Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Sorumluluk Hukuku Bağlamında Tıpta Yapay Zeka Kullanımı
Kasım 2026 / 1. Baskı / 338 Syf.
Fiyatı: 985.00 TL
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle
   

Dijital çağda yaşanan teknolojik gelişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan yapay zeka, tıbbi uygulamalarda giderek daha etkin bir rol üstlenmektedir. Özellikle tanı ve tedavi süreçlerinde kullanılan yapay zeka sistemleri, hekimin karar alma ve tıbbi müdahaleyi gerçekleştirme biçimlerinde önemli değişikliklere yol açmaktadır.

Yapay zeka sistemleri, büyük miktarda sağlık verisini hızlı bir şekilde işleyerek tanının daha doğru konulmasına, tedavi başarısının artırılmasına ve hekimin iş yükünün azaltılmasına olanak sağlamaktadır. Ancak yapay zekanın sağladığı bu olanaklar, sorumluluk hukuku bakımından dikkate alınması gereken yeni riskleri de beraberinde getirmektedir. Yapay zeka sistemlerinin opak yapısı, öğrenme kapasitesi, dijital otonomisi ve teknik karmaşıklığı, sorumluluk hukukundaki geleneksel yaklaşımların yeniden ele alınmasını gerektirmektedir. Bu eserde, yapay zeka sistemlerinin tıbbi müdahalelerde kullanılmasından doğan sorumluluk, pozitif hukuk (de lege lata) bakımından değerlendirilmekte ve olması gereken hukuk (de lege ferenda) bakımından çözüm önerileri sunulmaktadır.

Konu Başlıkları
Yapay Zeka Sistemlerinin Sorumluluk Hukuku Bakımından Önem Taşıyan Riskleri
Tıbbi Müdahalelerde Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Özen Yükümlülükleri
Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarından Doğan Sorumluluk
Sorumluluğun Pozitif Hukuk (De Lege Lata) Bakımından Değerlendirilmesi ve Olması Gereken Hukuk (De Lege Ferenda) Bakımından Çözüm Önerileri
Barkod: 9786253613495
Yayın Tarihi: Kasım 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 338
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Kısaltmalar  19
Giriş  21
Birinci Bölüm
YAPAY ZEKA KAVRAMI, TIPTA YAPAY ZEKA KULLANIMI VE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN SORUMLULUK HUKUKU BAKIMINDAN ÖNEM TAŞIYAN RİSKLERİ
§ 1. ARAŞTIRMA KONUSUNA GİRİŞ  29
I. YAPAY ZEKA  29
A. Tarihsel Gelişim  29
B. Yapay Zekanın Kavramsal Çerçevesi  32
1. Genel Kabul Görmüş Bir Tanımın Bulunmaması  32
2. Sınıflandırma Yoluyla Kavramın Sınırlarının Belirlenmesi  36
3. Teknik İşlevsel Özellikler  39
a. Öğrenme Tabanlı Veri İşleme  39
aa. Veri İşlemenin Temel Modeli  39
bb. Model Tabanlı Kural Oluşturmadan Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturmaya Geçiş  40
i. Model Tabanlı Kural Oluşturma  40
ii. Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturma  41
cc. Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturmanın Özellikleri  43
i. Kural Oluşturmanın Ön Koşulu Olarak Eğitim  43
ii. İşleme Kurallarının Yalnızca Örtük Olarak Temsil Edilmesi  47
iii. Dondurulmuş (Öğrenme Süreci Sona Erdirilmiş) ya da Öğrenmeye Devam Eden (Kendini Geliştiren) Sistemler Olarak Yapılandırılabilme  47
b. Dijital Otonomi  48
c. Sinir Ağları Örneği  50
aa. Genel Olarak  50
bb. Çok Katmanlı Sinir Ağları (Derin Öğrenme)  51
4. Çalışmada Esas Alınan Yapay Zeka Kavramı  53
5. Yapay Zeka ile Robot Kavramı Arasındaki İlişki  54
II. ALGORİTMA  56
III. TIBBİ CİHAZLAR  57
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Tıbbi Cihaz Olarak Nitelendirilmesi  58
B. Tıbbi Cihazların Sınıflandırılması ve Uygunluk Değerlendirmesi  60
1. Risk Sınıflandırmasına Göre Uygunluk Değerlendirmesinde İzlenecek Süreç  60
2. Uygunluk Değerlendirmesi İçin Temel Gerekliliklerin İspatı  60
