|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Yazar Özgeçmişleri 5
Önsöz 15
Birinci Kısım
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
§. SİGORTA SÖZLEŞMELERİ VE GENEL İŞLEM KOŞULU DENETİMİ 49
Av. E. Ebru ERKAN (LL.M.)
I. GİRİŞ 49
II. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNİN KURULUŞU, TARAFLARI VE İÇERİĞİ VE SİGORTA ETTİRENLERİN SİGORTA MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE SAHİP OLDUKLARI KORUMA MEKANİZMALARI 50
A. Sigorta Sözleşmeleri Tanımı 51
B. Sigorta Sözleşmelerinin Tarafları 53
1. Sigortacı 54
2. Sigorta Ettiren 54
3. Sigortalı 55
4. Lehtar 55
C. Sigorta Sözleşmelerinin Kuruluşu 55
D. Sigorta Sözleşmesinin İçeriği 57
1. Genel Şartlar 59
2. Özel Şartlar 63
E. Sigorta Mevzuatında Yer Alan Koruma Mekanizmaları 67
1. Ruhsat Alma Zorunluluğu ve Faaliyet Süresince Devlet Kontrolü 67
2. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 68
3. Sigortacının Bilgilendirme Yükümlülüğü 68
4. Sigorta Hukuku’nda Yer Alan Emredici Hükümler 69
III. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE GENEL İŞLEM KOŞULU DENETİMİ 70
A. Genel İşlem Koşullarına İlişkin Düzenlemelerin Tarihsel Gelişimi ve Hukuki Düzenleme Gereğinin Ortaya Çıkışı 71
B. Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları 73
1. Sözleşme Kurulmadan Önce Tek Yanlı Olarak Belirlenmesi 74
2. Çok Sayıda Sözleşme İçin Hazırlanmış Olması 75
3. Müzakere Edilmemiş Olması 76
C. Genel İşlem Koşullarının Denetimi 77
1. Genel İşlem Koşulu Çerçevesinde Yürürlük Denetimi 78
a. Sigorta Sözleşmeleri’nde Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Yükümlülüğü 82
b. Genel İşlem Koşullarının Açık İrade Beyanı ile Sözleşmenin İçeriğine Alınması 88
aa. Tam (Bilinçli) Kabul 89
bb. Global (Genel) Kabul 89
cc. Örtülü (Zımni) Beyan 90
c. Şaşırtıcı Koşul Denetimi 91
2. Genel İşlem Koşulu Çerçevesinde Yorum Denetimi 93
3. Genel İşlem Koşulu Çerçevesinde İçerik Denetimi 97
4. Değiştirme Yasağı Denetimi 100
D. Sözleşme Hükümlerinin Denetime Takılması ve Sonuçları 103
IV. SONUÇ 107
Kaynakça 108
§. TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 113
Dr. Öğr. Üyesi İrem ARAL ELDELEKLİOĞLU
I. SİGORTACININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 113
A. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü 113
B. Aydınlatma Yükümlülüğü 116
1. Tanım ve Kapsam 119
2. Yükümlüsü ve Muhatabı 121
3. İfa Zamanı 122
4. Usulü 123
5. Yükümlülüğün İhlali ve Sonuçları 125
C. Poliçe Verme Yükümlülüğü 126
D. Giderleri Ödeme Yükümlülüğü 129
E. Tazminat Ödeme Yükümlülüğü 130
1. Şartları 130
2. İfası 132
3. İfa Edilmemesinin Sonuçları 134
II. SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 135
A. Prim Ödeme Borcu 135
1. Prim Borçlusu 137
2. Prim Alacaklısı 138
3. Primin Ödeme Yeri 138
4. Primin Ödenme Şekli 138
5. Primin Ödenme Zamanı 139
6. Prim Borcunun Ödenmemesinin Sonuçları 139
a. Zarar Sigortalarında 140
aa. İlk Primin Ödenmemesi 140
aaa. Sigorta Himayesi Bakımından 140
bbb. Temerrüt Bakımında 140
bb. Sonraki Primlerin Ödenmemesi 141
aaa. Sigorta Himayesi Bakımından 141
bbb. Temerrüt Bakımından 141
b. Can Sigortalarında 142
7. Primin İndirilmesi 143
B. Beyan Yükümlülükleri 143
1. Sözleşme Yapılmasında Beyan Yükümlülüğü 143
a. Beyan Yükümlülüğünün Konusu 144
b. Beyan Yükümlüsü ve Muhatabı 145
c. Beyan Yükümlülüğünün İfa Zamanı 145
d. Beyan Yükümlülüğünün Usulü 146
e. Beyan Yükümlülüğünün İhlali ve İhlâlin Sonuçları 147
2. Sözleşme Süresinde Beyan Yükümlülüğü 150
a. Beyan Yükümlülüğünün Konusu 150
b. Beyanın Şekli ve Süresi 151
c. Beyan Yükümlülüğünün İhlali ve İhlâlin Sonuçları 152
3. Riziko Gerçekleştiğinde Beyan Yükümlülüğü 153
a. Beyan Yükümlülüğünün Konusu 154
b. Beyanın Usulü ve Süresi 154
c. Beyan Yükümlülüğünün İhlali ve İhlâlin Sonuçları 154
C. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü 155
D. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü 156
§. SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE SÜRE VE ZAMANAŞIMI 159
Dr. Öğr. Üyesi İrem ARAL ELDELEKLİOĞLU
I. SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE SÜRE 159
II. SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE ZAMANAŞIMI 159
§. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 163
Dr. Öğr. Üyesi İrem ARAL ELDELEKLİOĞLU
I. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN SÜRESİNİN BİTMESİ 163
II. RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ VEYA SİGORTA KONUSUNUN ORTADAN KALKMASI 164
III. TARAFLARIN ANLAŞMASI 165
IV. TARAFLARDAN BİRİNİN FESİH HAKKINI KULLANMASI 165
V. ACİZ HALİNE DÜŞME 167
VI. SİGORTACININ İFLASI 167
Kısaltmalar 168
Kaynakça 169
İkinci Kısım
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN TASNİFİ VE ÖZEL TÜRLERİ
§. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNİN SINIFLANDIRILMASI 171
Av. Sema GÜLEÇ UÇAKHAN
I. ZARAR SİGORTALARI 174
A. Aktif Sigortaları 174
B. Pasif Sigortaları 176
1. Kanuni Borçlara Karşı Sigorta 176
2. Sözleşmeden Doğan Borçlara Karşı Sigorta 177
3. Zaruri Masraflara Karşı Sigorta 177
II. CAN SİGORTALARI 177
III. SORUMLULUK – MAL VE CAN SİGORTALARINI AYIRAN ÖZELLİKLER 178
IV. SABİT PRİMLİ SİGORTA VE DEĞİŞİR PRİMLİ SİGORTALAR 180
Kaynakça 181
Birinci Bölüm
ZARAR SİGORTALARI
§. YARGITAY’IN KASKO SİGORTASI UYUŞMAZLIKLARINA YAKLAŞIMI (1994–2025): UYGULAMADAKİ SORUNLU ALANLAR ÜZERİNE BİR İÇTİHAT ANALİZİ 183
Doç. Dr. Aydın Alber YÜCE
I. GİRİŞ 183
II. GENEL BİR BAKIŞ AÇISIYLA UYUŞMAZLIK SEBEPLERİ 185
A. Rizikonun Teminat Kapsamında Olup Olmadığı 185
B. Tazminat Miktarının Belirlenmesi ve Ödenmesi 187
III. UYGULAMADAKİ SORUNLU ALANLAR 189
A. Rizikoya Kasten Sebep Olmak ya da Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Duruma Kayıtsız Kalmak 189
B. Rizikonun Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisiyle Gerçekleşmesi 191
C. Rizikonun Gerçekleşme Şeklinde Bir Kurgu ya da Mizansenin Olup Olmadığı 198
D. Dain–i Mürtehinin Hakları 201
E. Kasko Sigortacısının Rücu Hakları 204
F. Sürücü Belgesi Yokluğu ya da Yetersizliği 209
G. Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü ile İlgili Sorunlar 215
H. Rizikonun Gerçekleşmesi Sonucunda Kara Taşıtının Onarımı ve Sovtaj 218
I. Emniyeti Suistimal ya da Hırsızlıkla İlgili Olayların Varlığı 221
İ. Olay Yerinin Terk Edilmesi 228
J. Rizikonun Gerçekleşmesi Sonrası Sürücü Değişikliği 236
