|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ (ŞENAY KARABULUT) 5
ÖNSÖZ (FATOŞ ALEV AKTÜRK) 7
İÇİNDEKİLER 9
BİRİNCİ BÖLÜM
ADLİ BİLİMLERDE OLAY KAVRAMI
Birinci Kısım
1. ADLİ BİLİMLERDE OLAY KAVRAMI: TANIMI, BİLEŞENLERİ VE KRİMİNAL
ANALİZDEKİ ROLÜ 29
2. ADLİ TIP VE OLAY YERİ İNCELEMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ 30
2.1. Adli Tıp Nedir ve Görevleri Nelerdir? 32
2.2. Olay Yeri İncelemesi ve Görevleri 32
3. OLAY YERİ İNCELEMESİNİN ADLİ TIBBI DESTEKLEMESİ 33
3.1. Ortak İnceleme Süreçleri 34
4. ADLİ TIP VE OLAY YERİ İNCELEMESİNİN BİRBİRİNİ TAMAMLADIĞI BAŞLICA
ALANLAR 36
4.1. Postmortem İncelemeler ve Olay Yeri Bulguları 36
4.2. Travma ve Yaralanmaların Değerlendirilmesi 36
4.3. Kimyasal ve Zehirlenme Vakaları 36
5. ORTAK ÇALIŞMANIN ADALET SÜRECİNE ETKİSİ 37
5.1. Olayın Bilimsel Temele Dayandırılması 37
5.2. Delillerin Güvenilirliğinin Artırılması 37
5.3. Suçun Dinamiklerinin Açıklanması 38
5.4. Disiplinler Arası İş birliği ve Mahkeme Sonuçlarına Katkısı 38
İkinci Kısım
1. TÜRKİYE'DE OLAY YERİ İNCELEMESİNİ YAPAN BİRİMLER 39
1.1. Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığı 39
1.2. Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Daire Başkanlığı 39
1.3. Adli Tıp Kurumu ve Uzmanlık Alanları 40
1.4. Sahil Güvenlik Komutanlığı 40
1.5. Özel Olay Yeri İnceleme Ekipleri 41
2. ADLİ BİLİMLERİN TANIMI VE KAPSAMI 41
2.1. Adli Bilimlerin Temelleri 41
2.2. Adli Bilimlerin Tarihçesi 43
2.3. Adli Bilimlerin Temel İlkeleri 45
2.4. Adli Bilimlerin Alt Dalları 46
2.5. Türkiye'de Adli Bilimlerin Yapılanması 46
Üçüncü Kısım
1. TÜRKİYE'DE OLAY YERİ İNCELEME EKİBİNE KATILMA ŞARTLARI VE EĞİTİM
SÜRECİ 50
1.1. Olay Yeri İnceleme Ekibine Katılma Şartları 50
1.2. Olay Yeri İnceleme Eğitim Süreci ve Kursları 51
1.3. Polis Olmadan Olay Yeri İnceleme Uzmanı Olmak Mümkün müdür? 51
1.4. Polisin Adli Görevleri ve Delillerin Toplanması Süreci 52
1.5. Delillerin Hukuka Uygun Olarak Toplanması ve İlgili Kanun
Maddeleri 52
Dördüncü Kısım
1. OLAY YERİ İNCELEMESİNİN SİSTEMATİK AŞAMALARI 53
1.1. Aşama: Olay Yerine İlk Müdahale ve Güvenliğin Sağlanması 53
1.2. Aşama: Olay Yerinin Genel Gözlemi ve Ön Değerlendirme 54
1.3. Aşama: Belgeleme ve Fotoğraflama 54
1.4. Aşama: Delillerin Tespiti ve Toplanması 55
1.5. Aşama: Delillerin Analiz için Hazırlanması ve Taşınması 55
1.6. Aşama: Son İnceleme ve Değerlendirme 56
2. OLAY YERİ İNCELEMESİNİN SİSTEMATİK AŞAMALARININ ÖNEMİ 56
Beşinci Kısım
1. KRİMİNALİSTİK NEDİR? 59
1.1. Kriminalistiğin Tanımı 59
