|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKU VE KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI
I. KURAMSAL TEMELLER 17
A. Kültürel Miras Kavramı 17
1. Kültürel Mirasın Tanımı ve Terminoloji Sorunu 21
a. Tanım 22
b. Terminoloji Sorunu 24
2. Kültürel Mirasın Sınıflandırılması 28
a. Somut Kültürel Miras 30
b. Somut Olmayan Kültürel Miras 33
c. Kültürel Mirasa Bütüncül Yaklaşımın Önemi 39
B. Kültürel Miras ve İnsan Hakları İlişkisi 41
C. Kültürel Mirasın Korunması Amacıyla İlişkilendirilebilecek İnsan Hakları 46
1. Kültürel Yaşama Katılma Hakkı 47
a. Kültürel Hak Kavramı, Niteliği ve Sınıflandırılması 47
b. Kültürel Yaşama Katılma Hakkı ve Kültürel Miras İlişkisi 50
2. Eğitim Hakkı 54
a. Eğitim Hakkı Kavramı 54
b. Eğitim Hakkı ve Kültürel Miras İlişkisi 59
(1) Eğitim Hakkının Kültürel Boyutları 59
(2) Kültürel Miras Eğitiminin Eğitim Hakkı Bağlamında
Değerlendirilmesi 63
3. Din ve İnanç Özgürlüğü 69
a. Din ve İnanç Özgürlüğü Kavramı 69
b. Kültürel Mirasın Dini Yönü: Dini Kültürel Miras 73
c. Dini Kültürel Mirasın Korunmasında Din ve İnanç Özgürlüğünün
Rolü 78
4. İfade Özgürlüğü 82
a. İfade Özgürlüğü Kavramı 82
b. İfade Özgürlüğü ve Kültürel Miras İlişkisi 86
(1) İfade Özgürlüğünün Kültürel Boyutu: Sanatsal İfade
Özgürlüğü, Sanat Özgürlüğü ve Kültürel Miras 87
(2) Kültürel Mirasa Zarar Veren İfadeler Açısından İfade
Özgürlüğü ve Eko–Vandalizm 93
5. Mülkiyet Hakkı 101
a. Mülkiyet Hakkı Kavramı 101
b. Mülkiyet Hakkı ve Kültürel Miras İlişkisi 105
(1) Taşınır Kültürel Miras ve Mülkiyet Hakkı 108
(2) Taşınmaz Kültürel Miras ve Mülkiyet Hakkı 117
6. Yeni Bir İnsan Hakkı Kategorisi Olarak Kültürel Miras Hakkının
Tartışılması 128
D. Kültürel Mirasın Korunmasına İlişkin Sözleşmelerin İnsan Hakları
Hukuku Işığında Yorumlanması 134
1. UNESCO Koruma Rejimi ve İnsan Hakları Hukuku ile Etkileşimi 135
a. 1954 Lahey Sözleşmesi (Silahlı Çatışmalarda Kültürel Varlıkların
Korunması Sözleşmesi) 135
b. 1970 tarihli Kültür Varlıklarının Kanunsuz İthal, İhraç ve
Mülkiyet Transferinin Önlenmesi ve Yasaklanması İçin Alınacak
Tedbirlerle İlgili Sözleşme 137
c. 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair
Sözleşme 146
d. 1995 UNIDROIT Sözleşmesi (Çalınan Ya Da Yasadışı Olarak İhraç
Edilen Kültürel Objeler Hakkında Sözleşme) 166
e. 2001 Su Altı Kültür Mirasının Korunması Sözleşmesi 175
f. 2003 Somut Olmayan Kültürel Mirasın Koruınması Sözleşmesi 182
2. Avrupa Konseyi Koruma Rejimi ve İnsan Hakları Hukuku ile
Etkileşimi 194
a. 1954 Avrupa Kültür Sözleşmesi 195
b. 1985 Granada Sözleşmesi (Avrupa Mimari Mirasının Korunması
Sözleşmesi) 196
c. 1992 Valetta Sözleşmesi (Avrupa Arkeolojik Mirasının
Korunması Sözleşmesi) 198
d. 2000 Floransa Sözleşmesi (Avrupa Peyzaj Sözleşmesi) 201
e. 2005 Faro Sözleşmesi (Toplum için Kültürel Mirasın Değeri
Çerçeve Sözleşmesi) 202
E. Uluslarararası İnsan Hakları Hukukunda Kurumsal Düzenlemeler 210
1. İnsan Haklarının Küresel Ölçekte Korunmasına Yönelik
Mekanizmalar: Birleşmiş Milletler ve Kültürel Miras 211
a. Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
Sözleşme ve Kültürel Miras 211
b. Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ve
Kültürel Miras 215
2. İnsan Haklarının Bölgesel Ölçekte Korunmasına Yönelik
Mekanizmalar 223
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Kültürel Miras 223
b. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi ve Kültürel Miras 228
c. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı ve Kültürel Miras 232
İKİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK VE KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI
I. ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KAVRAMI 237
A. Uluslararası İnsancıl Hukukun Tanımı 237
B. Uluslararası İnsancıl Hukukun Tarihsel ve Düşünsel Gelişimi 240
1. 1949 Cenevre Sözleşmeleri Öncesi Dönem 241
2. 1949 Cenevre Sözleşmeleri ve Sonraki Dönem 247
C. Uluslararası İnsancıl Hukukun Kaynakları 255
1. Uluslararası Sözleşmeler 256
a. Lahey Sözleşmeleri 256
b. Cenevre Sözleşmeleri 258
c. İlgili Diğer Sözleşmeler 259
2. Örf ve Adet Hukuku 260
3. Diğer Kaynaklar 262
D. Uluslararası İnsancıl Hukuk ile İnsan Hakları Hukuku Arasındaki İlişki 264
E. Uluslararası İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri 270
1. Ayrım Gözetme İlkesi 270
2. Askeri Gereklilik İlkesi 276
3. Orantılılık İlkesi 281
4. Gereksiz Acıya Sebebiyet Vermeme İlkesi 285
II. KÜLTÜREL MİRASIN ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KAPSAMINDA
KORUNMASI 290
A. Silahlı Çatışmaların Kültürel Miras Üzerindeki Etkisi ve Silahlı Çatışmalar
Esnasında Kültürel Mirasın Korunmasının Önemi 290
B. Kültürel Mirasın Uluslararası İnsancıl Hukuk Kapsamında Korunması
Rejimi 303
1. 1863 Lieber Kodu 303
2. 1899 ve 1907 Lahey Sözleşmeleri 305
3. 1954 Lahey Sözleşmesi (Silahlı Çatışmalarda Kültürel Varlıkların
Korunması Sözleşmesi) 307
a. Genel Olarak 307
b. Koruma Rejimleri 310
(1) Genel Koruma Rejimi 310
(2) Özel Koruma Rejimi 312
c. Ayırt Edici İşaret: Mavi Kalkan 318
d. Yaptırım Mekanizması 319
4. 1949 Cenevre Sözleşmelerine Ek 1977 Tarihli I Nolu Protokol 321
5. 1954 Lahey Sözleşmesi’nin 1999 Tarihli İkinci Protokolü 324
C. Kültürel Mirasın İnsancıl Hukuk Kapsamında Korunmasının İstisnası:
Askeri Gereklilik 328
1. Askeri Gereklilik Kavramı 328
2. Kültürel Mirasın Korunması Bağlamındaki Uluslararası
Sözleşmelerde Askeri Gerekliliğe İlişkin Düzenlemeler 330
D. Kültürel Mirasın Korunmasında Uluslararası Ceza Hukukunun Rolü 332
1. Genel Olarak 332
2. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Kültürel Miras 333
3. Kültürel Mirasın Korunmasına İlişkin Suçlar ve Uluslararası Ceza
Mahkemesi Kararları 339
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASINA İLİŞKİN DEVLETLERİN SORUMLULUĞU
I. KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASINA İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK
YÜKÜMLÜLÜKLERİNİN İHLALİNDEN DEVLETLERİN SORUMLULUĞU 347
A. Genel Olarak 347
B. Doğrudan Devlet Organlarının Eylemleri Nedeniyle Sorumluluk 353
C. Dolaylı Olarak Devlete Atfedilebilen Eylemler Nedeniyle Sorumluluk 358
II. KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASINA İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK
YÜKÜMLÜLÜKLERİNİN ÖZEL KİŞİ VE KURULUŞLARIN DAVRANIŞLARI
SONUCU İHLALİNDEN DEVLETLERİN SORUMLULUĞU 363
A. Genel Olarak 363
B. Kamu Gücü Kullanmaya Yetkili Kişi veya Birimlerin Eylemleri Nedeniyle
Sorumluluk 367
C. Devletin Talimatları, Yönlendirmesi veya Kontrolü Altında Hareket Eden
Kişi ya da Grupların Eylemleri Nedeniyle Sorumluluk 371
III. DEVLETİN SORUMLULUĞUNUN TESPİT EDİLMESİNİN SONUÇLARI 375
A. Hukuka Aykırılığın Sona Erdirilmesi ve Güvenceler 376
B. Onarım Yükümlülüğü 378
1. Eski Hale İade 379
2. Tazminat 382
3. Manevi Olarak Tatmin Etme (Tarziye) 384
SONUÇ 387
KAYNAKÇA 393 |