|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA HÂKİM
I. CEZA MUHAKEMESİ SİSTEMLERİ 21
A. Genel Olarak 21
B. İtham Sistemi 22
C. Tahkik Sistemi 24
D. İşbirliği Sistemi 27
E. Mer’i Hukukumuzda Muhakeme Sistemi ve Bu Sistemde
Ceza Muhakemesinin Amacı 30
II. CEZA MUHAKEMESİ MAKAMLARI VE SÜJELERİ 31
A. Genel Olarak 31
B. İddia Makamı ve Süjesi 33
C. Savunma Makamı ve Süjesi 36
D. Yargılama Makamı ve Süjesi 37
1. Yargılama Makamları ve Makamın Süjesi Olarak Hâkim 37
2. Hâkimde Bulunması Gereken Vasıflar 38
a. Genel Olarak 38
b. Bağımsızlık 39
c. Tarafsızlık 49
3. Hâkimin İşlemleri 50
a. İşlemlerin Tasnifi 50
b. Yargılama İşlemi Olarak Karar ve Hüküm 52
(1) Karar ve Hükmün Tanımı, Konusu, Unsurları 52
(2) Karar ve Hükmün Ortaya Çıkış Süreci 53
8 Ceza Muhakemesi Hukukunda Hâkimin Tarafsızlığı
(i) Genel Olarak Karar ve Hükmün Oluşumu 53
(ii) Ceza Muhakemesinde Karar ve Hükmün
Oluşumu 54
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA HÂKİMİNİN TARAFSIZLIĞI
I. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞI KAVRAMI 55
A. Tarafsızlık Kavramının Tanımı 55
1. Tarafsızlık Kavramı ve Ceza Muhakemesi Hukukunda
Tarafsızlık 55
2. Medeni ve İdari Muhakeme Hukukunda Hâkimin
Tarafsızlığı 56
B. Tarafsızlık Kavramının Normatif Temeli 59
1. T.C. Anayasası 59
2. Uluslararası Sözleşmeler 60
a. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 60
b. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 60
c. Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi 61
d. Bangalor Yargı Etiği İlkeleri 62
3. Kanunlar 63
a. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 63
b. 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu 64
C. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi
Kararlarında Hâkimin Tarafsızlığı 65
1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Hâkimin
Tarafsızlığı 65
2. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hâkimin Tarafsızlığı 66
II. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞININ MUHATABINA GÖRE TASNİFİ 67
A. Genel Olarak 67
B. Ceza Davasının Süjeleri Nezdinde Hâkimin Tarafsızlığı
(Tarafsızlığın Usûlî/Prosedürel Boyutu) 67
C. Toplum Nezdinde Hâkimin Tarafsızlığı (Tarafsızlığın
Kamusal/Politik Boyutu) 68
D. Hâkimlik Mesleği Bakımından Hâkimin Tarafsızlığı
(Tarafsızlığın Etik Boyutu) 69
III. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞINI ETKİLEYEN ÖZEL DURUMLAR 70
A. Hâkimin Karar Verme Faaliyetini Etkileyen Faktörler 70
1. Genel Olarak 70
2. Bilinçsiz Önyargılar 71
3. Değerler ve Değer Yargıları 72
4. Basının/Medyanın ve Kamuoyunun/Kitlelerin Etkisi 73
5. Önyargıların ve Dış Baskıların Hâkim Üzerindeki Etkisi