K. Prim Ödeme ve Teminatın Başlaması 237
L. Aracın Tahsis Biçimindeki Değişiklikler ya da Gerçek Tahsisat Durumunun Bildirilmemesi 243
M. Aracın Taşıma Kapasitesinin Aşılmasından Doğan Uyuşmazlıklar 246
N. Ortaya Çıkacak Uyuşmazlıkların Çözüleceği Dava Türü, Yargı Yolu ve Görev Uyuşmazlıkları 248
O. Sigorta Teminat Kapsamıyla İlgili Diğer Bazı Uyuşmazlıklar 251
Kaynakça 255
§. KARA TAŞIMA SİGORTALARI 257
Av. Sema GÜLEÇ UÇAKHAN
I. TÜRLERİ 257
A. Mal Taşıma Sigortaları 257
1. Emtia Nakliyat Sigortası 258
2. Kıymet Nakliyat Sigortası 262
3. Tekne Sigortası 263
4. Navlun Sigortaları 263
B. Taşıma Sorumluluk Sigortaları 263
1. Taşıyıcı Mali Sorumluluk Sigortaları 263
2. CMR Sigortaları 265
II. SİGORTA TEMİNATI 269
III. POLİÇE 274
IV. TAŞIMA SİGORTASINDA TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 276
A. Sigorta Ettirenin Borçları 277
1. Prim Ödeme Borcu 277
2. Beyan Yükümlülüğü 280
a. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 280
b. Sözleşmenin Devamı Süresinde Beyan Yükümlülüğü 282
c. Rizikonun Gerçekleşmesi Sonrası Beyan Yükümlülüğü 284
3. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü 285
4. Koruma Önlemlerini Alma Yükümlülüğü 286
5. Değişiklik Yapmama Yükümlülüğü 287
B. Sigortacının Borçları 287
1. Rizikoyu Taşıma Borcu (Yükümlülüğü) 287
2. Aydınlatma Yükümlülüğü 288
3. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 290
4. Giderleri Ödeme Yükümlülüğü 292
5. Tazminat Ödeme Yükümlülüğü 292
V. RÜCU DAVALARI 293
§. SEYAHAT ARAÇ DESTEK SİGORTASI 307
Av. Sema GÜLEÇ UÇAKHAN
I. SİGORTANIN KAPSAMI 307
II. TEMİNAT DIŞI HALLER 308
§. MOTORLU KARA TAŞITLARI İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 313
Av. Sema GÜLEÇ UÇAKHAN
I. IMMS’NIN TANIMI 313
II. SİGORTANIN KAPSAMI VE TEMİNAT DIŞI HALLER 315
III. İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTACISININ SORUMLULUĞU 317
IV. SİGORTALIYA RÜCÜ HALLERİ 320
§. DENİZ SİGORTALARI 327
Doç. Dr. Gülfer KUYUCU MERİÇ
I. GENEL OLARAK 327
II. UYGULANACAK HÜKÜMLER 328
III. DENİZ SİGORTASI TÜRLERİ 331
IV. TEKNE SİGORTASI 331
A. Genel Olarak 331
B. Tekne Sigortası Sözleşmesinin Yapıldığı Yere İlişkin Esaslar 332
C. Akdi Temeli 333
D. Sigorta Teminatının Konusu ve Kapsamı 334
1. Teminat Konusu ve Kapsamını Belirleyen Hükümler 334
2. Sigortanın Konusu 335
3. Malik Menfaati ve Teminat Altına Alınan Diğer Menfaatler 337
4. Menfaat Eksikliği 338
5. Sigorta Teminatının Rizikolara İlişkin Kapsamı 340
a. Teminat Kapsamındaki Rizikolar 340
b. Teminat Kapsamından Hariç Bırakılan Rizikolar 341
6. Teminata İlişkin Zaman Sınırlaması 342
7. Sigorta Değeri 342
V. DENİZ YOLU İLE YÜK TAŞIMA SİGORTASI 343
A. Genel Olarak 343
B. Deniz Yolu ile Yük Taşıma Sigortası Sözleşmesinin Yapıldığı Yere İlişkin Esaslar 344
C. Sigorta Teminatının Konusu ve Kapsamı 344
1. Sigorta Konusu Menfaat 344
2. Sigorta Teminatının Rizikolara İlişkin Kapsamı 345
a. Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları’nın Rizikolara İlişkin Kapsamı 346
b. Enstitü Yük Klozu A’nın Rizikolara İlişkin Kapsamı 346
c. Enstitü Yük Klozu B ve C’nin Rizikolara İlişkin Kapsamı 347
3. Sigorta Teminatı Kapsamından Hariç Bırakılan Rizikolar 348
a. Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları Uyarınca Teminat Kapsamından Hariç Bırakılan Rizikolar 348
b. Enstitü Klozları ile Teminat Kapsamından Hariç Bırakılan Rizikolar 350
4. Sigortacının Sorumluluğunun Zaman Yönünden Sınırlandırılması 351
VI. MALİ SORUMLULUK SİGORTASI / KULÜP SİGORTASI 352
A. Genel Olarak 352
B. Kulüp Sigortasının Özellikleri 352
C. Uluslararası Grup ve Havuz Sistemi 353
D. Kulüp Sigortasının Yapıldığı Yere İlişkin Esaslar 353
E. Kulüp Sigortası ile Sağlanan Himayenin Kapsamı 353
1. Teminat Kapsamındaki Rizikolar 354
a. Koruma (Protection) Teminatı 354
b. Tazmin (Indemnity) Teminatı 355
c. Navlun, Sürastarya ve Savunma (Freight, Demurrage, Defence) Teminatı 356
d. Grev (Strike) Teminatı 357
e. Savaş Rizikoları Teminatı 357
2. Teminat Kapsamından Hariç Bırakılan Rizikolar 357
F. Türk Hukukunda Gemilere İlişkin Öngörülen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortaları 358
Kaynakça 370
§. HAVAYOLUYLA YÜK TAŞIMA SİGORTASI 373
Dr. Öğr. Üyesi Banu BOZKURT
I. GİRİŞ 373
II. HUKUKİ MEVZUAT 374
III. HAVA ARACI KAVRAMI 378
IV. TAŞIYAN/İŞLETEN KAVRAMI 379
V. SİGORTA KAPSAMINDAKİ RİZİKO 382
A. Olay 382
B. Zaman Dilimi 384
C. Zarar 385
VI. ZORUNLU SİGORTA KAPSAMINDA SINIR VE MÜEYYİDE 388
A. Sigortanın Sınırı 388
B. Sigorta Yaptırmamanın Müeyyidesi 390
VII. HASAR İHBAR SÜRESİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 392
A. Hasar İhbar Süresi 392
B. Hukuki Niteliği 394
VIII. EK ŞARTLAR 395
§. HAVAYOLUYLA YOLCU TAŞIMA SİGORTASI 397
Dr. Öğr. Üyesi Banu BOZKURT
I. GİRİŞ 397
II. HUKUKİ MEVZUAT 398
III. YOLCU KAVRAMI 400
IV. TAŞIYAN / İŞLETEN KAVRAMI 402
V. SİGORTA KAPSAMINDAKİ RİZİKO 403
A. Kaza 403
B. Ölüm 406
C. Cismani Zarar 408
D. Gecikme 409
VI. ZORUNLU SİGORTA KAPSAMINDA SINIR VE MÜEYYİDE 410
A. Sigortanın Sınırı 410
B. Sigorta Yaptırmamanın Müeyyidesi 412
C. Ek Şartlar 413
Kaynakça 417
§. YANGIN SİGORTASI 419
Dr. Evrim AKGÜN
I. YANGIN SİGORTASI KAPSAMINDAKİ RİZİKOLAR 419
A. Yangın 419
B. Yıldırım 421
C. İnfilak 422
D. Yangın veya İnfilakın Sonucunda Meydana Gelen Duman, Buhar ve Hararet 423
II. TEMİNATIN KAPSAMI 423
III. RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ, SİGORTA TAZMİNATININ TESPİTİ VE ÖDENMESİ 437
IV. YANGIN SİGORTASINDA SİGORTACININ RÜCU HAKKI VE KANUNİ HALEFİYET 442
V. YANGIN SİGORTASININ ÖZEL TÜRLERİ 447
A. İlk Ateş Sigortası 447
B. Yeni Değer Sigortası 451
C. Mutabakatlı Değer Sigortası 453
Kaynakça 464
§. YANGINA BAĞLI KÂR KAYBI SİGORTASI 465
Dr. Evrim AKGÜN
§. ZORUNLU DEPREM SİGORTASI 477
Dr. Evrim AKGÜN
Kaynakça 490
§. AKARYAKIT SİGORTASI 491
Dr. Evrim AKGÜN
§. CAM KIRILMASI SİGORTASI 495
Dr. Öğr. Üyesi Dursun SAAT
I. CAM KIRILMASI SİGORTASININ TÜRK HUKUKUNDAKİ YERİ 495
II. CAM KIRILMASI SİGORTASININ KONUSU VE KAPSAMI 497
A. Cam 497
B. Ayna 499
C. Kırılma Hadisesi 499
III. SİGORTA HİMAYESİ KAPSAMI DIŞINDA KALAN HALLER 501
A. Sigorta Himayesine Dâhil Edilebilecek Haller 501
B. Sigorta Himayesi Dışında Kalan Haller 506
IV. SİGORTA TAZMİNATININ TESPİTİ VE ÖDENMESİ 514
Kaynakça 522
§. HIRSIZLIK SİGORTASI 523
Av. Şehriban CAN (LL.M.)
