|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Dördüncü Basıya Önsöz 7
Üçüncü Basıya Önsöz 8
İkinci Basıya Önsöz 9
Birinci Basıya Önsöz 11
Kısaltmalar 25
I. Kısım
İÇTİHATLI CMR KONVANSİYONU ŞERHİ
EŞYALARIN KARAYOLUNDAN ULUSLARARASI NAKLİYATI İÇİN MUKAVELE SÖZLEŞMESİ (CMR)
DİBAÇE (GİRİŞ) 29
AÇIKLAMALAR 29
I. Bölüm
UYGULAMA ALANI
MADDE 1 33
AÇIKLAMALAR 33
1. Genel Açıklama 33
2. Konvansiyonun Uygulanacağı Taşıma Sözleşmeleri 35
2.a. Taraflar Arasında Bir Taşıma Sözleşmesinin Bulunması 35
2.b. Taşımanın Taşıt Aracılığı ile Karayolundan Yapılması 36
2.c. Eşyanın Teslim Alındığı Yer ile Teslim Edileceği Yerin İki Ayrı Devletin Sınırları İçinde Olması ve Bu Ülkelerden Birinin CMR’ye Taraf Olması 37
2.d. Taşıma Sözleşmesinin Konusunun Eşya Taşımacılığı Olması 39
2.d.1. Uluslararası Posta Anlaşmalarına Göre Yapılan Taşımalar 40
2.d.2. Cenaze Taşımaları 40
2.d.3. Ev Eşyası Taşımaları 41
2.e. Taşıma İşinin Ücret Karşılığında Yapılması 41
3. Taşımanın Özel ya da Devlet Müesseseleri veya Teşekkülleri tarafından Yapılmasının Önemli Olmaması 42
4. CMR Hükümlerinin Özel Anlaşmalarla Değiştirilememesi 42
İÇTİHATLAR 43
MADDE 2 65
AÇIKLAMALAR 65
1. Karma Taşıma (Multimodel Taşıma)’nın CMR’ye Tabi Olması 65
2. Karma (Multimodel) Taşımada Ziya, Hasar ve Gecikmeden Sorumluluk 71
İÇTİHATLAR 73
II. Bölüm
TAŞIMACININ SORUMLU OLDUĞU KİŞİLER
MADDE 3 97
AÇIKLAMALAR 97
1. Taşıyıcının Yardımcıların Fiillerinden Doğan Sorumluluğu 97
2. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 99
3. Yardımcı Şahıs Kavramı 100
4. “Yardımcı Şahıs” Olarak Kabul Edilen Kişiler 100
5. Sorumluluğun Şartları 101
5.a. Sorumluluk Nedeninin CMR’nin Bir Hükmünden Doğması 102
5.b. Sorumluluğa Yol Açan Olaya Taşıyıcının Yardımcısının Yol Açması 102
5.c. Zarara Yol Açan Olayın Yardımcının Görevi Kapsamında Olması 103
6. Sorumluluğun Sonuçları ve Sorumluluktan Kurtulma Yolları 104
7. Taşıyıcının Rücu Hakkı 105
8. Taşıma İşleri Komisyoncusunun Yardımcıların Fiillerinden Sorumluluğu 105
İÇTİHATLAR 106
III. Bölüm
TAŞIMA MUKAVELESİNİN AKDEDİLMESİ VE
UYGULANMASI
MADDE 4 113
AÇIKLAMALAR 113
1. Taşıma Senedi 113
2. Taşıma Senedinin Hukuki Niteliği 114
3. Taşıma Senedinin Fonksiyonu 115
İÇTİHATLAR 116
MADDE 5 118
AÇIKLAMALAR 118
1. Taşıma Senedinin Şekli ve Düzenlenme Biçimi 118
2. Taşıma Senedini Hazırlayan Kişi 119
3. Ayrı Yükler İçin Ayrı Taşıma Senedinin Düzenlenmesi 120
MADDE 6 121
AÇIKLAMALAR 122
1. Genel Açıklamalar 122
2. Taşıma Senedinde Yer Alan Hususlar 123
2.a. Taşıma Senedine Her Durumda Yazılması Gereken Hususlar 123
