|
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
KISALTMALAR CETVELİ
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
TÜRK HUKUKU VE AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA KONUYLA İLGİLİ MEVZUAT
I. Genel Olarak
II. Havayoluyla Uluslararası Yolcu Taşıma Sözleşmesi
A. Genel Olarak
B. Sözleşmenin Niteliği
C. Sözleşmenin Tarafları
1. Taşıyıcı
a. Genel Olarak
b. Taşıma Sözleşmesinin Temsilci Vasıtasıyla Yapılması
c. Taşıyıcı Türleri
aa. Taşıma İşini Taahhüt Eden Kişi Olarak Taşıyıcı (Akdi Taşıyıcı)
bb. Fiili Taşıyıcı
cc. Müteakip (Zincirleme) Taşıyıcı
aaa. Birbirini Takip Eden Taşımalar
bbb. Taşımanın Tek Bir İş Niteliğinde Olması
ccc. Sözleşmede Müteakip Taşıma Yapılacağının Kararlaştırılmış Olması
dd. Çarter Sözleşmesinde Taşıyıcı
ee. Kod Paylaşımı Sözleşmesinde Taşıyıcı
2. Yolcu
III. Türk Hukukundaki Mevzuat ve Uygulama Alanı
A. Türk Hukukundaki Mevzuat
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği
3. Türk Sivil Havacılık Kanunu ve Genel Hükümlerin Uygulanması
B. Türk Hukukundaki Mevzuatın Uygulama Alanı
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nın Uygulama Alanı
a. Yer Bakımından
b. Kişi Bakımından
c. Araç Bakımından
d. Konu Bakımından
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nin Uygulama Alanı
a. Yer Bakımından
b. Kişi Bakımından
c. Araç Bakımından
d. Konu Bakımından
e. Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği ile Birlikte Uygulanması
3. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’ndaki Boşluğun TSHK’na ve Genel Hükümlere Dayanılarak Doldurulması
a. Lex Fori
b. Sözleşmeyle Belirlenen Hukuk
c. Kanunlar İhtilafı Kurallarıyla Belirlenen Hukuk
IV. AB’nin 261/2004 Sayılı Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Uzun Süreli Gecikmesine Dair Tüzüğü ve Uygulama Alanı
A. Genel Olarak Tüzüğün Hazırlanma Gerekçesi ve Montreal Konvansiyonu Karşısında Uygulanışı
B. Tüzüğün Uygulama Alanı
1. Yer Bakımından
2. Kişi Bakımından
a. Yolcu Kavramı
b. Yolcu ile Birlikte Kabinde Seyahat Eden Hayvanların Durumu
c. Ücretsiz Yolcu Kavramı
aa. Bilet Kavramı
bb. Rezervasyon Kavramı
d. Güvenlik Sebebiyle veya Geçerli Seyahat Belgesi Olmadığı İçin Uçuşuna İzin Verilmeyenler
3. Araç ve Taşıyıcı Bakımından
4. Konu Bakımından
5. Paket Tur Direktifi ile Birlikte Uygulanması
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK VE AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA UÇAĞA KABUL EDİLMEME, UÇUŞUN İPTALİ VE GECİKMESİ DURUMLARINDA YOLCUYA TANINAN HAKLAR
I. Bilgi Alma Hakkı
A. Genel Olarak
B. Bilgi Alma Hakkının Kullanımı
II. SHY–Yolcu Yönetmeliğinde ve AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde Uçağa Kabul Edilmeme ve İptal Durumlarında Yolcuya Tanınan Haklar
A. Uçağa Kabul Edilmeme
1. Kavram
2. Uçağa Kabul Edilmeme Durumları
a. Kapasite Fazlası Rezervasyon
b. Başka Bir Uçuşa Aktarılma
3. Koşulları
a. Yolcunun Gerekli Koşullara Sahip Olması
aa. Onaylanmış Rezervasyon
bb. Check–in Süresi İçinde Başvuru
b. Haklı Sebep Olmamasına Rağmen Uçağa Kabul Edilmeme
4. Uçağa Kabul Edilmeme Durumunda Yolcuya Tanınan Haklar
a. Gönüllü Olarak Uçuştan Vazgeçen Yolculara Tanınan Haklar
aa. Yolcuyla Taşıyıcının Mutabık Kaldığı Menfaatler
bb. Seçimlik Haklar: Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği
aaa. Genel Olarak
bbb. Bilet Bedelinin İadesi
ccc. Güzergâh Değişikliği
b. Gönüllü Olarak Vazgeçmeyen Yolculara Tanınan Haklar
aa. Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği
bb. Tazminat Hakkı
aaa. Tazminatın Miktarı
bbb. Tazminattan İndirim
ccc. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi Tazminat Talebi
ddd. Genel Hükümlere Dayanarak Manevi Tazminat Talebi
cc. Hizmet Hakkı
aaa. Yeme–İçme ve Konaklama Hizmeti
bbb. Hizmet Hakkının Haklı Gerekçeyle Karşılanmaması
B. Uçuşun İptali
1. Kavram
a. Kalkış Saatinin Değişmesi
b. Kalkış Havaalanına Geri Dönüş
c. Planlanmayan Duraklama
d. Varış Noktası Olarak Başka Havaalanına İniş
2. Koşulları
3. Uçuşun İptalinde Yolcuya Tanınan Haklar
a. Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği
aa. Geri Ödeme
aaa. Geri Ödenecek Bilet Bedelinin Tespiti
bbb. Bilet Bedelinin İade Şekli
bb. Güzergâh Değişikliği
b. Hizmet Hakkı
c. Tazminat Hakkı
aa. Tazminat Hakkının Doğması İçin Şartlar
aaa. Bilgilendirme
i. Bilgilendirmeyi Yapacak Kişi
ii. Bildirimin Şekli