I. TANIMI 523
II. HIRSIZLIK SİGORTASINDA RİZİKO VE KONU 523
III. HIRSIZLIK SİGORTASINDA İSPAT YÜKÜ 528
IV. SİGORTALI VE SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 531
V. HIRSIZLIK SİGORTASINDA HASAR VE TAZMİNAT 534
VI. TAZMİNAT HESAPLAMASI 535
VII. HIRSIZLIK SİGORTASI TÜRLERİ 540
VIII. HIRSIZLIK SİGORTASINDA SİGORTALILIK BAŞLANGICI 545
IX. HIRSIZLIK SİGORTASINDA TEMERRÜT VE FAİZ 547
X. HIRSIZLIK SİGORTASINDA TAHKİM BAŞVURUSU 551
Kaynakça 568
§. MÜHENDİSLİK SİGORTALARI 569
Av. Fikri Tunç KESKİN
I. MAKİNE KIRILMASI SİGORTASI 569
A. Genel Olarak 569
B. Konusu ve Kapsamı 570
C. Makine Kırılması Sigortasında Güvence Dışı Bırakılan Haller 576
D. Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü 580
E. Makine Kırılması Sigortasında Zarar Giderim 584
F. Rizikonun İspatı 585
G. Görev, Yetki ve Zamanaşımı 586
II. MAKİNE MONTAJ SİGORTASI 587
A. Konusu ve Kapsamı 587
B. Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller 588
C. Teminat Dışında Kalan Haller 588
D. Teminat Müddedi 590
E. Zarar Giderim 591
F. Görevli, Yetkili Mahkeme ve Zamanaşımı 591
III. MAKİNE GARANTİ SİGORTASI 591
IV. ELEKTRONİK CİHAZ (AYGIT) SİGORTASI 592
A. Konusu ve Kapsamı 592
B. Sigorta Bedeli 593
C. Mülkiyet Değişikliği 594
D. Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri 595
E. Sigorta Güvencesi Dışında Bırakılan Haller 597
F. Zarar Giderim 599
G. Görevli, Yetkili Mahkeme ve Zamanaşımı 600
V. YARGITAY KARARLARI 601
Kaynakça 632
§. BİNA TAMAMLAMA SİGORTASI 633
Av. Aylin SÜZEN
I. SÖZLEŞMEYE EK KARARLAŞTIRMA İLE SİGORTA KAPSAMINA DAHİL EDİLEBİLECEK HALLER NELERDİR? 639
II. TEMİNAT DIŞI KALAN HALLER 639
III. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN SÜRESİ VE SONA ERDİRİLMESİ 640
IV. POLİÇE DÜZENLENMESİNDEN SONRA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 641
V. TAŞINMAZIN DEVRİ VEYA TESLİMİ 642
VI. RİZİKONUN AĞIRLAŞMASI 643
VII. RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ HALİNDE SATICININ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 643
VIII. TAZMİNAT TUTARI VE TAZMİNATIN İFA ŞEKLİ 643
IX. HALEFİYET 644
X. RÜCU 644
XI. EK GÜVENCE İSTENİLMESİ 645
XII. SİGORTA PRİMİNİN ÖDENMESİ VE SİGORTACININ SORUMLULUĞUNUN BAŞLAMASI 645
XIII. SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE DEĞİŞİKLİK 645
XIV. TEBLİĞ VE İHBARLAR 645
XV. TÜKETİCİNİN DEĞİŞMESİ 646
XVI. TİCARİ VE MESLEKİ SIRLARIN SAKLI TUTULMASI 646
§. İNŞAAT (BÜTÜN RİSKLER) ALL RİSK(S) SİGORTASI VE BENZERLERİ İLE KIYASLAMA 653
Av. Nezih SÜTÇÜ
I. SİGORTANIN KAPSAMI 654
II. SİGORTA BEDELİNİN TESPİTİ 656
III. TEMİNAT DIŞINDA KALAN KIYMETLER VE HALLER 659
IV. TEMİNATIN SÜRESİ 661
V. ÖZEL ŞARTLAR 663
VI. BENZER SİGORTALARLA KARŞILAŞTIRMA 663
A. Bina Tamamlama Sigortası ile Karşılaştırma 663
B. Montaj Bütün Riskler Sigortası ile Karşılaştırma 667
Kaynakça 679
§. TARIM SİGORTALARI 681
Dr. Öğr. Üyesi İrem ARAL ELDELEKLİOĞLU
I. GENEL OLARAK 681
II. TARIM SİGORTASI BRANŞLARI 686
A. Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası 686
B. Devlet Destekli Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası 688
C. Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortası 690
D. Devlet Destekli Kümes Hayvanları Hayat Sigortası 693
E. Devlet Destekli Sera Sigortası 694
F. Devlet Destekli Su Ürünleri Hayat Sigortası 696
G. Devlet Destekli Arıcılık (Arı Kovanı) Sigortası 697
H. Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası 698
I. Hayvan Hayat Sigortası 699
J. Kümes Hayvanları Hayat Sigortası 700
K. Sera Sigortası 701
L. Tarım Ürünleri Dolu Sigortası 701
Kısaltmalar 796
Kaynakça 797
§. MEVDUAT SİGORTASI 799
Av. Şehriban CAN (LL.M.)