1.2. Kriminalistiğin Tarihçesi ve Gelişimi 60
1.3. Kriminalist Kimdir ve Görevleri Nelerdir? 60
1.4. Kriminalistlerin Uzmanlık Alanları 61
2. TÜRKİYE’DE KRİMİNALİSTİĞİN YAPILANMASI VE KRİMİNALİSTLERİN EĞİTİMİ 62
2.1. Kriminalistlerin Yeterlilikleri ve Görevleri 63
2.2. Türkiye’de Kriminalistlerin Görev Aldığı Alanlar 63
2.3. Sonuç Olarak 64
İKİNCİ BÖLÜM
BULGULAR, DELİLLER VE İSPAT
Birinci Kısım
1. BULGULAR, DELİLLER VE İSPAT: TANIMLARI VE ARALARINDAKİ FARKLAR 67
1.1. Bulgu Kavramı 67
1.2. Delil Kavramı 67
1.3. İspat Kavramı 68
2. BULGULAR, DELİLLER VE İSPAT ARASINDAKİ FARKLAR VE İLİŞKİLER 68
3. BULGULARIN, DELİLLERİN VE İSPATIN HUKUKİ SÜREÇTEKİ ROLÜ 70
4. SONUÇ OLARAK 71
İkinci Kısım
1. DELİLLERİN GRUPLANDIRILMASI VE ÇEŞİTLERİ 74
1.1. Fiziksel Deliller 75
1.2. Biyolojik Deliller 75
1.3. Kimyasal Deliller 75
1.4. Psikolojik Deliller 76
1.5. Dijital Deliller 76
1.6. Belge Delilleri 77
2. DELİLLERİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE ÖZEL YÜKÜMLÜLÜKLER 77
2.1. Delillerin Toplanmasında ve Muhafazasında Özel Yükümlülükler 78
2.2. Yasa Dışı Elde Edilen Deliller ve "Meyve Tutan Zehirli Ağacın
Meyvesi" İlkesi 79
2.3. Mahkemede Delil Sunumunda Yükümlülükler 79
2.4. Delillerin Hukuki Niteliğinin Sağladığı Faydalar 79
2.5. Sonuç Olarak; 80
Üçüncü Kısım
1. OLAY YERİ İNCELEME EKİPMANLARI 84
1.1. Saha Güvenliği Ekipmanları 84
1.2. Koruyucu Ekipmanlar 84
1.3. Delil Toplama ve Koruma Ekipmanları 85
1.4. Delil İnceleme ve Analiz Ekipmanları 85
1.5. Fotoğraf ve Görüntüleme Ekipmanları 86
1.6. Ölçüm ve Numune Alma Ekipmanları 86
2. LABORATUVARDA KULLANILAN TEST KİTLERİ VE ANALİZ MALZEMELERİ 87
2.1. DNA Analiz Kitleri 87
2.2. Luminol ve Kan Test Kitleri 87
2.3. Narkotik Test Kitleri 87
2.4. Toksikoloji Test Kitleri 88
2.5. Parmak İzi Tozları ve Tespit Kitleri 88
2.6. Balistik Analiz Kitleri 88
3. ADLİ BİLİMLERDE TEST KİTLERİNİN ÖNEMİ VE GÜVENİLİRLİĞİ 88
Dördüncü Kısım
1. DELİL KORUMA VE TAŞIMA ARAÇLARI 91
2. DELİL KORUMA VE TAŞIMA SÜRECİ 91
3. DELİL KORUMA VE TAŞIMA ARAÇLARI 91
4. DELİLLERİN TAŞINMASI VE SAKLANMASI 92
5. DELİL KORUMA VE TAŞIMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR VE
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 93
6. SONUÇ OLARAK 93
Beşinci Kısım
1. DİĞER YARDIMCI EKİPMANLAR 96
1.1. Metal Dedektörleri 96
1.2. Teleskopik Aynalar 96
1.3. Büyük Boy Kaldırma Aletleri 97
1.4. Büyüteçler ve Makroskoplar 97
1.5. Aydınlatma ve Görüntüleme Ekipmanları 98
1.6. Termal Kameralar ve Gece Görüş Ekipmanları 98
2. SONUÇ OLARAK 98
Altıncı Kısım