2.b. Özel Durumlarda Yazılması Gerekenler 124
2.c. Tarafların İsteğine Göre Yazılacak Diğer Hususlar 125
3. Uygulamada Kullanılan Taşıma Senedi Örneği 125
İÇTİHATLAR 128
MADDE 7 140
AÇIKLAMALAR 140
Gönderenin Taşıma Senedinin İçeriğinden Sorumluluğu 140
İÇTİHATLAR 142
MADDE 8 146
AÇIKLAMALAR 146
1. Taşıyıcının Yükü Kontrol Yükümlülüğü 146
2. Hükmün Niteliği ve Düzenlenme Amacı 147
3. Taşıyıcının Yükü Kontrol Yükümlülüğünün Kapsamı 147
4. Taşıyıcının Yükle İlgili Olarak Taşıma Senedine Yazdığı Çekincenin Sonuçları 149
İÇTİHATLAR 149
MADDE 9 152
AÇIKLAMALAR 152
1. Taşıma Senedinin Karine Niteliği 152
a. Taşıma Sözleşmesinin Akdine ve Koşullarına İlişkin Karine 153
b. Tesellüm Karinesi 153
c. Malların Taşıyıcı tarafından İyi Durumda Teslim Alındığına Dair Karine 154
İÇTİHATLAR 155
MADDE 10 169
AÇIKLAMALAR 169
1. Gönderenin Yetersiz Ambalajlamadan Kaynaklanan Zarardan Doğan Sorumluluğu 169
a. Gönderenin Özenli Ambalajlama Borcu 170
b. Gönderenin Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 171
c. Gönderenin Sorumluluktan Kurtulma Yolları 171
İÇTİHATLAR 172
MADDE 11 173
AÇIKLAMALAR 173
1. Gönderenin Taşıma İçin Gerekli Refakat Belgelerini Taşıyıcıya Verme Yükümlülüğü 173
a. Genel Kural 173
b. İstisna 175
İÇTİHATLAR 177
MADDE 12 179
AÇIKLAMALAR 179
1. Mallara Tasarruf Etme Yetkisi (Taşıyıcıya Talimat Verme Yetkisi) 179
2. Mallara Tasarruf Etme Kavramı ve Niteliği 180
3. Mallara Tasarruf Etme Yetkisini Haiz Olanlar 180
4. Mallara Tasarruf Etme Yetkisinin Kapsamı 181
5. Mallara Tasarruf Etme Yetkisinin Kullanılmasının Şartları 181
6. Taşıyıcının Mala Tasarruf Yetkisi ile İlgili Sorumluluğu 183
İÇTİHATLAR 183
MADDE 13 188
AÇIKLAMALAR 188
1. Taşıyıcının Yükü Teslim Borcu 188
2. Teslim Kavramı 188
3. Teslimde Şekil Şartı 191
4. Malların Gönderilene Ulaşmaması ve Gönderilenin Dava Hakkı 192
5. Taşıyıcının Ücret ve Masraf Alacağı ve Hapis Hakkı 193
a. Ücret ve Masraf Alacağı 193
b. Hapis Hakkı 194
İÇTİHATLAR 196
MADDE 14 212
AÇIKLAMALAR 212
Taşıma Engelleri 212
1. Taşımanın İmkansız Hale Gelmesi (CMR.m.14/I) 213
1.a. Şartları 214
1.b. Taşımanın İmkansız Hale Gelmesi Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 215
2. Farklı Şekilde Taşıma İmkanı (CMR.m.14/II) 216
İÇTİHATLAR 217
MADDE 15 230
AÇIKLAMALAR 230
Teslim Engelleri 230
1. Teslim Engeli Kavramı 230
2. Teslim Engeli Sayılabilecek Durumlar 231
3. Teslim Engellerinin Varlığı Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 232
3.a. Taşıyıcının Talimat İstemesi 233
3.b. Yükün Boşaltılması 233
3.c. Yükün Satılması 234
İÇTİHATLAR 234
