|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ V
İÇİNDEKİLER VII
KISALTMALAR CETVELİ XVII
ÖZET XXI
ABSTRACT XXI
GİRİŞ 1
Birinci Bölüm
GEMİ İPOTEĞİ VE GEMİ İPOTEĞİ İLE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ
GEMİ FİNANSMANININ TARİHSEL GELİŞİMİ İÇERİSİNDE GEMİ İPOTEĞİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 8
ANTİK ÇAĞ’DAN 7. YÜZYILA KADAR OLAN DÖNEM 8
Antik Çağ’da Deniz Ticareti 8
Eski Yunan’da Deniz Ödüncü 9
Genel Olarak 9
Eski Yunan’da Hypothéke 11
Antik Roma’da Deniz Ödüncü ve Hypotheka 13
7. YÜZYILDAN 15. YÜZYIL SONLARINA KADAR OLAN DÖNEM 16
Genel Olarak 16
Yeni "Deniz Ödüncü" 17
Commenda Akdi 19
Donatma İştiraki 22
Deniz Sigortaları 24
15. YÜZYILIN SONLARINDAN GÜNÜMÜZE KADAR OLAN
DÖNEM 27
Commenda ve Donatma İştirakinden Sermaye Şirketlerine Geçiş 27
Denizlerin Özgürlüğü İlkesi ve Gemi Sicilinin Ortaya Çıkışı 28
Gemi Rehnine İlişkin İlk Kanuni Düzenlemeler 31
Denizcilik Bankalarının Kuruluşu ve Modern Gemi İpoteği 33
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ
DOGMATİK TEMELLERİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ 35
GENEL OLARAK 35
YANGIN SİGORTALARI BAKIMINDAN İPOTEK VE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ 37
Sigortacılık Uygulamasında İpotek ve Sigorta Arasındaki İlişki 37
İpotek ve Sigorta Arasındaki İlişkiye Dair İlk Kanuni Düzenlemeler ve Sigorta Genel Şartlarında Konunun Ele Alınışı 40
İpotekli Alacaklının Sigorta Tazminatı Üzerinde Hak Sahibi Olup Olmadığını Roma Hukuku Çerçevesinde Ele Alan Teoriler 44
Alman Medeni Kanunu ve Sigorta Sözleşmesi Kanunu Hükümlerine
Göre İpotekli Alacaklının Korunması 51
DENİZ SİGORTALARI BAKIMINDAN İPOTEK VE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ 53
Alman Hukuku 53
Türk Hukuku 58
İngiliz Hukuku 60
İpotekli Alacaklının Lehdar Olarak Atanması 61
Sözleşmeden Doğan Hakların İpotekli Alacaklıya Devri 61
İpotekli Alacaklıya Ait Menfaatin Gemi Malikinin Menfaati ile
Birlikte Sigortalanması 62
İpotekli Alacaklıya Ait Menfaatin Ayrıca Sigortalanması 63
İkinci Bölüm
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE UYGULANACAK HÜKÜMLER
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ
HUKUKİ NİTELİĞİ 66
AYNİLEŞMİŞ ALACAK GÖRÜŞÜ 66
KİMİN OLACAKSA ONUN LEHİNE SİGORTA GÖRÜŞÜ 72
ŞAHSİ HAK GÖRÜŞÜ 75
İPOTEK HAKKI GÖRÜŞÜ 79
KANUNDAN DOĞAN ALACAK REHNİ GÖRÜŞÜ 81
KAİM DEĞER GÖRÜŞÜ 86
GÖRÜŞÜMÜZ 91
SİGORTA ETTİRENİN RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİNDEN ÖNCEKİ AŞAMADA TASARRUF YETKİLERİ 99
ALMAN HUKUKU 99
Bina Dışı Unsurlar Bakımından 99
Bina Bakımından 100
TÜRK/İSVİÇRE HUKUKU 104
Zaman Bakımından 104
Kapsam Bakımından 111
III. UYGULANACAK HÜKÜMLER 114
