|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
BİRİNCİ BÖLÜM
TEMEL KAVRAMLAR
Bir Hadis 16
I. DİN 18
II. KANUN KOYUCU 22
A. Genel Olarak Egemenlik ve Yasama 22
B. Aslî Kanun Koyucu 23
1. Şâriʿi Mübin 23
28 (صلى الله عليه وسلم) Resulullah 2.
C. Bağlı Yetki ile Yasama Faaliyeti 29
1. Devlet Başkanı 29
2. Müçtehitler 30
III. İBÂDET 31
IV. AHLÂK 33
A. Genel Olarak Ahlâkın Tarifi 33
B. Ahlâkın Kaynağı 34
V. FIKIH 35
A. Genel Olarak Fıkhın Tarifi 35
B. Fıkıh ve Hukuk 38
C. Fıkıh ve İslâm Hukuku 41
D. Fıkıh ve Müslümanların Fıkhı (Toplumların Fıkhı) 42
E. Fıkıh ve Şeriat 42
İKİNCİ BÖLÜM
FIKIH SİSTEMİ
Bir hadis 46
I. FIKIH SİSTEMİNİN ÖZELLİKLERİ 47
A. Dini Kaynaklı Olması 47
B. Müstakil Bir Hukuk Sistemi Olması 49
C. Evrensel ve Sürekli Olması 51
D. Fakihlerin İçtihatlarıyla Gelişmiş Olması 52
E. Meseleci Bir Yöntemle Doğmuş ve Gelişmiş Olması 53
F. Fıkıh ve Diğer Hukuk Sistemleri 54
1. Genel Olarak 54
2. Fıkıh ve Roma Hukuku 56
III. FIKHIN OLUŞUMU VE TARİHİ DEVİRLER 61
A. Resulullah (صلى الله عليه وسلم (Dönemi 61
B. Sahabe Dönemi 64
C. Tabiin Dönemi 66
D. Müçtehit İmamlar Dönemi (Olgunluk Dönemi) 67
1. Hanefî Mezhebi 71
2. Mâlikî Mezhebi 73
3. Şafiî Mezhebi 75
4. Hanbeli Mezhebi 76
E. İstikrar (Tahric–Taklit) Dönemi 78
F. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 81
IV. FIKIHTA HÜKÜMLER 82
A. Şerʿı – Amelî Hükümler ̂ 82
1. Teklifî Hüküm 82
a. Dünyevî Maksadı Önceleyen Teklifî Hükümler 83
aa. İnʿikâd 83
bb. Sıhhat 83
cc. Butlân 83
dd. Fesâd 84
ee. Nefâz 84
ff. Lüzum 85
b. Uhrevî Maksadı Önceleyen Teklifî Hükümlere Göre
Mükelleflerin Fiilleri 85
aa. Farz 85
bb. Vacib 86
cc. Mendub 86
dd. Haram 87
ee. Tahrîmen Mekrûh 88
ff. Tenzîhen Mekrûh 88
gg. Mubâh 88
2. Vadʿı Hu ̂ ̈kümler 89
V. FIKHIN KONUSU 90
A. Genel Olarak 90
B. Hükmün Konusunun Şartları 90
C. Hükmün Konusunun Tasnifi 90
1. Genel Olarak 90
2. Allah Haklarını İlgilendiren Fiiller 91
3. Kul Haklarını İlgilendiren Fiiller 91
4. Karma Nitelikli Haklar 91
a. Ağırlıklı Olarak Allah Haklarını İlgilendiren Fiiller 91
b. Ağırlıklı Olarak Kul Haklarını İlgilendiren Fiiller 92
VI. FIKHIN KAYNAKLARI 92
A. Asli Deliller 93
1. Kitap 93
2. Sünnet 95
a. Rivayet Edilmesi Bakımından Sünnet 97
aa. Mütevâtir Haber 97
bb. Meşhur Haber 98
cc. Âhâd Haber (Haber–i Vâhid) 98
b. Resulullah’ın (صلى الله عليه وسلم (Sıfatları ve Sünnetin Bağlayıcılığı 99
aa. Sünnet–i Hüda 99
bb. Sünnet–i Zevaid 99
cc. Hasâisu’n–Nebi 99
3. İcmâ 100
B. Fer’î Deliller 102
1. Kıyas 102
2. İstihsan 104
3. İstıslah 108
4. İstıshâb 110
5. Sedd–i Zerâi 111
6. Sahabî Kavli 113
7. Önceki Şeriatlar (Şerʿu Men Kablenâ) 114
8. Örf 116
9. Medine Ehlinin Ameli 119
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FIKIH VE AHLÂK İLİŞKİSİ
Bir hadis 122
I. FIKHA GÖRE YASAMA ve AHLÂK İLİŞKİSİ 123
A. Fıtrat ve Fıkıh – Ahlâk İlişkisi 123
B. Asgari Ahlâkın Hukuk Kuralları ile Koruma Altına Alınması 124
C. İyilik, Samimiyet ve Niyetin Şekle Göre Öncelikli Olması 125
D. Eyleme Dönüşmeyen Düşünce ve Niyetlerin Önem Arz Etmesi 127
E. Bütün Fiillerde Dengeli Olunması 127
F. Eğitim, Denetleme ve Müeyyide Uygulama Mekanizmalarının
Tesis Edilmesi 128
G. Kötülüğün Yaygınlaştırılmaması 128
H. İbâdât Alanının Öncelenmesi 129
I. Kötülüğü Def Etmenin, Menfaat Elde Etmekten Öncelikli Olması 129
İ. Kötülüğe Giden Yolların Kapatılması 130
J. Sorumlulukların Yetkilerden Öncelikli Olması 131
K. Adalet İlkesinin Her Alanda Benimsenmesi 131
L. Af Yolunun Tutulmasının Adaleti Sağlama Duygusuna Tercih
Edilmesi 132
M. Kural Koyulurken Ahlâki Bakımdan Daha Düşük Seviyede
Olanların Göz Önüne Alınması 134
II. AHLÂK ve MASLAHAT İLİŞKİSİ 134
III. YAPTIRIMI BAKIMINDAN FIKIH VE AHLÂK 138
IV. FAKİH ve AHLÂK 141
A. Fakih Tanımı 141
B. Fakihte Bulunması Gereken Temel Ahlâkî Özellikler 143
1. Müslüman Olmak ve İlim Sahibi Olmak 143
2. Âdil Olmak 143
3. Allah Teâlâ’ya Karşı Huşû İçerisinde Olmak 144
4. Hükümlerin Barındırdığı Ahlâki Değerleri Tespit Edebilmek 145
5. Kibirden ve Kendisini Öne Çıkarmaktan Uzak Durmak 145
6. Maddi Kaygılarla Hareket Etmemek 145
7. Muhatabın Yakınlığına Göre Fetvada Değişiklik Yapmamak 146
8. Mahremiyete Saygı Göstermek 146
9. Şeklî Tutarlılıkla Birlikte Ahlâkî Bütünlüğü Dikkate Almak 147
KAYNAKÇA 149 |