a. Temel Gereklilikler  60
b. Yapay Zeka Sistemlerine İlişkin Düzenleme Eksikliği  61
c. Tıbbi Cihaz Nitelendirmesinin Hekimin Sorumluluğu Bakımından Önemi  63
§ 2. TIPTA YAPAY ZEKA KULLANIMI  64
I. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİNİN SAĞLADIĞI AVANTAJLAR  64
II. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKANIN UYGULAMA ALANLARI  66
A. Mevcut Uygulama Alanları  66
B. Uygulama Örnekleri  67
1. Tıbbi Tanıda Yapay Zeka Uygulamaları  67
2. Tıbbi Tedavide Yapay Zeka Uygulamaları  69
III. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIM BİÇİMLERİ  71
A. Yapay Zeka Sistemlerinde İnsan Müdahalesinin Düzeyleri  71
1. Human in the Loop (İnsanın Döngünün İçinde Bulunduğu Sistemler)  71
2. Human on the Loop (İnsanın Döngüyü Gözetlediği Sistemler)  72
3. Human out of the Loop (İnsanın Döngünün Dışında Kaldığı Sistemler)  72
B. Karar Destek Sistemlerinden Karar Alma Sistemlerine Geçiş  73
§ 3. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN SORUMLULUK HUKUKU BAKIMINDAN ÖNEM TAŞIYAN RİSKLERİ  74
I. OTONOMİ RİSKİ  75
II. ŞEFFAF OLMAMA (OPAKLIK) RİSKİ  77
A. Genel Olarak  77
B. Açıklanabilir Yapay Zeka Araştırma Alanı  79
III. KARMAŞIKLIK RİSKİ  80
IV. DİĞER RİSKLER  82
V. ARA SONUÇ  84
İkinci Bölüm
HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
§ 1. HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN TEMELLERİ  87
I. GENEL OLARAK  87
II. TEDAVİ İLİŞKİSİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ  87
III. ÖZEL HUKUKA TABİ TEDAVİ İLİŞKİSİNDE HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU  89
A. Sorumluluğun Yasal Dayanakları  89
B. Sorumluluğun Koşulları  96
§ 2. YAPAY ZEKA DESTEKLİ TIBBİ CİHAZLARININ KULLANIMININ HUKUKA UYGUNLUĞU  101
I. HEKİMİN ŞAHSİ EDİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ  101
A. Genel Olarak  101
B. Hekimlik Faaliyetlerinin Devri  104
1. Hukuka Uygun Yetki Devrinin Koşulları  104
a. Yetki Devrinin Muhatabı Olarak Alt Vekil (Kaim Vekil) ve Yardımcı Kişi Ayrımı  104
b. Vekilin Üstlendiği Edimin İfasını Alt Vekile (Kaim Vekile) Devretmesi  106
c. Vekilin Üstlendiği Edimin İfasında Yardımcı Kişi Görevlendirmesi  108
2. Vekilin Üstlendiği Edimi Devretmesinin Sınırları  109
3. Vekilin Üstlendiği Edimi Yetkisiz Olarak Devretmesinin Sorumluluk Hukuku Açısından Sonuçları  111
II. YAPAY ZEKA DESTEKLİ TIBBİ CİHAZLARIN KULLANIMI  113
A. Şahsi Edim Yükümlülüğü ile Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımı Arasındaki İlişki  113
B. Tıbbi Faaliyetlerin Devrinde Yapay Zeka Sistemlerinin Alt Vekil (Kaim Vekil) ya da Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  114
1. Genel Olarak  114
2. Yapay Zeka Sistemlerinin Alt Vekil (Kaim Vekil) Olarak Nitelendirilmesi  117
3. Yapay Zeka Sistemlerinin Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  119
a. Genel Olarak  119
b. Yapay Zeka Sistemlerine Kısmi Hak Ehliyeti Tanınması Yoluyla Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  120
c. Yapay Zeka Sistemlerinin Kıyasen Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  122
C. Yapay Zeka Sistemlerine Yetki Devrinin Hukuka Uygunluğu  124
1. Yetki Devrine İlişkin İlkelerin Yapay Zeka Sistemleri Bakımından Uygulanması  124
2. Hukuka Uygun Yetki Devrine İlişin Koşullar  125
a. Genel Olarak  125
b. Tıbbi Faaliyetlerin Çekirdek Alanında Yardımcı Kişi Kullanımı  126
aa. Destekleyici Yapay Zeka Sistemleri  126
bb. İkame Edici Yapay Zeka Sistemleri  127
III. HASTANIN AYDINLATILMASI VE RIZASININ ALINMASI  129
A. Aydınlatma  130
1. Yeni Bir Yöntem Olarak Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Aydınlatma  131
