|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 19
Giriş 25
Birinci Bölüm
ENERJİ HUKUKUNA GİRİŞ VE TEMEL İLKELER
Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL
I. ENERJİ TANIMI VE ENERJİNİN ÖNEMİ 27
II. ENERJİ KAYNAKLARININ KULLANIMININ GENEL OLARAK TARİHSEL GELİŞİMİ 30
III. ENERJİ KAYNAKLARININ BİRİNCİL VE İKİNCİL ENERJİ KAYNAĞI OLARAK SINIFLANDIRILMASI 34
IV.ENERJİ VE HUKUK ARASINDAKİ İLİŞKİ 36
V. ENERJİ PİYASASI VE HUKUK 40
VI. İKİNCİL ENERJİ KAYNAĞI OLARAK ELEKTRİĞİN HUKUKİ NİTELİĞİ 49
VII. ELEKTRİK HİZMETLERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 50
VIII. TÜRKİYE’DE ELEKTRİK HİZMETLERİNİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ SÜRECİ 54
IX. ENERJİ HİZMETİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 63
X. ENERJİ HİZMETLERİ İLE SAĞLIKLI VE DENGELİ ÇEVREDE YAŞAMA HAKKI ARASINDAKİ İLİŞKİ 64
XI. ENERJİ HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 67
A. Devletlerin Doğal Kaynakları Üzerinde Egemenliği İlkesi 67
B. Doğal Kaynakların Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı İlkesi 68
C. İnsan Sağlığının, Çevrenin Korunması ve İklim Değişikliği İle Mücadele İlkesi 69
D. Enerji Adaleti İlkesi 71
E. Enerji Hizmetlerine Erişim İlkesi 73
F. Enerji Güvenliği İlkesi 76
G. Enerji Dayanıklılığı İlkesi 78
H. Uluslararası İşbirliği İlkesi 79
XII. ENERJİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 80
A. Ulusal Hukuki Kaynaklar 80
1. Anayasa 80
2. Yasa ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 83
B. Uluslararası Hukuki Kaynaklar 85
XIII. TÜRKİYE’DE ENERJİ HUKUKUNUN SÜJELERİ 86
A. Enerji İle İlgili İdareler 86
1. Merkezi İdare 86
2. Enerji Piyasasını Düzenleme Kurumu 88
3. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na Bağlı ve İlgili Hizmet Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları 92
4. Yer Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları 92
B. Enerji Piyasasındaki İşletmeciler, Tüketiciler, Vatandaş 92
Kaynakça 94
İkinci Bölüm
ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI
HUKUK KAYNAKLARI VE KURUMLAR
Dr. Öğr. Üyesi Ege OKAKIN ERBAŞ
I. ULUSLARARASI HUKUKTA ENERJİ 99
II. ENERJİ İLE İLGİLİ TEMEL ULUSLARARASI HUKUK KAYNAKLARI 103
A. Enerji Şartı Antlaşması (1994) 103
B. Enerji Topluluğu Antlaşması (2006) 107
C. Uluslararası Enerji Şartı (2015) 108
D. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik ile İlgili Uluslararası Hukuk Kaynakları 109
1. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1992) ve Kyoto Protokolü (1997) 110
2. Paris Antlaşması (2015) 112
3. Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolü (1998) 114
E. Nükleer Enerji ile İlgili Uluslararası Hukuk Kaynakları 115
1. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Temel Sözleşmeleri 116
a. Nükleer Güvenlik Sözleşmesi (1994) 116
b. Kullanılmış Yakıt İdaresinin ve Radyoaktif Atık İdaresinin Güvenliği Üzerine Birleşik Sözleşme (1997) 117
c. Nükleer Maddelerin Fiziksel Korunması Hakkında Sözleşme (1979) ve Genişletilmiş Hali (2005) 117
d. Nükleer Kaza Halinde Erken Bildirim Sözleşmesi (1986) ve Nükleer Kaza veya Radyolojik Acil Hallerde Yardımlaşma Sözleşmesi (1986) 118
2. Birleşmiş Milletler Temel Sözleşmeleri 119
3. Hukuki Sorumluluk Sözleşmeleri 120
III. ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI KURUMLAR 121
A. Birleşmiş Milletler Bünyesindeki Kurumlar 122
1. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı 122
2. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli 123
3. Birleşmiş Milletler–Enerji 123
B. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Bünyesindeki Kurumlar 124
1. Uluslararası Enerji Ajansı 124
2. Nükleer Enerji Ajansı 125
C. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı 125
D. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü 126
E. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu 128
F. Uluslararası Enerji Forumu 128
G. Dünya Enerji Konseyi 129
IV. ENERJİ İLE İLGİLİ BÖLGESEL KURUMLAR 129
A. Enerji Topluluğu 130
B. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü 131
C. Latin Amerika Enerji Örgütü 131
D. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği Enerji Merkezi 132
E. ABD–AB Enerji Konseyi 132
F. Akdeniz İçin Birlik 133
G. Akdeniz Enerji Düzenleyicileri Birliği 134
Kaynakça 135
Üçüncü Bölüm
ENERJİ İLE İLGİLİ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU KAYNAKLARI VE AVRUPA BİRLİĞİ KURUMLARI
Dr. Öğr. Üyesi Ege OKAKIN ERBAŞ
I. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA ENERJİ 141
II. ENERJİ İLE İLGİLİ TEMEL AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU KAYNAKLARI 149
A. 2003/87/AT sayılı Emisyon Ticareti Direktifi 149
B. (AB) 2023/1791 sayılı Enerji Verimliliği Direktifi 151
C. Enerji Birliği ve İklim Eyleminin Yönetimi Hakkında (AB) 2018/1999 sayılı Tüzük 152
D. Toptan Enerji Pazarının Bütünleşmesine ve Şeffaflığına ilişkin (AB) 1227/2011 sayılı Tüzük 153
E. Elektrik Piyasası ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 153
F. Yenilenebilir Enerji ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 156
1. (AB) 2018/2001 Sayılı Yenilenebilir Enerji Direktifi 158
2. Yenilenebilir Gaz, Doğal Gaz ve Hidrojen İç Piyasalarına Yönelik Ortak Kurallara İlişkin (AB) 2024/1788 Sayılı Direktif ve (AB) 2024/1789 Sayılı Tüzük 159
G. Petrol ve Doğalgaz ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 160
1. Hidrokarbonların Ön Araması, Aranması ve Üretimi ile İlgili İzinlerin Verilmesi ve Kullanımı Koşulları Hakkında 94/22/AT Sayılı Direktif 161
2. Doğal Gaz Arz Güvenliğinin Sağlanması Hakkında (AB) 2017/1938 Sayılı Tüzük 162
H. Nükleer Enerji ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 163
III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ENERJİ İLE İLGİLİ KURUMLAR 166
A. Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı 166
B. Avrupa Enerji Düzenleyicileri Konseyi 167
C. Avrupa İletim Sistemi Operatörleri Ağı 167
D. Avrupa Birliği Dağıtım Sistemi Operatörleri Kuruluşu 169
Kaynakça 170
Dördüncü Bölüm
ORGANİK VE İŞLEVSEL AÇIDAN ENERJİ PİYASASI
DÜZENLEME KURUMU
Doç. Dr. Mehpare ÇAPTUĞ DİLEK
I. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN İDARİ YAPISI 173
A. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Teşkilat Yapısı 174
1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu 175
a. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Üyeleri İçin Öngörülen Güvence ve Yasaklar 177
b. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun Çalışma Düzenine İlişkin Esaslar 179
2. Başkanlık 180
3. Hizmet Birimleri 182
B. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun İdari ve Mali Özerkliği ve İdarenin Bütünlüğü İlkesi Açısından Değerlendirilmesi 182
1. İdari Özerklik 183
2. Mali Özerklik 185
II. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN DÜZENLEDİĞİ ENERJİ PİYASALARI 188
A. Elektrik Piyasası 189
B. Doğal Gaz Piyasası 191
C. Petrol Piyasası 192
D. LPG Piyasası 193
III. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN DÜZENLEME İŞLEVİNİN KAPSAMI 193
A. Lisans Verme 195
B. Tarife Düzenleme 197
C. Düzenleyici İşlem Yapma 200
D. İzleme ve Denetleme 201
E. Yaptırım Uygulama 207
1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarafından Uygulanabilecek Yaptırım Türleri 208
2. Yaptırımların Uygulanmasında Usul 210
a. İhtar ve Uyarı 210
b. Savunma Alma Zorunluluğu 211
c. Kararın Gerekçeli Olma Zorunluluğu 213
F. Kamulaştırma ve Devletleştirme Yetkisi 215
G. Uyuşmazlık Çözme 217
H. Danışmanlık, Yönlendirme ve Görüş Bildirme 218
Kaynakça 220
Beşinci Bölüm
ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİNE
YÖNELİK DESTEKLER
Dr. Öğr. Üyesi Ezgi AVCIOĞLU AKSOY
I. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE ÖNEMİ 223
A. Verimlilik Kavramı ve Enerji Verimliliği 223
B. Enerji Verimliliğinin Önemi 225
II. ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ULUSLARARASI HUKUKTA VE AB HUKUKUNDA DÜZENLENİŞİ 226
A. Enerji Şartı Anlaşmasında Enerji Verimliliği 226
1. Çevresel Hususlara İlişkin Düzenleme Kapsamında Enerji Verimliliği 227
2. Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolü Kapsamında Enerji Verimliliği 228
3. Enerji Şartı Anlaşması Kapsamında Verimliliğe İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü 229
B. AB Enerji Hukukunda Enerji Verimliliği 231
1. AB Enerji Politikasında Enerji Verimliliğinin Yeri 231
2. AB Enerji Hukukunda Enerji Verimliliğine İlişkin Hukuki Kaynaklar 234
3. Enerji Verimliliğine İlişkin Temel İlke ve Uygulamalar 235
a. Enerji Verimliliğinin Önceliği İlkesi 235
b. Enerji Verimliliği Hedefleri 237
c. Kamu Sektöründe Enerji Tüketiminin Azaltılmasına İlişkin Tedbirler 237
i) Planlama Faaliyetlerinde Alınacak Tedbirler 237
ii) Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Desteklenmesi 238
iii) Kamu Binalarına İlişkin Tedbirler 238
iv) Kamu İhalelerine İlişkin Tedbirler 238
d. Enerji Yönetimi Sistemleri ve Enerji Denetimleri 240
4. Binalarda Enerji Performansının Artırılmasına İlişkin Temel İlke ve Uygulamalar 241
a. Binalar Enerji Performanslarının Artırılmasına İlişkin Hedefler ve Ulusal Bina Yenileme Planları 241
b. Binalarda Güneş Enerjisi Kullanımını Sağlamaya Yönelik Tedbirler 243
c. Enerji Performansı Sertifikaları 243
d. Yenileme Pasaportu 244
e. Binalarda Isıtma, Havalandırma ve İklimlendirme Sistemlerinin Denetimi 244
f. Bağımsız Kontrol Sistemleri 245
III. TÜRK HUKUKUNDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİNE YÖNELİK DESTEKLER 245
A. Türkiye’nin Enerji Politikalarında Enerji Verimliliğinin Yeri 245
B. Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Hukuki Kaynaklar 249
1. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu 250
2. Enerji Verimliliğine Yönelik Temel İdari Düzenlemeler 250
C. Türkiye’de Enerji Verimliliğinin Artırılmasında Görevli ve Yetkili İdareler 252
