Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Anayasal Ceza Hukuku Bağlamında
Ne Bis in Idem İlkesi
Ekim 2026 / 1. Baskı / 472 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 1600.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Yargılama faaliyeti bir hukuki uyuşmazlığa konu hususun esasının çözümlenerek karara bağlanmasıdır. Bir uyuşmazlığın esastan çözümü için yapılan asıl faaliyet ise hukuk kurallarının yorumlanması ve o uyuşmazlığa uygulanmasıdır. Dolayısıyla yargı yetkisini kullanan mahkemelerin uyuşmazlıkları çözüme kavuşturdukları sırada hukuk kurallarını uygularken Anayasa'nın koyduğu esaslara göre hareket etmeleri anayasal bir zorunluluktur. Bu kapsamda, anayasal denetim yapan Anayasa Mahkemesi dışındaki yargı organları da Anayasa'ya uygun olarak karar vermek zorunda olduklarından bu yargı mercilerinin de Anayasa ile teması dolayısıyla anayasallaşması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmıştır.

İşte bu durum genelde hukukun anayasallaşması, ceza hukuku özelinde ise ceza hukukunun anayasallaşması veya anayasal ceza hukuku kavramını gündeme getirmiştir. Ceza hukukunun anayasallaşması ise ceza hukuku genel ilkelerinin anayasal yorumla ele alınmasını dolayısıyla ceza hukukunun temel ilkelerinin anayasallaşmasını gerektirmektedir.

Çalışmamızda temelde bir ceza hukuku ilkesi olan Ne Bis in Idem ilkesi AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında anayasal yorumla ele alınacaktır.

Konu Başlıkları
Ne Bis in Idem İlkesinin Tarihsel Gelişimi ve Hukuksal Temelleri
Ne Bis in Idem İlkesinin Unsurları
Yargılamanın Yenilenmesi ve Ne Bis in Idem İlkesinin İstisnaları
Bireysel Başvuru ve İhlalin Giderimi
Barkod: 9786253231767
Yayın Tarihi: Ekim 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 472
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
İÇİNDEKİLER  7
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ  17
GİRİŞ  19
BİRİNCİ BÖLÜM
NE BIS IN IDEM İLKESİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE HUKUKSAL TEMELLERİ
A. KAVRAM  27
B. İLKENİN TEMELİNDEKİ FELSEFİ DÜŞÜNCE  29
C. TARİHSEL GELİŞİM  31
1. Anglo Sakson Hukuk Sisteminde Ne Bis In Idem İlkesi  32
2. Kıta Avrupası Hukukunda Ne Bis In Idem İlkesi  34
3. Güncel Normatif Çerçeve  35
D. ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERDE NE BİS IN IDEM İLKESİ  35
1. Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme  35
2. Ceza Kovuşturmalarının Aktarılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi  36
3. Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi  36
4. Türk Hukukunda Ne Bis In Idem İlkesi  37
E. NE BIS IN IDEM İLKESİNİN DİĞER HAK VE GÜVENCELERLE BAĞLANTISI  37
1. Ne Bis In Idem İlkesinin Hukuk Devleti İlkesi ile Bağlantısı  38
a) Genel Olarak  38
b) Kesin Hükme Saygı İlkesi  40
c) Değerlendirme  43
2. Ne Bis In Idem İlkesinin Adil Yargılanma Hakkı İle Bağlantısı  43
a) Genel Olarak  43
b) Adil Yargılanma Hakkının Kapsamı  45
aa) Genel Olarak  45
bb) Türk Ceza Mevzuatında Suç  47
cc) Suç isnadı (Criminal Charge)  48
dd) İsnadın Esası Kavramı  49
c) Adil Yargılanma Hakkının Güvencelerinin Koruma Sağlamayacağı
Kabul Edilen Bir Kısım Ceza Yargılamaları  50
aa) Olağanüstü Kanun Yolları  50
i) Yargılamanın Yenilenmesi  50
ii) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazı  52
iii) Kanun Yararına Bozma  53
bb) Uyarlama Yargılamaları  54
cc) İnfaza Dair Uyuşmazlıklar  55
dd) Diğer Uyuşmazlıklar  56
İKİNCİ BÖLÜM
NE BIS IN IDEM İLKESİNİN UNSURLARI
A. CEZA YARGILAMASI SÜRECİNİN BULUNMASI (CRIMINAL NATURE OF THE
FIRST PROCEEDİNGS)  58
1. Genel Olarak  58
2. Engel Kriterleri  59
a) Ulusal Mevzuattaki Tanımlama  62