I. TANIMI VE KAPSAMI 799
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 799
A. Tasarruf Mevduatı Sigortasının Gerçek Anlamda Sigorta Olduğu Görüşü 800
B. Tasarruf Mevduatı Sigortasının Gerçek Anlamda Sigorta Olmadığı Görüşü 801
III. RİSKİN GERÇEKLEŞMESİ 801
IV. KREDİ HAYAT SİGORTASI 802
A. Tanımı 802
B. Temel Güvenceli Kredi Hayat Sigortası 803
1. Ölüm İhtimaline Karşı Hayat Sigortası 803
2. Ek Güvenceli Kredi Hayat Sigortası 803
V. SİGORTALI SAYISINA GÖRE KREDİ HAYAT SİGORTALARI 804
VI. KREDİ HAYAT SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE YER ALAN TARAFLAR 804
A. Sigortacı 804
B. Sigorta Ettiren 805
C. Sigortalı 805
VII. ÜÇÜNCÜ KİŞİ LEHİNE KREDİ HAYAT SİGORTASI 805
VIII. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI 806
A. Teklif ve Kabul 806
B. Sigorta Sözleşmesinde Şekil 806
IX. SİGORTA ETTİRENİN HAKLARI, BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 807
A. Sigorta Priminin Ödenmesi 807
B. Beyan Yükümlülüğü 807
C. Prim Ödenmesinden Muaf Sigorta 813
D. Sigortadan Ayrılma 813
E. Ödünç Verme 814
X. SİGORTACININ HAKLARI, BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 814
A. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü 814
B. Aydınlatma Yükümlülüğü 814
C. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 823
D. Tazminat Ödeme Borcu 823
XI. KREDİ HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNİ SONA ERDİREN NEDENLER 825
A. Sözleşme Süresinin Dolması 825
B. Rizikonun Gerçekleşmesi 825
C. Cayma 825
D. Fesih 826
E. Kısmi Fesih ve Cayma 826
F. Sigorta Menfaatinin Yokluğu 826
G. Sigortacının İflası 826
§. TEK RİSK SİGORTASI 827
Av. Şehriban CAN (LL.M.)
I. TANIMI VE KAPSAMI 827
II. SİGORTA TEMİNATI DIŞINDA KALAN HUSUSLAR 827
III. EK SÖZLEŞME İLE TEMİNAT ALTINA ALINABİLECEK HALLER 828
IV. SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 829
A. Sigortalının Rizikoya İlişkin Yükümlülüğü 829
B. Sigortalının Sözleşme Yapıldığı Sırada ve Sözleşme Süresince Beyan Yükümlülüğü 830
C. Sigortalının Sözleşmenin Devamı Sırasındaki Beyan Yükümlülüğü 830
V. SİGORTA PRİMİNİN ÖDENMESİ VE SİGORTACININ SORUMLULUĞUNUN BAŞLAMASI 831
VI. ZARAR BEYANI VE TAZMİNATIN ŞARTLARI 831
VII. TAZMİNAT TUTARI, ÖDENMESİ VE SONUÇLARI 832
VIII. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERDİRİLMESİ 832
§. KEFALET SİGORTASI 843
Av. Şehriban CAN (LL.M.)
I. TANIMI 843
II. KEFALET SİGORTASINDA RİZİKO VE KONU 843
III. KEFALETE İLİŞKİN SÖZLEŞME YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE TAZMİNAT 845
IV. KEFALET SİGORTASINDA ZARAR VE TAZMİNAT 847
V. TAZMİNAT HESAPLAMASI 847
VI. KEFALET SİGORTASINDA SİGORTALILIK BAŞLANGICI 848
VII. KEFALET SİGORTASINDA TEMERRÜT VE FAİZ 848
Kaynakça 857
§. KONUT FİNANSMANI (MORTGAGE) SİGORTASI 859
Prof. Dr. Mustafa TOPALOĞLU
I. GİRİŞ 859
II. GENEL OLARAK MORTGAGE SİGORTASI 860
III. MORTGAGE SİGORTASI TÜRLERİ 862
A. Kamusal Mortgage Sigortaları 863
1. Federal Konut İdaresi – FHA Sigortaları 863
2. Emekli Askerler İdaresi – VA Kredi Garantileri 864
B. Özel Mortgage Sigortaları 864
1. Tapu Sicil Sigortası (Title Insurance) 865
2. Mortgage Ödemelerini Koruma Sigortası (Mortgage Payment Protection Insurance – MPPI) 867
3. Mortgage Koruma Sigortası (Mortgage Protection Insurance – MPI) 868
4. Özel Mortgage Sigortası (Private Mortgage Insurance – PMI) 868
5. Mortgage Değer Kaybı Garanti Sigortası (Mortgage Indemnity Guaranty Insurance – MIGI) 869
6. Konut Sahiplerinin Sigortası (Homeowners Insurance) 870
IV. MORTGAGE SİGORTASININ OLUMLU VE OLUMSUZ YÖNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 871
V. MORTGAGE SİGORTASINDA YABANCI ÜLKE UYGULAMALARI 873
VI. TÜRKİYE’DE MORTGAGE SİGORTASI 876
A. Türkiye'de Konut Kredisi Sigortaları 876
1. Konut Kredisi Sigortasının Hukuki Niteliği 877
2. Konut Kredisi Sözleşmesinin Kurulması 878
3. Konut Kredisi Sigortasında Değişiklikler ve Sona Erme 880
B. Sermaye Piyasası Kapsamında Konut Finansman Sigortası 880
C. Tapu Sicili Sigortası (Title Insurance) 881
Kaynakça 885
§. ZORUNLU MALİ MESULİYET SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI) 889
Prof. Dr. Burak ADIGÜZEL / Ar. Gör. Büşra Nur TAŞKIN
I. KZMMS’NİN SİGORTA TÜRLERİ ARASINDAKİ YERİ 889
A. Bir Sorumluluk Sigortası Türü KZMMS 889
1. Genel Olarak 889
2. Tanımı ve Hukuki Niteliği 892
3. Kaynakları 895
a. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 895
b. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 897
c. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 898
d. Sigortacılık Kanunu 898
e. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 899
f. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Özel Şartları 902
4. Tarafları 902
a. Sigortacı 902
b. Sigorta Ettiren (Motorlu Araç İşleten) 903
aa. Gerçek İşleten 905
bb. Farazi İşleten 912
5. Zarar Gören Üçüncü Kişi 916
6. Sigortalı Araç Sahibinin Değişmesinin Sözleşmeye Etkisi 917
II. KZMMS’DE TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 919
A. Sigortacının Hak ve Yükümlülükleri 919
B. Sigorta Ettirenin Hak ve Yükümlülükleri 925
III. KZMMS’DE SİGORTACININ SORUMLULUĞU 928
A. Sigorta Teminatı 928
1. Genel Olarak 928
2. Maddi Zararlar Teminatı 930
3. Sağlık Giderleri Teminatı 936
4. Sakatlanma Teminatı 941
5. Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı 943
B. Teminat Dışında Kalan Haller 946
1. İşletilme Halinde Olmayan Taşıtların Neden Olacağı Zararlar 950
2. Hak Sahibinin Kendi Kusuruna Denk Gelen Tazminat Talepleri 952
3. İlgililerin, Sigortalının Sorumluluk Riski Kapsamında Olmayan Tazminat Talepleri 953
4. Sigortalının Yakınlarının Mallarına Gelen Zararlar 954
5. Destekten Yoksun Kalanların, Destek Şahsının Kusurundan Kaynaklanan Tazminat Talepleri 956
6. Kazaya Karışan Sigortalı Motorlu Araç ve Vasıtalarında Bulunan Bagaj ve Benzeri Dışındaki Eşyanın Uğrayacağı Zararlar 958
7. Manevi Tazminat Talepleri 958
8. Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu Uyarınca Eylemlerinden Sorumlu Tutulduğu Kişilere Karşı Yöneltebileceği Talepler 958
