|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 13
Giriş 17
1. Bölüm
KIRILGANLIK KAVRAMI VE İNSAN HAKLARI
1.1. LİBERAL İNSAN HAKLARI PARADİGMASI VE ÖZERK BİREY ANLAYIŞI 21
1.2. KIRILGAN ÖZNE KURAMI 22
1.3. KIRILGANLIK KURAMININ İNSAN HAKLARI HUKUKUNA ETKİSİ 23
1.4. KIRILGANLIK KURAMINA YÖNELİK ELEŞTİRİLER 25
2. Bölüm
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNİN
KIRILGANLIK YAKLAŞIMI VE KIRILGAN GRUPLAR
2.1. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İÇTİHADINDA KIRILGANLIK KAVRAMININ ORTAYA ÇIKIŞI 28
2.2. KIRILGAN GRUP KAVRAMININ HUKUKİ İŞLEVİ 31
2.3. AİHM'NİN KIRILGANLIK ÖLÇÜTLERİ 35
2.4. AİHM'NİN KIRILGANLIK ÖLÇÜTLERİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ 39
2.5. KIRILGANLIĞIN KORUMA DÜZEYİNE ETKİSİ: POZİTİF YÜKÜMLÜLÜKLER, TAKDİR MARJI VE YOĞUNLAŞAN YARGISAL DENETİM 40
2.6. AİHM İÇTİHADINDA KIRILGAN GRUPLARIN SİSTEMATİK ANALİZİ 44
2.6.1. Çocuklar 45
2.6.2. Kadınlar 47
2.6.3. Yaşlılar 49
2.6.4. Engelliler 50
2.6.5. Romanlar ve Etnik Azınlıklar 52
2.6.6. Göçmenler, Sığınmacılar ve Mülteciler 53
2.6.7. HIV/AIDS ile Yaşayan Bireyler 55
2.6.8. LGBTİQ+ Bireyler 56
2.6.9. Özgürlüğünden Yoksun Bırakılan Bireyler 58
2.6.10. Kırılgan Gruplara Dair AİHM İçtihadının Genel Değerlendirmesi 61
3. Bölüm
ŞİDDET KAVRAMI VE TÜRLERİ
3.1. ŞİDDET KAVRAMI 63
3.2. ŞİDDETİN UNSURLARI 65
3.3. ŞİDDETİN TÜRLERİ 67
3.3.1. Fiziksel Şiddet 70
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 70
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 73
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 74
d) Hukuksal Boyutu 76
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 76
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 78
cc) AİHM İçtihadı 83
3.3.2. Cinsel Şiddet 85
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 85
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 87
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 88
d) Hukuksal Boyutu 89
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 89
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 91
cc) AİHM İçtihadı 92
3.3.3. Psikolojik Şiddet 93
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 93
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 97
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 98
d) Hukuksal Boyutu 99
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 99
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 100
cc) AİHM İçtihadı 101
3.3.4. Ekonomik Şiddet 102
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 102
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 105
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 107
d) Hukuksal Boyutu 108
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 108
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 109
cc) AİHM İçtihadı 109
3.3.5. Dijital Şiddet 111
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 111
b) Dijital Şiddetin Bazı Görünüm Şekilleri 114
aa) Siber Teşhir (Cyberflashing) 114
bb) Siber Uşaklaştırma (Cyber Grooming / Online Grooming) 115
cc) İntikam Pornosu (Revenge Porn) 117
dd) Dijital Nefret Söylemi (Digital Hate Speech) 118
ee) Sanal Çocuk Pornografisi 120
ff) Çevrim içi Cinsel Şantaj (Sextortion) 121
gg) Özel Bilgilerin Yayılması (Doxxing) 123
hh) Hassas Kişisel Bilgilerin Rıza Dışı İfşası (Outing) 125
c) Nedenleri ve Risk Faktörleri 126
d) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 127
e) Hukuksal Boyutu 128
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 128
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 130
cc) AİHM İçtihadı 132
3.3.6. Kurumsal ve Yapısal Şiddet 134
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 134
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 135
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 137
d) Hukuksal Boyutu 139