b) Fiilin niteliği  62
aa) Fiilin Cezalandırma ve Caydırma Amacı Taşıyıp Taşımadığı  63
bb) İhlal Edilen Normun Kapsamı  64
cc) Fiilin Avrupa Konseyine Üye Devletlerce Sınıflandırılması  66
dd) Fiilin Ceza Kanunlarında Yer Alan Suçlarla Benzerliği  67
ee) Yargılama Sürecinin Ceza Yargılaması Usulüne Benzerliği  67
c) Cezanın Türü ve Ağırlığı  67
aa) Hürriyeti Bağlayıcı Cezalar  69
bb) Adli Para Cezaları  73
cc) Disiplin Para Cezaları  74
dd) İdari Para Cezaları ve İdari Tedbirler  77
ee) Disiplin Cezaları  82
ff) Vergi Cezaları  89
B. AYNI KİŞİ (SAME PERSON)  92
1. Ceza Muhakemesinde Aynı Kişi  92
a) Genel Olarak  92
b) Kişinin Aynılığı Bağlamında Sorunlar  95
aa) Kişilerin İsim ve Kimliklerinin Karıştırılmasından Doğan Sorunlar  95
bb) Kişilerin Fert Olarak Karıştırılmasından Doğan Sorunlar  96
cc) Gerçek Sanığın Sahte Kimlik Bilgileri ile Yargılanması  98
dd) İştirak Halinde İşlenen Suçlar Yönünden  99
2. İnsan Hakları Yargısında Aynı Kişi  102
C. AYNI FİİL (IDENTICAL ACT)  105
1. Ceza Hukukunda Fiil ve Aynı Fiil  105
a) Maddi Ceza Hukukunda Fiil ve Hareket Teorileri  106
aa) Ontolojik Hareket Teorileri  108
bb) Normatif Hukuk Teorisi  109
b) Ceza Muhakemesi Hukukunda Fiil ve Fiilin Aynılığı  110
2. Bazı Suç Türleri Yönünden Aynı Fiil Kavramının Değerlendirilmesi  119
a) İçtima Hükümleri Yönünden  119
aa) Bileşik Suç  120
bb) Fikri İçtima  125
cc) Zincirleme Suç  131
b) Mütemadi Suç  137
c) Bir Fiiilin Kabahat ve Suç Olarak Düzenlenmesi Durumunda Fiilin
Aynılığı  140
3. İnsan Hakları Yargısında Fiilin Aynılığı  142
a) Suç ve Kabahatler Yönünden  142
aa) AİHM’nin Kararları Bakımından  142
i) Olayların Esas Alındığı Kararlar  144
ii) Cezaların Bütüncül Niteliğini Esas Alan Kararlar  145
iii) Temel Unsurun Esas Alındığı Kararlar  147
iv) Bağlantı Ölçütünü Esas Alan Kararlar  147
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları Bakımından  150
b) Vergi Suçları ve Vergi Kabahatleri Yönünden  154
aa) AİHM Kararları Bakımından  155
i) Glantz/Finlandiya Kararı  157
ii) A ve B/Norveç Kararı  158
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları Bakımından  159
cc) Doktrindeki Görüşler  160
4. Fiilin Aynılığına İlişkin Değerlendirme  162
D. KESİN HÜKÜM (FINAL DECISION)  162
1. Ceza Muhakemesinde Hüküm ve Çeşitleri  163
a) Hüküm  163
b) Kesin Hüküm  163
aa) Şekli Anlamda Kesin Hüküm  163
bb) Maddi Anlamda Kesin Hüküm  165
2. Hüküm Çeşitleri Yönünden Ne Bis In Idem Etkisi  168
a) Beraat  168
b) Mahkûmiyet  169
c) Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair Karar  172
aa) Kusurun Bulunmaması  173
bb) Cezalandırmaya Engel Haller  173
cc) Ayrıma İlişkin Değerlendirme  173
dd) Ne Bis In Idem Yönünden Değerlendirme  174
d) Düşme  176
e) Durma Kararı  177
f) Davanın Reddi  177
aa) Genel Olarak  177
bb) Kesin Hükmün Önleme Etkisinin Niteliğine Bağlı Tartışmalar  178
i) Muhakeme Şartı Olduğunu Savunan Görüş  178
ii) Dava Şartı Olduğunu Savunan Görüş  178
iii) Karma Görüş  179
cc) Davanın Reddi Kararının Niteliğine Bağlı Tartışmalar  180
dd) Değerlendirme  180
g) Güvenlik Tedbirine Hükmedilmesi  181
aa) Genel olarak  181
bb) Güvenlik Tedbirine Dair Tartışmalar  183
3. Türk Hukukunda Yer Alan Bazı Kurumlar Yönünden Ne Bis In Idem Etkisi  184
a) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması  185
aa) Genel Olarak  185
bb) Hukuki Niteliği  188
i) Eski Düzenleme Yönünden  188
ii) Yeni Düzenleme Yönünden  191
iii) Değerlendirme  193
b) Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar  199
aa) Genel Olarak  199
bb) KYOK Kararı Verilebilecek Haller  200
i) Yeterli Şüphe Oluşturacak Delile Ulaşılamaması  200