1. Cumhurbaşkanlığı 252
2. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 253
a. Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı 254
b. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı İzleme ve Yönlendirme Kurulu 255
3. Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları 256
D. Enerji Verimliliği Kanunu Kapsamında Enerji Verimliliğini Artırmaya Yönelik Temel Uygulamalar 257
1. Enerji Verimliliği Hizmetlerini Yürütecek Tüzel Kişilerin Yetkilendirilmesi 257
a. Üniversitelerin ve Meslek Odalarının Yetkilendirilmesi 258
b. Şirketlerin Yetkilendirilmesi 259
2. Eğitim ve Bilinçlendirme Uygulamaları 260
3. Enerji Yönetimi Uygulaması 262
a. Enerji Yöneticisi Görevlendirilmesi 264
b. Enerji Yönetim Birimleri Kurulması 265
c. Endüstriyel İşletmelerde ve Hizmet Sektöründeki Binalarda Enerji Etütleri 265
4. İzleme, Analiz ve Projeksiyon Uygulamaları 266
5. Binaların Enerji Performanslarının Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 267
a. Binalarda Enerji Tüketimini ve Enerji Performansını Etkileyen Sistemlere İlişkin Esaslar 267
b. Binalarda Enerji Kimlik Belgesi Uygulaması 268
6. Elektrik Enerjisi Üretim Tesisleri ile İletim ve Dağıtım Şebekelerinde Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 272
7. Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 274
a. Ulaşımda Enerji Verimliliğini Artırıcı Tedbirlerin Alınması 275
b. Ulaşımda Planlama Faaliyetleri 276
8. Enerji Etiketlemesi Uygulaması 276
E. Enerji Verimliliği Uygulamalarının Denetimi 278
F. Enerji Verimliliğine Aykırı Fiillere Yönelik İdari Yaptırımlar ve Yaptırımlara Karşı Yargı Yolu 279
1. Yetki Belgesinin İptali 279
2. İdari Para Cezaları 279
G. Enerji Verimliliğine Yönelik Destekler 281
1. Enerji Verimliliği Destek Programları 282
2. Endüstriyel İşletmelere Yönelik Yatırım Teşvikleri 283
3. KOBİ’lere Yönelik Destekler 284
Kaynakça 285
Altıncı Bölüm
İDARE HUKUKU AÇISINDAN DOĞAL GAZ PİYASASI
Av. Gülden KILIÇ
I. DOĞAL GAZIN BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK TEMEL YAPISI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 287
A. Doğal Gazın Özellikleri 287
B. Doğal Gazın Hukuki Niteliği 292
1. Arama Aşamasında Doğal Gazın Niteliği 292
2. Doğal Gazın İşletilmesi İle Hukuki Niteliği 297
II. DOĞAL GAZ PİYASASININ YAPISI 302
A. Doğal Gaz Piyasası Kavramı 302
B. Doğal Gaz Piyasasının Doğal Tekel Özelliği 304
C. Doğal Gaz Piyasasının Ağ Endüstrisi Özelliği 305
III. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYETLERİNİN KAMU HİZMETİ KAVRAMI ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ 306
IV. LİSANS REJİMİ 312
V. TÜRKİYE’DE DOĞAL GAZ PİYASASININ TARİHSEL GELİŞİMİ 316
VI. DOĞAL GAZ PİYASASINA İLİŞKİN HUKUKİ KAYNAKLAR 318
A. İç Hukuk Kaynakları 318
1. 4646 Sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu 318
2. 4628 Sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 320
B. Uluslararası Hukuk Kaynakları 320
1. Enerji Şartı Antlaşması 320
2. Türkiye’nin Taraf Olduğu Doğal Gaz Anlaşmaları 331
VII. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYETLERİNİN TÜRLERİ VE HUKUKİ REJİMİ 333
A. İthalat Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 333
1. İthalat Faaliyeti 333
2. İthalat Faaliyetinin Hukuki Rejimi 335