GEMİ İPOTEĞİNE İLİŞKİN TTK m. 1022 – m. 1029 ARASINDAKİ HÜKÜMLER 114
SINIRLI AYNİ HAKLARA İLİŞKİN TTK m. 1456 115
SİGORTA TAZMİNATININ BİR KAİM DEĞER TEŞKİL ETMESİ YÖNÜYLE UYGULANACAK HÜKÜMLER 121
Gemi İpoteğine İlişkin Diğer Hükümler ile Taşınmaz İpoteğine İlişkin Hükümler 121
Alacak Rehnine İlişkin Hükümler 123
Teslime Bağlı Taşınır Rehnine İlişkin Hükümler 126
SİGORTA SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA UYGULANACAK
HÜKÜMLER 130
Türk Ticaret Kanunu’nun Sigorta Hukukuna İlişkin 6. Kitabı ve Türk Borçlar Kanunu Hükümleri 130
Sigorta Genel ve Özel Şartları 131
Üçüncü Bölüm
İPOTEKLİ ALACAKLIYI KORUMAYA YÖNELİK HÜKÜMLERİN UYGULANMA KOŞULLARI (TTK m. 1022(1))
TTK m. 1022 – m. 1029 ARASINDAKİ HÜKÜMLERİN
UYGULANABİLMESİ İÇİN GEREKLİ ÖN ŞARTLAR 136
RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİNDEN ÖNCE GEMİ İPOTEĞİNİN KURULMUŞ OLMASI 136
GEMİ MALİKİNİN MENFAATİ İÇİN BİR SİGORTA YAPILMIŞ
OLMASI 139
“Malik Menfaati” Kavramı 139
Malik Menfaatine İlişkin Sigortanın Kim Tarafından Yaptırıldığı 142
İpotekli Alacaklının Menfaatine Yapılan Sigortalar 144
Dain’i Mürtehin Kaydı İçeren Sigorta Sözleşmeleri 147
GEMİ İPOTEĞİNİN KAPSAMINA GİREN HUSUSLARLA İLGİLİ SİGORTA YAPILMIŞ OLMASI 149
Gemi İpoteğinin Kapsamına Giren Unsurlar 149
Gemi İpoteğinin Kapsamına Giren Unsurlara İlişkin Sigortalar 150
Tekne Sigortası 150
Bütünleyici Parça ve Eklenti Bakımından Özellik Arz Eden Durumlar 151
Eklentinin İpoteğin Kapsamı Dışında Tutulmuş Olması 151
Bütünleyici Parça ve Eklentinin Gemiden Ayrılması 151
iii. Eklentinin Üçüncü Kişiye Ait Olması 153
Eklenti Niteliğinde Olmayan Kumanya ve Sarf Malzemeleri 155
Tekne Sigortalarında Teminat Altına Alınmış Olan
Sorumluluk Rizikoları 156
P&I Sigortası 158
İngiliz ve Norveç Uygulamasında P&I Sigortası ve Gemi
İpoteği Arasındaki İlişki 159
P&I Sigortalarının Gemi İpoteğinin Kapsamında Olup Olmadığına İlişkin Olarak Türk/Alman Hukuku’nda İleri
Sürülen Görüşler 161
Görüşümüz 163
Alacak Sigortası 166
Tekne İnşaat Sigortası 168
SİGORTA TAZMİNATININ KAİM DEĞER OLARAK İPOTEĞİN KAPSAMINA GİRMESİ İÇİN RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ ŞARTI 170
III. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN DEVAMI SIRASINDA İPOTEKLİ
ALACAKLIYI KORUMAYA YÖNELİK TTK m. 1024 HÜKMÜNÜN UYGULANMASI İÇİN İPOTEĞİN SİGORTACIYA BİLDİRİLMESİ
ŞARTI 171
GENEL OLARAK 171
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTACIYA BİLDİRİLMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 173
GEMİ İPOTEĞİNİN MEVCUDİYETİ KONUSUNDAKİ BİLDİRİMİN
İFASI 174
Bildirimi Yerine Getirecek Kişi ve Bildirimin Muhatabı 174
Bildirimin Şekli, İçeriği ve Zamanı 176