2. Standart Bir Yöntem Olarak Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Aydınlatma  132
B. Rıza  134
1. Genel Olarak  134
2. Hipotetik Rıza  136
VI. ARA SONUÇ  138
§ 3. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  140
I. GENEL OLARAK HEKİMİN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜ  140
A. Özen Kavramı ve İşlevi  140
B. Özen Yükümlülüğünün Kapsamı  142
1. Genel İlkeler  142
2. Tıbbi Standart  144
a. Tıbbi Standart Kavramı ve Hukuki Önemi  144
b. Tıbbi Standartların Belirlenmesi  146
c. Yeni Yöntemler ve Hekimin Tedavi Özgürlüğü  148
d. Genel Tehlike İlkesi  150
II. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN STANDART VE YENİ YÖNTEM OLARAK KULLANIMI  151
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Standart Yöntem Olarak Kullanımı  151
B. Yapay Zeka Sistemlerinin Yeni Yöntem Olarak Kullanımı  154
C. Özel Özen Yükümlülükleri  155
1. Yapay Zeka Sisteminin Seçiminde Hekimin Özen Yükümlülükleri  156
a. Yapay Zeka Sistemini Kullanma ya da Kullanmama Yükümlülüğü  156
b. Tıptaki Gelişmeler Hakkında Sürekli Eğitim Yükümlülüğü  157
2. Yapay Zeka Sisteminin Kullanımında Hekimin Özen Yükümlülükleri  159
a. Yapay Zeka Sisteminin İşletimi İçin Teknik Bilgi ve Becerilerin Edinilmesi Yükümlülüğü  159
b. Yapay Zeka Sistemini Kullanmaya Başlamadan Önce Hazırlama Yükümlülüğü  160
3. Yapay Zeka Sisteminin Denetiminde Hekimin Özen Yükümlülükleri  161
a. Yapay Zeka Sistemlerinde Denetim Yükümlülüğünün Kapsamı  161
b. Denetim Yükümlülüğünün Güven İlkesi ile Sınırlandırılması  162
aa. İş Bölümünde Güven İlkesi  162
bb. Güven İlkesinin Yapay Zeka Sistemlerine Uygulanabilirliğine İlişkin Görüşler  165
cc. Görüşümüz  166
III. ARA SONUÇ  168
§ 4. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN HATALI KARARLARINDAN DOĞAN SORUMLULUK  169
I. HEKİMİN KENDİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRILIKTAN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞU  170
A. Hekimin Yapay Zeka Sistemini Kullanmasının Özen Yükümlülüğüne Aykırılık Teşkil Etmesi  170
B. Sözleşmeye Dayalı Kusurdan Bağımsız Sorumluluk Taahhüdü  173
C. Yedek Sorumluluk Dayanağı Olarak Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali  174
D. Ara Sonuç  174
II. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN HATALI KARARLARININ KULLANICIYA YÜKLENMESİ  175
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Sözleşmeye Dayanan Yardımcı Kişi Sorumluluğu Kapsamında Kullanıcıya Yüklenmesi  175
1. Genel Olarak  175
2. Yardımcı Kişi Sorumluluğunun Yapay Zeka Sistemlerine Genişletilmesine Karşı İleri Sürülen Argümanlar  177
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Hükmün Lafzi Kapsamına Girmemesi  178
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Hak Ehliyetinin ve Haksız Fiil Ehliyetinin Bulunmaması  178
c. Üreticinin Sorumluluğuna Öncelik Verilmesi  180
3. Yardımcı Kişi Sorumluluğunun Yapay Zeka Sistemlerine Genişletilmesini Destekleyen Argümanlar  181
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımında Normatif Değer Eşitliği  181
b. Zararın Meydana Gelmesi Halinde Sözleşme Borçlusunun ve Alacaklının Sorumluluk Hukuku Bakımından Hukuki Durumu  182
aa. Sözleşme Borçlusunun Haksız Şekilde Sorumluluktan Kurtulması  182
bb. Zarar Görenin Hukuki Durumunun Haksız Şekilde Kötüleştirilmesi  183
4. Türk Borçlar Kanunu’nun 116/1. Maddesi Kapsamında Yardımcı Kişinin Fiillerinden Sorumluluğa İlişkin Genel Esaslar  184
5. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Kullanıcıya Yüklenmesi  187
a. Genel Olarak  187