1. DELİL KONTAMİNASYONUNUN ÖNLENMESİ VE ZİNCİRLEME İZ TAKİBİ 101
1.1. Delil Kontaminasyonu: Tanımı ve Nedenleri 101
1.2. Delil Kontaminasyonunu Önleme Yöntemleri 101
2. ZİNCİRLEME İZ TAKİBİ (CHAİN OF CUSTODY) 102
3. LABORATUVAR ORTAMINDA KONTAMİNASYONUN ÖNLENMESİ 102
4. SONUÇ OLARAK 103
Yedinci Kısım
1. OLAY YERİ HARİTALAMA VE 3D MODELLEME TEKNİKLERİ 105
1.1. Olay Yeri Haritalama 105
2. 3D MODELLEME TEKNİKLERİ 106
2.1. Olay Yeri Haritalama ve 3D Modelleme Tekniklerinin Avantajları 106
2.2. Uygulama Alanları ve Örnek Olaylar 107
2.3. Olay Yeri Haritalama ve 3D Modelleme Tekniklerinin Sınırlamaları 107
3. SONUÇ OLARAK 108
Sekizinci Kısım
1. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NA GÖRE DELİL TOPLAMA VE İNCELEME
SÜREÇLERİ: HUKUKİ VE BİLİMSEL YAKLAŞIMLAR 110
1.1. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve Delil Toplama Süreci 110
1.2. Delil Toplama Yöntemleri ve Yasal Dayanakları 111
1.3. Zincirleme Delil, Teknik Tanıklık ve İfade Alma 111
2. DELİL İNCELEME SÜRECİ VE BİLİRKİŞİ RAPORLARI 112
3. DELİLLERİN MAHKEMEDE SUNULMASI 112
4. HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN REDDİ VE YARGILAMADAKİ ÖNEMİ 113
5. DELİL TOPLAMA VE İNCELEME SÜREÇLERİNİN ÖNEMİ 113
6. SONUÇ OLARAK 113
Dokuzuncu Kısım
1. ADLİ KANITLARIN ETİK VE YASAL YÖNLERİ 116
1.1. Delil Toplama Sırasında Uyulması Gereken Etik Kurallar 116
2. MAHKEMEDE KANITLARIN YASAL GEÇERLİLİĞİ 117
3. DELİLLERİN BİLİMSEL VE ETİK GÜVENİLİRLİĞİ 118
4. DELİL KULLANIMINDA SAVUNMA HAKLARI 118
5. SONUÇ OLARAK 118
Onuncu Kısım
1. Adli Bilimlerde Yapay Zekâ ve Otomasyonun Rolü 121
1.1. Yapay Zekâ ve Adli Bilimler 121
2. OTOMASYON SİSTEMLERİ VE ADLİ BİLİMLERDE UYGULAMALARI 122
3. BÜYÜK VERİ VE ADLİ BİLİMLERDE YAPAY ZEKÂ 122
4. GÖRÜNTÜ İŞLEME VE TANIMLAMA SİSTEMLERİ 122
5. SUÇ TÜRLERİNE GÖRE YAPAY ZEKÂ TABANLI ANALİZLER 122
6. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ SES VE DİL ANALİZLERİ 123
7. SONUÇ OLARAK 123
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
OLAY YERİ SİSTEMATİK TARAMA
Birinci Kısım
1. SİSTEMATİK TARAMANIN GEREKLİLİĞİ 127
2. SİSTEMATİK TARAMA YÖNTEMLERİ VE AMAÇLARI 127
3. SİSTEMATİK TARAMA YÖNTEMLERİNİN ÇEŞİTLERİ 128
4. SİSTEMATİK TARAMA YÖNTEMLERİNİN TEMEL PRENSİPLERİ 128
5. SİSTEMATİK TARAMA YÖNTEMLERİNİN UYGULANMASINDA DİKKAT
EDİLMESİ GEREKEN DİĞER PRENSİPLER 129
6. SONUÇ OLARAK 129
İkinci Kısım
1. ŞERİT (ÇİZGİ) METODUYLA OLAY YERİ SİSTEMATİK İNCELEME 130
2. ŞERİT (ÇİZGİ) METODUNUN TEMEL PRENSİPLERİ 130
3. ŞERİT METODUNUN AŞAMALARI 130
4. ŞERİT METODUNUN AVANTAJLARI 131
