|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ VII
İÇİNDEKİLER IX
KISALTMALAR XVII
GİRİŞ 1
§ 1. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ 1
§ 2. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 4
BİRİNCİ BÖLÜM
İLACIN TANIMI, ÇEŞİTLERİ, ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KAVRAMI VE KULLANIMININ ŞARTLARI
§ 3. İLAÇ KAVRAMI VE TANIMI 5
§ 4. İLAÇ ÇEŞİTLERİ 11
I. ORJİNAL İLAÇ 11
II. JENERİK İLAÇ 12
III. REÇETELİ – REÇETESİZ İLAÇ 14
IV. HAZIR İLAÇ – MAJİSTRAL İLAÇ – OFİSİNAL İLAÇ 17
V. YETİM (ÖKSÜZ/ NADİR/ ORPHAN) İLAÇ 20
VI. SAHTE İLAÇ 21
VII. KOPYA (TAKLİT) İLAÇ 23
VIII. GÜVENLİ OLMAYAN İLAÇ 24
IX. RUHSATLI VE RUHSATSIZ İLAÇ 24
X. AKILLI İLAÇ 26
XI. AKILCI İLAÇ 27
§ 5. ENDİKASYON DIŞI İLACIN DİĞER İLAÇ ÇEŞİTLERİ VE KULLANIMLARI
İÇİNDEKİ YERİ 31
§ 6. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMI 33
I. ENDİKASYON KAVRAMI 33
II. İLAÇ ENDİKASYONU KAVRAMI 33
III. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 34
A. Endikasyon Dışı İlaç Kavramı 34
B. Endikasyon Dışı İlacın Çeşitleri 40
1. Endikasyon Alanının Dışında Kullanım 41
2. Yaş – Dozaj – Uygulama Şekli ve Süresinin Dışında Kullanım 41
3. Yerleşik – Yerleşik Olmayan Endikasyon Dışı Kullanım 45
a. Yerleşik Endikasyon Dışı Kulanım 46
b. Yerleşik Olmayan Endikasyon Dışı Kullanım 47
C. Endikasyon Dışı İlaç Kullanımının Amacı 48
§ 7. ENDİKASYON DIŞI İLACIN BENZER KAVRAMLARDAN FARKI 49
I. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ VE İKİNCİ TIBBİ KULLANIM KAVRAMI 49
I. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ VE İNSANİ AMAÇLI İLACA ERKEN ERİŞİM 51
A. İnsani Amaçlı İlaca Erken Erişim Kavramı 51
B. İnsani Amaçlı İlaca Erken Erişimde Üreticinin Sorumluluğu 56
C. İnsani Amaçlı İlaca Erken Erişimde Hekimin Sorumluluğu 57
§ 8. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMININ ŞARTLARI 59
I. GEREKLİLİK 60
II. AYDINLATILMIŞ RIZA 65
A. Kavram 65
B. Aydınlatılmış Rızanın Çeşitleri 70
1. Güvenlik Aydınlatması 70
a. Teşhise Yönelik Aydınlatma 71
b. İlaçlar Konusunda Aydınlatma 72
aa. Prospektüs Konusunda Aydınlatma 73
bb. Endikasyon Dışı İlaç Kullanımında Aydınlatma 76
c. Tıbbi Malzemeler Konusunda Aydınlatma 78
d. Araç Kullanma Konusunda Aydınlatma 79
2. Karar Aydınlatması 79
a. Teşhis Aydınlatması 80
b. Süreç Aydınlatması 81
c. Risk Aydınlatması 81
d. Alternatif Tıbbi Yöntemler Konusunda Aydınlatma 82
3. Hekim Hakkında Aydınlatma 83
4. Ekonomi, Sigorta ve Kalite Aydınlatması 83
III. TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMUNUN DEĞERLENDİRMESİ 84
İKİNCİ BÖLÜM
İLAÇ ÜRETİCİSİNİN ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN SORUMLULUĞU
§ 9. TERMİNOLOJİ VE SORUMLULUĞUN TESPİTİ 91
I. TERMİNOLOJİ 91
II. TÜRK HUKUKUNDA İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞUNUN TESPİTİ 97
A. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Öncesi İlaç
Üreticisinin Sorumluluğuna Bakış 97
B. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Sonrası İlaç
Üreticisinin Sorumluluğuna Bakış 100
§ 10. ALMAN VE AVUSTURYA HUKUKUNDA İLAÇ ÜRETİCİSİNİN
SORUMLULUĞU 103
I. ALMAN HUKUKUNDA İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞU 103
II. AVUSTURYA HUKUKUNDA İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞU 109
§ 11. ÜRÜN OLARAK İLAÇ VE ÜRETİCİ KAVRAMI 111
I. ÜRÜN OLARAK İLAÇ 111
