|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖZET 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ
I. ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ 17
II. ARAŞTIRMANIN AMAÇLARI 18
III. ARAŞTIRMA HİPOTEZİ VE SORULARI 19
IV. ARAŞTIRMA YÖNTEMİ 19
V. LİTERATÜR TARAMASI 21
BİRİNCİ BÖLÜM
FİLİSTİNLİLERİN GERİ DÖNÜŞ HAKKININ TARİHSEL VE HUKUKİ TEMELLERİ
I. FİLİSTİNLİLERİN YERİNDEN EDİLMESİNİN TARİHSEL ARKA PLANI 32
A. Osmanlı Devleti’nin Son Döneminde Filistin’de Demografik
Dönüşüm ve Siyonist Siyasi Hedefler 33
B. Britanya Mandası Döneminde Filistin ve Yerinden Edilmenin Ön
Koşulları 40
II. NAKBA, NAKSA VE DEVAM EDEN YERİNDEN EDİLME SÜRECİ 44
A. 1948 Nakba ve Kitlesel Zorla Yerinden Edilme 45
B. Nakba’dan Sonra BM’in Filistinli Mülteciler Meselesine İlişkin
Girişimleri 49
C. 1967 Naksa ve İkinci Yerinden Edilme Dalgası 55
D. Barış Girişimlerinden Günümüze Yerinden Edilmiş Filistinliler 57
III. FİLİSTİNLİLERİN YERİNDEN EDİLMESİ VE ULUSLARARASI MÜLTECİ
REJİMİ ÇERÇEVESİNDE HUKUKİ STATÜLERİ 64
A. Mülteci Hukuku Çerçevesinde Mülteci Tanımı 66
B. Mevcut Mülteci Rejimi Çerçevesinde Filistinli Mülteciler (UNCCP,
BMMYK ve UNRWA) 68
C. Uluslararası Mülteci Sistemi Kapsamında Filistinli Mültecilerin
Hukuki Tanımı 72
1. BM Genel Kurulu’nun 194 (III) Sayılı Kararının 11. Maddesi
Işığında Filistinli Mültecilerin Tanımı 73
2. UNRWA Çerçevesinde Filistinli Mülteci Tanımı 75
a. Filistinli Mültecilerin Soyundan Gelen Türev Mülteciler 79
b. Ürdün Vatandaşlığına Sahip Filistinli Mülteciler 80
c. Mülteci Olmayan Kişilerle Evli Filistinli Kadın Mülteciler 81
d. 1967'de Yerinden Edilen Filistinliler (Naziheen) 81
3. UNRWA Kapsamı Dışındaki Filistinli Mülteciler: 1951 Cenevre
Sözleşmesi’nin 1D Maddesi Çerçevesinde Tanımlama 82
a. 1948 Filistin Mültecileri, 1967 Yerinden Edilmiş Filistinliler
ve Onların Soyundan Gelenler (1D maddesi çerçevesinde) 85
b. 1951 Sözleşmesi’nin 1D Maddesi Kapsamında Filistinli
Mülteciler İçin Korumanın Belirlenmesi 87
c. Filistinli Mülteciler ve 1951 Sözleşmesi’nin 1C, 1E ve 1F
Maddelerinin Uygulanması 92
IV. ULUSLARARASI HUKUKTA YERİNDEN EDİLMİŞ FİLİSTİNLİLER VE
FİLİSTİNLİ MÜLTECİLERİN STATÜSÜ 94
A. Uluslararası Mülteci Hukukunda Filistinli Mülteciler ve Yerinden
Edilmiş Filistinliler 95
B. Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda Filistinli Mülteciler ve
Yerinden Edilmiş Filistinliler 97
C. Uluslararası İnsancıl Hukuk Çerçevesinde Yerinden Edilmiş
Filistinliler ve Zorla Yerinden Edilme Yasağı 100
V. ULUSLARARASI HUKUK ÇERÇEVESİNDE FİLİSTİNLİLERİN GERİ DÖNÜŞ
HAKKI 105
A. Uluslararası Hukukta Geri Dönüş Hakkı 105
B. Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkı 118
1. Vatandaşlık Hukuku Çerçevesinde Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkı 123
2. Uluslararası İnsancıl Hukuk Kapsamında Filistinlilerin Geri Dönüş
Hakkı 131
3. Uluslararası İnsan Hakları Kapsamında Filistinlilerin Geri Dönüş
Hakkı 137
4. Uluslararası Mülteci Hukukunda Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkı 141
5. Devlet Pratiğinde (Opinio Juris) Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkı 144
C. Geri Dönüş Hakkının Bireysel ve Kolektif Boyutlar Açısından
Uygulanabilirliği 149
VI. ARA SONUÇ 153
İKİNCİ BÖLÜM
FİLİSTİN DEVLETLİĞİNİN HUKUKİ STATÜSÜ VE UCM BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
I. FİLİSTİN'İN UCM’YE BAŞVURU SÜRECİ 160
II. FİLİSTİN'İN DEVLETLİK MESELESİ 165
A. 1988 Bağımsız Filistin Devleti’nin ilânı ve BM'nin yaklaşımı 167
B. Tanınma ve Egemenlik Meselesi – Devlet Olarak Filistin 169