Dördüncü Bölüm
İPOTEKLİ ALACAKLININ SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN DEVAMI
SIRASINDA KORUNMASI (TTK m. 1024)
PRİM ÖDEME BORCUNDA TEMERRÜT 180
GENEL OLARAK 180
TTK m. 1024(1) HÜKMÜNÜN KAPSAMI 181
Sigorta Priminin Ödenmemesi Nedeniyle Sigorta Ettirene Ödeme
Süresi Verilmiş Olması 181
Ödeme Süresi Sonunda Sözleşmenin Feshedilmiş Olması 185
İki Kez Haklı İhtar Gönderilmesi Sonucunda Sözleşmenin
Feshedilmiş Olması 187
TTK m. 1024(1)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 188
İpotekli Alacaklıya Bildirim Yapılması 188
İpotekli Alacaklıya Bildirim Yapılmamasının Sonuçları 190
SİGORTACININ İPOTEKLİ ALACAKLI TARAFINDAN YAPILAN ÖDEMEYİ KABUL ETME ZORUNLULUĞU (TTK m. 1029) 191
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN VAKTİNDEN ÖNCE SONA ERMESİ 193
GENEL OLARAK 193
TTK m. 1024(2)’NİN KAPSAMI 195
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Ermesi 195
Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan ve TTK m. 1024(2)’nin Kapsamına Giren Durumlar 196
Sigorta Ettirenin Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayması 196
Sigortacının Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali
Nedeniyle Sözleşmeden Cayması 197
Sigortacının Rizikonun Ağırlaşması ve Sözleşmesel
Yükümlülüklerin İhlali Nedeniyle Sözleşmeyi Feshetmesi 200
Tarafların İfa Güçsüzlüğü 206
Sigortacının Aczi veya Hakkında Yapılan Takibin
Semeresiz Kalması 207
Sigortacının Konkordato İlan Etmesi, Ruhsatının İptal
Edilmesi Gibi Olağanüstü Hallerde Sözleşmenin Feshi 208
Sigorta Ettirenin Aczi veya İflası ya da Hakkında Yapılan Takibin Semeresiz Kalması veya Konkordato İlan Etmesi 210
Kısmi Hasar Meydana Gelmesi 211
Sigortacının Primi Tek Taraflı Olarak Arttırması 212
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan
Diğer Haller 213
İkale Sözleşmesi 213
Menfaat Sahibinin Değişmesi 213
Prim Farkı Talebinin Kabul Edilmemiş Olması 214
Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan ve fakat
TTK m. 1024(2)’nin Kapsamına Girmeyen Durumlar 215
Sigortacının İflas Etmesi 215
Prim Ödenmemesi Yüzünden Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Erdirilmesi 218
TTK m. 1024(2)’NİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 219
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Erdiğinin İpotekli
Alacaklıya Bildirilmesi 219
Bildirimin Amacı 219
Bildirimin Şekli ve İçeriği 219
Bildirim Yapılmamasının Sonucu 222
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı İki
Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesi 223
Amacı 223
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı
İki Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesinin Hukuki Niteliği 224