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 139
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 140
cc) AİHM İçtihadı 141
3.3.7. İhmal 143
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 143
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 146
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 148
d) Hukuksal Boyutu 150
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 150
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 150
cc) AİHM İçtihadı 152
3.4. KIRILGANLIK VE ŞİDDET ARASINDAKİ İLİŞKİ 154
3.5. DİSİPLİNLERARASI YAKLAŞIMLAR 157
3.6. İNSAN HAKLARI HUKUKU BAĞLAMINDA ŞİDDET 158
3.6.1. Şiddetin İnsan Hakları İhlali Olarak Konumlandırılması 158
3.6.2. Devletin Pozitif Yükümlülükleri 160
3.7. ŞİDDETE İLİŞKİN GENEL HUKUKİ ÇERÇEVE 162
3.7.1. Başlıca Uluslararası Düzenlemeler 162
3.7.2. Başlıca Ulusal Düzenlemeler 175
4. Bölüm
KIRILGAN GRUPLARA YÖNELİK ŞİDDET
4.1. ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDET 192
4.1.1. Çocukların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 192
a) Çocuk Evlilikleri 196
aa) Tanım 196
bb) Yaygınlık 196
cc) Nedenleri 198
dd) Etkileri 199
ee) Hukuksal Boyutu 202
b) Akran Zorbalığı ve Siber Zorbalık 207
aa) Tanım 207
bb) Yaygınlık 209
cc) Nedenleri 209
dd) Etkileri 211
ee) Hukuksal Boyut 213
c) Çevrim İçi Çocuk İstismarı ve Grooming 215
aa) Tanım 215
bb) Yaygınlık 218
cc) Nedenleri ve Risk Faktörleri 219
dd) Etkileri 220
ee) Hukuksal Boyut 221
d) Çocuk İşçiliği ve Ekonomik Sömürü 224
aa) Tanım 224
bb) Yaygınlık 225
cc) Nedenleri 226
dd) Etkileri 227
ee) Hukuksal Boyut 228
ff) Çocuk İşçiliği ile Mücadelede Hak Temelli ve Okullaştırma Odaklı Yaklaşım Gerekliliği 234
4.1.2. Çocuklara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 236
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 236
b) Ulusal Koruma Mekanizmaları 238
c) Kurumsal Koruma Ekosistemi 242
4.1.3. AİHM İçtihadında Çocuk Dostu Adalet ve Yargısal Koruma 247
4.2. KADINLARA YÖNELİK ŞİDDET 250
4.2.1. Kadınların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 250
a) Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Yapısal Ayrımcılık 253
b) Kadın Cinayetleri ve Ev İçi Şiddet 257
c) Israrlı Takip Olgularında Kadın 262
d) Çalışma Yaşamında Kadınlara Yönelik Yapısal Hak İhlalleri 267
4.2.2. Kadınlara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 272
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 272
aa) CEDAW ve CEDAW Komitesi 273
bb) İstanbul Sözleşmesi ve GREVIO 274
cc) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 274
dd) Birleşmiş Milletler Kadına Yönelik Şiddet Özel Raportörlüğü 275
4.2.3. AİHM İçtihadında Kadınlara Yönelik Şiddet 276
4.3. YAŞLILARA YÖNELİK ŞİDDET 278
4.3.1. Yaşlıların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 278
a) Yaşlanma, Kırılganlık ve Yaş Ayrımcılığı 279
b) Fiziksel, Psikolojik, Cinsel ve Ekonomik Şiddet 282
c) Kurumsal Şiddet ve İhmal 284
d) Yaşlılara Yönelik Şiddetin Görünmezliği 285
4.3.2. Yaşlılara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 286
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 286
b) Ulusal Koruma Mekanizmaları 287
4.3.3. AİHM İçtihadında Yaşlılara Yönelik Şiddet 288
4.4. KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRME VE ORTAK REFORM ÖNERİLERİ 292
4.4.1. Kırılgan Gruplara Yönelik Şiddetin Ortak Özellikleri 292
4.4.2. Kırılgan Gruplara Yönelik Şiddetin Karşılaştırmalı Görünümü 294
4.4.3. Ortak Sorun Alanları ve İnsan Hakları Temelli Reform Önerileri 295
5. Bölüm
GENEL SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
5.1. KIRILGANLIK PARADİGMASININ DÖNÜŞÜMÜ 299
5.2. ŞİDDETE YAKLAŞIMIN DÖNÜŞÜMÜ 301
5.3. İNSAN HAKLARI TEMELLİ KORUMA MODELİ 303
5.4. GELECEĞE İLİŞKİN PERSPEKTİF 306
Kaynakça 311
AİHM Kararları Listesi 343
Kavram Dizini 347
AİHM Kararları Dizini 351
Özgeçmiş 355 |