ii) Kovuşturma Olanağının Bulunmaması  200
iii) Cumhuriyet Savcısının Takdir Yetkisini Kullanması  202
cc) Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararın Ortadan
Kaldırılması  204
i) İtiraz  204
ii) Diğer Yollarla Ortadan Kaldırılması  205
dd) İlke Yönünden Değerlendirme  207
c) Önödeme Sonucunda Verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair
Karar  212
aa) Genel Olarak  212
bb) Hukuki Niteliği  213
cc) İlke Açısından Değerlendirme  214
d) Uzlaştırma Sonucunda Verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair
Karar  215
aa) Genel Olarak  215
bb) İlke Açısından Değerlendirme  217
4. AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden Kesin Hüküm  219
a) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  219
aa) Ünal Gökpınar Kararı  220
bb) İlyas Tunç Kararı  221
cc) Muhammed Şahin Kararı  224
dd) Anayasa Mahkemesinin 04/11/2021 Tarihli ve E.2019/4,
K.2021/78 Sayılı Kararı (Norm Denetimi)  227
b) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Yönünden  228
5. Kesin Hüküm Unsuru Yönünden Anayasa Mahkemesi ve AİHM
Kararlarının Uyumu  232
E. TEKRAR (YENİDEN) CEZA İLE İLGİLİ BİR YARGILAMA SÜRECİNİN İŞLETİLMESİ
(DUPLICATION OF THE PROCEEDINGS)  235
1. Genel Olarak  235
2. Yeniden Yargılama Yasağının Kapsamı  237
a) Tekrar Yargılama Yasağı  237
b) Tekrar Cezalandırma Yasağı  240
c) Mükerrer İnfaz  241
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGILAMANIN YENİLENMESİ VE NE BIS IN IDEM İLKESİNİN İSTİSNALARI
A. TÜRK CEZA MUHAKEMESİNDE YARGILAMANIN YENİLENMESİ  244
1. Genel Olarak  244
2. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri  246
a) Yargılamanın Yenilenmesinin Ortak Nedenleri  247
aa) Sahte Belge Kullanılması  247
bb) Hâkimin Görevini Yaparken Suç İşlemesi  249
b) Yargılamanın Lehe Yenilenmesi Nedenleri  251
aa) Gerçeğe Aykırı Tanıklık veya Bilirkişilik  252
i) Yeminli Olarak Dinlenmiş Olmaları  252
ii) Hükme Etki Etmiş Olması  253
iii) Suç Teşkil Etmesi Gerekip Gerekmediği  253
bb) Dayanak Hükmün Ortadan Kalkması  255
i) Bir Hukuk Mahkemesi Hükmünün Bulunması  255
ii) Ceza Hükmünün Bir Hukuk Mahkemesi Hükmüne
Dayanması  255
iii) Hukuk Mahkemesi Hükmünün Ortadan Kalkması  256
cc) Yeni Olay veya Yeni Delilin Bulunması  257
i) Yeni Olay veya Delilin Lehe Yenileme Nedeni Olması  257
ii) Yeni Delil veya Olay Nedeniyle Aleyhe Yenileme Meselesi  261
dd) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İhlal Kararı  267
i) Genel Olarak  267
ii) Koşulları  267
iii) Yargılamanın Yenilenmesi Nedeni Olmayacak Durumlar  269
ee) Anayasa Mahkemesinin İhlal Kararı Vermesi  270
i) Genel Olarak  270
ii) Aleyhe Yenileme Nedeni Olması  273
c) Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Nedeni (Beraat Eden Sanığın
İkrarı)  275
aa) Genel Olarak  275
bb) Gerekli Koşullar  276
i) Kesinleşmiş Bir Beraat Hükmünün Varlığı  276
ii) Beraat Eden Sanığın İkrarı  279
iii) İkrarın Hâkim Önünde ve Güvenilir Olması  280
B. NE BIS IN IDEM İLKESİNİN İSTİSNALARI (EXCEPTIONS)  281
1. Yeni Delil (Emergence of New Evidence)  281
a) Genel Olarak  281
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  283
c) AİHM Kararları Yönünden  289
d) Yeni Delilin İlkenin İstisnası Olmasının Kapsamı  290
e) Değerlendirme  292
2. Yargılamada Esaslı Bir Kusurun Tespit Edilmesi (Discovery of
Fundamental Defect)  293
a) Genel Olarak  293
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  293
c) Esaslı Kusurun İstisna Sayılmasının Koşulları  295
d) Anayasa Mahkemesinin İhlal Tesptinin Esaslı Kusur Sayılması  296
aa) Genel Olarak  296
bb) İlke Bağlamında Tespitler ve Değerlendirme  299
e) AİHM Kararları Yönünden  299
