|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Sunuş 9
Önsöz 11
2. Baskıya Önsöz 13
Kısaltmalar 23
Giriş 27
Birinci Bölüm
VATANDAŞLIK
I. VATANDAŞLIK KAVRAMININ TARİHİ GELİŞİMİ 29
A. Teorik Olarak 29
B. Fransız Devriminin Vatandaşlık Kavramına Etkisi 36
C. Farklı Uygulamalar 38
II. HUKUKİ BİR KAVRAM OLARAK VATANDAŞLIK 41
A. Tanım 41
B. Milliyetçilik ve Vatandaşlık 43
1. Karşılaştırmalı Hukukta 43
2. Türk Hukukunda 50
III. VATANDAŞLIK KAVRAMININ ULUSLARARASI BOYUTU 52
A. Kendi Kaderini Tayin Hakkı (Self–Determination) 52
B. Devletin Vatandaşlık Konusunda Yetkisi 52
C. Vatandaşı Ülkeye Kabul Yükümlülüğü 54
D. Diplomatik Koruma 55
1. Gerçek Kişiler İçin 55
a. Nottebohm Kararı 56
b. Diplomatik Koruma İle Vatandaşlığın İlişkisi 58
2. Tüzel Kişiler İçin Diplomatik Koruma 59
E. Devletlerin Ardıl Olması (Halefiyet) (Succession) ve Vatandaşlık 60
1. Genel Olarak 60
2. Uyrukluk Bakımından Ardıllık 63
F. Tanımanın Vatandaşlığa Etkisi 64
1. Genel Olarak 65
2. Ayrılma (Secession) Halinde 67
3. Kollektif ve Ülke Dışı Vatandaşlığa Alınma 72
4. Şirketlerin Uyrukluğu 75
G. İnsan Hakkı Olarak Vatandaşlık 76
1. Teorik Görüşler 76
2. Uluslararası Andlaşmalarla Vatansızlığın Önlenmesi 77
3. Birden Fazla Vatandaşlık (Multiple Citizenship) 80
4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Vatandaşlık ile İlgili Kararları 82
İkinci Bölüm
GÖÇ VE VATANDAŞLIK
I. GÖÇÜN TARİHİ GELİŞİMİ 87
A. İnsancıl Hukuk Bakımından 87
1. Haklı Savaşın Davranış Kuralları 88
2. Sığınma Hakkının Kökeni 91
a. Genel Olarak 91
b. Dini Yaklaşımlar 91
c. Egemenlik Alanı Olarak Ülkedeki Yabancıların Kontrolü 93
3. Teorik Görüşler 93
a. Grotius – Sığınma ve Uluslararası Ceza Hukuku 93
b. Grotius ile Mücadele: Pufendorf, Wolff, Vattel 96
aa. Pufendorf 96
bb. Wolff 97
cc. Vattel 98
B. İnsan Hakları Bakımından 100
1. AİHS’deki Mutlak Hakların Korunması 102
2. AİHS’de Korunan Sınırlı haklar 104
3. Ek Protokollerle Korunan Haklar 105
4. AİHM Örnek Kararları 106
II. TANIMLAR 108
A. Göçmen 108
B. Mülteci 116
C. Sığınmacı 125
III. GÖÇ OLGUSU 128
A. Sosyolojik Göç Kuramları 128
B. Göç Hukuku Nedir? 130
C. Küreselleşmenin Etkileri 131
IV. VATANDAŞLIK BAĞLAMINDA GÖÇ 132
A. Teorik Görüşler 134
B. Yeni Görüş ve Uygulamalar 139
C. Göçmenlerin Vatandaşlık Alma Nedenleri 144
D. Kaçak Göçmenlerin Durumu 145
E. Göç’ün Kabul Eden Ülkelere Etkisi 146
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA GÖÇ VE VATANDAŞLIK 148
A. ABD’de 149
B. Birleşik Krallık’ta 150
C. Fransa’da 151
D. Hollanda’da 153
E. İsviçre’de 154
F. İspanya’da 156
G. Almanya’da 157
H. Avusturya’da 161
I. Kanada’da 164
J. Batı Ülkeleri Dışında Kalan Ülkelerde 165
VI. ULUSÖTESİ VATANDAŞLIK (TRANSNATİONAL CİTİZENSHİP) ÇEŞİTLERİ 167
A. Kazanılmış Vatandaşlık (Earned Citizenship) 168
B. Geniş Kapsamlı (Engin) Vatandaşlık (Expansive Citizenship) 169
C. Hisseli (Paydaş) Vatandaşlık (Stakeholder Citizenship) 171
D. Harici Vatandaşlık (External Citizenship) 173
E. Yaslanmış Vatandaşlık 174
F. CANZ Ülkeleri 175
G. Ius Doni 176
VII. GÖÇÜN ETKİLERİ 178
Üçüncü Bölüm
GÖÇ VE ULUSÜSTÜ VATANDAŞLIK
(SUPRANATIONAL CITIZENSHİP)
I. AVRUPA BİRLİĞİ VATANDAŞLIĞI 181