b. Öğretide İleri Sürülen Görüşler  189
aa. İnsan Odaklı Ölçütler  189
bb. Sistem Odaklı Ölçütler  190
c. Görüşlerin Değerlendirilmesi  194
6. Yapay Zeka Sisteminin Üreticisinin Türk Borçlar Kanunu’nun 116/1. Maddesi Kapsamında Yardımcı Kişi Sayılıp Sayılmayacağı  197
B. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Haksız Fiil Sorumluluğu Kapsamında Kullanıcıya Yüklenmesi  199
1. Adam Çalıştıranın Haksız Fiil Sorumluluğu  199
a. Genel Olarak  199
b. Hukuka Aykırılık  200
aa. Sonucun Hukuka Aykırılığı ile Davranışın Hukuka Aykırılığı Arasındaki Ayrım  200
bb. Hukuka Aykırılık Koşulunun Yapay Zeka Sistemleri Açısından Değerlendirilmesi  203
c. Kurtuluş Kanıtı  204
2. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu  206
3. Yapı Malikinin Sorumluluğu  207
III. ARA SONUÇ  208
§ 5. TIBBİ SORUMLULUK DAVALARINDA İSPAT YÜKÜ  209
I. GENEL OLARAK  209
II. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI  211
A. Aydınlatılmış Onam Yükümlülüğünün İspatı  211
B. Yükümlülük İhlalinin, Zararın ve Nedensellik Bağının İspatı  213
C. Kusurun İspatı  216
III. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIMINDA İSPAT KOLAYLIKLARI  216
A. İspat Kolaylıklarının Hukuki Gerekçesi: İspat Yükümlülüğünün Unsurlarına Göre Sistematik Bir İnceleme  217
1. Genel Olarak  217
2. Yükümlülük İhlalinin İspatında İspat Kolaylıkları  219
a. Hekimin Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İhlalinin İspatında İspat Kolaylıkları  220
aa. Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Kapsamı  221
i. Genel Olarak  221
ii. Yapay Zeka Sistemlerinde Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğü  223
bb. Yükümlülüğe Aykırı Kayıt Tutmanın İspat Hukuku Bakımından Sonuçları  224
b. Tedavi Sırasında Ortaya Çıkan Sağlık Zararlarında İspat Kolaylığı  226
aa. İsviçre Hukukunda  226
bb. Alman Medeni Kanunu § 630 h (1) Kapsamında Tam Olarak Kontrol Edilebilir Risklerde İspat Yükünün Yer Değiştirmesi  228
i. Genel Olarak  228
ii. Tam Olarak Kontrol Edilebilir Risklerde İspat Yükünün Yer Değiştirmesi Kuralının Yapay Zeka Sistemlerinde Uygulanması  232
3. Nedensellik Bağının İspatında İspat Kolaylıkları  234
IV. ARA SONUÇ  237
Üçüncü Bölüm
SORUMLULUĞUN POZİTİF HUKUK (DE LEGE LATA) BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE
OLMASI GEREKEN HUKUK (DE LEGE FERENDA)
BAKIMINDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
§ 1. SORUMLULUK HUKUKU HÜKÜMLERİ KAPSAMINDA RİSK DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ  239
I. SORUMLULUK HUKUKUNDA RİSK DAĞILIMININ AMACI VE İŞLEVİ  239
II. SORUMLULUĞUN HUKUKİ DAYANAĞI  241
III. POZİTİF HUKUK KAPSAMINDA RİSK DAĞILIMI  243
A. Çalışma Kapsamında Ulaşılan Hukuki Tespitlerin Değerlendirilmesi  243
B. Risk Dağılımında Üreticinin Rolünün Dikkate Alınması  246
1. Üreticinin Risk Üzerindeki Müdahale ve Etki Kapasitesi  246
2. Üreticinin Sorumluluğunun Temel Esasları  248
3. Yapay Zeka Sistemleri Bakımından Üreticinin Sorumluluğu  250
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Ürün Olarak Nitelendirilip Nitelendirilemeyeceği  250
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Ürün Hatası Olarak Nitelendirilip Nitelendirilemeyeceği  257
aa. Hatalı Ürün Kavramı  257
bb. Yapay Zeka Sistemlerinde Olası Ürün Hataları  260
c. Ürün Hatasının Tespitinde Esas Alınacak Zaman  268
d. İspat Yükü  271
e. Zamanaşımı  275
C. Ara Sonuç  277
§ 2. OLMASI GEREKEN HUKUK (DE LEGE FERENDA) BAKIMINDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ GELİŞTİRİLMESİ  278
I. AVRUPA BİRLİĞİ DÜZENLEMELERİNDE MEYDANA GELEN GELİŞMELER  279