II. ÜST KAVRAM OLARAK ÜRETİCİ 112
A. Üretici 112
1. ÜGTDK ve PHG Uyarınca Üretici 112
2. 85/374 ve 2024/2853 Sayılı Direktif Uyarınca Üretici 115
B. İthalatçı 116
1. ÜGTDK ve PHG Uyarınca İthalatçı 116
2. 85/374 ve 2024/2853 Sayılı Direktif Uyarınca İthalatçı 117
C. Dağıtıcı (Tedarikçi/ Sağlayıcı) 118
1. ÜGTDK ve PHG Uyarınca Dağıtıcı 118
2. 85/374 ve 2024/2853 Sayılı Direktif Uyarınca Dağıtıcı 119
D. Yetkili Temsilci 120
II. BİRDEN FAZLA KİŞİNİN SORUMLULUĞU 121
A. ÜGTDK ve PHG Uyarınca Müteselsil Sorumluluk 121
B. 85/374 ve 2024/2853 Sayılı Direktif Uyarınca Müteselsil
Sorumluluk 122
§ 12. İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞUNU GEREKTİREN HALLER VE AMACA
UYGUN KULLANIM 125
I. HATALI ÜRÜN 126
A. Tasarım Hatası (Konstruktionsfehler) 130
B. Üretim/ Fabrikasyon Hatası (Produktionsfehler) 133
C. Talimat/ Bilgilendirme Hatası (Instruktionsfehler) 136
1. Talimat Hatası Kavramı 136
2. Endikasyon Dışı İlaçta Talimat Hatası 140
D. Gelişim Hatası (Entwicklungsfehler) 142
E. Ürün İzleme Hatası (Produktbeobachtungsfehler) 144
1. Ürün İzleme (Gözetim) Yükümlülüğü Kavramı 144
2. Ürün İzleme Yükümlülüğünün İhlali 145
3. Farmakovijilans 147
4. Ürün İzleme Yükümlülüğünün Endikasyon Dışı İlaçta
Görünümü 148
II. AMACA UYGUN KULLANIM 150
A. Amaca Uygun Kullanım Kavramı 150
B. Endikasyon Dışı İlaç ve Amaca Uygun Kullanım 151
§ 13. ZARAR 157
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA ZARAR 157
II. 85/374 VE 2024/2853 SAYILI DİREKTİF UYARINCA ZARAR 159
§ 14. NEDENSELLİK BAĞI 161
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA NEDENSELLİK BAĞI 161
II. 85/374 VE 2024/2853 SAYILI DİREKTİF UYARINCA NEDENSELLİK BAĞI 161
§ 15. İSPAT YÜKÜ 162
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA İSPAT YÜKÜ 162
II. 85/374 VE 2024/2853 SAYILI DİREKTİF UYARINCA İSPAT YÜKÜ 164
§ 16. SORUMLULUKTAN KURTULMA 166
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA SORUMLULUKTAN KURTULMA SEBEPLERİ 166
A. Üretici veya İthalatçının, Ürünü Piyasaya Sürmemesi 168
B. Uygunsuzluğun Dağıtıcının veya Üçüncü Bir Tarafın Ürüne
Müdahalesinden ya da Kullanıcıdan Kaynaklanması 171
C. Üründeki Uygunsuzluğun Teknik Düzenlemelere veya Diğer
Zorunlu Teknik Kurallara Uygun Olarak Üretilmesinden
Kaynaklanması 171
II. DİREKTİFLER UYARINCA SORUMLULUKTAN KURTULMA SEBEPLERİ 172
A. Üretici veya İthalatçının, Ürünü Piyasaya Sürmemesi veya
Hizmete Sunmaması 174
B. Dağıtıcının, Ürünü Piyasaya Sunmaması 174
C. Ürünün Piyasaya Sürüldüğünde Hatalı Olmaması veya Hatanın
Ürün Piyasaya Sürüldükten Sonra Oluşması 175
D. Üreticinin Ürünü Satış veya Ekonomik Amaçla Dağıtım İçin
Üretmemiş veya Ticari Faaliyeti Çerçevesinde Üretmemiş veya
Dağıtmamış Olması 176
E. Hatanın, Ürünün Emredici Yasal Gerekliliklere Uygunluğundan
Kaynaklanması 176
F. Bilimsel ve Teknik Bilginin Mevcut Durumunun, Ürün Piyasaya
Sürüldüğünde Hatanın Tespit Edilmesine İmkân Vermemesi 177
G. Bir Bileşen Üreticisinin, Hatanın Nihai Ürünün Tasarımından veya
Üreticinin Talimatlarından Kaynaklandığını İspatlaması 177
H. Ürünü Değiştiren Kişinin, Hatanın Değişiklik Yapılmayan Kısımdan
Kaynaklandığını İspatlaması 178
§ 17. SORUMLULUĞUN KALDIRILAMAMASI YA DA AZALTILAMAMASI 179
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA SORUMLULUĞUN KALDIRILAMAMASI YA
DA AZALTILAMAMASI 179
