|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR DİZİNİ 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI HUKUKTA JUS COGENS NORM
I. ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI VE NORMLAR
HİYERARŞİSİ 21
A. ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI 21
1. Andlaşmalar 22
2. Yapılageliş 25
3. Hukuk Genel İlkeleri 30
4. Doktrin 33
5. Yargı Kararları 34
6. Diğer Olası Kaynaklar 34
B. ULUSLARARASI HUKUKTA NORMLAR HİYERARŞİSİ 40
II. JUS COGENS NORM HAKKINDA GENEL BİLGİLER 51
A. ULUSLARARASI HUKUKTA KAMU DÜZENİ VE JUS COGENS
NORM İLE İLİŞKİSİ 52
1. Kamu Düzeni Kavramı 52
2. Uluslararası Hukuk Bakımından Kamu Düzeni ve
Jus Cogens Norm İlişkisi 56
B. JUS COGENS NORMUN TANIMI, UNSURLARI, KAYNAKLARI, ÖZELLİKLERİ
VE BENZER KAVRAMLARDAN FARKLARI 61
1. Uluslararası Hukuktaki Varlığına İlişkin Tartışmalar 61
2. Tanım 73
3. Unsurlar 77
a. Bir Bütün Olarak Devletlerin Uluslararası Toplumunca Kabul
Edilme ve Tanınma 79
b. Kendisinden Hiçbir Surette Sapmaya Müsaade Edilmeme 86
4. Kaynaklar 96
5. Özellikler 101
6. Uluslararası Hukuk Kaynaklarından ve Benzer Kavramlardan
Farkları 105
a. Jus Cogens Normlar ve Andlaşmalar 105
b. Jus Cogens Normlar ve Yapılageliş 106
c. Jus Cogens Normlar ve Hukuk Genel İlkeleri 107
d. Jus Cogens Normlar ve Erga Omnes 107
III. JUS COGENS NORMUN TARİHSEL GELİŞİMİ 110
A. 1969 VİYANA ANDLAŞMALAR HUKUKU SÖZLEŞMESİ ÖNCESİ DÖNEM 115
B. 1969 VİYANA ANDLAŞMALAR HUKUKU SÖZLEŞMESİ SONRASI DÖNEM 119
C. 2022 TASLAK SONUÇLAR VE SONRASI DÖNEM 128
İKİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI HUKUKTA JUS COGENS NORMLARIN HUKUKİ ETKİLERİ
I. GENEL OLARAK 135
II. KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 139
A. ANDLAŞMALAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 141
1. Andlaşmanın Yapılışı Sırasındaki Aykırılık 144
2. Andlaşma Yapılışından Sonra Ortaya Çıkan Aykırılık 151
3. Jus Cogens Bir Norma Aykırılık Nedeniyle Andlaşmanın
Geçersizliğinde Başvurulacak Usul 158
B. YAPILAGELİŞ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 165
C. HUKUK GENEL İLKELERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 168
D. YARGI KARARLARI VE DOKTRİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 170
III. HUKUKİ İŞLEMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 170
A. ULUSLARARASI HUKUKTA HUKUKİ İŞLEM KAVRAMI 170
B. TEK TARAFLI HUKUKİ İŞLEMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 172
1. Birleşmiş Milletler Kararları Üzerindeki Etkisi 176
2. Daimi Üyelerin Veto Hakkı Üzerindeki Etkisi 180
C. İKİ VEYA ÇOK TARAFLI HUKUKİ İŞLEMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 185
IV. ULUSLARARASI SORUMLULUK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 186
A. JUS COGENS NORMLARIN İHLALİNDE DEVLETLERİN SORUMLULUĞU 189
B. JUS COGENS NORMLARIN İHLALİNDE DEVLETLERİN SORUM–
LULUĞUNUN SONUÇLARI 192
1. Genel Sonuçlar 192
2. Özel Sonuçlar 195
a. “Ağır İhlal” Kavramı 195
b. Öngörülen Yükümlülükler 198
3. Uluslararası Sorumluluğun İleri Sürülme Usulü 210
C. JUS COGENS NORMLARIN İHLALİNDE ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN
SORUMLULUĞU 218
V. YARGI BAĞIŞIKLIĞI (DOKUNULMAZLIĞI) ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 219
A. ULUSLARARASI HUKUKTA BAĞIŞIKLIK 221
B. JUS COGENS NORMLAR VE YARGI BAĞIŞIKLIĞI 226
1. Jus Cogens Normlar ve Yargı Bağışıklığı Arasındaki İlişki 226
a. Zımni Feragat Teorisi 231
b. Normlar Hiyerarşisi Teorisi 234
c. Ülkesellik İlkesi Teorisi 234
d. Menfaatler Dengesi Teorisi 235
2. Jus Cogens Normların Yargı Bağışıklığına Etkisi 236
a. Devletlerin Yargı Bağışıklığı Bakımından 236
b. Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanının Yargı
Bağışıklığı Bakımından 247
c. Üst Düzey Devlet Görevlileri ve Diplomatik Temsilcilerin Yargı
Bağışıklığı Bakımından 250
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YAŞAM HAKKI VE ÇEVRE HAKKININ JUS COGENS NORM BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. GENEL OLARAK 257
II. YAŞAM HAKKININ JUS COGENS NORM NİTELİĞİ BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 258
A. YAŞAM HAKKI 258
1. Genel Olarak 258
2. Hakkın Kapsamı ve Temel Özellikleri 260
3. Uluslararası Düzenlemelerde Yaşam Hakkı 263
a. Evrensel İnsan Hakları Bildirisi 263
b. Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin BM Sözleşmesi 266
c. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 277
d. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi 294
e. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı 296
f. Arap İnsan Hakları Şartı 298
B. YAŞAM HAKKININ JUS COGENS NORMUN UNSURLARI BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 299
1. Bir Bütün Olarak Devletlerin Uluslararası Toplumunca Kabul Edilme
ve Tanınma 299
2. Kendisinden Hiçbir Surette Sapmaya Müsaade Edilmeme 306
III. ÇEVRE HAKKININ JUS COGENS NORM NİTELİĞİ BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 313
A. ÇEVRE HAKKI 313
1. Genel Olarak 313
2. Hakkın Kapsamı ve Temel Özellikleri 316
3. Uluslararası Düzenlemelerde Çevre Hakkı 325
a. Evrensel İnsan Hakları Bildirisi 325
b. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin BM Sözleşmesi 326
c. Stockholm Bildirgesi 326
d. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı 328
e. Brundtland Raporu 329
f. Dünya Doğa Şartı 329
g. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Ek Protokolü 330
h. Rio Bildirgesi 330
i. Aarhus Sözleşmesi 332
j. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 335
k. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi 337
B. ÇEVRE HAKKININ JUS COGENS NORMUN UNSURLARI BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 338
1. Bir Bütün Olarak Devletlerin Uluslararası Toplumunca Kabul Edilme
ve Tanınma 344
2. Kendisinden Hiçbir Surette Sapmaya Müsaade Edilmeme 349
SONUÇ 361
KAYNAKÇA 371 |