B. İhracat Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 339
1. İhracat Faaliyeti 339
2. İhracat Faaliyetinin Hukuki Rejimi 340
C. İletim Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 341
1. İletim Faaliyeti 341
2. İletim Faaliyetinin Hukuki Rejimi 343
D. Depolama Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 351
1. Depolama Faaliyeti 351
2. Depolama Faaliyetinin Hukuki Rejimi 357
E. Toptan Satış Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 361
1. Toptan Satış Faaliyeti 361
2. Toptan Satış Faaliyetinin Hukuki Rejimi 364
F. Dağıtım Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 366
1. Dağıtım Faaliyeti 366
2. Dağıtım Faaliyetinin Hukuki Rejimi 369
G. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 379
1. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyeti 379
2. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyetinin Hukuki Rejimi 380
H. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 381
1. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti 381
2. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyetinin Hukuki Rejimi 383
Kaynakça 387
Yedinci Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANI VE
ACELE KAMULAŞTIRMA
Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL
I. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAVRAMI VE ÖZELLİĞİ 393
II. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANI KAVRAMI VE ÖNEMİ 394
III. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI’NIN DOĞRUDAN DOĞRUYA YEKA BELİRLEME YETKİSİ VE ÖLÇÜTLERİ 398
A. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı İlanının Hukuki Sonucu 401
B. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanının Hukuki Niteliği 402
C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Doğrudan Doğruya YEKA Belirleme Yetkisinin Hukukilik Denetimine İlişkin Örnek Uyuşmazlık ve Kararların Değerlendirilmesi 406
IV. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANINDA “ACELE KAMULAŞTIRMA” 415
Kaynakça 424
Sekizinci Bölüm
JEOTERMAL ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARININ
HUKUKİ REJİMİ
Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL
I. GENEL OLARAK JEOTERMAL ENERJİ 425
II. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAĞININ KAMU MALI TEORİSİ BAKIMINDAN HUKUKİ NİTELİĞİ 426
III. JEOTERMAL ENERJİ İLE İLGİLİ HUKUKİ KAYNAKLAR 432
IV. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAK ARAMA FAALİYETİ VE ARAMA RUHSATI 434
V. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAĞINI İŞLETME FAALİYETİ VE İŞLETME RUHSATI 437
VI. JEOTERMAL KAYNAK ARAMA VEYA İŞLETME RUHSATININ İPTALİ 443
VII. JEOTERMAL KAYNAKLARI ARAMA VEYA İŞLETME FAALİYETLERİ AÇISINDAN KAMULAŞTIRMA YETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 445
Kaynakça 452
Dokuzuncu Bölüm
TÜRK HUKUKUNDA ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GENEL ESASLARI
Dr. Öğr. Üyesi Pınar ÖZTABAN
I. ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GELİŞİMİ VE HUKUKİ DAYANAKLARI 455
A. Organize Toptan Elektrik Piyasasının Gelişimi 455
B. Hukuki Dayanakları ve Temel Kavramlar 459
II. ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASINA HÂKİM OLAN ESASLAR VE PİYASANIN İŞLEYİŞİ 462
A. Organize Toptan Elektrik Piyasasında Yetkili İdareler 462
