|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 5
Teşekkür 7
Kısaltmalar 13
Giriş 15
Birinci Bölüm:
KAVRAM OLARAK NEMO TENETUR, İLKENİN KÖKENİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ, İŞLEVİ VE AMACI, KAPSAMI VE SINIRLANDIRILMASI, BENZER İLKELERLE İLİŞKİSİ
I. KAVRAM OLARAK “NEMO TENETUR” 25
II. İLKENİN TARİHSEL KÖKENİ VE GELİŞİMİ 28
III. İLKENİN İŞLEVİ VE AMACI 34
IV. İLKENİN KAPSAMI VE SINIRLANDIRILMASI 37
A. Özel Hukuk Bakımından 37
1. İlkenin Özel Hukuk Bakımından Genel Değerlendirmesi 37
2. Katlanma ve İbraz Zorunluluğu Bulunan Haller Bakımından İlkenin Değerlendirilmesi 41
3. Özel Hukuk Uyuşmazlığının Aynı Zamanda Bir Ceza Yargılamasına Konu Olması Durumları 45
B. İdare ve Vergi Hukuku Bakımından 49
C. Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bakımından 56
V. NEMO TENETUR’UN DİĞER BAZI İLKE, HAK VE KAVRAMLARLA İLİŞKİSİ 60
A. Hukuk Devleti İlkesi 61
B. Adil Yargılanma Hakkı 62
C. İşkence ve Kötü Muamele Yasağı 64
D. Masumiyet Karinesi 66
E. Silahların Eşitliği İlkesi 67
F. Susma ve Savunma Hakkı 69
G. Hukuka Aykırı Deliller 70
İkinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA
(ŞEKLİ CEZA HUKUKU BOYUTUYLA) NEMO TENETUR İLKESİ
I. GENEL OLARAK 73
II. İNSAN HAKLARI AVRUPA MAHKEMESİ’NİN (İHAM) NEMO TENETUR İLKESİNE GÜNCEL YAKLAŞIMI 75
A. Wanner v. Almanya kararı 76
B. İHAM’ın İlkeye Yönelik Sınırlandırma ve Tespitleri 82
1. Ancak “Zorlamayla” Elde Edilen Deliller İlke Kapsamında Mütalaa Edilebilir 82
2. İlkenin Koruma Alanı Zorlamayla Elde Edilen Delillerin Bir “Cezai Yargılamada/İşlemde” Kullanılma İhtimalinde Devreye Girer 85
3. İlkenin Koruma Alanı Kişilerin Bir “Suç İsnadına/İthamına (Criminal Charge)” Maruz Kalmasıyla Devreye Girecektir 88
4. Nemo Tenetur İlkesi ve Masumiyet Karinesi Doğrudan Bir Bağlantı İçerisindedir 90
C. İHAM’ın İlkeye Yaklaşımının Değerlendirilmesi 92
III. NEMO TENETUR İLKESİNİN SINIRLANDIRILMASINA YÖNELİK DEĞERLENDİRME VE GÖRÜŞLERİMİZ 96
A. Zorlama/Hileyle Elde Edilmiş Bir Delilin Varlığı 98
B. Zorlama/Hilenin Kamusal Bir Güçten Kaynaklanmış Olması 103
C. Zorlama/Hileyle Elde Edilen Delilin Türü (Beyan, Belge, Belirti) 105
D. Delillerin Elde Edildiği İşlem veya Sürecin Niteliği (İlkenin Zaman Bakımından Sınırlandırılması) 106
E. Zorlama veya Hileyle Elde Edilen Delillerin Belirli Kişiler Aleyhine Olması (İlkenin Kişi Bakımından Sınırlandırılması) 111
F. Zorlama veya Hileyle Elde Edilen Delillerin Cezai Bir Amaçla Kullanılması (İlkenin Sonuç Bakımından Sınırlandırılması) 114
G. İhlal ile Varılmak İstenen Amaç Arasında Orantısızlık Bulunması (Ölçülülük) 120
IV. BEYAN DELİLLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 122
A. Susma Hakkı 123
B. Şüpheli / Sanık Beyanı 131
1. İfade ve Sorguda Sanığın “Yalan Beyanda” Bulunması ve Nemo Tenetur İlişkisi 132
2. İfade Alma ve Sorguda Yasak Usuller ve Nemo Tenetur İlişkisi 135
C. Tanık Beyanı 137
D. İdari (Disiplin) Soruşturmalarda Verilen İfadeler 141
V. DELİL TOPLAMA VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 142
A. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alma 143
1. Jalloh v. Almanya Kararı 146
2. Değerlendirme ve Görüşümüz 149
3. Diğer (Üçüncü) Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücutlarından Örnek Alma 157
B. Moleküler Genetik İncelemeler 163
C. Fizik Kimliğin Tespiti 164
D. Teşhis İşlemi 167
E. Keşif ve Yer Gösterme 170
VI. KORUMA TEDBİRLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 172
A. Adli Kontrol 172
B. Arama ve Elkoyma 174
C. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi ve Teknik Araçlarla İzleme 177
D. Gizli Soruşturmacı Görevlendirme 181
Üçüncü Bölüm:
MADDİ CEZA HUKUKUNDA (GENEL VE
ÖZEL HÜKÜMLER BAKIMINDAN) NEMO TENETUR İLKESİ
I. GENEL OLARAK 185
II. İHMALİ SUÇLAR BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 187
III. ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 192
IV. TAKDİRİ İNDİRİM NEDENLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 195
V. TÜRK CEZA KANUNUNDAKİ BAZI SUÇ TİPLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 199
A. Suçu Bildirmeme Suçları 199
B. Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme Suçu 203
VI. ÖZEL CEZA KANUNLARINDAKİ BAZI SUÇ TİPLERİ BAKIMINDAN NEMO TENETUR İLKESİ 204
A. Alkol, Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddelerin Etkisi Altında Araç Sürme (2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu M. 48) 206
B. Yetkili Merciler/Görevlilerce İstenen Bilgi ve Belgeleri Vermeme veya İbraz Etmeme Suçları Bakımından Nemo Tenetur İlkesi 210
1. Yetkili Merciler ile Denetim Görevlilerince İstenen Bilgi ve Belgeleri Vermemek ve Görevlerini Yapmalarını Engellemek Suçu (5411 Sayılı Bankacılık Kanunu m. 153) 211
2. Sermaye Piyasası Kanunu Uyarınca Bilgi ve Belge Vermeme Suçu (6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 111) 215
3. Türk Ticaret Kanun Uyarınca Bilgi ve Belge Vermeme Suçu (6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 562) 219
C. Mali Suçlar Bakımından Nemo Tenetur İlkesi
(213 Sayılı Vergi Usul Kanunu m. 359) 221
1. Genel Olarak Vergi Kaçakçılığı Suç ve Cezaları (VUK m. 359) 222
2. Türk Anayasa Mahkemesi’nin Konuya İlişkin Kararları ve Yaklaşımı 226
3. VUK m. 359 Düzenlemesinin Nemo Tenetur İlkesi Bakımından Değerlendirilmesi ve Görüşümüz 233
Sonuç 241
Kaynakça 251
Yazar Hakkında 263
Kavram Dizini 265 |