5. ŞERİT METODUNA UYGUN OLAY YERİ TİPLERİ 131
6. SONUÇ OLARAK 132
Üçüncü Kısım
1. IZGARA METODUYLA OLAY YERİ SİSTEMATİK İNCELEME 134
2. IZGARA METODUNUN TEMEL YAPISI VE UYGULAMA SÜRECİ 134
2.1. Olay Yerinin Sınırlandırılması ve Haritalanması 135
2.2. Yatay Tarama 135
2.3. Dikey Tarama 135
3. DELİLLERİN TESPİTİ VE İŞARETLENMESİ 135
4. IZGARA METODUNUN AVANTAJLARI 136
5. IZGARA METODUNUN DEZAVANTAJLARI VE ZORLUKLARI 136
6. IZGARA METODUNUN KULLANILDIĞI OLAY YERİ TİPLERİ 137
7. IZGARA METODUNUN OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 137
8. SONUÇ OLARAK 137
Dördüncü Kısım
1. SPİRAL METODUYLA OLAY YERİ SİSTEMATİK İNCELEME 140
1.1. Spiral Metodunun Tanımı ve Amacı 140
2. SPİRAL METODUNUN YAPISI VE UYGULAMA SÜRECİ 140
2.1. Olay Yerinin Sınırlandırılması ve Merkez Noktasının Belirlenmesi 140
2.2. Dairesel Taramanın Başlatılması 140
2.3. Görsel ve Fiziki İnceleme 141
3. SPİRAL METODUNUN AVANTAJLARI 141
4. SPİRAL METODUNUN DEZAVANTAJLARI VE ZORLUKLARI 141
5. SPİRAL METODUNUN KULLANILDIĞI OLAY YERİ TİPLERİ 142
6. SPİRAL METODUNUN OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 142
7. SONUÇ OLARAK 143
Beşinci Kısım
1. BÖLGESEL (ZONA) METODUYLA OLAY YERİ SİSTEMATİK İNCELEME 145
1.1. Bölgesel (Zona) Metodunun Tanımı ve Amacı 145
2. BÖLGESEL (ZONA) METODUNUN YAPISI VE UYGULAMA SÜRECİ 145
2.1. Olay Yerinin Sınırlandırılması ve Zonların Belirlenmesi 145
2.2. Zonların İncelenmesi ve Ekip Görev Dağılımı 146
2.3. Görsel ve Fiziki İnceleme 146
2.4. Zonlar Arası Koordinasyon ve İlerleme Planı 146
3. BÖLGESEL (ZONA) METODUNUN AVANTAJLARI 146
4. BÖLGESEL (ZONA) METODUNUN DEZAVANTAJLARI VE ZORLUKLARI 147
5. BÖLGESEL (ZONA) METODUNUN KULLANILDIĞI OLAY YERİ TİPLERİ 147
6. BÖLGESEL (ZONA) METODUNUN OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 147
7. SONUÇ OLARAK 148
Altıncı Kısım
1. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİ İLE OLAY YERİ İNCELEME 150
1.1. Noktasal Tarama Yönteminin Tanımı ve Amacı 150
2. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİNİN UYGULAMA SÜRECİ 150
2.1. Olay Yerinin Sınırlandırılması 150
2.2. Detaylı Görsel ve Fiziksel İnceleme 151
2.3. Delillerin Tespiti ve İşaretlenmesi 151
2.4. Raporlama 151
3. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİNİN AVANTAJLARI 151
4. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİNİN DEZAVANTAJLARI VE ZORLUKLARI 152
5. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİNİN KULLANILDIĞI OLAY TİPLERİ 152