MADDE 16 250
AÇIKLAMALAR 250
1. Taşıma Engeli ve Teslim Engeli Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 250
2. Taşıyıcının Talimat Masraflarını Talep Hakkı 251
3. Taşıma Engeli ve/veya Teslim Engeli Halinde Boşaltım ve Muhafaza Tedbirleri 251
4. Zorunlu Satış 252
İÇTİHATLAR 253
IV. Bölüm
TAŞIMACININ SORUMLULUĞU
MADDE 17 259
AÇIKLAMALAR 260
1. Taşıyıcının Taşımadan Kaynaklanan Sorumluluğu 260
2. Sorumluluğun Kapsamı 260
2.a. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 260
2.b. Sorumlu Olunan Zaman Kesiti 261
2.c. Sorumluluk Halleri 264
2.c.1. Eşyanın Hasara Uğraması 265
2.c.2. Yükün Kısmen veya Tamamen Ziyaı 267
2.c.3. Gecikme 268
2.c.4. Araç Kusuru 268
3. Sorumsuzluk Halleri 270
3.a. Genel Sorumsuzluk Sebepleri 270
3.a.1. Talep veya Hak Sahibinin Hatası veya Kusuru 271
3.a.2. Talep veya Hak Sahibinin Verdiği Talimat 272
3.a.3. Eşyaya Has Kusur 275
3.a.4. Kaçınılmaz ve Sonuçlarına Engel Olunamayacak Nedenler 276
3.b. Özel Sorumsuzluk Halleri 280
3.b.1. Taşımanın Açık Araçla Yapılması 281
3.b.2. Eşyanın Ambalajsız veya Yetersiz Ambalajla Taşımaya Verilmiş Olması 283
3.b.3. Yükleme, İstifleme veya Boşaltmanın Gönderen/Gönderilen veya Bunlar Adına Hareket Eden Kişilerce Yapılması 285
3.b.4. Eşyanın Doğal Özelliği 288
3.b.5. Paket ile Ambalajlar üzerindeki İşaret ve Numaralandırmada Yetersizlik ve Hata 289
3.b.6. Canlı Hayvan Nakli 290
4. Müterafik Kusur (CMR.m.17/V) 291
5. İlliyet Bağı 292
6. Taşıyıcının Maddi Tazminat Sorumluluğunun Kapsamı ve Zararın İspatı 293
7. Taşıyıcının Manevi Tazminat Sorumluluğu 294
8. Acentelerin Hukuki Durumu 295
İÇTİHATLAR 296
MADDE 18 396
AÇIKLAMALAR 396
Hasar, Ziya ve Gecikme Halinde Sorumluluğun İspatı 396
İÇTİHATLAR 400
MADDE 19 407
AÇIKLAMALAR 407
1. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu 407
2. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 407
3. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Şartları 408
3.a. Gecikmenin Söz Konusu Olması 408
3.b. Gecikme Dolayısıyla Zararın Meydana Gelmesi 411
3.c. İlliyet Bağının Bulunması 412
4. Sorumsuzluk Halleri 414
5. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Miktarı 414
6. Taşıyıcının Gecikme Nedeniyle Manevi Tazminat Sorumluluğu 415
İÇTİHATLAR 416
MADDE 20 427
AÇIKLAMALAR 427
1. Gecikme Durumunda Eşyanın Zayi Olduğu Karinesi 427
2. Kayıp Karinesinin Gerçekleşmesinden Sonra Eşyanın Bulunması 428
İÇTİHATLAR 429
MADDE 21 434
AÇIKLAMALAR 434
1. Taşıyıcının Ödeme Karşılığında Teslim Şartından Doğan Sorumluluğu 434
2. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 436