f) Esalı Kusur İlişkin Genel Değerlendirme  302
3. Süreçlerin Bağlantılı Olması (Integrity of Proceedings)  302
a) AİHM Kararları Yönünden  302
aa) Glantz/Finlandiya kararı  303
bb) A ve B/Norveç Kararı  304
i) İlk Grup Davalar  304
ii) İkinci Grup Davalar  305
iii) Üçüncü Grup Davalar  306
iv) Dördüncü Grup Davalar  306
v) A ve B/Norveç Kararına İlişkin Değerlendirme  307
vi) AİHM’nin İçtihat Sürecine İlişkin Doktrindeki Eleştiriler ve
Değerlendirme  308
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  312
aa) Türk Vergi Hukuku Yaptırım Sistemi  313
i) Genel Olarak  313
ii) Yaptırım Türleri  314
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları  318
i) Ünal Gökpınar Kararı  319
ii) 4/11/2021 tarihli ve E.2019/4, K.2021/78 sayılı Karar  319
c) Bağlantı Koşulunun Alt Unsurları  323
aa) Zaman Bakımından Bağlantı  324
bb) Konu Bakımından (Maddi Yönden) Bağlantı  325
i) Süreçlerin Birbirini Tamamlayıcı Farklı Amaçlar Taşıyıp
Taşımadığı  326
ii) Yürütülen Birden Fazla Sürecin Öngörülebilir Olup Olmadığı  328
iii) Ayrı Yürütülen Süreçler Arasında Delillerin Toplanması ve
Değerlendirilmesi ile Olguların Tespitinde Yeterli
Etkileşimin Sağlanıp Sağlanmadığı  328
iv) Farklı Süreçlerde Yaptırım Uygulanması Sırasında Diğer
Yaptırımın Dikkate Alınıp Alınmadığı  332
4. İstisnalara İlişkin Genel Değerlendirme  334
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİREYSEL BAŞVURU VE İHLALİN GİDERİMİ
A. ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  337
1. Kabul Edilebilirlik Koşulları  338
a) Yetki Yönünden Kabul Edilebilirlik Koşulları  339
aa) Kişi Bakımından Yetki  339
i) Genel Olarak  339
ii) Mağdurluk Türleri  340
iii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Kişi Bakımından Yetki  342
bb) Konu Bakımından Yetki  344
i) Genel Olarak  344
ii) İlkenin Koşullarının Bulunmaması (İlkenin Kapsamında
Olmaması) Nedeniyle Konu Bakımından Yetkisizlik  346
cc) Yer Yönünden Yetki  348
i) Genel Olarak  348
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Yer Bakımından Yetki  349
cc) Zaman Bakımından Yetki  360
i) Genel Olarak  360
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Zaman Bakımından Yetki  361
b) Usule İlişkin Kabul Edileblirlik Koşulları  362
aa) Bireysel Başvuru süresi  362
i) Genel Olarak  362
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Başvuru Süresi  365
bb) Başvuru Yollarının Tüketilmesi  377
i) Genel Olarak  377
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Başvuru Yollarının
Tüketilmesi  380
2. Esas İncelemesi ve İhlalin Tespiti  383
a) Genel Olarak Karar Türleri  383
aa) Bir Hakkın İhlal Edilmediğine Dair Karar  383
bb) Bir Hakkın İhlal Edildiğine Dair Karar  383
3. Giderim Çeşitleri  385
a) Yeniden Yargılamaya Karar Verilmesi  385
aa) Genel Olarak  385
bb) Anayasa Mahkemesinin Yeniden Yargılamaya Karar Vermesi
Durumunda Hükmün Ortadan Kalkması Meselesi  387
b) Tazminata Hükmedilmesi  388
B. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  388
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Kabulü  389
2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı  390
a) Yer Bakımından Yetki  390
b) Konu Bakımından Yetki Alanı  391
c) Kişi Bakımından Yetki Alanı  392
d) Zaman Bakımından Yetki Alanı  392
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yapısı  392
C. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI  393
1. Genel Olarak  393
2. Kabul Edilebilirlik Kararları  393
3. İhlal Kararları ve Giderim Çeşitleri  394
a) Genel Olarak  394
b) Adil Tazmin  396
c) Yargılamanın Yenilenmesi  396
D. NE BIS IN IDEM İLKESİ YÖNÜNDEN İHLALİN TESPİTİ VE GİDERİMİN
BELİRLENMESİ  397
1. Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  398
a) İhlalin Tespiti  398
b) Giderimin Belirlenmesi  400
aa) Klasik Anlamda Birden Fazla Cezai Yargısal Süreç Bulunması  401
bb) Farklı Yargı Alanlarında Yürüyen süreçler Sonunda Verilen
Kararlar Bakımından  406
i) Vergi Suçu ve Vergi kabahati Yönünden  406
ii) İdari Yaptırım ve Ceza Davaları  407
2. AİHM Kararları Yönünden  412
a) Esas İncelemesi  412
b) İhlal Kararları  414
aa) Velkov Bulgaristan Kararı  415
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  415
ii) Giderimin Belirlenmesi  417
bb) Mıhalache Romanya Kararı  417
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  418
ii) Giderimin Belirlenmesi  424
cc) Stamenkovic Sırbistan Kararı  424
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  425
ii) Giderimin Belirlenmesi  426
c) Yeniden Yargılama Meselesi  426
E. DEĞERLENDİRME  428
SONUÇ  429
KAYNAKLAR  455
 







 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
İÇİNDEKİLER  7
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ  17
GİRİŞ  19
BİRİNCİ BÖLÜM
NE BIS IN IDEM İLKESİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE HUKUKSAL TEMELLERİ
A. KAVRAM  27
B. İLKENİN TEMELİNDEKİ FELSEFİ DÜŞÜNCE  29
C. TARİHSEL GELİŞİM  31
1. Anglo Sakson Hukuk Sisteminde Ne Bis In Idem İlkesi  32
2. Kıta Avrupası Hukukunda Ne Bis In Idem İlkesi  34
3. Güncel Normatif Çerçeve  35
D. ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERDE NE BİS IN IDEM İLKESİ  35
1. Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme  35
2. Ceza Kovuşturmalarının Aktarılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi  36
3. Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi  36
4. Türk Hukukunda Ne Bis In Idem İlkesi  37
E. NE BIS IN IDEM İLKESİNİN DİĞER HAK VE GÜVENCELERLE BAĞLANTISI  37
1. Ne Bis In Idem İlkesinin Hukuk Devleti İlkesi ile Bağlantısı  38
a) Genel Olarak  38
b) Kesin Hükme Saygı İlkesi  40
c) Değerlendirme  43
2. Ne Bis In Idem İlkesinin Adil Yargılanma Hakkı İle Bağlantısı  43
a) Genel Olarak  43
b) Adil Yargılanma Hakkının Kapsamı  45
aa) Genel Olarak  45
bb) Türk Ceza Mevzuatında Suç  47
cc) Suç isnadı (Criminal Charge)  48
dd) İsnadın Esası Kavramı  49
c) Adil Yargılanma Hakkının Güvencelerinin Koruma Sağlamayacağı
Kabul Edilen Bir Kısım Ceza Yargılamaları  50
aa) Olağanüstü Kanun Yolları  50
i) Yargılamanın Yenilenmesi  50
ii) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazı  52
iii) Kanun Yararına Bozma  53
bb) Uyarlama Yargılamaları  54
cc) İnfaza Dair Uyuşmazlıklar  55
dd) Diğer Uyuşmazlıklar  56
İKİNCİ BÖLÜM
NE BIS IN IDEM İLKESİNİN UNSURLARI
A. CEZA YARGILAMASI SÜRECİNİN BULUNMASI (CRIMINAL NATURE OF THE
FIRST PROCEEDİNGS)  58
1. Genel Olarak  58
2. Engel Kriterleri  59
a) Ulusal Mevzuattaki Tanımlama  62
b) Fiilin niteliği  62
aa) Fiilin Cezalandırma ve Caydırma Amacı Taşıyıp Taşımadığı  63
bb) İhlal Edilen Normun Kapsamı  64
cc) Fiilin Avrupa Konseyine Üye Devletlerce Sınıflandırılması  66
dd) Fiilin Ceza Kanunlarında Yer Alan Suçlarla Benzerliği  67
ee) Yargılama Sürecinin Ceza Yargılaması Usulüne Benzerliği  67
c) Cezanın Türü ve Ağırlığı  67
aa) Hürriyeti Bağlayıcı Cezalar  69
bb) Adli Para Cezaları  73
cc) Disiplin Para Cezaları  74
dd) İdari Para Cezaları ve İdari Tedbirler  77
ee) Disiplin Cezaları  82
ff) Vergi Cezaları  89
B. AYNI KİŞİ (SAME PERSON)  92
1. Ceza Muhakemesinde Aynı Kişi  92
a) Genel Olarak  92
b) Kişinin Aynılığı Bağlamında Sorunlar  95
aa) Kişilerin İsim ve Kimliklerinin Karıştırılmasından Doğan Sorunlar  95
bb) Kişilerin Fert Olarak Karıştırılmasından Doğan Sorunlar  96
cc) Gerçek Sanığın Sahte Kimlik Bilgileri ile Yargılanması  98