9. Sigortalının Aracına veya Bu Araç Vasıtasıyla Çekilen Römorklara ve Yarı Römorklara veya Çekilen Araçlara Gelecek Zararlar Nedeniyle İleri Sürülecek Talepler 959
10. Çalınan ya da Gaspolunan Araçların Sebep Olduğu Zararlar 960
11. Motorlu Bisikletlerin Kullanılmasından İleri Gelen Zararlar 960
12. Terörle Mücadele Kanunu Kapsamındaki Terör Eylemlerinde ve Bu Eylemlerden Doğan Sabotajda Kullanılan Araçların Neden Olduğu Zararlara İlişkin Talepler 961
13. Motorlu Araç Kazalarından Doğan Çevresel Zararlara İlişkin Talepler 962
14. Gelir Kaybı, Kâr Kaybı, İş Durması ve Kira Mahrumiyeti Gibi Zarar Verici Olguya Bağlı Olarak Oluşan Yansıma veya Dolaylı Zararlar Nedeniyle Yöneltilecek Tazminat Talepleri 962
15. İlgili Mevzuatla Genel Hükümlere Tâbi Kılınan Talepler 963
16. KTK m. 104–105 Hükümlerinde Düzenlenen Sorumluluklar 963
17. Cezai Kovuşturmadan Doğan Tüm Giderler ile İdari ve Adli Para Cezaları 964
18. KZMMS Genel Şartları ve Ekleri ile Tanımlanan Teminat İçeriği Dışında Kalan Talepler 965
19. Hasar Sebebiyle Trafikten Çekme veya Hurdaya Çıkarılma İşlemi Görmüş Araçların Değer Kaybı Tazminatı Talepler 965
IV. SİGORTACI VE ZARAR GÖREN ARASINDAKİ İLİŞKİ 965
A. Zarar Görenin Doğrudan Dava Hakkı 965
B. Sigortacının Zarar Görenden Bilgi İsteme Hakkı 966
C. Takas Yasağı 967
D. Zarar Görene İfa Yükümlülüğü 968
V. HALEFİYET VE SİGORTACININ RÜCU HAKKI 970
A. Sigortacının Halefiyeti 970
B. Sigortacının Rücu Hakkının Bulunduğu Durumlar 972
1. Genel Şartlarda Düzenlenen Rücu Hakkı 974
a. Ağır Kusur veya Kast Hali 974
b. Geçerli Bir Sürücü Belgesi Bulunmadan Motorlu Araç Kullanılması 976
c. Alkol, Uyuşturucu ve Diğer Uyarıcı Maddelerin Etkisinde Araç Kullanılması 978
d. Yolcu Taşıma Ruhsatı Olmayan Araçla Yolcu Taşınması, İstiap Haddinin Aşılması ve Patlayıcı, Parlayıcı ve Tehlikeli Maddeleri Taşıma Ruhsatı Bulunmayan Araçlarda Bu Maddelerin Taşınması 980
e. Genel Şartlar B.1. Maddesinde Belirtilen Yükümlülükleri Yerine Getirmemesinden Dolayı Zarar ve Ziyan Miktarında Bir Artış Olması 982
f. Aracın Çalınması ve Gasp Edilmesi Hali 984
g. Olay Yerinin Terk Edilmesi ve Belgelerin Düzenlenmesi Yükümlüğüne Aykırı Davranılması 985
2. KTK’da Düzenlenen Rücu Hakkı 987
VI. SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ 988
A. Sözleşme Süresinin Son Bulması 988
B. Sigorta Konusu Menfaatin Ortadan Kalkması 988
C. Rizikonun Gerçekleşmesi 989
D. Tarafların Anlaşarak Sözleşmeyi Sonlandırması 989
E. Cayma veya Fesih Haklarının Kullanılması 990
F. Tarafların Acze Düşmesi ve Sigortacının İflası 991
G. Menfaat Sahibinin Değişmesi 991
VII. UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI 992
A. Alternatif Çözüm Yolları 992
1. Sigortacılık Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kuruluna Şikâyet Yolu 992
2. Arabuluculuk 993
3. Sigorta Tahkim Komisyonu 996
4. Tüketici Hakem Heyeti 998
B. Yargı Yoluna Başvurulması 998
1. Görevli Mahkemenin Belirlenmesi 998
2. Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi 1002
VIII. ZAMANAŞIMI 1004
IX. ZMMS AÇISINDAN GÜVENCE HESABI 1007
A. Genel Olarak 1007
B. Güvence Hesabının Sorumluluğunu Doğuran Haller 1008
1. Kazaya Sebebiyet Veren Aracın Tespit Edilememiş Olması 1008
2. Çalınan ya da Gasp Edilen bir Araç ile Zarara Sebebiyet Verilmesi 1010
3. Kazanın Meydana Geldiği Tarihte Geçerli Bir KZMMS Bulunmaması 1011
4. ZMMS Limitleri ve Sigorta Poliçesinde Belirlenen Limit Arasındaki Fark 1013
5. Sigorta Şirketinin Ruhsatının İptali yahut İflası 1015
6. Yeşil Kart Sigortası Çerçevesinde Yapılacak Ödemeler 1017
7. Cumhurbaşkanın Gerekli Gördüğü Hallerde Eşyaya Gelecek Zararın Hesaptan Karşılanması 1018
C. Güvence Hesabının Sorumlu Olduğu Zararlar 1018
1. Genel Olarak 1018
2. Bedeni Zararlar 1020
a. Tedavi Giderleri 1020
b. Kazanç Kaybı 1021
c. Çalışma Gücünün Azalmasından ya da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar 1024
d. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Kayıplar 1025
3. Ölüm Sebebiyle Doğan Zararlar 1026
4. Maddi Zararlar 1030
D. Güvence Hesabının Sorumlu Olmadığı Zararlar 1032
1. Genel Olarak 1032
a. Zarar Görenin Tam ve Ağır Kusuru 1033
b. Üçüncü Kişinin Tam ve Ağır Kusuru 1035
c. Hatır Taşımaları 1036
d. Müterafik Kusur 1038
E. Güvence Hesabına Başvuru 1041
F. Güvence Hesabının Rücu Hakkı 1045
G. Zamanaşımı 1050
Kaynakça 1053
§. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASI 1059
Av. Faik BİRİŞİK
I. SİGORTANIN KAPSAMI 1059
II. RİZİKO 1062
III. TAZMİNAT 1066
IV. TEMİNAT DIŞI KALAN HALLER 1068
V. HALEFİYET VE RÜCU 1069
VI. ZAMANAŞIMI 1069
§. TÜPGAZ ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTASI 1075
Av. Faik BİRİŞİK
I. KAVRAM VE AMAÇ 1075
II. RİZİKO 1076
III. TEMİNAT DIŞI KALAN HALLER 1077
IV. SİGORTA ETTİRENİN İHBAR BİLDİRİM YÜKÜMLÜĞÜ 1079
V. ZARAR GİDERİMİ 1079
VI. SİGORTALIYA RÜCU HAKKI DOĞURAN HALLER 1084
VII. ZAMANAŞIMI 1084
§. TEHLİKELİ MADDELER ZORUNLU MALİ SORUMLULUK
SİGORTASI 1097
Av. Faik BİRİŞİK
I. GİRİŞ 1097
II. KAVRAM VE AMAÇ 1098
III. SİGORTA KONUSU MADDELER 1100
IV. RİZİKO 1100
V. TEMİNAT DIŞI KALAN HALLER 1101
VI. SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1102
A. Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapılırken Beyan Yükümlülüğü 1103
B. Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü 1103
VII. ZARAR GİDERİMİ 1104
VIII. SİGORTALIYA RÜCU HAKKI DOĞURAN HALLER 1105
IX. ZAMANAŞIMI 1106
§. ÜRÜN (MAMÜL) SORUMLULUĞU SİGORTASI 1113
Av. Faik BİRİŞİK
I. ÜRÜN SORUMLULUĞU KAVRAMI 1113
II. GENEL OLARAK ÜRÜN SORUMLULUĞU SİGORTASI 1115
A. Ürün Sorumluluğu Sigortasının Kanuni ve Akdi Dayanakları 1116
B. Ürün sorumluluk Sigortasında Riziko 1117
1. Ürün Sorumluluk Sigortasında Teminat Kapsamının İstisnaları 1118
a. Kast 1118
b. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 1119
c. Ürünün Kendisinde Oluşacak Hasar 1120
d. Usul Hataları 1121
e. Kusurlu Malların Piyasadan Geri Çekilmesinden Doğan Sorumluluğun İstisna Edilmesi 1121
f. Dolaylı Hasarlar 1123
2. Ürün (Mamul) Sorumluluğu Sigortasında Uygulanan Bazı Önlemler 1124
C. Ürün Sorumluluk Sigortasında Zamanaşımı 1124
§. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI 1133
Av. Faik BİRİŞİK
I. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI SÖZLEŞMESİ 1134
II. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASININ TARİHİ GELİŞİMİ 1135
III. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASININ ÇEŞİTLERİ 1135
IV. SİGORTANIN KONUSU 1136
V. RİZİKO 1136
VI. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 1138
VII. MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE KÜLFETLERİ 1140
VIII. SİGORTA HİMAYESİ TALEBİNİN ZAMANAŞIMINA UĞRAMASI 1141
Kaynakça 1154
§. HUKUKSAL KORUMA SİGORTALARI 1157
Av. Dr. Tennur KOYUNCUOĞLU
I. GENEL OLARAK 1157
A. Yargı Reformu Strateji Belgesi (YRSB) ve Hukuksal Koruma Sigortaları 1157
B. Hukuksal Koruma Sigortalarının Önemi 1159
C. Hukuksal Koruma Sözcüklerinin Çoklu Anlamı 1160
D. Hukuksal Koruma Sigortasının TTK’daki Yeri 1162
II. RİZİKO VE TAZMİNAT 1164
A. Rizikonun Ortaya Çıkma Zamanı 1165
B. Rizikonun Gerçekleşmesi Durumunda Sigortalıya Düşen Yükümlülükler 1167
C. Sigortacının Başarı Şansını Denetlemesi ve Sonrasında İşleyen Süreç 1167
D. Avukatın Seçimi 1169
E. Yargılama Dışı İşlerden Sigortacının Sorumluluğu 1170
F. Temlik ve Giderlerin Tazmini 1170
III. HUKUKSAL KORUMA SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1171
A. Sigorta Koruması 1171
B. Sigortanın Kapsamı 1172
C. Teminat Kapsamına Giren Giderler 1173
D. Teminat Kapsamı Dışında Kalan Giderler 1173
IV. HUKUKSAL SİGORTA SÖZLEŞMELERİNİN TÜRLERİ 1174
A. Motorlu Araca Bağlı Hukuksal Koruma Sigortası 1175
B. Sürücü Hukuksal Koruma 1178
C. Taşınmaz Mala Bağlı Hukuksal Koruma 1179
D. Kişi – Aile Hukuksal Koruma Sigortası 1180
1. Tazminat Hukuksal Koruma 1181
2. Ceza Hukuksal Koruma 1181
3. İşçi – İşveren Bireysel Hukuksal koruma 1181
4. Sosyal Güvenlik Hukuksal Koruma 1181
5. Danışma Hukuksal Koruma 1182
V. HUKUKSAL KORUMA SİGORTASINDA MAHKEME KARARLARI 1182
VI. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU HAKEM KARARLARI VE “DANIŞMA ÜCRETİ” 1219
A. Sigortalı Sıfatı 1220
B. Sigortalı Araca Bağlı Kavramı 1221
C. Sigortalının Bildirim Yükümü 1221
D. Açılan Davanın Niteliği 1222
E. Sonuç 1222
Kaynakça 1233
İkinci Bölüm
CAN SİGORTALARI
§. HAYAT SİGORTASI 1235
Av. Özsev KANIBELLİ ADLIĞ (LL.M.)
I. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNİN TANIMI 1235
II. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNDE TARAFLAR VE İLGİLİLER 1236
A. Sigortacı 1236
B. Sigorta Ettiren 1236
C. Sigortalı 1237
D. Lehtar 1237
III. HAYAT SİGORTASINDA RİZİKO 1240
A. Rizikonun Tanımı 1240
B. Riziko Sınırlamaları 1242
IV. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI 1245
V. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNDE TARAFLARI YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1247
A. Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri 1247
1. Prim Ödeme 1247
a. Prim Ödeme Borcunun Yerine Getirilmemesi 1248
aa. İlk Primin Ödenmemesi 1248
bb. Sonraki Primlerin Ödenmemesi 1250
cc. Prim Ödeme Borcunun Yerine Getirilmemesinin Diğer Sonuçları 1250
2. Rizikoyu Ağırlaştırmama 1251
3. Beyan Yükümlülüğü 1251
a. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 1251
aa. Kapsam 1251
bb. Yanlış Yaş Beyanı 1252
cc. Yerine Getirilmesi Şekli 1253
dd. Yerine Getirilme Zamanı 1256
ee. Yaptırım 1256
aaa. Cayma 1256
bbb. Prim Farkı Talep Etmek Hakkı 1258
b. Sözleşme Sonrası Beyan Yükümlüğü 1259
B. Sigortacının Yükümlülükleri 1259
1. Rizikoyu Taşımak 1259
2. Sigorta Ettireni Aydınlatmak 1260
3. Sigorta Poliçesi Düzenleyip, Teslim Etmek 1261
4. Zararı Tazmin Etmek 1261
5. Giderlerin Ödenmesi 1262
6. Ticari ve Mesleki Sırları Saklı Tutmak 1262
7. Kişisel Verileri Saklamak 1262
VI. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 1262
Kaynakça 1278
§. KAZA SİGORTALARI 1279
Dr. Öğr. Üyesi Oğuz CANER
I. GENEL OLARAK 1279
II. KAZA SİGORTASININ AMACI 1279
III. TÜRLERİ 1280
A. Sigortalı Sayısına Göre: Ferdi Kaza Sigortası–Grup Kaza Sigortası 1280
B. Bedelin Ödenme Şekline Göre: Meblağ Ödemeli–Gelir Ödemeli Kaza Sigortaları 1281
C. İhtiyari Olup Olmamasına Göre: İsteğe Bağlı Kaza Sigortası–Zorunlu Kaza Sigortaları 1282
IV. KAZA KAVRAMI 1282
A. Unsurlar 1284
1. Aniden Ortaya Çıkma 1284
2. Dışarıdan Bir Etkiyle Meydana Gelme 1284
3. İrade Dışı Olma 1285
4. Bedensel Zarar 1285
V. KAZA SİGORTASINDA RİZİKO 1286
A. Ölüm (Vefat) 1286
B. Bedensel Zarar 1289
1. Engellilik Hali 1289
a. Geçici Engellilik 1289
b. Sürekli Engellilik 1290
2. İşgöremezlik Hali 1293
a. Sürekli İş Göremezlik 1293
b. Geçici İş Göremezlik 1294
3. Tedavi Giderleri 1294
C. Aynı Olayda Teminat Türlerinin Birleşmesi 1295
VI. ZAMANAŞIMI 1296
Kaynakça 1312
§. MADEN ÇALIŞANLARI ZORUNLU FERDİ KAZA SİGORTASI 1313
Prof. Dr. Mustafa TOPALOĞLU
I. MADEN ÇALIŞANLARI ZORUNLU FERDİ SİGORTASININ YASAL DAYANAĞI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 1313
II. MADEN ÇALIŞANLARI ZORUNLU FERDİ SİGORTASININ KAPSAMI 1315
III. SİGORTA TALEBİNDE BULUNULACAK SÜRE 1318
IV. YETKİLİ SİGORTA ŞİRKETLERİ VE REASÜRANS 1319
V. MADEN ÇALIŞANLARI ZORUNLU FERDİ SİGORTASINDA RİSK İNCELEMESİ 1320
A. Risk İnceleme Heyetleri 1320
B. Risk İnceleme Veri Tabanı 1321
C. Risk İnceleme Bedeli 1321
D. Risk İnceleme Raporu ve Poliçe Düzenlenmesi 1322
VI. SİGORTA POLİÇESİNİN ASKIYA ALINMASI VE FESHİ 1323
VII. SİGORTA ETTİRENİN DEĞİŞMESİ 1324
VIII. SİGORTA ÜCRETİ VE TEMİNATI 1324
A. Sigorta Ücreti ve Primi 1324
B. Sigorta Teminatı 1325
C. Teminat Dışı Kalan Haller 1326
IX. SİGORTA TAZMİNATI 1327
X. SİGORTA ETTİRENİN BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 1327
A. Sözleşme Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü 1328
B. Sigorta Süresi İçinde Beyan Yükümlülüğü 1328
C. Sigorta Ettiren veya Sigortalının Riziko Geçekleştikten Sonra Beyan Yükümlülüğü 1329
XI. SİGORTACININ RÜCU HAKKI 1330
A. Sigortacının Halefiyet Yoluyla Zarar Sorumlusuna Rücu Hakkı 1330
B. Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Hakkı 1331
XII. ZAMANAŞIMI 1331
XIII. YETKİLİ MAHKEME 1332
XIV. SONUÇ 1332
Kaynakça 1340
§. BEDENSEL ZARARLAR VE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI 1341
Av. Muhammed İkbal ALSANCAK (LL.M.)