A. Robotikler Hakkında Medeni Hukuk Kuralları Tavsiye Raporu ve Beyaz Kitap  280
B. Yapay Zeka Kullanımına İlişkin Hukuki Sorumluluğun Düzenlenmesine Dair Avrupa Parlamentosu Kararı (2020/2014 (INL))  281
C. Yapay Zeka Sorumluluk Direktifi Teklifi  282
D. Ürün Sorumluluğu Direktifi  284
II. TÜRK HUKUKUNDA YAPAY ZEKAYA İLİŞKİN KANUN TEKLİFLERİ  285
III. ÖĞRETİDE İLERİ SÜRÜLEN (DE LEGE FERENDA) ÇÖZÜM ÖNERİLERİ  287
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanıcısı Olarak Hekimin Tehlike Sorumluluğu  287
B. Türk Borçlar Kanunu’nun 66. Maddesinde Katı Bir İsnat Rejiminin Öngörülmesi  292
C. Sorumluluğa Alternatif ya da Sorumluluğu Tamamlayan Sigorta Modeli  293
D. Yapay Zeka Sistemlerinin Sorumluluk Süjesi Olarak Tanınması (Elektronik Kişilik)  295
E. Önerilerin Değerlendirilmesi  297
Sonuç  299
Kaynakça  309
Kavram Dizini  335
 


Alperen İşleyen
Kasım 2026
775.00 TL
Sepete Ekle
Havva Merve Özdemir
Ekim 2026
1150.00 TL
Sepete Ekle
Rüveyda Çelik
Ekim 2026
1400.00 TL
Sepete Ekle
Mesut Hakkı Caşın
Ekim 2026
3500.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Kısaltmalar  19
Giriş  21
Birinci Bölüm
YAPAY ZEKA KAVRAMI, TIPTA YAPAY ZEKA KULLANIMI VE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN SORUMLULUK HUKUKU BAKIMINDAN ÖNEM TAŞIYAN RİSKLERİ
§ 1. ARAŞTIRMA KONUSUNA GİRİŞ  29
I. YAPAY ZEKA  29
A. Tarihsel Gelişim  29
B. Yapay Zekanın Kavramsal Çerçevesi  32
1. Genel Kabul Görmüş Bir Tanımın Bulunmaması  32
2. Sınıflandırma Yoluyla Kavramın Sınırlarının Belirlenmesi  36
3. Teknik İşlevsel Özellikler  39
a. Öğrenme Tabanlı Veri İşleme  39
aa. Veri İşlemenin Temel Modeli  39
bb. Model Tabanlı Kural Oluşturmadan Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturmaya Geçiş  40
i. Model Tabanlı Kural Oluşturma  40
ii. Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturma  41
cc. Öğrenme Tabanlı Kural Oluşturmanın Özellikleri  43
i. Kural Oluşturmanın Ön Koşulu Olarak Eğitim  43
ii. İşleme Kurallarının Yalnızca Örtük Olarak Temsil Edilmesi  47
iii. Dondurulmuş (Öğrenme Süreci Sona Erdirilmiş) ya da Öğrenmeye Devam Eden (Kendini Geliştiren) Sistemler Olarak Yapılandırılabilme  47
b. Dijital Otonomi  48
c. Sinir Ağları Örneği  50
aa. Genel Olarak  50
bb. Çok Katmanlı Sinir Ağları (Derin Öğrenme)  51
4. Çalışmada Esas Alınan Yapay Zeka Kavramı  53
5. Yapay Zeka ile Robot Kavramı Arasındaki İlişki  54
II. ALGORİTMA  56
III. TIBBİ CİHAZLAR  57
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Tıbbi Cihaz Olarak Nitelendirilmesi  58
B. Tıbbi Cihazların Sınıflandırılması ve Uygunluk Değerlendirmesi  60
1. Risk Sınıflandırmasına Göre Uygunluk Değerlendirmesinde İzlenecek Süreç  60
2. Uygunluk Değerlendirmesi İçin Temel Gerekliliklerin İspatı  60
a. Temel Gereklilikler  60
b. Yapay Zeka Sistemlerine İlişkin Düzenleme Eksikliği  61
c. Tıbbi Cihaz Nitelendirmesinin Hekimin Sorumluluğu Bakımından Önemi  63
§ 2. TIPTA YAPAY ZEKA KULLANIMI  64
I. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİNİN SAĞLADIĞI AVANTAJLAR  64
II. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKANIN UYGULAMA ALANLARI  66
A. Mevcut Uygulama Alanları  66
B. Uygulama Örnekleri  67
1. Tıbbi Tanıda Yapay Zeka Uygulamaları  67
2. Tıbbi Tedavide Yapay Zeka Uygulamaları  69
III. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIM BİÇİMLERİ  71
A. Yapay Zeka Sistemlerinde İnsan Müdahalesinin Düzeyleri  71
1. Human in the Loop (İnsanın Döngünün İçinde Bulunduğu Sistemler)  71
2. Human on the Loop (İnsanın Döngüyü Gözetlediği Sistemler)  72
3. Human out of the Loop (İnsanın Döngünün Dışında Kaldığı Sistemler)  72