3. Sorumluluğun Şartları 436
3.a. “Ödeme Karşılığında Teslim“ Hususunda Taşıyıcı ile Gönderenin Anlaşması 437
3.b. Eşyanın “Ödeme Karşılığında Teslim“ Şartına Aykırı Olarak Teslim Edilmiş Olması 438
3.c. Taşıyıcının Gönderilene Karşı Talep Haklarını Kaybetmemiş Olması 439
4. Sorumluluğun Miktarı 439
İÇTİHATLAR 440
MADDE 22 463
AÇIKLAMALAR 463
Tehlikeli Eşya 463
MADDE 23 466
AÇIKLAMALAR 467
1. Taşıyıcının Sorumluluğunun Miktarı ve Hesaplanması 467
2. Kısmi ve Tam Ziya Halinde Tazminatın Hesabı 468
a. Sınırlı Sorumluluk Esası 468
b. Eşyanın Kıymetinin Tespiti 470
c. Taşıma Ücreti, Gümrük Resimleri ve Diğer Ödemelerin de Talep Edilebileceği 472
d. Sınırlı Sorumluluk Esasının İstisnası 473
3. Gecikme Halinde Tazminat Hesabı 474
4. Sorumluluk Sebeplerinin Birleşmesi Halinde Durum 476
5. Taşıyıcının Talep Edebileceği Taşıma Ücreti 478
a. Taşıma Ücreti 478
b. Bekleme Ücreti 481
c. Taşıyıcının Takas veya Mahsup Talebi 482
İÇTİHATLAR 483
MADDE 24 556
AÇIKLAMALAR 556
Taşıyıcının Sınırlı Sorumluluğunun Anlaşmayla Arttırılması 556
İÇTİHATLAR 558
MADDE 25 565
AÇIKLAMALAR 565
1. Eşyanın Hasara Uğraması Halinde Taşıyıcının Ödeyeceği Tazminat 565
2. Hasar Tazminatının Sınırı 567
İÇTİHATLAR 568
MADDE 26 583
AÇIKLAMALAR 583
Eşyanın Tesliminde Özel Menfaatin Bildirilmesi 583
1. Genel Açıklama 583
2. Maddenin Uygulanma Şartları 584
3. CMR m. 26 ile CMR m. 24 Arasındaki Farklar 585
MADDE 27 587
AÇIKLAMALAR 587
Ödenecek Tazminata Uygulanacak Faiz 587
İÇTİHATLAR 590
MADDE 28 609
AÇIKLAMALAR 609
Taşıyıcının Sözleşme Dışı Sorumluluğu 609
İÇTİHATLAR 610
MADDE 29 613
AÇIKLAMALAR 613
Taşıyıcının Kastı veya Kasta Eşdeğer Kusuru 613
1. Genel Açıklama 613
2. “Kast” veya “Kasta Eşdeğer Kusur” Kavramı 613
3. Taşıyıcının Sorumluluğu 616
İÇTİHATLAR 617
V. Bölüm
İSTEM VE DAVALAR
MADDE 30 669
AÇIKLAMALAR 669
1. Genel Açıklama 669
2. Kısmi Ziya ve Hasar Halinde Alıcının Teslimde İhtirazi Kayıt Bildirmesi 670
3. Gecikme Halinde Gönderilenin İhtirazi Kayıt Bildirmesi 675
İÇTİHATLAR 677
MADDE 31 716
AÇIKLAMALAR 716
1. Genel Açıklama 716
2. CMR’ye Tabi Taşımalarda Yetkili Mahkeme 717
3. Teminat 719
4. Derdestlik 719
5. Kesin Hüküm 720
6. Tenfiz 721
İÇTİHATLAR 722
MADDE 32 735
AÇIKLAMALAR 735
CMR’ye Tabi Taşımalarda Zamanaşımı 735
1. Hükmün Uygulama Alanı 735
2. Zamanaşımı Süresi 737
3. Zamanaşımının Başlangıç Anı 739
3.a. Kısmi Ziya, Hasar ve Gecikme Halinde Zamanaşımının Başlangıcı 739
3.b. Tam Ziya Halinde Zamanaşımının Başlangıcı 740
3.c. Diğer Durumlarda Zamanaşımının Başlangıcı 741
4. Zamanaşımının Durması 741