A. Haklara Dayalı Vatandaşlık Mı? 181
1. Teorik Görüşler 183
2. ABAD Kararları 188
a. İlk Kararlar 188
b. Aktif Vatandaş Kavramı 189
c. Sosyal Yardım Yaklaşımı 191
d. Çifte Vatandaşlığa İlişkin Kararlar 193
B. Antlaşma Hükümleri Dışındaki Bazı Haklar 194
C. Hak Kullanmanın Sınırları 196
II. VATANDAŞLIK – AB VATANDAŞLIĞI VE AB’DE GÖÇÜN BİRBİRİYLE İLİŞKİSİ 199
A. Genel Olarak 199
B. Yeni Yerleşiklerin Vatandaşlığa Alınması 203
C. Çok Vatandaşlık Durumunda 209
1. Gerçek Kişilerde 209
2. Şirketlerin Uyrukluğu 212
D. Bir Üye Devletin Ayrılması Halinde 213
III. POLİTİK HAKLAR VE AB VATANDAŞLIĞI 215
A. Vatandaşlık Haklarının Kapsamı 215
B. Eleştiriler 218
IV. AB VATANDAŞLIĞI GÜMRÜKSÜZ GEÇİŞ (DUTY–FREE) VATANDAŞLIĞI OLABİLİR Mİ? 219
A. Altın Pasaport – Vize (Golden Passport – Visa) 219
B. Vatandaşlık Satın Alınabilir Mi? 221
1. Vatandaşlık Satışı Lehine İddialar 221
2. Vatandaşlık Satışı Aleyhine İddialar 223
C. Vatandaşlık Satın Alma Yolları 224
1. Denizenship (Oturan, Mütemekkin) 224
2. Paydaş Vatandaşlık (Stakeholder Citizenship) 225
3. Altın Vize (Golden Visa) 227
4. Değerlendirme 228
V. GÖÇÜN ETKİLERİ 229
A. Gönderen Devletler Bakımından 233
B. Göçmenler Bakımından 235
VI. DÜZENLİ GÖÇ– DÜZENSİZ GÖÇ VE İLTİCA HAKKI 236
A. Düzenli Göç 236
1. Birincil Mevzuatta 236
2. İkincil Mevzuatta 237
B. Düzensiz Göç 238
1. Birincil Mevzuatta 238
2. İkincil Mevzuatta 239
C. İltica Hakkı 240
1. Birincil Mevzuatta 240
2. Son Gelişmeler ve İkincil Mevzuattaki Değişiklikler 241
a. Son Gelişmeler 241
b. İkincil Mevzuattaki Değişiklikler 242
Dördüncü Bölüm
TÜRK HUKUKUNDA GÖÇ VE VATANDAŞLIK
I. UYRUKLUK 245
II. ULUSLARARASI KORUMA 247
A. Uluslararası Korumadan yararlananlar 247
B. Uluslararası Koruma Dışında Kalmakla Beraber Sınırlı Koruma Sağlananlar 251
1. İnsani İkamet İzni 251
2. İnsan Ticareti Mağdurları İkamet İzni 252
3. Geçici Koruma Statüsü 252
III.DÜZENLİ GÖÇ–DÜZENSİZ GÖÇ 253
A. Düzenli Göç 253
1. Kanunlarda 253
2. Andlaşmalarda 255
B. Düzensiz Göç 258
1. Kanunlarda 258
2. Andlaşmalarda 259
a. Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’ne Ek Kara Deniz ve Hava Yoluyla Göçmen Kaçakçılığına Karşı Protokol 259
b. Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı BM Sözleşmesi’ne Ek İnsan Ticaretinin Özellikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol 260
IV. DÜZENSİZ GÖÇLE MÜCADELE 261
A. Geri Kabul Andlaşmaları (Re–admission Agreements) 261
B. Türkiye’nin Geri Kabul Andlaşmaları 263
C. AB–Türkiye Geri Kabul Andlaşmasının Hukuki Niteliği 264
1. Vatandaş İçin Geri Kabul Şartları 265
2. Üçüncü Devlet Vatandaşlarının ve Vatansızların Geri Kabulü Şartları 266
3. Türkiye GKA’nı Tek Taraflı Olarak Askıya Alabilir mi? 268
4. ABAD’ın Türkiye–AB Geri Kabul Anlaşmasını Değerlendirmesi 272
5. Güvenli Üçüncü Ülke Sayılıp Sayılmamanın Etkisi 274
V. SIĞINMACILARIN VE GÖÇMENLERİN VATANDAŞLIĞA ALINMASI MÜMKÜN MÜDÜR? 275
A. Uluslararası Koruma Statüsü 275
B. Uluslararası Koruma Statüsündeki Kişilerin Vatandaşlık Hakları 277
1. Yabancılar Hukukuna Göre 277
2. Türk Vatandaşlık Kanununa Göre 278
C. Göçmenlerin Türk Vatandaşlığı Kazanması 281
Sonuç 285
Kaynakça 289
Kavram Dizini 313 |