kanıtlama) 157
1. Çocuk Evlenmeden Önce veya Ayrı Yaşama Sırasında Ana Rahmine Düşmüş İse 157
2. Kritik Dönemin, Hakim İznine veya Hükmüne Dayanarak “Ayrı Yaşama” Dönemine İsabet Etmesi 158
3. “Kolaylaştırılmış Red” Şartlarının Olmadığı, Evlilik İçinde ve Ayrılık Kararına Rastlamayan Bir Sırada Ana Rahmine Düşmüş Çocuk 158
4. MK 284 Gereğince, Soybağına İlişkin Davalarda HUMK (HMK) Uygulanır. Aşağıdaki kurallar da saklıdır 158
5. Kazanılan Soybağının Reddi Davasından Sonra Biyolojik Babadan Çocuğa Yapılan Masraflar İstenebilir mi? 159
§13. BABAYA SOYBAĞININ SONRADAN EVLENMEYLE KURULMASI 160
I. Genel Açıklama 160
II. Sonradan Evlenme Yoluyla Soybağı Kurulmasına İtiraz Davası 161
1. İtiraz Davasının Niteliği 161
2. Davacılar 161
3. Davalılar 162
4. Davacıların İsbat Yükü 163
5. Hak Düşürücü Süreler 163
§14. BABAYA SOYBAĞININ EVLİLİK DIŞINDA DOĞAN ÇOCUĞU “TANIMA”YLA KURULMASI 163
I. Genel Açıklama Tanımanın Hukukî Niteliği 163
II. Tanımanın iptali Davası 166
§15. EVLİLİK DIŞINDA DOĞAN ÇOCUĞUN BABALIK HÜKMÜYLE BABAYA BAĞLANMASI 168
I. Genel Açıklama 168
II. Babalık Davasının Niteliği ve Özellikleri 169
1. Davanın Niteliği 169
2. Davacılar 169
3. Davalılar 170
4. Hak Düşürücü Süreler 170
5. Babalık Davasında İsbat 171
III. Babalık Hükmünün Sonuçları 171
1. Çocuk Lehine 171
2. Ana Lehine 172
§16. EVLÂT EDİNMEDEN DOĞAN SOYBAĞI İLİŞKİSİ 173
I. Genel Açıklama 173
II. Evlât Edinmenin Hukukî Niteliği 174
III. Bu Sözleşmenin Ahlâka Aykırı Tertiplere Araç Kılınmaması Gereği 174
IV. Evlât Edinen ve Edinilende Aranan Şartlar 175
1. Evlât Edinende Aranan Şartlar 175
2. Evlât Edinilende Aranan Şartlar 176
3. Hakimin Olumlu Kararı 177
V. Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması 178
VI. Evlâtlık İlişkisinin Hükümleri 179
§17. SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ 179
I. Çocuğun Soyadı 179
II. Soybağından Doğan Yasal Yükümlülük 180
III. Çocuk ile Kişisel İlişki 180
IV. Çocuğun Bakım ve Eğitim Giderleri 181
§18. VELÂYET 181
I. Genel Açıklama 181
II. Velayet Hakkı Sahipleri 182
III. Velâyetin Kapsamı 182
1. Genel Olarak 182
2. Eğitim 183
3. Dini Eğitim 183
4. Çocuğun Temsili 183
5. Çocuğun Aileyi İradî Temsili 184
6. Çocuk ile Ana ve Baba Arasındaki Hukukî İşlemler 184
IV. Çocuğun Korunması 184
1. Önlemler 184
2. Çocuğun Yerleştirilmesi 185
V. Velayetin Kaldırılması 185
1. Genel Olarak 185
2. Velâyete Sahip Ana veya Babanın Yeniden Evlenmesi (TMK.349) 186
3. Velâyetin Kaldırılmasında Ana ve Babanın Yükümlülüğü 186
4. Durumun Değişmesi 186
§19. ÇOCUK MALLARI 186
I. Çocuk Mallarının Yönetimi 186
II. Kullanma ve Yararlanma Hakkı 187
III. Çocuğun Serbest Malları 187
1. Üçüncü Kişilerin Karşılıksız Kazandırmaları (TMK. 357) 187
2. Saklı Payın Yönetim Dışında Bırakılması (TMK. 358) 188
3. Meslek, Sanat veya Kişisel Çalışma Kazançları (TMK m. 359) 188
IV. Çocuk Mallarının Korunması 188
V. Ana Babanın Çocuk Mallarını Yönetme Yetkisinin Sona Ermesi 189
VI. Ana ve Babanın Sorumluluğu 189
3. Bölüm
HISIMLIK: GENİŞ ANLAMDA AİLE İLİŞKİLERİ
§20. NAFAKA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 191
I. Genel Açıklama 191
II. Nafaka Yükümlülükleri 191
III. Nafaka Talebinde Sıra (TMK 365/1) 192
IV. Nafaka Miktarı 192
V. YARDIM NAFAKASI İLİŞKİSİNİN ZAMAN BAKIMINDAN HÜKÜMLERİ 192
1. Yükümlülüğün Muaccel Hale Geldiği An 192
2. Nafaka Borcunu Sona Erdiren Haller 193
§21. EV DÜZENİ 193
I. Ev Kavramı 193
II. Ev Başkanı 193
III. Ev Başkanının Görev ve Sorumluluğu 193
IV. Evde Birlikte Yaşayan Altsoyun Emek ve Gelirini Aileye Özgülemiş Olması (TMK.370) 195
§22. AİLE MALLARI 195
4. Bölüm
VESAYET
§23. BİREYİN KORUNMASI ÖNLEMLERİ 199
I. Genel Açıklama 199
II. Vesayeti Gerektiren Haller 200
III. Kısıtlama Usulü ve İlan (TMK 409–414): 202
IV. Vesayet İşlerinde Yetki 202
V. Vasi Atanacak Kişinin Belirlenmesi (TMK m. 413, 414) 202
VI. Vasinin Atanması Usulü ve Geçici Önlemler (TMK m. 419, 420) 203
§24. KAYYIMLIK VE YASAL DANIŞMANLIK 203
I. Kayyımlık (TMK. 426–428) 203
II. Yasal Danışmanlık 205
III. Vasînin Göreve Başlaması (TMK. 438–447) 206
§25. VESAYET DAİRELERİNİN GÖREVLERİ 206
§26. VESAYET ORGANLARININ SORUMLULUĞU 207
Kavram Dizini 209 |