5. Karşı Dava veya Takas İddiası Halinde Zamanaşımı 743
6. Zamanaşımının İleri Sürülmesi, Hüküm ve Sonuçları 744
İÇTİHATLAR 745
MADDE 33 777
AÇIKLAMALAR 777
Tahkim Sözleşmesi veya Tahkim Şartı 777
İÇTİHATLAR 780
VI. Bölüm
TAŞIMACILAR TARAFINDAN ORTAKLAŞA YAPILAN TAŞIMALARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
MADDE 34 787
AÇIKLAMALAR 787
1. Müteakip Taşımalarda Sorumluluğun Niteliği 787
2. CMR.m.34’ün Uygulama Alanı 788
3. Müteakip Taşımanın Uygulanma Şartları 790
3.a. Tek Sözleşmenin Varlığı 790
3.b. Taşıma Senedinin Varlığı 791
3.c. Müteakip Taşımaların Karayolu ile Yapılması 792
İÇTİHATLAR 792
MADDE 35 813
AÇIKLAMALAR 813
1. Müteakip Taşıyıcının Kendisinden Önceki Taşıyıcıya Makbuz Vermesi 813
2. Müteakip Taşıyıcının Taşıma Senedine İsmini Yazması 813
3. Müteakip Taşıyıcının Taşıma Senedine Çekince Koyması ve Çekincenin Hükmü 814
MADDE 36 816
AÇIKLAMALAR 816
1. Sınırlı Sayıdaki Taşıyıcıya Karşı Dava Açılabileceği Kuralı 816
2. Kuralın İstisnası: Karşı Dava ve Takas 817
3. Müteakip Taşımalarda Yargılama 817
İÇTİHATLAR 818
MADDE 37 826
AÇIKLAMALAR 826
Müteakip Taşıyıcılar Arasındaki Rücu İlişkisi (Tazminatı Ödeyen Taşıyıcının Rücu hakkı) 826
1. Rücu Davasının Kapsamı 826
2. Rücu Davasının Tarafları 828
2.a. Davacı 828
2.b. Davalı 828
2.b.1. Zarardan Sorumlu Olan Taşıyıcı 828
2.b.2. Zarara Birden Çok Taşıyıcının Sebep Olması Halinde Davalı 829
2.b.3. Zarara Sebep Olan Taşıyıcının Belirlenememesi Halinde Davalı 829
İÇTİHATLAR 829
MADDE 38 841
AÇIKLAMALAR 841
İÇTİHATLAR 842
MADDE 39 845
AÇIKLAMALAR 845
1. Rücu Hakkına Sahip Taşıyıcı Aleyhine Verilen Hükmün Müteakip Taşıyıcılara Etkisi 845
2. Rücu Davasında Yetkili Mahkeme 847
3. Rücu Davasında Tenfiz 847
4. Rücu Davasında Zamanaşımı 848
İÇTİHATLAR 849
MADDE 40 855
AÇIKLAMALAR 855
İÇTİHATLAR 856
VII. Bölüm
SÖZLEŞMEYE AYKIRI KOŞULLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
MADDE 41 859
AÇIKLAMALAR 859
1. CMR Hükümlerinin Emredici Özelliği 859
2. Emrediciliğin İstisnası: CMR. m.40 Hükmü 861
3. Özel Olarak Düzenlenen Hükümsüzlük Halleri (CMR.m.41/2 Hükmü) 862
İÇTİHATLAR 862
VIII. Bölüm SON HÜKÜMLER 879
MADDE 42 879
MADDE 43 879
MADDE 44 879
MADDE 45 880
MADDE 46 880
MADDE 47 880
MADDE 48 880
MADDE 49 881
MADDE 50 881
MADDE 51 881
İMZA PROTOKOLÜ 882
II. Kısım
CMR KONVANSİYONU METİNLERİ
CMR KONVANSİYONU RESMİ TÜRKÇE METİN 891
CMR ORİJİNAL METİN İNGİLİZCE METİN 909
CMR KONVANSİYONU ORİJİNAL FRANSIZCA METİN 929
Kaynakça 949
Kavram Dizini 955
Yazarın Yayımlanmış Eserleri 959 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