A. Sorumluluğun Kaldırılamaması ya da Azaltılamaması 179
B. Sorumluluğun Kaldırılması ya da Azaltılması 179
II. 85/374 VE 2024/2853 SAYILI DİREKTİF UYARINCA SORUMLULUĞUN
KALDIRILAMAMASI YA DA AZALTILAMAMASI 180
A. Sorumluluğun Kaldırılamaması ya da Azaltılamaması 180
B. Sorumluluğun Kaldırılması ya da Azaltılması 181
§ 18. ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 182
I. ÜGTDK VE PHG UYARINCA ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 182
A. Zamanaşımı 182
B. Hak Düşürücü Süre 183
II. DİREKTİFLER UYARINCA ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 183
A. Zamanaşımı 183
B. Hak Düşürücü Süre 184
§ 19. RÜCU 186
I. ÜGTDK ve PHG Uyarınca Rücu 186
II. 85/374 VE 2024/2853 SAYILI DİREKTİF UYARINCA RÜCU 187
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HEKİMİN, ECZACININ VE SİGORTACININ ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN SORUMLULUĞU
§ 20. HEKİMİN ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN
SORUMLULUĞU 189
I. HEKİMİN TEDAVİDE İLAÇ SEÇİMİ ÖZGÜRLÜĞÜ 189
II. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMININ “TEK BAŞINA” HEKİMİN
SORUMLULUĞUNU DOĞURMAMASI 194
III. HEKİMİN ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN
SORUMLULUĞU İLE İLGİLİ ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 195
IV. HEKİMİN ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDA SORUMLULUĞUNU
GEREKTİREN SEBEPLER 198
A. Hekimin Gerekmediği Halde Tedavide Endikasyon Dışı İlacı
Kullanması Nedeniyle Sorumluluğu 199
B. Hekimin Yasak Olmasına Rağmen Endikasyon Dışı İlacı Kullanması
Nedeniyle Sorumluluğu 200
C. Hekimin Endikasyon Dışı İlacın Varlığına Rağmen Tedavide İlacı
Kullanmaması Nedeniyle Sorumluluğu 202
D. Hekimin Endikasyon Dışı İlaç Kullanılacağı Hakkında Hastayı
Aydınlatmaması Nedeniyle Sorumluluğu 203
E. Hekimin, Endikasyon Dışı İlacın Yan Etkileri Nedeniyle
Sorumluluğu 205
F. Hekimin Endikasyon Dışı İlaçta Özel İzleme Yükümlülüğünü İhlal
Etmesi Nedeniyle Sorumluluğu 206
G. Hekimin Endikasyon Dışı İlaç Kullanımında Mali Bilgi Verme
Yükümlülüğünü İhlal Etmesi Nedeniyle Sorumluluğu 207
H. Hekimin Belgeleme Yükümlülüğünü İhlal Etmesi Nedeniyle
Sorumluluğu 210
I. Hekimin Endikasyon Dışı İlaç Prosedürünü İhlal Etmesi Nedeniyle
Sorumluluğu 210
V. HEKİMİN ÇOCUKLARDA ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMDAN
DOĞAN SORUMLULUĞU 211
VI. İSPAT YÜKÜ 214
§ 21. ECZACININ ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN
SORUMLULUĞU 215
I. ECZACININ MAJİSTRAL İLAÇLARDA ÜRÜN İZLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ
İHLAL ETMESİ NEDENİYLE SORUMLULUĞU 215
II. ECZACININ HEKİMİ UYARMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ İHLAL ETMESİ
NEDENİYLE SORUMLULUĞU 216
III. ECZACININ ÖDEMEYİ KONTROL YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ İHLAL ETMESİ
NEDENİYLE SORUMLULUĞU 218
IV. ECZACININ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ İHLAL ETMESİ
NEDENİYLE SORUMLULUĞU 220
V. ECZACININ MÜTERAFİK KUSUR NEDENİYLE SORUMLULUĞU 222
VI. ECZACININ SATICI SIFATIYLA SORUMLULUĞU 223
VII. İSPAT YÜKÜ 224
§ 22. SİGORTACININ ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMINDAN DOĞAN
SORUMLULUĞU 226
I. TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK
SİGORTASI 226
II. ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI 230
SONUÇ 231
KAYNAKÇA 235 |