|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 5
1. Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMİ, VERİ VE SİBER UZAY KAVRAMLARI
I. GENEL OLARAK 15
II. BİLİŞİM SİSTEMİ 15
A. Terminoloji ve Kavram 15
B. Unsurları 17
1. Donanım 17
2. Yazılım 17
3. Veri ve Bilgi 18
a. Kavram 18
b. Veri Türleri 19
4. Veri İşleme 20
5. Verinin İletilmesi 22
C. Siber Uzay 25
1. Genel Olarak 25
2. Siber Uzayın Bileşenleri 26
a. Maddi Bileşen (Fiziksel Altyapı) 26
b. Mantıksal Bileşen (Yazılım Katmanı) 26
c. İnsani Bileşen (Bilişsel ve Sosyal Boyut) 27
2. Bölüm
BİLİŞİM SUÇLARINA İLİŞKİN GENEL AÇIKLAMALAR
I. GENEL OLARAK 31
II. BİLİŞİM SUÇU VE BENZER KAVRAMLAR 31
A. Bilişim Suçu 31
1. Genel Olarak 31
2. Bilişim Suçu Tanımlarında İleri Sürülen Ölçütler 32
a. Suçun İşlenmesinde Bilişim Sistemlerinin Amaç ya da Araç Olmasının Aranması 32
b. Bilişim Sistemleriyle Herhangi Bir Bağlantısı Olan Suçların Esas Alınması 32
c. Suç ile Malvarlığı Hakkının İhlal Edilmesinin Aranması 32
d. Failin Esas Alınması 32
e. Veri İletişim Ağlarının Esas Alınması 33
f. Kanaatimiz 33
B. Benzer Kavramlar 33
1. Siber Suç 34
2. Bilgisayar Suçu 34
3. İnternet Suçu 34
III. BİLİŞİM SUÇLARININ DÜZENLENME YÖNTEMLERİ 35
A. Genel Olarak 35
B. Özel Kanun Yoluyla Düzenlenmesi 35
C. Genel Ceza Kanunu İçinde Düzenlenmesi 35
1. Tek Bir Bölümde Düzenlenmesi 36
2. Suçla Korunan Hukuki Değere Göre Düzenlenmesi 36
3. Karma Yöntem ve Kanaatimiz 36
D. Türk Hukukunda Bilişim Suçlarının Düzenlenme Yöntemleri 37
3. Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMİNE GİRME SUÇU (TCK m.243, f.1–3)
I. GENEL OLARAK 39
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 39
III. FAİL 40
IV. MAĞDUR 41
V. FİİL UNSURU 41
VI. NETİCE 43
VII. KONU 45
VIII. NİTELİKLİ HAL 46
IX. MANEVİ UNSUR 47
X. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 49
XI. KUSURLULUK 51
XII. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 51
A. Teşebbüs 51
B. İştirak 52
C. İçtima 52
4. Bölüm
VERİ NAKİLLERİNİ TEKNİK ARAÇLARLA İZLEME SUÇU
(TCK m.243, f.4)
I. GENEL OLARAK 55
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 56
III. FAİL 56
IV. MAĞDUR 57
V. FİİL UNSURU 58
VI. NETİCE 60
VII. KONU 60
VIII. NİTELİKLİ HAL 61
IX. MANEVİ UNSUR 62
X. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 62
XI. KUSURLULUK 63
XII. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 63
A. Teşebbüs 63
B. İştirak 64
C. İçtima 64
5. Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMİNİ ENGELLEME, BOZMA, VERİLERİ YOK ETME VEYA DEĞİŞTİRME SUÇU (TCK m.244)
I. GENEL OLARAK 67
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 67
III. FAİL 68
IV. MAĞDUR 68
V. FİİL UNSURU 69
A. Bilişim Sistemini Engelleme veya Bozma Suçunun Fiil Unsuru 69
B. Sistemdeki Verilerin Yok Edilmesi ve Değiştirilmesi Suçunun Fiil Unsuru 70
VI. NETİCE 72
VII. KONU 73
VIII. NİTELİKLİ HALLER 74
IX. MANEVİ UNSUR 75
X. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 77
XI. KUSURLULUK 78
XII. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 78
A. Teşebbüs 78
B. İştirak 79
C. İçtima 80
6. Bölüm
YASAK CİHAZ VEYA PROGRAMLAR SUÇU (TCK m.245/A)
I. GENEL OLARAK 83
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 84
III. FAİL 84
IV. MAĞDUR 85
V. FİİL UNSURU 85
VI. NETİCE 87
VII. KONU 88
VIII. MANEVİ UNSUR 89
IX. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 90
X. KUSURLULUK 90
XI. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 91
A. Teşebbüs 91
B. İştirak 91
C. İçtima 91
7. Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK
KULLANILDIĞI SUÇLAR