bbb. Yeni Güzergâh Belirlenmemesi
bb. Tazminatın Miktarı
cc. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi Tazminat Talebi
dd. Genel Hükümlere Dayanarak Manevi Tazminat Talebi
III. Uçuşun Gecikmesi
A. Kavram
1. Kalkıştaki Gecikme
2. Varış Zamanında Gecikme
a. Varış Zamanı Kavramı
b. Farklı Havaalanına Varışta Varma Anının Tespiti
B. Koşulları
C. Montreal Konvansiyonu’nda Gecikmeye İlişkin Düzenleme
1. Genel Olarak
2. Montreal Konvansiyonu ve AB Tüzüğü’nün Birlikte Uygulanması
a. Tazmin Edilen Zarar Türünün Farklı Olması
b. Karara Yönelik Eleştiriler
3. Konvansiyonlara Göre Karşılanamayan Zararların Ulusal Hukuka Göre Karşılanıp Karşılanamayacağı
a. Maddi Zarar
aa. Münhasır Uygulama
bb. Ulusal Hukuka Dayanarak Tazminat Talebi
b. Manevi Zarar
4. ABD Mahkemelerinin Yaklaşımı
D. ABAD’ın Uçuşun Gecikmesi ile İlgili Sturgeon Kararı ve Diğer Kararlar
1. Sturgeon Kararı
2. Karara Yönelik Eleştiriler
a. Yasa Koyucu Gibi Davranılması
b. Önceki Kararlarla ve Montreal Konvansiyonu ile Uyum Sorunu
c. Kriterlerin Belirsizliği
aa. Başlangıçtaki Planlama
bb. Uçuşun Yapılamaması
d. Teknik Arızanın Olağanüstü Hal Sayılıp Sayılamayacağı
aa. Olağanüstü Hal Kavramı ve Wallentin–Hermann Kararı
bb. Teknik Arızaya İlişkin Soru
cc. Wallentin–Hermann Kararının Eleştirisi
3. Nelson & Others Kararı
4. Ara Değerlendirme
E. Uçuşun Gecikmesi Durumunda Yolcuya Tanınan Haklar
1. Hizmet Hakkı
2. Geri Ödeme Hakkı
3. Kabin İçi Bekleme Nedeniyle Uçaktan İnme Hakkı
4. Tazminat Hakkı
a. Genel Olarak
b. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi ve Manevi Tazminat Talebi
IV. Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Gecikmesi Durumlarında Bağlantılı Uçuşlarla İlgili Sorun
A. Uçağa Kabul Edilmeme Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması
B. Uçuşun İptali Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması
C. Uçuşun Gecikmesi Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması
1. Genel Olarak
2. Farklı Havayolu Şirketleri Tarafından Gerçekleştirilen Bağlantılı Uçuş
3. Sonraki Ayağın AB Üyesi Olmayan Devlette Gerçekleşmesi
D. Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması Nedeniyle Tazminat Talebi
E. 2026 Revizyonu ile Getirilen Bağlantılı Uçuş Düzenlemesi
V. 2026 Yılında Yapılan Revizyonla 261/2004 Sayılı Tüzüğün Ekinde Sayılan Olağanüstü Haller
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YOLCUNUN UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN BAŞVURABİLECEĞİ YOLLAR
I. Ulusal İcra Organları
A. Ulusal İcra Organlarının Yapısı ve İşleyişi
B. Taşıyıcıyı Tazminat Ödemeye Zorlama
C. Ulusal İcra Organlarının İşleyişi ile İlgili Eleştiriler
II. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Başvurulması
A. Genel Olarak
B. Havayolu ile Taşımada Yolcu Hakları Konusunda Uzmanlaşmış Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları Merkezlerine Duyulan İhtiyaç
III. Yargı Yoluna Başvurulması
A. Taraf Sıfatı
1. Davacı
a. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda
b. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde
c. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde ve Tazminat Takip Talep Şirketleri
2. Davalı
a. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda
aa. Taşıyıcı
aaa. Akdi Taşıyıcı–Fiili Taşıyıcı
bbb. Müteakip Taşıyıcı
bb. Taşıyıcının Yardımcılarının Davalı Sıfatı
cc. Üçüncü Kişilere Dava Açılması
dd. Taşıyıcının Kanuni Haleflerinin Davalı Sıfatı
b. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde
c. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde
d. Taşıyıcının Paket Tur Operatörü ile Birlikte Sorumlu Tutulması
B. Yetkili Mahkeme
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda
a. Taşıyıcının Yerleşim Yeri
b. Esas İş Merkezi
c. Sözleşmenin Yapıldığı İşyeri
d. Varış Yeri Mahkemesi
e. Yolcunun Yerleşim Yeri Mahkemesi
f. Yetki Sözleşmesi
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde
a. Kalkış ve Varış Yerleri
b. Şubenin Bulunduğu Yer
c. Bağlantılı Uçuşlarda Yetkili Mahkemenin Tespiti
aa. İlk Ayakta Yaşanan Sorun İçin Varış Yerinde Dava
bb. Son Ayakta Yaşanan Sorun İçin İlk Ayağın Kalkış Yerinde Dava
d. Yetki Sözleşmesi
C. Görevli Mahkeme
D. İspat Külfeti
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde
E. Dava Açma Süresi
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde
SONUÇ
KAYNAKÇA |