6. NOKTASAL TARAMA YÖNTEMİNİN OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 152
7. SONUÇ OLARAK 152
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
OLAY YERİ İNCELEMESİNDE FİZİKSEL DELİLLERİN TOPLANMASI VE ÖNEMİ
Birinci Kısım
OLAY YERİ İNCELEMESİNDE MİKRO İZ DELİLLERİ (TRACE EVİDENCE)
1. MİKRO İZ DELİLLERİ (TRACE EVIDENCE) NEDİR? 155
2. EDMOND LOCARD VE DEĞİŞİM İLKESİ 155
3. MİKRO İZ DELİLLERİN SİSTEMATİK KULLANIMI VE TEKNOLOJİK GELİŞİM 156
4. MİKRO İZ DELİLLERİN TOPLANMASI VE YÖNTEMLERİ 156
5. MİKRO İZ DELİLLERİN BELGELENMESİ 156
6. MİKRO İZ DELİLLERİN BİLİMSEL ANALİZİ 157
7. MİKRO İZ DELİLLERİN HUKUKİ ÖNEMİ 157
8. İZ DELİLLERİN ÖNEMİ 157
9. SUFFOLK ÜNİVERSİTESİ’NDE YAPILAN ÇALIŞMALAR 158
9.1. Çalışmanın Amacı ve Kapsamı 158
9.2. Metodoloji ve Bulgular 158
10. STAFFORDSHİRE ÜNİVERSİTESİ’NDE YAPILAN ÇALIŞMALAR 159
10.1. Çalışmanın Kapsamı ve Amacı 159
10.2. Ana Çalışma Alanları ve Bulgular 159
10.3. Çalışmaların Sonuçları ve Adli Bilimlerdeki Uygulamaları 160
11. SONUÇ OLARAK 161
İkinci Kısım
AYAKKABI VE AYAK İZLERİ
1. AYAKKABI VE AYAK İZLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 165
2. AYAKKABI VE AYAK İZLERİNİN TOPLANMASI 165
2.1. İzlerin Görsel İncelenmesi ve İlk Belgeleme 166
2.2. Ayakkabı ve Ayak İzlerinin Toplama Teknikleri: 166
2.3. İzlerin Paketlenmesi ve Saklanması 167
3. AYAKKABI VE AYAK İZLERİNİN ANALİZİ 167
3.1. Ayakkabı İzlerinin Fiziksel İncelemesi 167
3.2. Ayak İzlerinin Fiziksel İncelemesi 167
3.3. Ayakkabı ve Ayak İzlerinin Laboratuvar Analizi 168
4. AYAKKABI VE AYAK İZLERİNİN SUÇ ÇÖZÜMÜNDEKİ ROLÜ 168
4.1. Failin Kimliğinin Tespiti 168
4.2. Olayın Dinamiklerinin Belirlenmesi 168
4.3. Olay Yeri ile Fail Arasındaki Bağlantının Kanıtlanması 168
5. TAŞINAN AĞIRLIĞIN VE VÜCUT DENGESİNİN ANALİZİ 169
5.1. Taşınan Ağırlığın İzlerin Derinliği Üzerindeki Etkisi 169
5.2. Ağırlığın Dağılımı ve İzlerin Asimetrisi 169
6. AYAK İZLERİNİN YÖNÜ VE BASKI DETAYLARI 170
7. AYAKKABI VE AYAK İZLERİNİN LABORATUVAR ANALİZİ 170
8. YÜRÜYÜŞ TARZI, AĞIRLIK MERKEZİ VE İZLERİN ANALİZİ 171
Üçüncü Kısım
TEKERLEK İZİ DELİLLERİ: TOPLANMASI, ANALİZİ VE SUÇ ÇÖZÜMÜNDEKİ ROLÜ
1. TEKERLEK İZİ DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 178
2. TEKERLEK İZİ DELİLLERİNİN TOPLANMASI 178
2.1. İzlerin Fotoğraflanması 178
2.2. İzlerden Kalıp Alma 178
2.3. Mürekkeple İz Kaldırma Teknikleri 179
3. TEKERLEK İZİ DELİLLERİNİN ANALİZİ 179
3.1. Lastik Desenlerinin Karşılaştırılması 179
3.2. Aşınma İzlerinin İncelenmesi 179
3.3. 3D Tarayıcılar ve Mikroskobik İncelemeler 179