I. GENEL OLARAK 1341
II. BEDENSEL ZARARLAR 1341
III. YASAL DÜZENLEMELER 1343
IV. BEDENSEL ZARAR TÜRLERİ 1344
A. Tedavi Giderleri 1344
1. Geçici Bakıcı Gideri 1345
2. Sürekli Bakıcı Gideri 1346
3. Protez Gideri 1346
B. Kazanç Kaybı (Çalışma Gücünün Geçici Olarak Kaybı/Geçici İş Göremezlik) 1347
C. Çalışma Gücünün Azalması veya Yitirilmesi 1348
D. Ekonomik Geleceğin Sarsılması 1350
V. ÖLÜM HÂLİNDE DOĞAN ZARARLAR 1352
VI. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARI VE HUKUKÎ NİTELİĞİ 1353
A. Destek Kavramı 1354
1. Gerçek Destek 1355
2. Farazî Destek 1357
B. Destek Gören Kavramı 1358
VII. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI 1358
A. Destekten Yoksun Kalanların Tespiti 1358
B. Gelir Tespiti 1359
C. Destek Payları 1361
D. Yeniden Evlenme İhtimali 1362
E. Destek Süreleri 1364
F. Yetiştirme Gideri 1366
Kaynakça 1367
§. ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA KARŞI MALÎ SORUMLULUK SİGORTASI 1369
Av. Muhammed İkbal ALSANCAK (LL.M.)
I. GENEL OLARAK 1369
II. SİGORTANIN KAPSAMI 1370
III. ÜÇÜNCÜ ŞAHIS KAVRAMI 1370
IV. UYGULAMA ALANLARI 1371
IV. TEMİNAT DIŞI HALLER 1372
V. EK SÖZLEŞME İLE TEMİNAT ALTINA ALINABİLECEK HALLER 1373
VI. SİGORTALININ BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 1374
VI. SİGORTALININ (MENFAAT SAHİBİNİN) DEĞİŞMESİ 1375
VII. PRİM ÖDEME BORCU 1376
VII. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER 1376
Kaynakça 1378
Üçüncü Kısım
SİGORTA HUKUKUNDA ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI
§. SİGORTA UYUŞMAZLIKLARINDA ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI 1379
Av. Dr. Ahmet KARAYAZGAN
I. GİRİŞ 1379
II. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU 1381
A. Genel Olarak 1381
B. Milli (İç) Tahkim Sistemi ile Kıyaslanması 1385
C. Sigorta Tahkim Sistemlerinin Mukayeseli Hukuk Perspektifinde Değerlendirilmesi 1387
D. Sigorta Mevzuatında Tahkim Düzenlemesi 1388
E. Organizasyon 1389
F. Tahkime Başvurulabilecek Sigorta Uyuşmazlıkları 1390
G. Yargılama Süreçlerine Dair Usul ve Esaslar 1392
1. Tahkime Başvurunun Şartları 1392
2. Tahkime Gidilmeden Önce Arabulucuya Başvuru 1393
3. Tahkimde Davanın Açılmış Sayılması Anı 1394
4. Parasal Sınırların Önemi 1394
5. Tahkim Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Süreler 1395
6. Bildirimler 1397
7. Dilekçe Teatisi 1400
8. Raportör İncelemesi 1400
9. Hakem ve İtiraz Hakem Heyetin Atanması 1404
10. Hakem İncelemesi 1408
11. Hakem Kararı 1410
12. Karara İtiraz ve Temyiz 1410
a. Karara İtiraz Yolu 1411
b. Temyiz 1414
13. Hakem Kararlarının Kesinleşme Süreci ve icrası 1415
14. Tahkim Sürecinde Ücreti Vekalet 1416
H. Sigorta Tahkim Sisteminin Güncel Sorun Alanları 1418
1. Oto Dışı Branşlarda Tahkimin Sınırlı Kullanımı 1418
2. Sigorta Tahkiminde Arabuluculuk Zorunluluğu Tartışması 1419
a. Genel olarak 1419
b. Sigorta Tahkiminde Arabuluculuğun Mukayeseli Hukuk Açısından Değerlendirilmesi 1419
3. Reform İhtiyacı ve Model Önerileri 1420
a. Genel Yapısal Reform Önerileri 1420
b. Med–Arb Modelinin Entegrasyonu 1421
c. Sigorta Tahkim Mevzuatında Değişiklik Çalışmaları ve Değerlendirme 1422
aa. SEDDK Taslağı Kapsamında Öngörülen Temel Değişiklikler 1422
bb. Değişikliklerle İlgili Olarak Reform Önerilerim 1423
III. TÜKETİCİ YARGISI 1425
A. Genel Olarak 1425
B. Sigorta Alanında Tüketici Yargısı 1426
C. Tüketici Yargısı ile Sigorta Tahkimi Arasındaki İlişki 1428
1. Genel Olarak 1428
2. Uygulamada Seçim Kriterleri: Tüketici Yargısı mı, Sigorta Tahkimi mi? 1429
D. Tüketici Yargısı ile Arabuluculuk Arasındaki İlişki 1430
E. Tüketici Hakem Heyetleri 1430
1. Hukuki Niteliği 1430
2. Sigorta Tahkim ile Kıyaslanması 1431
3. Organizasyon 1433
4. Yargılama Süreçlerine Dair Usul ve Esasları 1434
a. Başvuru 1434
b. İnceleme 1435
c. Yargılama Süresi 1436
d. Karar, Karar Düzeltme ve Karara İtiraz 1436
IV. HAKEM–BİLİRKİŞİ 1437
A. Genel Olarak 1437
B. Yargılama Süreçlerine Dair Usul ve Esasları 1438
1. Sürecin Başlaması 1438
2. Hakem – Bilirkişi Seçimi 1438
3. Hakem – Bilirkişi İncelemesi 1439
4. Karar, İtiraz ve Kesinleşmesi 1439
V. SİGORTA UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK 1440
A. Genel Olarak 1440
B. Sigorta Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Sürecine Dair Önemli Hususlar 1442
1. Sigorta Uyuşmazlıklarında İhtiyari ve Dava Şartı Arabuluculuğun Yeri 1442
2. Sigorta Uyuşmazlıklarında, Arabuluculuk Süreci Öncesinde, Sigorta Şirketine Başvurulmasının Önemi 1444
3. Arabulucu ve Arabuluculuk Usulünün Seçimi 1446
4. Arabuluculuk Sürecinde Süre 1448
C. Arabuluculuk Aşamaları 1448
1. Genel Olarak 1448
2. Arabuluculuk Başvuru/Hazırlık Aşaması 1449
3. Başlangıç Aşaması 1450
4. İnceleme/Keşif Aşaması 1451
5. Müzakere Aşaması 1451
6. Sonuç/Anlaşma/Anlaşamama Aşaması 1452
D. Arabuluculuk Sürecinin Hukuki Sürelere Etkisi 1455
E. Arabuluculukta Temsil 1456
1. Genel Olarak 1456
2. Vekilde Olması Gereken Asgari Özellikler 1457
3. Vekilin Rolü 1458
a. Asil/Müşterinin İhtiyaçlar Nelerdir? 1458
b. Diğer Tarafın İhtiyaçları Nelerdir? 1458
c. Diğer Tarafa Neler Verilebilir? 1459
4. Arabuluculuk Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler 1459
a. Vekil, Arabuluculuk Sürecine Fiziken Hazır Olmalıdır 1459
b. Vekil, Arabuluculuk Sürecine Psikolojik Olarak ve Fikren Hazır Olmalıdır 1461
aa. Dengeleme 1461
bb. Amaç ve Hazırlık 1462
cc. Arabuluculuk Stratejisi 1462
