|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 13
Giriş 15
1. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ ULUSAL VE ULUSLARARASI HUKUKLARDA GELİŞİMİ
I. DÜNYADA BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ GELİŞİMİ 19
A. Stockholm Bildirgesi’nin Getirdikleri: İhtiyat İlkesi 20
1. İhtiyat İlkesinin Tanımlanması 20
2. İhtiyat İlkesine Yöneltilen Eleştiriler 22
3. İhtiyat İlkesinin Ortaya Çıkışı 23
4. AB Hukukunda İhtiyat İlkesi 25
5. Yargı Kararlarında İhtiyat İlkesi 26
6. İhtiyat İlkesinin Temelleri 28
7. İhtiyat İlkesinin İçeriği ve Uygulanması 29
B. Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik Sözleşmesi 34
C. Cartagena Biyogüvenlik Protokolü 36
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 41
A. Genel Olarak 41
B. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Kapalı Kullanımı 43
C. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Çevreye Kasıtlı Bırakılması 45
1. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Deneysel Amaçlarla Çevreye Bırakılması 47
2. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Piyasaya Sürülmesi 49
D. Genetiği Değiştirilmiş Gıda ve Yemler 52
E. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların İzlenebilirliği ve Etiketlenmesi 54
III. BAZI ÜLKE MEVZUATLARINDA GDO İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER 56
A. Amerika Birleşik Devletleri 57
B. Kanada 60
C. Fransa 61
D. İsviçre 63
E. Almanya 66
IV. ÜLKEMİZDE DURUM 67
A. Biyogüvenlik Alanında Kanun Çıkarmaya Yönelten Düşünceler 67
B. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’ndan Önce GDO’larla İlgili Yürürlükte Olan Yasal Düzenlemeler 69
C. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesi 72
2. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN ÇERÇEVESİ VE
İLGİLİ KAVRAMLAR
I. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE BİYOGÜVENLİK KAVRAMI 75
A. Gıda Güvenliği 76
II. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMA (GDO) KAVRAMI 80
A. GDO’nun Tanımı 80
B. GDO’nun Kullanım Amaçları 82
C. GDO’nun Potansiyel Yararları 85
D. GDO’nun Potansiyel Zararları 87
E. Bilinmeyen Korkular 89
III. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GDO ÜRÜNLERİ KAVRAMI 90
IV. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE İŞLEME, İZLEME, KAPALI ALANDA KULLANIM KAVRAMLARI 91
V. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE RİSK DEĞERLENDİRME, RİSK YÖNETİMİ VE RİSK İLETİŞİMİ KAVRAMLARI 92
VI. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE MUAMELE İŞLEMİ VE İLGİLİLER KAVRAMLARI 93
VII. BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI 94
3. Bölüm
SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ VE ŞARTLARI
I. SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ 105
A. Kusursuz Sorumluluk Hallerini Gerektiren Sebepler 105
B. Tehlike Sorumluluğunun Temelinde Yatan Düşünceler 106
C. TBK md. 71’in Uygulanma Şartları 108
D. Biyogüvenlik Kanunu md.14’de Yer Alan Düzenlemenin Hukuki Niteliği 112
E. Biyogüvenlik Kanunu md.14’ün TBK md. 71 ile Karşılaştırılması 115
II. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 116
A. Faaliyet Bakımından 116
1. Hukuka Uygun İzinli Faaliyetler Bakımından 116
a. Gelişim Riski 117
b. İzinli Faaliyetler Bakımından Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi Uygulanabilir mi? 121
2. İzin Alınmadan Yapılan Faaliyetler Bakımından 123
3. Yasak Faaliyetler Bakımından 125
B. Zarar Bakımından 128
1. Talep Edilebilecek Zarar Türleri 128
2. Her Türlü Zarardan Sorumluluk 132
3. Zararsız Sorumluluk 135
C. İhtiyat İlkesine Aykırılık Bakımından 136
1. Tedbir Alma Yükümlülüğü 138
2. Masraflar 142
3. Masraftan Sorumlu Olanlar 144
D. Uygun İlliyet Bağının Varlığı Bakımından 147
1. Zararın GDO’lardan Kaynakladığının Kabul Edilmesi İçin Aranan Şartlar 148
a. Zararın Organizmaların Sahip Olduğu Yeni Özelliklerden Kaynaklanması 150
b. Zararın Organizmaların Yeniden Üretiminden veya Değiştirilmesinden Kaynaklanması 152
c. Zararın Organizmaların Değiştirilmiş Materyalinin Başka Organizmalara Geçişinden Kaynaklanması 153
2. Uygun İlliyet Bağının Kesilmesi 155
a. Mücbir Sebep 155
b. Covid–19 Pandemisinin Sorumluluk Üzerine Etkisi 158
c. Zarar Görenin Ağır Kusuru 161
d. Üçüncü Kişinin Kusuru 163
e. İsviçre, Avusturya ve Alman Gen Teknik Kanunu’ndaki Düzenleme 163
III. İSPAT YÜKÜ 164
A. Genel Olarak 164
B. Alman Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları 165
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları 167
D. Avusturya Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları 168
E. Fransız Çevre Hukukunda İspat Kolaylıkları 168
F. Biyogüvenlik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları Getirilmesinin Gerekliliği 169
4. Bölüm
SONUÇ VE YAPTIRIMLAR
I. MÜTESELSİL SORUMLULUK DOĞURMASI 175
II. TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE KAPSAMI 178
A. Davacı ve Davalının Belirlenmesi 178
B. Dava Konusu Zarar Türünün Belirlenmesi 178
C. Zarar Miktarının Belirlenmesi 181
D. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 183
E. Zararın Kapsamının Belirlenmesi 184
F. Biyogüvenlik Kanunu’na Göre Zorunlu Sigorta Sistemi Gerekliliği 187
III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 190
A. Sürenin Niteliği ve Eleştirimiz 190
B. Sürenin Uzunluğu ve Eleştirimiz 191
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 192
IV. CEZAİ YAPTIRIMLAR 193
Sonuç 197
Kaynakça 203
Kavram Dizini 219 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