B. Karar Destek Sistemlerinden Karar Alma Sistemlerine Geçiş  73
§ 3. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN SORUMLULUK HUKUKU BAKIMINDAN ÖNEM TAŞIYAN RİSKLERİ  74
I. OTONOMİ RİSKİ  75
II. ŞEFFAF OLMAMA (OPAKLIK) RİSKİ  77
A. Genel Olarak  77
B. Açıklanabilir Yapay Zeka Araştırma Alanı  79
III. KARMAŞIKLIK RİSKİ  80
IV. DİĞER RİSKLER  82
V. ARA SONUÇ  84
İkinci Bölüm
HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
§ 1. HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN TEMELLERİ  87
I. GENEL OLARAK  87
II. TEDAVİ İLİŞKİSİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ  87
III. ÖZEL HUKUKA TABİ TEDAVİ İLİŞKİSİNDE HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU  89
A. Sorumluluğun Yasal Dayanakları  89
B. Sorumluluğun Koşulları  96
§ 2. YAPAY ZEKA DESTEKLİ TIBBİ CİHAZLARININ KULLANIMININ HUKUKA UYGUNLUĞU  101
I. HEKİMİN ŞAHSİ EDİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ  101
A. Genel Olarak  101
B. Hekimlik Faaliyetlerinin Devri  104
1. Hukuka Uygun Yetki Devrinin Koşulları  104
a. Yetki Devrinin Muhatabı Olarak Alt Vekil (Kaim Vekil) ve Yardımcı Kişi Ayrımı  104
b. Vekilin Üstlendiği Edimin İfasını Alt Vekile (Kaim Vekile) Devretmesi  106
c. Vekilin Üstlendiği Edimin İfasında Yardımcı Kişi Görevlendirmesi  108
2. Vekilin Üstlendiği Edimi Devretmesinin Sınırları  109
3. Vekilin Üstlendiği Edimi Yetkisiz Olarak Devretmesinin Sorumluluk Hukuku Açısından Sonuçları  111
II. YAPAY ZEKA DESTEKLİ TIBBİ CİHAZLARIN KULLANIMI  113
A. Şahsi Edim Yükümlülüğü ile Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımı Arasındaki İlişki  113
B. Tıbbi Faaliyetlerin Devrinde Yapay Zeka Sistemlerinin Alt Vekil (Kaim Vekil) ya da Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  114
1. Genel Olarak  114
2. Yapay Zeka Sistemlerinin Alt Vekil (Kaim Vekil) Olarak Nitelendirilmesi  117
3. Yapay Zeka Sistemlerinin Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  119
a. Genel Olarak  119
b. Yapay Zeka Sistemlerine Kısmi Hak Ehliyeti Tanınması Yoluyla Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  120
c. Yapay Zeka Sistemlerinin Kıyasen Yardımcı Kişi Olarak Nitelendirilmesi  122
C. Yapay Zeka Sistemlerine Yetki Devrinin Hukuka Uygunluğu  124
1. Yetki Devrine İlişkin İlkelerin Yapay Zeka Sistemleri Bakımından Uygulanması  124
2. Hukuka Uygun Yetki Devrine İlişin Koşullar  125
a. Genel Olarak  125
b. Tıbbi Faaliyetlerin Çekirdek Alanında Yardımcı Kişi Kullanımı  126
aa. Destekleyici Yapay Zeka Sistemleri  126
bb. İkame Edici Yapay Zeka Sistemleri  127
III. HASTANIN AYDINLATILMASI VE RIZASININ ALINMASI  129
A. Aydınlatma  130
1. Yeni Bir Yöntem Olarak Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Aydınlatma  131
2. Standart Bir Yöntem Olarak Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Aydınlatma  132
B. Rıza  134
1. Genel Olarak  134
2. Hipotetik Rıza  136
VI. ARA SONUÇ  138
§ 3. TIBBİ MÜDAHALELERDE YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  140
I. GENEL OLARAK HEKİMİN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜ  140
A. Özen Kavramı ve İşlevi  140
B. Özen Yükümlülüğünün Kapsamı  142
1. Genel İlkeler  142
2. Tıbbi Standart  144
a. Tıbbi Standart Kavramı ve Hukuki Önemi  144
b. Tıbbi Standartların Belirlenmesi  146
c. Yeni Yöntemler ve Hekimin Tedavi Özgürlüğü  148
d. Genel Tehlike İlkesi  150
II. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN STANDART VE YENİ YÖNTEM OLARAK KULLANIMI  151
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Standart Yöntem Olarak Kullanımı  151