dd) İştirak Halinde İşlenen Suçlar Yönünden  99
2. İnsan Hakları Yargısında Aynı Kişi  102
C. AYNI FİİL (IDENTICAL ACT)  105
1. Ceza Hukukunda Fiil ve Aynı Fiil  105
a) Maddi Ceza Hukukunda Fiil ve Hareket Teorileri  106
aa) Ontolojik Hareket Teorileri  108
bb) Normatif Hukuk Teorisi  109
b) Ceza Muhakemesi Hukukunda Fiil ve Fiilin Aynılığı  110
2. Bazı Suç Türleri Yönünden Aynı Fiil Kavramının Değerlendirilmesi  119
a) İçtima Hükümleri Yönünden  119
aa) Bileşik Suç  120
bb) Fikri İçtima  125
cc) Zincirleme Suç  131
b) Mütemadi Suç  137
c) Bir Fiiilin Kabahat ve Suç Olarak Düzenlenmesi Durumunda Fiilin
Aynılığı  140
3. İnsan Hakları Yargısında Fiilin Aynılığı  142
a) Suç ve Kabahatler Yönünden  142
aa) AİHM’nin Kararları Bakımından  142
i) Olayların Esas Alındığı Kararlar  144
ii) Cezaların Bütüncül Niteliğini Esas Alan Kararlar  145
iii) Temel Unsurun Esas Alındığı Kararlar  147
iv) Bağlantı Ölçütünü Esas Alan Kararlar  147
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları Bakımından  150
b) Vergi Suçları ve Vergi Kabahatleri Yönünden  154
aa) AİHM Kararları Bakımından  155
i) Glantz/Finlandiya Kararı  157
ii) A ve B/Norveç Kararı  158
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları Bakımından  159
cc) Doktrindeki Görüşler  160
4. Fiilin Aynılığına İlişkin Değerlendirme  162
D. KESİN HÜKÜM (FINAL DECISION)  162
1. Ceza Muhakemesinde Hüküm ve Çeşitleri  163
a) Hüküm  163
b) Kesin Hüküm  163
aa) Şekli Anlamda Kesin Hüküm  163
bb) Maddi Anlamda Kesin Hüküm  165
2. Hüküm Çeşitleri Yönünden Ne Bis In Idem Etkisi  168
a) Beraat  168
b) Mahkûmiyet  169
c) Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair Karar  172
aa) Kusurun Bulunmaması  173
bb) Cezalandırmaya Engel Haller  173
cc) Ayrıma İlişkin Değerlendirme  173
dd) Ne Bis In Idem Yönünden Değerlendirme  174
d) Düşme  176
e) Durma Kararı  177
f) Davanın Reddi  177
aa) Genel Olarak  177
bb) Kesin Hükmün Önleme Etkisinin Niteliğine Bağlı Tartışmalar  178
i) Muhakeme Şartı Olduğunu Savunan Görüş  178
ii) Dava Şartı Olduğunu Savunan Görüş  178
iii) Karma Görüş  179
cc) Davanın Reddi Kararının Niteliğine Bağlı Tartışmalar  180
dd) Değerlendirme  180
g) Güvenlik Tedbirine Hükmedilmesi  181
aa) Genel olarak  181
bb) Güvenlik Tedbirine Dair Tartışmalar  183
3. Türk Hukukunda Yer Alan Bazı Kurumlar Yönünden Ne Bis In Idem Etkisi  184
a) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması  185
aa) Genel Olarak  185
bb) Hukuki Niteliği  188
i) Eski Düzenleme Yönünden  188
ii) Yeni Düzenleme Yönünden  191
iii) Değerlendirme  193
b) Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar  199
aa) Genel Olarak  199
bb) KYOK Kararı Verilebilecek Haller  200
i) Yeterli Şüphe Oluşturacak Delile Ulaşılamaması  200
ii) Kovuşturma Olanağının Bulunmaması  200
iii) Cumhuriyet Savcısının Takdir Yetkisini Kullanması  202
cc) Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararın Ortadan
Kaldırılması  204
i) İtiraz  204
ii) Diğer Yollarla Ortadan Kaldırılması  205
dd) İlke Yönünden Değerlendirme  207
c) Önödeme Sonucunda Verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair
Karar  212
aa) Genel Olarak  212
bb) Hukuki Niteliği  213
cc) İlke Açısından Değerlendirme  214
d) Uzlaştırma Sonucunda Verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair
Karar  215
aa) Genel Olarak  215
bb) İlke Açısından Değerlendirme  217
4. AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden Kesin Hüküm  219
a) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  219
aa) Ünal Gökpınar Kararı  220
bb) İlyas Tunç Kararı  221
cc) Muhammed Şahin Kararı  224
