|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 15
İNGİLİZCE–TÜRKÇE ÇEVİRİLER 17
GİRİŞ 21
BİRİNCİ BÖLÜM
YÜZLEŞME HAKKI
I. HAKKIN TARİHSEL GELİŞİMİ 25
II. HAKKIN AMACI, İÇERİĞİ VE KAPSAMI 32
A. Amerikan Ceza Muhakemesi Hukukunda Tanık ve Tanıklık 36
a. Tanık Türleri 37
b. Tanıklıkta Usul 41
(1) Tanıkların Çağrılması 41
(2) Tanıkların Yemin Etmesi 43
(3) Tanıklıktan Çekinme 45
i. Genel Olarak 45
ii. Nemo Tenetur Nedeniyle Çekinme 46
iii. Devlet Sırrı Nedeniyle Çekinme 49
(4) Tanıkların Duruşmada Dinlenmesi 50
(5) Tehlike Altındaki Tanıkların ve Kırılgan Mağdurların Dinlenmesi 53
i. Genel Olarak 53
ii. Tanığın Kimliğinin Sanıktan Gizlenmesi ve Yüzleşme Hakkı 58
iii. Tanığın Görünümünün Değiştirilmesi ve Yüzleşme Hakkı 63
B. Amerikan Ceza Muhakemesi Hukukunda Çapraz Sorgu 69
C. Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi İçtihatlarında Yüzleşme Hakkı 78
a. Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi 78
b. Hearsay Kuralı 81
c. Ohio v. Roberts 83
d. Crawford v. Washington 88
e. Davis v. Washington 93
f. Bilirkişi Raporları ve Yüzleşme Hakkı İlişkisine Dair Birleşik Devletler
Yüksek Mahkemesi İçtihatları 98
(1) Melendez–Diaz v. Massachusetts 99
(2) Bullcoming v. New Mexico 101
(3) Williams v. Illinois 102
(4) Smith v. Arizona 106
(5) Ara Değerlendirme 108
III. HAKTANFERAGAT EDİLMESİ VEHAKKINKAYBEDİLMESİ 112
A. Yüzleşme Hakkından Feragat 112
a. Sanığın Hazır Bulunma Hakkı ve Yüzleşme Hakkı 113
b. Hazır Bulunma Hakkından Feragat Edilmesi 115
c. Şüphelinin/Sanığın Video Konferans Yoluyla Hazır Bulunması 118
B. Yüzleşme Hakkının Kaybedilmesi 119
IV. TANIĞIN DİNLENMESİNDE ALTERNATİF YÖNTEMLER VE YÜZLEŞME HAKKI 122
A. Tanığın Duruşmadan Önce Dinlenmesi: Duruşma Öncesi Yeminli İfade
(Deposition) 122
B. Çocuk Tanıkların Tanıklığında Usul 124
a. Yasal Çerçeve 125
b. Yüzleşme Hakkına İlişkin İçtihatlar 130
(1) Coy v. Iowa 130
(2) Maryland v. Craig 132
C. Yetişkin Tanıkların Ses ve Görüntü Aktarımı Yoluyla Dinlenmesi 137
a. Yasal Çerçeve 137
b. Yüzleşme Hakkına İlişkin Yaklaşımlar 139
(1) İstisnai Durumlar Testi: United States v. Gigante 140
(2) Craig Testi: United States v. Yates 144
(3) Yüksek Mahkeme’nin Crawford İçtihadı Sonrası Durum 149
V. HAKKIN YORUMLANMASI VE KONUMLANDIRILMASI 158
A. İspat Hukukunun Bir Parçası Olarak Yüzleşme Hakkı 158
B. Hükümeti Sınırlama Aracı Olarak Yüzleşme Hakkı 160
C. Sanığa Tanınan Bir Usul Hakkı Olarak Yüzleşme Hakkı 162
D. Tanıklara Getirilen Bir Yükümlülük Olarak Yüzleşme Hakkı 164
E. Türk Hukukunda Yüzleşme Hakkının Konumu 165
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA YÜZLEŞME HAKKININ GÖRÜNÜMLERİ
I. YÜZLEŞME HAKKININ TÜRK HUKUKUNDAKİ YÜZLEŞME BENZERİ
UYGULAMALARDAN FARKI 177
A. Yüzleştirme 177
a. Yetkili Merci 177
b. Yüzleştirme İşleminde Amaç ve Uygulama Koşulları 178
c. Yüzleştirme İşlemi ve Yüzleşme Hakkı 183
(1) Soruşturma Evresinde Şüpheli–Tanık Yüzleşmesi ve Yüzleşme
Hakkı 183
(2) Kovuşturma Evresinde Şüpheli–Tanık Yüzleşmesi ve Yüzleşme
Hakkı 188
B. Teşhis 194
a. Yetkili Merci 196
b. Teşhis İşleminde Amaç ve Uygulama Koşulları 197
c. Teşhis İşleminde Müdafiin Konumu 198
d. Teşhis İşlemi ve Yüzleşme Hakkı 202
II. TÜRK CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TANIK VE TANIKLIK 205
A. Tanık Türleri 205
a. Genel Kabul 205
b. Tanık–Bilirkişi Ayrımı 207
c. Yüzleşme Hakkı Bağlamında Türk Hukukunda Tanık 211
B. Tanıklıkta Usul 214
a. Tanıkların Çağrılması 214
b. Tanıkların Yemin Etmesi 216
c. Tanıklıktan Çekinme 217
(1) Genel Olarak 217