4. TEKERLEK İZLERİNİN SUÇ ÇÖZÜMÜNDE KULLANILMASI 180
4.1. Olay Yeri ile Araç Arasında Bağlantı Kurma 180
4.2. Araç Tipinin Belirlenmesi 180
4.3. İzlerin Aşınma Detayları ile Şüphelinin Araç Lastiklerini Eşleştirme 180
5. SONUÇ OLARAK 181
Dördüncü Kısım
ALET İZİ DELİLLERİ
1. ALET İZİ DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 190
2. KESİCİ VE DELİCİ ALET İZLERİ: TÜRLERİ VE ÖZELLİKLERİ 190
2.1. Kesici Alet İzleri 191
2.2. Delici Alet İzleri 191
2.3. Ezici ve Çekiç Tipi Alet İzleri 191
3. ALET İZLERİNİN TOPLANMASINDA İZLENEN ADIMLAR 191
3.1. Olay Yeri Koruma ve Hazırlık 191
3.2. İzlerin Fotoğraflanması 191
3.3. Kalıp Alma 192
4. ALET İZLERİNİN ANALİZİ 192
4.1. Karşılaştırmalı Mikroskop Analizi 192
4.2. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) Analizi 192
4.3. İzlerin Derinlik ve Genişlik Analizi 192
5. ALET İZLERİNİN SUÇ ÇÖZÜMÜNDE KULLANILMASI 192
5.1. Fail ile Olay Yeri Arasında Bağlantı Kurma 192
5.2. Suçun İşlenme Şeklini Ortaya Koyma 193
6. SONUÇ OLARAK 193
Beşinci Kısım
LİFLER VE TEKSTİL DELİLLERİNİN OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ROLÜ VE ADLİ STRATEJİDEKİ ÖNEMİ
1. LİFLER VE TEKSTİL DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 201
1.1. Lif Delilleri: Tanım ve Sınıflandırma 201
1.2. Tekstil Delilleri: Türler ve Örnekler 201
2. LİF VE TEKSTİL DELİLLERİNİN TOPLANMASI VE ETİKETLENMESİ 202
3. LİF VE TEKSTİL DELİLLERİNİN LABORATUVAR ANALİZLERİ 202
4. MAHKEMEDE LİF VE TEKSTİL DELİLLERİNİN KULLANILMASI 202
5. SONUÇ OLARAK 203
Altıncı Kısım
CAM DELİLLERİ: TOPLANMASI, ANALİZİ VE SUÇ ÇÖZÜMÜNDEKİ ROLÜ
1. CAM DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 207
2. CAM DELİLLERİNİN TOPLANMASI 207
2.1. Koruyucu Ekipman Kullanımı 207
2.2. Toplama Araçları ve Yöntemleri 208
2.3. Belgelendirme ve Fotoğraflama 208
3. CAM DELİLLERİNİN LABORATUVAR ORTAMINDA İNCELENMESİ 208
3.1. Fiziksel İncelemeler 208
3.2. Kimyasal ve Optik Analizler 208
4. CAM DELİLLERİ ÜZERİNDEKİ BİYOLOJİK KANITLAR 208
4.1. Biyolojik Delillerin Toplanması 209
4.2. Laboratuvarda Biyolojik Kanıtların İncelenmesi 209
4.3. Cam Delilleri Üzerindeki Parmak İzleri 209
5. CAM DELİLLERİNİN MAHKEMEDE KULLANILMASI 210
6. SONUÇ OLARAK 210
Yedinci Kısım
KESİCİ VE DELİCİ SİLAHLAR: OLAY YERİ İNCELEME SÜREÇLERİ VE ADLİ BİLİM ANALİZLERİ
1. KESİCİ VE DELİCİ SİLAHLARIN TOPLANMASI 214
1.1. Olay Yeri Güvenliği ve Ön Hazırlık 214
1.2. Delillerin Belgelendirilmesi ve Fotoğraflanması 214
1.3. Delillerin Toplanması ve Paketlenmesi 214
2. LABORATUVAR İNCELEMELERİ 215
2.1. Parmak İzi İncelemesi 215