C. Montevideo Sözleşmesi kapsamında Filistin'in devletlik statüsü 171
D. Uluslararası Tanınma Işığında Filistin Devletliği 180
1. Açıklayıcı Teori 181
2. Kurucu teori 181
E. UCM Ön Yargılama Dairesi Kararı Işığında Filistin’in Devlet
Statüsü 183
III. UCM VE İSRAİL 184
IV. ARA SONUÇ 189
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FİLİSTİNLİLERİN GERİ DÖNÜŞ HAKKININ ENGELLENMESİ BAĞLAMINDA UCM’NİN YARGI YETKİSİ VE BU FİİLİN ROMA STATÜSÜ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
I. FİLİSTİN DURUMU BAĞLAMINDA UCM’NİN YARGI YETKİSİ 191
A. UCM'nin Filistin Durumuna ilişkin Ön incelemel Süreci 193
B. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Reddi Bağlamında UCM'nin
Yargı Yetkisi 197
1. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesi Bağlamında
UCM’nin Kişi Bakımından Yargı Yetkisi 198
2. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesi Bağlamında
UCM’nin Yer Bakımından Yargı Yetkisi 202
3. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesi Bağlamında
UCM’nin Zaman Bakımından Yargı Yetkisi 205
II. FİLİSTİNLİLERİN GERİ DÖNÜŞ HAKKININENGELLENMESİNİN ROMA
STATÜSÜ KAPSAMINDA SUÇ OLARAK NİTELENDİRİLMESİ 209
A. Nürnberg Tüzüğü'nden Roma Statüsü'ne kadar Uluslararası Ceza
Hukukunda İnsanlığa Karşı Suçların Gelişimi 209
B. Geri Dönüş Hakkının Engellenmesine Yol Açan Fiillerin Hukukî
Niteliği 217
C. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesi İnsanlığa Karşı
Suç Olarak Değerlendirilmesi 220
1. Sınır Dışı Etme Suçunun Bir Unsuru Olarak Filistinlilerin Geri
Dönüş Hakkının Engellenmesi 220
2. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesinin Zulüm Suçu
Olarak Değerlendirilmesi 231
4. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesinin İnsanlık Dışı
Bir Eylem Olarak Değerlendirilmesi 244
D. Roma Statüsü uyarınca Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının
Engellenmesi Savaş Suçu Olarak Değerlendirilmesi 254
1. İşgal Altındaki Filistin Topraklarında İsrail İşgalinin Niteliği 255
2. Filistinlilerin Gayrimeşru Sınır Dışı Edilmesinin Savaş Suçu Olarak
Değerlendirilmesi 258
3. Filistinlilerin İşgal Altındaki Topraklar İçinde veya Dışında
Gayrimeşru Naklinin Savaş Suçu Olarak Değerlendirilmesi 261
4. Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Engellenmesinin Kasten Büyük
Acı Çektirme Yoluyla Savaş Suçu Olarak Değerlendirilmesi 264
III. ARA SONUÇ 273
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
UCM’NİN İSRAİLLİLER’İN OLASI SUÇLARINI SORUŞTURMASINDA ENGELLER, TAMAMLAYICI ADALET MEKANİZMALARI VE ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI
I. UCM’NİN FİLİSTİN DURUMUNA İLİŞKİN TUTUMUNUN
DEĞERLENDİRİLMESİ BAĞLAMINDA TEMEL ZORLUKLAR 279
A. UCM’nin Filistin Durumuna Müdahalesine İlişkin Hukuki ve Usulî
Zorlukların 281
1. İsrail'in Roma Statüsü'ne Taraf Olmaması ve Bunun İAFT Üzerinde
UCM'nin Kabul Edilebilirliğine Dair Etkileri 281
2. Müdahale, Yaptırımlar, Siber Saldırı, Mali ve Siyasi Baskı 285
3. Tamamlayıcılık İlkesi Bağlamında UCM’nin Dahil Oluşuna İtirazlar 288
4. Roma Statüsü'nden Çekilme İhtimali 292
II. UCM'NİN İSRAİL'İN İŞLEDİĞİİDDİA EDİLEN SUÇLARA İLİŞKİN
SORUŞTURMASINI DESTEKLEYENALTERNATİF MEKANİZMALAR VE
YOLLAR 295
A. Failleri Sorumlu Tutmanın Alternatif Bir Yolu Olarak Evrensel
Yargı Yetkisi 296
B. UCM'yi Desteklemede Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK’lar) Rolü .302
C. UCM Soruşturmalarına Yönelik Yaptırımlara Karşı Bir Önlem
Olarak Blokaj Statüsünün Rolü 310
D. Yaptırımlara Karşı Koyma ve UCM Soruşturmalarını
Desteklemede BM GK'nın Rolü 312
III. ARA SONUÇ 314
SONUÇ 319
KAYNAKÇA 325 |