İPOTEKLİ ALACAKLININ SÜRE SONUNDA SÖZLEŞMEYE
DEVAM ETMEK İSTEMESİ (TTK m. 1456(5)) 231
Sözleşmeye Devam Hakkının Gemi İpoteği Alacaklısı Açısından
Önemi 231
Sözleşmeye Devam Hakkının Hukuki Niteliği 233
Sözleşmenin İpotekli Alacaklıya Devri İçin Gerekli Şartlar 234
Sözleşmenin İpotekli Alacaklıya Devrinin Hüküm ve Sonuçları 236
III. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN İÇERİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 240
GENEL OLARAK 240
TTK m. 1024(4)’ÜN KAPSAMI 241
Sigorta Bedelini Azaltan Değişiklikler 241
Sigortacının Sorumlu Olduğu Tehlikenin Kapsamını Daraltan
Anlaşmalar 242
TTK M. 1024(4)’ÜN HÜKÜM VE SONUÇLARI 243
Sözleşme Değişikliklerinin İpotekli Alacaklıya Bildirilmesi 243
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı İki
Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesi 244
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZ OLMASI 246
GENEL OLARAK 246
TTK m. 1024(5)’İN KAPSAMI 247
Aşkın Sigorta Nedeniyle Geçersizlik 247
Çifte Sigorta Nedeniyle Geçersizlik 249
TTK m. 1024(5)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 251
Beşinci Bölüm
RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ ÜZERİNE SİGORTA TAZMİNATININ ÖDENMESİ (TTK m. 1022(3) ve 1023)
SİGORTA TAZMİNATININ GEMİ MALİKİNE ÖDENMESİ 254
ZARARIN MEYDANA GELDİĞİ İPOTEKLİ ALACAKLIYA BİLDİRİLMİŞ LAKİN İKİ HAFTALIK BİR MÜDDET GEÇMESİNE RAĞMEN ALACAKLI BİR İTİRAZDA BULUNMAMIŞ İSE (TTK m. 1022(3)) 255
Sigorta Tazminatının TTK m. 1022(3) Uyarınca Gemi Malikine
Ödenmesi İçin Gereken Şartlar 256
Rizikonun Gerçekleştiğinin İpotekli Alacaklıya Bildirilmiş Olması 256
İpotekli Alacaklının Gemi Malikine Yapılacak Ödemeye İtiraz Etmemesi 258
İtiraz Süresi ve İtirazın Şekli 258
İpotekli Alacaklının İtiraz Etmesinin Hüküm ve Sonuçları 260
İpotekli Alacaklının Gemi Malikine Yapılacak Ödemeye İtiraz Etmemesinin Hüküm ve Sonuçları 261
GEMİ MALİKİNİN SİGORTACININ KENDİSİNE ÖDEYECEĞİ TAZMİNATI, GEMİNİN ÖNCEKİ DURUMUNA GETİRİLMESİ MAKSADINA TAHSİS EDECEĞİ TEMİNAT ALTINA ALINMIŞ İSE (TTK m. 1023(1)) 262
Genel Olarak 262
Sigorta Tazminatının Gemi Malikine Ödenmesi İçin Gereken Şartlar 265
Kısmi Hasar Meydana Gelmesi 265
Önceki Duruma Getirme Kavramının Kısmi Hasara İlişkin Olması 265
Deniz Sigortalarında Kısmi Hasar Konusunun Düzenlenişi 267
Kısmi Hasarın Gemi İpoteğine İlişkin TTK m. 1030 ile
İlişkisi 268
Ödemenin Önceki Duruma Getirme Amacıyla Kullanılacağı
Konusunda Teminat Verilmesi 272
Teminat Koşulunun Amacı 272
Teminatın İfası 273
Sigorta Tazminatının Geminin Önceki Duruma Getirilmesi Amacıyla Ödenmesinin Sonuçları 275
TTK m. 1023(1) Açısından 275