ve Tarafsızlık Beklentisi 75
6. Siyasal Odakların ve Siyasi Düşüncelerin Karar Verme
Süreçlerine Etkisi 75
B. Hâkimin Takdir Yetkisinin Sınırı 78
1. Genel Olarak 78
2. Hakkaniyete ve Eşitlik İlkesine Uygun Davranma 78
3. Gerekçe Yoluyla Denetim 79
4. Değerlendirme 79
C. Vicdani Kanaatin Sınırı 80
D. Hâkimin Dış Görünüşü 81
E. Hâkimin Mevcut veya Önceki Mensubiyetleri 83
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HÂKİMİN TARAFSIZLIĞININ GÜVENCELERİ
I. HÂKİMİN REDDİ 87
A. Genel Olarak 87
B. Ret Sebepleri 88
1. Hâkimin Yasaklı Olduğu Hâller 88
a. Genel Olarak 88
b. Yasaklılık Sebepleri 88
(1) Suçtan Zarar Görmüş Olmak 88
(2) Evlilik, Vesayet, Kayyımlık İlişkisi 89
(3) Üstsoy, Altsoy, Evlatlık İlişkisi 90
(4) Üçüncü Derece Dahil Kan Hısımlığı – İkinci Derece
Dahil Kayın Hısımlığı 91
(5) Cumhuriyet Savcılığı, Adlî Kolluk Görevi, Müdafilik,
Vekillik İlişkisi 92
(6) Tanıklık veya Bilirkişilik 92
(7) Yargılamaya Katılamayacak Hâkim 94
10 Ceza Muhakemesi Hukukunda Hâkimin Tarafsızlığı
(i) Karar veya Hükme Katılan Hâkim 94
(ii) Soruşturma İşlemleri Yapan Hâkim 96
(iii) Yargılamanın Yenilenmesi Durumunda
Yasaklılık 97
(8) Hakimler ve Savcılar Kanunu’nda Yer Alan Yasaklılık
Hâli 98
2. Hâkimin Tarafsızlığının Şüpheye Düştüğü Hâller 99
a. Genel Olarak 99
b. İhsâs–ı Rey Kavramı ve İhsâs–ı Reyin Gündeme
Gelebileceği Durumlar 99
(1) Genel Olarak 99
(2) Hâkimin Yargılama Dışındaki Açıklamaları ve
Faaliyetleri 102
(3) Hâkimin Yargılama Sırasında Bağlantılı Bir Suçla İlgili
İhbarda Bulunması 104
(4) Suçun/Fiilin Niteliğinin Değişmesi 105
(5) Görevsizlik Kararı 106
(6) Koruma Tedbirlerine İlişkin Kararlar 109
(7) Basit Yargılama Usûlünden Normal Muhakemeye
Dönülmesi 112
(8) Aynı Gerekçe ile Tekrar Eden İşlem Tesisi 114
(9) CMK m. 307/2–Son Cümlesinin Eleştirisi Üzerine 115
c. Tarafsızlığı Şüpheye Düşüren Diğer Sebepler 116
(1) Hâkimin Önceki Kararlarının Gerekçeleri ve Önceki
Bilimsel Çalışmaları 116
(2) Hâkimin Önceki Sosyal Medya Paylaşımları 118
(3) Çekinme Talebi Reddedilen Hâkim 119
(4) Diğer Sebepler 120
C. Ret Hakkı Bulunan Kişiler 120
D. Ret Talebinin Süresi 122
1. Yasaklılık Sebebiyle Ret İstemi 122
2. Tarafsızlığı Şüpheye Düşüren Hâl Sebebiyle Ret İstemi 122
E. Ret Talebi, Dilekçenin İçeriği ve İspat Meselesi 123
F. Ret Talebinin İncelenmesi 125
1. Talebi İncelemeye Yetkili Makam 125
2. Talebin Geri Çevrilmesi 126
3. Talebin İncelenmesi 126
4. İncelemenin Sonucu ve Kanun Yolları 128
G. Reddi İstenen Hâkimin Yapabileceği İşlemler 129
II. HÂKİMİN ÇEKİNMESİ 130
A. Çekinme Sebebi ve Zamanı 130
B. Çekinme Talebi, Talebin İncelenmesi, Çekinen Hâkimin
Yapabileceği İşlemler 130
SONUÇ 133
KAYNAKÇA 137 |