dd) Anayasa Mahkemesinin 04/11/2021 Tarihli ve E.2019/4,
K.2021/78 Sayılı Kararı (Norm Denetimi)  227
b) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Yönünden  228
5. Kesin Hüküm Unsuru Yönünden Anayasa Mahkemesi ve AİHM
Kararlarının Uyumu  232
E. TEKRAR (YENİDEN) CEZA İLE İLGİLİ BİR YARGILAMA SÜRECİNİN İŞLETİLMESİ
(DUPLICATION OF THE PROCEEDINGS)  235
1. Genel Olarak  235
2. Yeniden Yargılama Yasağının Kapsamı  237
a) Tekrar Yargılama Yasağı  237
b) Tekrar Cezalandırma Yasağı  240
c) Mükerrer İnfaz  241
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGILAMANIN YENİLENMESİ VE NE BIS IN IDEM İLKESİNİN İSTİSNALARI
A. TÜRK CEZA MUHAKEMESİNDE YARGILAMANIN YENİLENMESİ  244
1. Genel Olarak  244
2. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri  246
a) Yargılamanın Yenilenmesinin Ortak Nedenleri  247
aa) Sahte Belge Kullanılması  247
bb) Hâkimin Görevini Yaparken Suç İşlemesi  249
b) Yargılamanın Lehe Yenilenmesi Nedenleri  251
aa) Gerçeğe Aykırı Tanıklık veya Bilirkişilik  252
i) Yeminli Olarak Dinlenmiş Olmaları  252
ii) Hükme Etki Etmiş Olması  253
iii) Suç Teşkil Etmesi Gerekip Gerekmediği  253
bb) Dayanak Hükmün Ortadan Kalkması  255
i) Bir Hukuk Mahkemesi Hükmünün Bulunması  255
ii) Ceza Hükmünün Bir Hukuk Mahkemesi Hükmüne
Dayanması  255
iii) Hukuk Mahkemesi Hükmünün Ortadan Kalkması  256
cc) Yeni Olay veya Yeni Delilin Bulunması  257
i) Yeni Olay veya Delilin Lehe Yenileme Nedeni Olması  257
ii) Yeni Delil veya Olay Nedeniyle Aleyhe Yenileme Meselesi  261
dd) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İhlal Kararı  267
i) Genel Olarak  267
ii) Koşulları  267
iii) Yargılamanın Yenilenmesi Nedeni Olmayacak Durumlar  269
ee) Anayasa Mahkemesinin İhlal Kararı Vermesi  270
i) Genel Olarak  270
ii) Aleyhe Yenileme Nedeni Olması  273
c) Yargılamanın Aleyhe Yenilenmesi Nedeni (Beraat Eden Sanığın
İkrarı)  275
aa) Genel Olarak  275
bb) Gerekli Koşullar  276
i) Kesinleşmiş Bir Beraat Hükmünün Varlığı  276
ii) Beraat Eden Sanığın İkrarı  279
iii) İkrarın Hâkim Önünde ve Güvenilir Olması  280
B. NE BIS IN IDEM İLKESİNİN İSTİSNALARI (EXCEPTIONS)  281
1. Yeni Delil (Emergence of New Evidence)  281
a) Genel Olarak  281
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  283
c) AİHM Kararları Yönünden  289
d) Yeni Delilin İlkenin İstisnası Olmasının Kapsamı  290
e) Değerlendirme  292
2. Yargılamada Esaslı Bir Kusurun Tespit Edilmesi (Discovery of
Fundamental Defect)  293
a) Genel Olarak  293
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  293
c) Esaslı Kusurun İstisna Sayılmasının Koşulları  295
d) Anayasa Mahkemesinin İhlal Tesptinin Esaslı Kusur Sayılması  296
aa) Genel Olarak  296
bb) İlke Bağlamında Tespitler ve Değerlendirme  299
e) AİHM Kararları Yönünden  299
f) Esalı Kusur İlişkin Genel Değerlendirme  302
3. Süreçlerin Bağlantılı Olması (Integrity of Proceedings)  302
a) AİHM Kararları Yönünden  302
aa) Glantz/Finlandiya kararı  303
bb) A ve B/Norveç Kararı  304
i) İlk Grup Davalar  304
ii) İkinci Grup Davalar  305
iii) Üçüncü Grup Davalar  306
iv) Dördüncü Grup Davalar  306
v) A ve B/Norveç Kararına İlişkin Değerlendirme  307
vi) AİHM’nin İçtihat Sürecine İlişkin Doktrindeki Eleştiriler ve
Değerlendirme  308
b) Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  312
aa) Türk Vergi Hukuku Yaptırım Sistemi  313
i) Genel Olarak  313
ii) Yaptırım Türleri  314
bb) Anayasa Mahkemesi Kararları  318
i) Ünal Gökpınar Kararı  319
ii) 4/11/2021 tarihli ve E.2019/4, K.2021/78 sayılı Karar  319
c) Bağlantı Koşulunun Alt Unsurları  323
aa) Zaman Bakımından Bağlantı  324
bb) Konu Bakımından (Maddi Yönden) Bağlantı  325