(2) Nemo Tenetur Nedeniyle Kısmi Çekinme 219
(3) Devlet Sırrı Nedeniyle Çekinme 219
d. Tanıkların Dinlenmesi: Dinlemeye Yetkili Merci ve Dinleme Öncesi
İşlemler 223
e. Tanığın Dinlenmesinde Alternatif Yöntemler 229
(1) Tanığın Erken Dinlenmesi 230
i. Keşif Sırasında Dinleme 230
ii. Naip Hâkim veya İstinabe Yoluyla Dinleme 236
iii. Erken Dinleme ve Yüzleşme Hakkı 238
iv. Tanığın Önceki İfadesinin Okunması ve Tek Delil Sorunu 240
(2) Aynı Anda Görüntülü ve Sesli İletişim Tekniğinin Kullanılması
Suretiyle Dinleme 243
(3) Bazı Çocukların ve Yetişkin Mağdurların Dinlenmesinde Usul 245
(4) Tehlike Altındaki Tanıkların Dinlenmesinde Usul 255
(5) Tanığın Dinlenilmesinden Vazgeçilmesi ve Tek Delil Sorunu 265
(6) AİHM’in Üç Aşamalı Testi Işığında Ara Değerlendirme 267
i. Ölüm Nedeniyle Duruşmada Dinlenemeyen Tanıklar:
Al–Khawaja Başvurusu 274
ii. Korku Nedeniyle Duruşmada Dinlenemeyen Tanıklar:
Tahery Başvurusu 276
iii. Sanığın Yüzleştirme Talebinin Reddedilmesi ve İstinabe
Yolunun Tercih Edilmesi Nedeniyle Duruşmada
Dinlenemeyen Tanıklar: Faysal Pamuk Başvurusu 280
iv. AİHM’in İzinde AYM ve Yargıtay Uygulaması 288
f. Tanığa Soru Sorulması 293
III. TÜRK CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA YÜZLEŞME HAKKI İLE BAĞLANTILI
SANIK HAKLARI 296
A. Sanığın Delilden Haberdar Edilmesi 296
B. Sanığın Hazır Bulunması 299
a. Hazır Bulunma “Yükümlülüğünü” Esneten Haller 303
(1) Hazır Bulunma Yükümlülüğünün Yargılamanın Tamamı İçin
Esnetilmesi 304
i. Sanık Hakkında Verilecek Hükmün Niteliği Nedeniyle
Yükümlülüğün Esnetilmesi 304
ii. Sanığa Uygulanacak Yaptırımın Niteliği Nedeniyle
Yükümlülüğün Esnetilmesi 305
iii. Basit Yargılama Usulü 306
(2) Hazır Bulunma Yükümlülüğünün Sorgu Sırasında Esnetilmesi 309
i. Gelmeyen Sanık Hakkında Delillerin Ortaya Konulması 310
ii. Sanığın Sorgusunun İstinabe Suretiyle Gerçekleştirilmesi 312
(3) Hazır Bulunma Yükümlülüğünün Sorgu Sonrasında Esnetilmesi 315
i. Sanığın Mahkemeden Uzaklaşması 315
ii. Sanığın Duruşmadan Bağışık Tutulması 316
(4) Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Yükümlülüğünü Esneten
Tüm Hallere İlişkin Tablo 321
b. Hazır Bulunma “Hakkına” İstisnalar 323
(1) Aynı Anda Görüntülü ve Sesli İletişim Tekniğinin Kullanılması
Suretiyle Sorgu ve Duruşmalara Katılım 324
i. Yasal Çerçeve ve Amaç 324
ii. AİHM Uygulaması 329
iii. AİHM’in İzinde AYM ve Yargıtay Uygulaması 331
(2) Hastalık veya Disiplin Önlemi ya da Zorunlu Diğer Nedenlerle
Yargılamanın Yapıldığı Yargı Çevresi Dışındaki Bir Hastahane
veya Tutukevine Nakledilmiş Olan Sanığın Duruşmaya
Getirilmemesi 342
(3) Sanığın Suç Ortağı ya da Tanığın Dinlenmesi Sırasında
Mahkeme Salonundan Çıkarılması 348
(4) Sanığın Davranışları Nedeniyle Duruşma Salonundan
Çıkarılması 350
(5) Sanığın Duruşmada Fiziken Hazır Bulunma Hakkına İstisna
Teşkil Eden Tüm Hallere İlişkin Tablo 352
C. Sanığın Soru Sorması 353
DEĞERLENDİRMELER VE SONUÇ 363
I. DEĞERLENDİRMELER 363
A. Genel Değerlendirme 363
B. Sanık–Tanık Yüzleşmesine Atfedilen Anlam Bağlamında Değerlendirme 367
C. Tanık ve Tanıklık Kavramlarının Kapsamı Bağlamında Değerlendirme 370
D. Tanığın Dinlenmesinde Kabul Edilen Alternatif Yöntemler Bağlamında
Değerlendirme 372
E. Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı Bağlamında Değerlendirme 376
II. SONUÇ 380
KAYNAKÇA 385
BASILI ESERLER 385
MEVZUAT VE İLİŞKİLİ BELGELER 393
İÇTİHATLAR 394
TÜRK MAHKEMELERİNİN İÇTİHATLARI 394
AMERİKAN MAHKEMELERİNİN İÇTİHATLARI 397
AİHM İÇTİHATLARI 398
ELEKTRONİK KAYNAKLAR 400 |