I. GENEL AÇIKLAMA 95
II. CİNSEL DOKUNULMAZLIĞA KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 96
A. Genel Açıklama 96
B. Posta veya Elektronik Haberleşme Araçlarının Sağladığı Kolaylıktan Faydalanmak Suretiyle Cinsel Taciz (TCK m.105, f.2–d) 97
III. HÜRRİYETE KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 100
A. Genel Açıklama 100
B. Tehdit Suçu (TCK m.106) 100
1. Genel Açıklama 100
2. Gıyapta Tehdit 101
3. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Tehdit Suçunun İspatı Amacıyla Araştırılması Gereken Deliller 102
C. Şantaj Suçu (TCK m.107) 104
1. Genel Açıklama 104
2. Tehdit Suçu (TCK m.106) ile Arasındaki İlişki 105
3. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Şantaj Suçunun İspatı Amacıyla Araştırılması Gereken Deliller 107
D. Israrlı Takip Suçu (TCK m.123/A) 108
IV. ŞEREFE KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 110
A. Genel Açıklama 110
B. Retweet (Yeniden Yayınlama), Like (Beğeni) ve Yorum Eylemleri 112
C. Bilişim Sistemlerinin TCK m.125, f.4 Çerçevesinde “Aleniyet” Unsuru Bağlamında Değerlendirilmesi 113
V. ÖZEL HAYATA VE HAYATIN GİZLİ ALANINA KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 115
A. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.132) 115
1. Konu 115
2. Fiil Unsuru 116
a. Genel Açıklama 116
b. Türk Ceza Kanunu m.132, f.1 Açısından Değerlendirme 116
c. Türk Ceza Kanunu m.132, f.2 Açısından Değerlendirme 118
d. Türk Ceza Kanunu m.132, f.3 Açısından Değerlendirme 119
e. Türk Ceza Kanunu m.132, f.1, m.132, f.2 ve m.132, f.3 Arasındaki İlişki 122
B. Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması Suçu (TCK m.133) 123
1. Genel Açıklama 123
2. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.134) ile Arasındaki İlişki 126
C. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.134) 127
1. Genel Açıklama 127
2. Cinsel Taciz Suçu (TCK m.105) ile Arasındaki İlişki 131
3. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme (TCK m.136) ile Arasındaki İlişki 132
4. Müstehcenlik Suçu (TCK m.226) ile Arasındaki İlişki 134
D. Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu (TCK m.135) 136
1. Genel Açıklama 136
2. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.134) ile Arasındaki İlişki 139
E. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme Suçu (TCK m.136) 142
1. Genel Açıklama 142
2. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.132) ile Arasındaki İlişki 146
3. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m.134) ile Arasındaki İlişki 147
F. Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlarda “Delil Elde Etme Amacı” 148
VI. MALVARLIĞINA KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 153
A. Genel Açıklama 153
B. Hırsızlık Suçunun Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle İşlenmesi (TCK m.142, f.2–e) 153
1. Suçun Konusu ile İlgili Tartışmalar 153
a. Öğreti Görüşleri 153
b. Yargıtay’ın Uygulaması 154
c. Görüşümüz 155
2. Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK m.244, f.2) ile Arasındaki İlişki 156
3. Suçun İşlenmesinde ATM Cihazlarının Kullanılması 161
a. Genel Açıklama 161
b. ATM Cihazında Unutulan Kartın Kullanılması Suretiyle Mağdurun Hesabından Para Çekilmesi 162
c. Kredi Kartının ve/ya da Banka Kartının Ele Geçirilerek ATM Cihazında Kullanılması Suretiyle Hesaptan Para Çekilmesi 164
4. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçundan (TCK m.158, f.1–f) Ayrımı 167
5. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Hırsızlık Suçunun İspatı Amacıyla Araştırılması Gereken Deliller 171