c. Müzakere 1463
aa. Temsilcinin Zihninde Net Olması 1463
bb. Takımda Kimlerin Yer Alacağının Tayin Edilmesi 1463
cc. Takımda Görev Paylaşımı 1464
dd. Görüşmede Davranış Şekli 1464
d. Vekil, Arabulucu ile Birlikte Çalışmalıdır 1467
aa. Güven İlişkisinin Tesis Edilmesi 1467
bb. Asilin/Müşterinin Konuşmasına İzin Verilmesi 1468
cc. Arabulucuya Olan İnancın Kaybolması 1468
dd. Arabulucunun Dinlenmesi 1468
e. Vekil, Sulh İçin İş birliği İlgili Taraflarla Yapmalıdır 1469
f. Vekil, Arabuluculuk Toplantılarında Bazı Hususlara Dikkat Etmelidir 1469
5. Vekil, Arabuluculuk Sürecinin Sonlanmasında Bazı Hususlara Özellikle Dikkat Etmelidir 1470
6. Arabuluculukta Avukatlık Ücreti 1473
VI. SONUÇ 1474
Kaynakça 1477
§. SİGORTACININ KANUNİ HALEFİYETİ 1479
Prof. Dr. Serap AMASYA
I. GENEL OLARAK HALEFİYET 1479
A. Tanım ve Halefiyetin Kaynağı 1479
B. Halefiyetin Benzer Kavramlardan Ayırt Edilmesi 1481
1. Halefiyet ile Rücu Hakkı Arasındaki İlişki 1481
2. Halefiyet ve Alacağın Devri 1483
II. MAL SİGORTALARINDA SİGORTACININ KANUNİ HALEFİYETİ (TTK MADDE 1472) 1485
A. Genel Olarak 1485
1. Sigortacının Halefiyetinin Kanuni Temlik Niteliğinde Olması 1485
2. Kanuni Halefiyetin Öngörülme Sebebi 1487
3. Sigortacının Kime Halef Olacağı 1489
B. Sigortacının Kanuni Halefiyetinin Gerçekleşme Şartları (TTK Madde 1472, Fıkra 1, Cümle 1 ve 2) 1490
1. Sigorta Tazminatının Ödenmiş Olması 1491
a. Geçerli Bir Sigorta Sözleşmesi Olmadığı Halde Yapılan Ödemeler 1492
b. Geçerli Bir Sigorta Sözleşmesi Mevcut Olmakla Birlikte Sigortacının Edim Yükümlülüğü Bulunmadan Ödeme Yapması (Hatır Ödemeleri) 1493
c. Kanuni Halefiyetin Şartlarının Gerçekleşmediği Hallerde Sigortacının Alacağın Devri Yoluyla Zarar Sorumlusuna Rücu Edebilmesi 1495
2. Sigortalının Gerçekleşen Zarardan Dolayı Sorumlulara Karşı Dava Hakkına Sahip Olması 1497
a. Tazminat Alacağı 1497
b. Kanuni Halefiyette “Örtüşme” Koşulu 1499
c. Halefiyete Dayalı Rücu Taleplerinin Kimlere Karşı İleri Sürülebileceği 1499
aa. Kanuni Halefiyetin “Sigorta Ettirene” veya “Sigortalılara” Karşı İşlerlik Kazanıp Kazanamayacağı Sorunu 1499
bb. Kanuni Halefiyetin Sigortalının Yakınlarına Karşı İşlerlik Kazanıp Kazanamayacağı Sorunu 1502
cc. Sigortacı ile Yapılan Rücu Hakkını Kullanmayacağına İlişkin Anlaşmalar 1504
C. Usul Hukukuna İlişkin Düzenleme (TTK Madde 1472, Fıkra 1, Cümle 3) 1506
D. Sigortacıya Halefiyet Yoluyla Geçen Hakların Sigortalı Tarafından İhlal Edilmesi (TTK Madde 1472, Fıkra 2) 1506
1. Sigortalının Kanuni Halefiyete İlişkin Yükümlülükleri 1506
2. Kanuni Halefiyetin Sigortalının Zararına Olarak İleri Sürülebilip Sürülemeyeceği Sorunu 1508
E. Halefiyetin Gerçekleşmesi Öncesinde Sigortalı ile Zarardan Sorumlu Kişi Arasındaki Sigortacının Rücu Hakkına Etki Edebilecek İşlemlere Uygulanacak Hükümler 1510
III. SORUMLULUK SİGORTALARINDA SİGORTACININ KANUNİ HALEFİYETİ
(TTK MADDE 1481) 1512
A. TTK Madde 1481 Hükmüne Gerek Olup Olmadığı Sorunu 1512
B. Kanuni Halefiyetin Koşulları (TTK Madde 1481, Fıkra 1) 1515
C. Kanuni Halefiyetin Usul Hukukuna İlişkin Sonuçları (TTK Madde 1481, Fıkra 2) 1515
D. Kanuni Halefiyeti Zedeleyici Davranışlar (TTK Madde 1481, Fıkra 3) 1515
E. Sorumluluk Sigortalarında Halefiyet ile İlgili Olarak Asıl Düzenlenmesi Gereken Hususlar 1516
1. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Ettirene Rücu 1516
2. Kanuni Halefiyetin Kimlere Karşı İşlememesi Gerektiği Sorunu 1518
3. Sigortalının Sorumluluğuna Yol Açan Kişiye Karşı Sigortalı ve Sigortacı Tarafından Aynı Anda İleri Sürülen Rücu Taleplerinde, Sigortalı mı Yoksa Sigortacının mı Önce Geleceği Sorunu 1518
Kaynakça 1520
§. SİGORTA HUKUKUNDA ARABULUCULUK 1523
Hâkim İlker KOÇYİĞİT
I. GİRİŞ 1523
II. ARABULUCULUK 1527
A. Genel Olarak 1527
B. Arabuluculuğun Dava ve Tahkimle Karşılaştırılması 1531
C. Arabuluculuğa Elverişli Alanlar 1532
D. Arabuluculuğa Elverişli Olmayan Alanlar 1534
E. Arabuluculuk Süreci 1535
F. Arabulucunun Seçimi 1536
G. Arabuluculuk Faaliyeti 1537
H. Arabuluculuk Sürecinin Başlamasının Sürelere etkisi 1541
1. İhtiyari Arabuluculukta 1541
2. Dava Şartı Arabuluculukta: 1541
I. İcra Edilebilirlik Şerhi 1542
III. ÖZEL SİGORTA HUKUKUNDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ 1545
A. Genel Olarak 1545
B. Özel Sigorta Hukukundan Doğan Uyuşmazlıkların Hukuki Niteliği 1546
1. Ticari Dava 1546
2. Tüketici İşlemi 1547
C. Özel Sigorta Hukukundan Doğan Ticari Davalarda, Görev, Yetki 1550
1. Görev 1550
2. Yetki 1551
D. Sigortacılıkta Tahkim 1553
1. Genel Olarak 1553
2. Komisyona Başvuru 1555
3. İnceleme ve Karar 1556
4. Kararlara İtiraz ve Kanun Yolu 1558
E. Sigorta Hukuku ve Arabuluculuk 1559
1. Genel Olarak 1559
2. Sigorta Hukukundan Doğan Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk 1561
3. Sigorta Hukukundan Doğan Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk 1565
a. Dava Şartı Arabuluculukta Başvuru 1566
b. Dava Şartı Arabuluculukta Görevlendirme 1568
c. Dava Şartı Arabuluculukta Arabuluculuk Faaliyeti 1570
d. Dava Şartı Arabuluculukta Adliye Arabuluculuk Bürosu Yetkisine İtiraz 1572
e. Dava Şartı Arabuluculukta Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler 1573
f. Dava Şartı Arabuluculukta İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz 1574
g. Dava Şartı Arabuluculuk ve Sigortacılıkta Tahkim 1575
Kısaltmalar 1578
Kaynakça 1579
Kavramlar Dizini 1581 |