2.2. Kan ve Diğer Biyolojik Delillerin Analizi 215
2.3. Lif ve Elyaf Analizi 215
2.4. Kesik ve Hasar Analizi 215
3. ZİNCİRLEME DELİL KAYIT SİSTEMİ 215
4. ADLİ RAPORLAMA 215
5. SONUÇ OLARAK 216
Sekizinci Kısım
ATEŞLİ SİLAH DELİLLERİNİN TOPLANMASI VE ANALİZİ: OLAY YERİ İNCELEMESİNİN DETAYLI İNCELENMESİ
1. OLAY YERİNE VARIŞ VE İLK DEĞERLENDİRME 220
2. ATEŞLİ SİLAH DELİLLERİNİN TESPİTİ VE TOPLANMASI 220
2.1. Silahların Toplanması 220
2.2. Mermi Kovanlarının Toplanması 221
2.3. Mermi Çekirdeklerinin Toplanması 221
2.4. Ateş Artıklarının Toplanması 221
2.5. Biyolojik Delillerin Toplanması 221
3. DELİLLERİN BELGELENDİRİLMESİ VE ETİKETLENMESİ 221
3.1. Etiketleme 221
3.2. Paketleme ve Mühürleme 222
4. LABORATUVARDA YAPILAN ATEŞLİ SİLAH ANALİZLERİ 222
4.1. Parmak İzi Analizi 222
4.2. Ateş Artığı Analizi 222
4.3. DNA Analizi 222
5. BALİSTİK RAPORLARININ OLUŞTURULMASI 222
5.1. Atış Mesafesi Analizi 222
5.2. Balistik Veritabanı Karşılaştırmaları 223
5.3. Raporlama ve Mahkemede Sunum 223
6. BALİSTİK RAPORLARI HAZIRLANIRKEN KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 223
6.1. Mermi Çekirdeklerinin ve Kovanların Hasar Görmesi 224
6.2. Yetersiz veya Eksik Delil Toplanması 224
6.3. Farklı Silahlar Arasındaki Benzer İzler 224
6.4. Çevresel Faktörlerin Etkisi 224
6.5. Balistik Veritabanlarındaki Sınırlamalar 225
6.6. Ateş Artıklarının Yetersizliği veya Kontaminasyonu 225
6.7. Suç Mahallinde Bulunan Biyolojik Delillerin Bozulması 225
6.8. Laboratuvar Ekipmanları ve Tekniklerinin Sınırlılıkları 226
Dokuzuncu Kısım
PARMAK İZİ DELİLLERİ: TOPLAMA, ANALİZ VE ADLİ DEĞERİ
1. PARMAK İZİ DELİLLERİNİN ÖNEMİ 231
2. PARMAK İZİ TÜRLERİ 232
3. PARMAK İZLERİNİN TOPLANMASI VE KORUNMASI 232
4. PARMAK İZLERİNİN GÖRÜNÜR HALE GETİRİLMESİ İÇİN UYGULANAN
YÖNTEMLER 233
4.1. Tozlanma Yöntemi 233
4.2. Kimyasal Yöntemler 233
4.3. Lazer ve UV Işıklar 233
5. PARMAK İZLERİNİN BELGELENDİRİLMESİ 233
6. PARMAK İZLERİNİN PAKETLENMESİ VE MÜHÜRLENMESİ 233
7. PARMAK İZLERİNİN LABORATUVAR ANALİZLERİ 234
7.1. Sınıflandırma ve Kodlama 234
7.2. Veritabanı Karşılaştırması (AFIS) 234
8. UYGULANAN KİMYASAL YÖNTEMLER 234
9. ZİNCİRLEME KAYIT SİSTEMİ VE DELİLLERİN KORUNMASI 234
10. PARMAK İZİ EŞLEMESİ VE KİMLİK TESPİTİ 234
10.1. Parmak İzi Eşleşmesi ve AFIS Sistemi 235
10.2. Parmak İzi Delillerinin Adli ve Hukuki Değeri 236
BEŞİNCİ BÖLÜM
BİYOLOJİK DELİLLER VE ÖNEMİ
Birinci Kısım
1. BİYOLOJİK DELİLLERİN TANIMI 245
2. BİYOLOJİK DELİLLERİN TÜRLERİ 245
3. BİYOLOJİK DELİLLERİN ÖNEMİ 245