C. Dolandırıcılık Suçunun Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle İşlenmesi (TCK m.158, f.1–f) 171
1. Genel Olarak 171
2. Suçun Konusu ile İlgili Tartışmalar 172
3. Suçun Unsurları 172
4. En Sık Karşılaşılan Eylem Türlerinden Bazı Örnekler 177
a. İnternet Sitesi veya Sosyal Medya Hesabı Gibi Platformlar Kullanılarak İnternet Üzerinden İlan Verip Aldatmak Suretiyle Yarar Elde Etmek 177
b. Oltalama – Yemleme (Phishing) Yöntemi 181
c. QR Kod İle Para Çekme Sırasında Mağdurun Bilgilerinin Ele Geçirilerek Hesabından Para Çekilmesi 187
d. Mağduru Telefon ile Arayıp Kendisini Emniyet Mensubu Olarak Tanıtarak Yarar Elde Etmek 188
5. Basın ve Yayın Araçlarının Sağladığı Kolaylıktan Yararlanmak Suretiyle Dolandırıcılık (TCK m.158, f.1–g) Suçu ile Arasındaki İlişki 190
6. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Hırsızlık Suçundan (TCK m.142 f.2–e) Ayrımı 192
7. Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK m.244, f.2) ile Arasındaki İlişki 193
8. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçunun İspatı Amacıyla Araştırılması Gereken Deliller 194
VII. GENEL AHLAKA KARŞI SUÇLARDA BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI 195
A. Genel Açıklama 195
B. Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Suçunun Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle İşlenmesi (TCK m.228, f.3) 195
8. Bölüm
7545 SAYILI SİBER GÜVENLİK KANUNU’NDA
DÜZENLENEN SUÇLAR
I. GENEL AÇIKLAMA 199
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 200
III. FAİL 201
IV. MAĞDUR 202
V. FİİL 204
A. İstenen Bilgi, Belge, Yazılım, Veri ve Donanımı Vermeme veya Bunların Alınmasına Engel Olma Suçu (SiGüK m.16, f.1) 204
B. Kanunen Alınması Gerekli Onay, Yetki veya İzinleri Almaksızın Faaliyet Yürütme Suçu (SiGüK m.16, f.2) 206
C. Sır Saklama Yükümlülüğünün İhlali Suçu (SiGüK m.16, f.3) 207
D. Sızıntı Sonucu Oluşan Verileri Erişime Açma, Paylaşma veya Satışa Çıkarma Suçu (SiGüK m.16, f.4) 209
E. Veri Sızıntısı Hakkında Gerçeğe Aykırı İçerik Oluşturma veya Yayma Suçu (SiGüK m.16, f.5) 210
F. Siber Saldırı Suçu (SiGüK m.16, f.6, c.1) 211
G. Siber Saldırı Sonucunda Elde Ettiği Veriyi Yayma Suçu (SiGüK m.16, f.6, c.2) 214
H. Yasak Hükümlere Aykırı Davranma Suçu (SiGüK m.16, f.8) 216
I. Görevi ve Yetkiyi Kötüye Kullanma Suçu (SiGüK m.16, f.9) 218
VI. KONU 220
VII. NİTELİKLİ HALLER 222
VIII. MANEVİ UNSUR 224
IX. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 226
X. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 228
A. Teşebbüs 228
B. İştirak 230
C. İçtima 230
9. Bölüm
BİLİŞİM SUÇLARINDA MUHAKEME
I. GENEL OLARAK 233
II. BİLİŞİM SUÇLARININ MUHAKEMESİNDE YETKİ 233
A. Suçun İşlendiği Yerin Tespiti 234
B. Yetkili Muhakeme Makamlarının Tespiti 235
III. BİLİŞİM SUÇLARINDA DELİL ELDE EDİLMESİ 235
A. Dijital Delil Kavramı 235
1. Log Kayıtları 236
2. IP Kayıtları ve MAC Adresi 236
3. Trafik Bilgisi 237
4. Kütük 238
5. İmaj Alma, Hash Değeri ve Zaman Damgası 238
IV. DELİL ELDE ETME YÖNTEMLERİ 239
A. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma 239
B. Bilişim Suçlarının İşlenmesi Suretiyle Elde Edilen Menfaatin Bulunduğu Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma 241
C. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Tespiti, Dinlenmesi, Kayda Alınması ve Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi 243
V. DİJİTAL DELİLLERİN KORUNMASI VE BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİNİ YAPACAK KİŞİLER 246
10. Bölüm
BİLİŞİM SUÇLARINDA YAPTIRIM
I. CEZALAR 247
II. GÜVENLİK TEDBİRLERİ 247
Kaynakça 249
Kavram Dizini 253 |