B. Organize Toptan Elektrik Piyasasına Hâkim Olan Esaslar 465
1. Rekabet 465
2. Şeffaflık 468
3. Arz Güvenliği 469
C. Organize Toptan Elektrik Piyasasının Yapısı ve İşleyişi 470
III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GENEL ÇERÇEVESİ 474
Kaynakça 479
Onuncu Bölüm
TÜRK HUKUKUNDA NÜKLEER ENERJİNİN
HUKUKİ REJİMİ
Dr. Öğr. Üyesi Ezgi PALAS DAĞLI
I. NÜKLEER ENERJİ KAVRAMI 483
II. NÜKLEER ENERJİNİN ENERJİ KAYNAKLARI İÇERİSİNDEKİ YERİ 486
III. NÜKLEER ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI VE ULUSAL HUKUKİ DÜZENLEMELER 488
IV. NÜKLEER ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI VE ULUSAL İDARELER 491
V. NÜKLEER ENERJİ İLKELERİ 493
A. Güvenlik İlkesi 494
B. Emniyet İlkesi 496
C. Sorumluluk İlkesi 498
D. İzin İlkesi 501
E. Sürekli Denetim İlkesi 502
F. Tazmin İlkesi 504
G. Sürdürülebilir Kalkınma İlkesi 505
H. Uyum İlkesi 506
İ. Bağımsızlık İlkesi 506
J. Şeffaflık İlkesi 508
K. Uluslararası İş Birliği İlkesi 509
VI. NÜKLEER SANTRALLERİN KURULMASI VE İŞLETİLMESİNİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ 510
A. Nükleer Santral Kavramı 510
B. Nükleer Santral Kurma ve İşletme Faaliyetlerinin Hukuki Niteliği 512
C. Yetkilendirme Usulü 513
1. Nükleer Santral Kurma Aşaması 513
2. Nükleer Santral İşletme Aşaması 518
D. Çevresel Etki Değerlendirme Süreci 521
E. Nükleer Santrallerin Kurulması ve İşletilmesinden Doğan Uyuşmazlıkların Yargısal Denetimi 524
1. Yetkilendirme Sürecinden Doğan Uyuşmazlıklar 525
2. Çevresel Etki Değerlendirme Sürecinden Doğan Uyuşmazlıklar 527
3. Denetim ve Yaptırım Uygulama Yetkisinden Doğan Uyuşmazlıklar 529
4. Nükleer Zarar Ödemelerinden Doğan Uyuşmazlıklar 532
Kaynakça 535
Onbirinci Bölüm
ENERJİ YATIRIMLARINDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TAHKİM
Dr. Öğr. Üyesi Ekin TUNA SERDAROĞLU
I. ENERJİ YATIRIMI KAVRAMI VE ENERJİ YATIRIMLARINDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLAR 543
A. Enerji Yatırımı Kavramı 543
B. Enerji Yatırımlarından Doğan Uyuşmazlıklar 546
C. Enerji Yatırımlarından Doğan Uyuşmazlıkların Tahkim ile Çözümüne İlişkin Ulusal ve Uluslararası Hukuki Kaynaklar 548
1. Ulusal Hukuki Kaynaklar 549
2. Uluslararası Hukuki Kaynaklar 553
a. Yatırım Anlaşmaları 554
b. İkili Yatırım Anlaşmaları 555
c. Bazı Çok Taraflı Yatırım Anlaşmaları 557
i) ICSID Konvansiyonu 558
ii) Enerji Şartı Anlaşması (EŞA) 562
II. ENERJİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜM YOLLARI 568
A. Genel olarak 568
1. Doğrudan Görüşme Yoluyla Uzlaşma (Müzakere) 573
2. Arabuluculuk 573
3. Hakem Bilirkişi 576
4. Uyuşmazlık Çözüm/ Değerlendirme Kurulu (Dispute Avoidance/Adjudication Board, DAAB) 578
5. Milli Mahkemeler 580
6. Tahkim 581
a. Tahkime Elverişlilik 582
b. İradilik 583
B. Tahkimin Diğer Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri ile Karşılaştırılması 584
C. Tahkimin Tercih Edildiği Enerji Yatırım Uyuşmazlıkları 587
III. TÜRKİYE’NİN TARAF OLDUĞU BAZI ENERJİ UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN ICSID DAVA ÖRNEKLERİ 591
A. PSEG v. Türkiye 594
B. Libananco Holding Co. Limited v. Türkiye 597
C. Cementownia “Nowa Huta” S.A. v Türkiye 599
Ç. Alaplı Elektrik B.V. v. Türkiye 599
D. Enel S.p.A v.Türkiye 601
Kaynakça 603
Kavram Dizini 609 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