B. Yapay Zeka Sistemlerinin Yeni Yöntem Olarak Kullanımı  154
C. Özel Özen Yükümlülükleri  155
1. Yapay Zeka Sisteminin Seçiminde Hekimin Özen Yükümlülükleri  156
a. Yapay Zeka Sistemini Kullanma ya da Kullanmama Yükümlülüğü  156
b. Tıptaki Gelişmeler Hakkında Sürekli Eğitim Yükümlülüğü  157
2. Yapay Zeka Sisteminin Kullanımında Hekimin Özen Yükümlülükleri  159
a. Yapay Zeka Sisteminin İşletimi İçin Teknik Bilgi ve Becerilerin Edinilmesi Yükümlülüğü  159
b. Yapay Zeka Sistemini Kullanmaya Başlamadan Önce Hazırlama Yükümlülüğü  160
3. Yapay Zeka Sisteminin Denetiminde Hekimin Özen Yükümlülükleri  161
a. Yapay Zeka Sistemlerinde Denetim Yükümlülüğünün Kapsamı  161
b. Denetim Yükümlülüğünün Güven İlkesi ile Sınırlandırılması  162
aa. İş Bölümünde Güven İlkesi  162
bb. Güven İlkesinin Yapay Zeka Sistemlerine Uygulanabilirliğine İlişkin Görüşler  165
cc. Görüşümüz  166
III. ARA SONUÇ  168
§ 4. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN HATALI KARARLARINDAN DOĞAN SORUMLULUK  169
I. HEKİMİN KENDİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRILIKTAN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞU  170
A. Hekimin Yapay Zeka Sistemini Kullanmasının Özen Yükümlülüğüne Aykırılık Teşkil Etmesi  170
B. Sözleşmeye Dayalı Kusurdan Bağımsız Sorumluluk Taahhüdü  173
C. Yedek Sorumluluk Dayanağı Olarak Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali  174
D. Ara Sonuç  174
II. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN HATALI KARARLARININ KULLANICIYA YÜKLENMESİ  175
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Sözleşmeye Dayanan Yardımcı Kişi Sorumluluğu Kapsamında Kullanıcıya Yüklenmesi  175
1. Genel Olarak  175
2. Yardımcı Kişi Sorumluluğunun Yapay Zeka Sistemlerine Genişletilmesine Karşı İleri Sürülen Argümanlar  177
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Hükmün Lafzi Kapsamına Girmemesi  178
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Hak Ehliyetinin ve Haksız Fiil Ehliyetinin Bulunmaması  178
c. Üreticinin Sorumluluğuna Öncelik Verilmesi  180
3. Yardımcı Kişi Sorumluluğunun Yapay Zeka Sistemlerine Genişletilmesini Destekleyen Argümanlar  181
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanımında Normatif Değer Eşitliği  181
b. Zararın Meydana Gelmesi Halinde Sözleşme Borçlusunun ve Alacaklının Sorumluluk Hukuku Bakımından Hukuki Durumu  182
aa. Sözleşme Borçlusunun Haksız Şekilde Sorumluluktan Kurtulması  182
bb. Zarar Görenin Hukuki Durumunun Haksız Şekilde Kötüleştirilmesi  183
4. Türk Borçlar Kanunu’nun 116/1. Maddesi Kapsamında Yardımcı Kişinin Fiillerinden Sorumluluğa İlişkin Genel Esaslar  184
5. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Kullanıcıya Yüklenmesi  187
a. Genel Olarak  187
b. Öğretide İleri Sürülen Görüşler  189
aa. İnsan Odaklı Ölçütler  189
bb. Sistem Odaklı Ölçütler  190
c. Görüşlerin Değerlendirilmesi  194
6. Yapay Zeka Sisteminin Üreticisinin Türk Borçlar Kanunu’nun 116/1. Maddesi Kapsamında Yardımcı Kişi Sayılıp Sayılmayacağı  197
B. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Haksız Fiil Sorumluluğu Kapsamında Kullanıcıya Yüklenmesi  199
1. Adam Çalıştıranın Haksız Fiil Sorumluluğu  199
a. Genel Olarak  199
b. Hukuka Aykırılık  200
aa. Sonucun Hukuka Aykırılığı ile Davranışın Hukuka Aykırılığı Arasındaki Ayrım  200
bb. Hukuka Aykırılık Koşulunun Yapay Zeka Sistemleri Açısından Değerlendirilmesi  203
c. Kurtuluş Kanıtı  204
2. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu  206
3. Yapı Malikinin Sorumluluğu  207
III. ARA SONUÇ  208
§ 5. TIBBİ SORUMLULUK DAVALARINDA İSPAT YÜKÜ  209