TTK m. 1023(2) ile TTK m. 1023(1) Arasındaki İlişki 276
GEMİ MALİKİNİN SİGORTACININ KENDİSİNE ÖDEYECEĞİ TAZMİNATI GEMİ ALACAKLISI HAKKI SAHİPLERİNE VERECEĞİ TEMİNAT ALTINA ALINMIŞ İSE (TTK m. 1023(1)) 278
Genel Olarak 278
Sigorta Tazminatının Gemi Malikine Ödenmesi İçin Gerekli Şartlar 278
Gemi Alacaklısı Hakkının Meydana Gelmesi 278
Gemi Alacaklısı Hakkı Kavramı 278
Gemi Alacaklısı Hakkının Kapsamı ve Sigorta Tazminatı 281
Gemi Alacaklısına Verilmek Üzere Gemi Malikine
Ödenecek Sigorta Tazminatının Sorumluluk Sigortasına
İlişkin Olması 283
Sigorta Tazminatının Sadece Gemi İpoteğinden Önce Gelen Gemi Alacakları Bakımından Gemi Malikine Ödenebilecek Olması 288
Ödemenin Gemi Alacaklılarına Verilmek Amacıyla Kullanılacağı Konusunda Teminat Verilmesi 289
Sigorta Tazminatının Gemi Alacaklılarına Verilmek Amacıyla
Ödenmesinin Sonuçları 289
SİGORTA TAZMİNATININ İPOTEKLİ ALACAKLIYA ÖDENMESİ 290
III. SİGORTA TAZMİNATININ TEVDİ YERİNE ÖDENMESİ 293
İPOTEKLİ ALACAKLININ PARAYA ÇEVİRME HAKKINI
KULLANMASI 295
Altıncı Bölüm
SİGORTACININ SİGORTA TAZMİNATINI ÖDEMEKTEN KURTULMASI
(TTK m. 1027)
SİGORTACININ SİGORTALIYA KARŞI SİGORTA TAZMİNATINI ÖDEMEKTEN KURTULMASINA RAĞMEN İPOTEKLİ ALACAKLIYA KARŞI BORCUNUN DEVAM ETMESİ 300
TTK m. 1027(1)’İN KAPSAMI 300
Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali 304
Rizikonun Ağırlaşması 305
Zararın Büyümesini Engellemeye ve Rizikonun Saptanmasına Yönelik Çeşitli Yükümlülüklerin İhlali 310
Rizikonun Kasten Ya Da Kusurlu Bir Davranış Sonucunda Gerçekleştirilmesi 312
Özen Yükümlülüğüne Aykırılık 313
Rizikonun Kasten Gerçekleştirilmesi 315
TTK m. 1027(1)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 317
SİGORTACININ HEM SİGORTALIYA HEM İPOTEKLİ ALACAKLIYA KARŞI SORUMLULUKTAN KURTULMASI 319
SİGORTA PRİMİNİN ZAMANINDA ÖDENMEMESİ 320
GEMİNİN DENİZE VEYA YOLA ELVERİŞSİZ BİR HALDE YOLA ÇIKMASI 322
Denize Elverişlilik Kavramı 322
Deniz Sigortaları Bakımından Denize Elverişsizliğin Sonuçları 323
İpotekli Alacaklı Bakımından Geminin Denize Elverişsiz Olması 326
GEMİNİN BİLDİRİLEN VEYA MUTAT ROTADAN AYRILMIŞ
OLMASI 328
Rotadan Sapma Kavramı 328
Deniz Sigortaları Bakımından Rotadan Sapmanın Sonuçları 329
İpotekli Alacaklı Bakımından Rotadan Sapma 330
III. GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTACIYA GEÇMESİ (TTK m. 1028) 331
İPOTEĞİN SİGORTACIYA GEÇMESİNİN ŞARTLARI 333
Sigortacının TTK m. 1024(2)(4)(5) ya da TTK m. 1027(1) Uyarınca İpotekli Alacaklıya Sorumluluğunun Doğması 333
Sigortacının Ödeme Yapması 334
HUKUKİ NİTELİĞİ 335
SİGORTACIYA İNTİKAL EDEN İPOTEĞİN DİĞER ALACAKLILAR ALEYHİNE İLERİ SÜRÜLEMEMESİ 340
SONUÇ 341
KAYNAKÇA 349
KAVRAM ENDEKSİ 379 |