i) Süreçlerin Birbirini Tamamlayıcı Farklı Amaçlar Taşıyıp
Taşımadığı  326
ii) Yürütülen Birden Fazla Sürecin Öngörülebilir Olup Olmadığı  328
iii) Ayrı Yürütülen Süreçler Arasında Delillerin Toplanması ve
Değerlendirilmesi ile Olguların Tespitinde Yeterli
Etkileşimin Sağlanıp Sağlanmadığı  328
iv) Farklı Süreçlerde Yaptırım Uygulanması Sırasında Diğer
Yaptırımın Dikkate Alınıp Alınmadığı  332
4. İstisnalara İlişkin Genel Değerlendirme  334
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİREYSEL BAŞVURU VE İHLALİN GİDERİMİ
A. ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  337
1. Kabul Edilebilirlik Koşulları  338
a) Yetki Yönünden Kabul Edilebilirlik Koşulları  339
aa) Kişi Bakımından Yetki  339
i) Genel Olarak  339
ii) Mağdurluk Türleri  340
iii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Kişi Bakımından Yetki  342
bb) Konu Bakımından Yetki  344
i) Genel Olarak  344
ii) İlkenin Koşullarının Bulunmaması (İlkenin Kapsamında
Olmaması) Nedeniyle Konu Bakımından Yetkisizlik  346
cc) Yer Yönünden Yetki  348
i) Genel Olarak  348
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Yer Bakımından Yetki  349
cc) Zaman Bakımından Yetki  360
i) Genel Olarak  360
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Zaman Bakımından Yetki  361
b) Usule İlişkin Kabul Edileblirlik Koşulları  362
aa) Bireysel Başvuru süresi  362
i) Genel Olarak  362
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Başvuru Süresi  365
bb) Başvuru Yollarının Tüketilmesi  377
i) Genel Olarak  377
ii) Ne Bis In Idem İlkesi Yönünden Başvuru Yollarının
Tüketilmesi  380
2. Esas İncelemesi ve İhlalin Tespiti  383
a) Genel Olarak Karar Türleri  383
aa) Bir Hakkın İhlal Edilmediğine Dair Karar  383
bb) Bir Hakkın İhlal Edildiğine Dair Karar  383
3. Giderim Çeşitleri  385
a) Yeniden Yargılamaya Karar Verilmesi  385
aa) Genel Olarak  385
bb) Anayasa Mahkemesinin Yeniden Yargılamaya Karar Vermesi
Durumunda Hükmün Ortadan Kalkması Meselesi  387
b) Tazminata Hükmedilmesi  388
B. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  388
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Kabulü  389
2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı  390
a) Yer Bakımından Yetki  390
b) Konu Bakımından Yetki Alanı  391
c) Kişi Bakımından Yetki Alanı  392
d) Zaman Bakımından Yetki Alanı  392
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yapısı  392
C. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI  393
1. Genel Olarak  393
2. Kabul Edilebilirlik Kararları  393
3. İhlal Kararları ve Giderim Çeşitleri  394
a) Genel Olarak  394
b) Adil Tazmin  396
c) Yargılamanın Yenilenmesi  396
D. NE BIS IN IDEM İLKESİ YÖNÜNDEN İHLALİN TESPİTİ VE GİDERİMİN
BELİRLENMESİ  397
1. Anayasa Mahkemesi Kararları Yönünden  398
a) İhlalin Tespiti  398
b) Giderimin Belirlenmesi  400
aa) Klasik Anlamda Birden Fazla Cezai Yargısal Süreç Bulunması  401
bb) Farklı Yargı Alanlarında Yürüyen süreçler Sonunda Verilen
Kararlar Bakımından  406
i) Vergi Suçu ve Vergi kabahati Yönünden  406
ii) İdari Yaptırım ve Ceza Davaları  407
2. AİHM Kararları Yönünden  412
a) Esas İncelemesi  412
b) İhlal Kararları  414
aa) Velkov Bulgaristan Kararı  415
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  415
ii) Giderimin Belirlenmesi  417
bb) Mıhalache Romanya Kararı  417
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  418
ii) Giderimin Belirlenmesi  424
cc) Stamenkovic Sırbistan Kararı  424
i) Testlerin Uygulanması ve İhlalin Tespiti  425
ii) Giderimin Belirlenmesi  426
c) Yeniden Yargılama Meselesi  426
E. DEĞERLENDİRME  428
SONUÇ  429
KAYNAKLAR  455
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026