I. GENEL OLARAK  209
II. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI  211
A. Aydınlatılmış Onam Yükümlülüğünün İspatı  211
B. Yükümlülük İhlalinin, Zararın ve Nedensellik Bağının İspatı  213
C. Kusurun İspatı  216
III. YAPAY ZEKA SİSTEMLERİNİN KULLANIMINDA İSPAT KOLAYLIKLARI  216
A. İspat Kolaylıklarının Hukuki Gerekçesi: İspat Yükümlülüğünün Unsurlarına Göre Sistematik Bir İnceleme  217
1. Genel Olarak  217
2. Yükümlülük İhlalinin İspatında İspat Kolaylıkları  219
a. Hekimin Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İhlalinin İspatında İspat Kolaylıkları  220
aa. Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Kapsamı  221
i. Genel Olarak  221
ii. Yapay Zeka Sistemlerinde Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğü  223
bb. Yükümlülüğe Aykırı Kayıt Tutmanın İspat Hukuku Bakımından Sonuçları  224
b. Tedavi Sırasında Ortaya Çıkan Sağlık Zararlarında İspat Kolaylığı  226
aa. İsviçre Hukukunda  226
bb. Alman Medeni Kanunu § 630 h (1) Kapsamında Tam Olarak Kontrol Edilebilir Risklerde İspat Yükünün Yer Değiştirmesi  228
i. Genel Olarak  228
ii. Tam Olarak Kontrol Edilebilir Risklerde İspat Yükünün Yer Değiştirmesi Kuralının Yapay Zeka Sistemlerinde Uygulanması  232
3. Nedensellik Bağının İspatında İspat Kolaylıkları  234
IV. ARA SONUÇ  237
Üçüncü Bölüm
SORUMLULUĞUN POZİTİF HUKUK (DE LEGE LATA) BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE
OLMASI GEREKEN HUKUK (DE LEGE FERENDA)
BAKIMINDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
§ 1. SORUMLULUK HUKUKU HÜKÜMLERİ KAPSAMINDA RİSK DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ  239
I. SORUMLULUK HUKUKUNDA RİSK DAĞILIMININ AMACI VE İŞLEVİ  239
II. SORUMLULUĞUN HUKUKİ DAYANAĞI  241
III. POZİTİF HUKUK KAPSAMINDA RİSK DAĞILIMI  243
A. Çalışma Kapsamında Ulaşılan Hukuki Tespitlerin Değerlendirilmesi  243
B. Risk Dağılımında Üreticinin Rolünün Dikkate Alınması  246
1. Üreticinin Risk Üzerindeki Müdahale ve Etki Kapasitesi  246
2. Üreticinin Sorumluluğunun Temel Esasları  248
3. Yapay Zeka Sistemleri Bakımından Üreticinin Sorumluluğu  250
a. Yapay Zeka Sistemlerinin Ürün Olarak Nitelendirilip Nitelendirilemeyeceği  250
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Hatalı Kararlarının Ürün Hatası Olarak Nitelendirilip Nitelendirilemeyeceği  257
aa. Hatalı Ürün Kavramı  257
bb. Yapay Zeka Sistemlerinde Olası Ürün Hataları  260
c. Ürün Hatasının Tespitinde Esas Alınacak Zaman  268
d. İspat Yükü  271
e. Zamanaşımı  275
C. Ara Sonuç  277
§ 2. OLMASI GEREKEN HUKUK (DE LEGE FERENDA) BAKIMINDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ GELİŞTİRİLMESİ  278
I. AVRUPA BİRLİĞİ DÜZENLEMELERİNDE MEYDANA GELEN GELİŞMELER  279
A. Robotikler Hakkında Medeni Hukuk Kuralları Tavsiye Raporu ve Beyaz Kitap  280
B. Yapay Zeka Kullanımına İlişkin Hukuki Sorumluluğun Düzenlenmesine Dair Avrupa Parlamentosu Kararı (2020/2014 (INL))  281
C. Yapay Zeka Sorumluluk Direktifi Teklifi  282
D. Ürün Sorumluluğu Direktifi  284
II. TÜRK HUKUKUNDA YAPAY ZEKAYA İLİŞKİN KANUN TEKLİFLERİ  285
III. ÖĞRETİDE İLERİ SÜRÜLEN (DE LEGE FERENDA) ÇÖZÜM ÖNERİLERİ  287
A. Yapay Zeka Sistemlerinin Kullanıcısı Olarak Hekimin Tehlike Sorumluluğu  287
B. Türk Borçlar Kanunu’nun 66. Maddesinde Katı Bir İsnat Rejiminin Öngörülmesi  292
C. Sorumluluğa Alternatif ya da Sorumluluğu Tamamlayan Sigorta Modeli  293
D. Yapay Zeka Sistemlerinin Sorumluluk Süjesi Olarak Tanınması (Elektronik Kişilik)  295
E. Önerilerin Değerlendirilmesi  297
Sonuç  299
Kaynakça  309
Kavram Dizini  335
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026