4. BİYOLOJİK DELİLLERİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE ÖNCÜ ÇALIŞMALAR 246
5. BİYOLOJİK DELİLLERİN ADLİ BİLİMLERDE ROLÜ VE ÖNEMİ 248
6. SUÇ TÜRLERİNE GÖRE BİYOLOJİK DELİLLERİN DEĞİŞEN ROLÜ 249
6.1. Cinayet Suçlarında Biyolojik Delillerin Rolü 250
6.2. Cinsel Saldırı Vakalarında Biyolojik Deliller 250
6.3. Hırsızlık ve Soygun Suçlarında Biyolojik Deliller 251
6.4. Fiziksel Saldırı ve Kavga Vakalarında Biyolojik Deliller 251
6.5. Trafik Kazalarında Biyolojik Delillerin Rolü 251
6.6. Yangın ve Patlama Vakalarında Biyolojik Deliller 251
6.7. Kaçırma ve Rehin Alma Suçlarında Biyolojik Deliller 252
7. BİYOLOJİK DELİLLERDE SAHTECİLİK VE YANLIŞ YÖNLENDİRME 252
7.1. Sahtecilik ve Yanlış Yönlendirme Yöntemleri 252
7.2. Sahtecilik ve Yanlış Yönlendirme Durumlarının Nedenleri 253
7.3. Sahtecilik ve Yanlış Yönlendirmeyi Önlemek İçin Alınması Gereken
Tedbirler 253
8. BİYOLOJİK DELİLLERİN TOPLANMASINDA YENİ YÖNTEMLER VE
PROTOKOLLER 253
8.1. Biyolojik Delil Toplama Yöntemlerindeki Yenilikler 254
8.2. Yeni Protokoller ve Güvenlik Önlemleri 254
9. BİYOLOJİK DELİLLERİN YANLIŞ KULLANIMI VE ÖRNEK VAKALAR 255
9.1. Biyolojik Delillerin Yanlış Kullanımının Nedenleri 255
10. BİYOLOJİK DELİLLERİN TESPİTİ VE ANALİZİNDE YENİ TEKNOLOJİLER 257
10.1. Biyolojik Delillerin Toplanmasında Yapay Zekâ ve Otomasyon 257
11. BİYOLOJİK DELİLLERİN YENİDEN İNCELENMESİ VE SOĞUK DAVALAR 258
11.1. Soğuk Davaların Tanımı ve Biyolojik Delillerin Rolü 258
11.2. Biyolojik Deliller ve Etik Sorunlar 259
11.3. Soğuk Davalarda Başarıyla Çözülen Örnekler 259
12. BİYOLOJİK DELİLLERİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ VE KANIT GÜCÜ 260
12.1. Olasılık ve Bayesçi İstatistik 260
12.2. Likelihood Oranı 261
13. BİYOLOJİK DELİLLERİN GÜVENİLİRLİK ORANLARI VE HATA PAYLARI 261
13.1. DNA Delillerinde İstatistiksel Güvenilirlik 261
13.2. Yanlış Pozitif ve Negatif Oranları 261
13.3. İstatistiksel Modeller ve Veri Tabanlarının Rolü 262
13.4. Biyolojik Delillerin Kanıt Gücü Üzerine Yapılan İstatistiksel
İncelemeler 262
14. BİYOLOJİK DELİLLERİN SUÇUN YENİDEN YAPILANDIRILMASINDAKİ ROLÜ 263
14.1. Kanın Dağılımı ve Kan Lekesi Analizi 263
14.2. Saç, Tüy ve Deri Hücreleri 263
14.3. Tükürük ve Diğer Vücut Sıvıları 263
15. SUÇUN YENİDEN YAPILANDIRILMASI: DELİLLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ 264
15.1. Delillerin Konum Analizi 264
15.2. Deliller Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi 264
16. OLAY YERİ İNCELEME STRATEJİLERİ VE TEKNOLOJİLER 264
16.1. Delil Toplama Protokolleri ve Zincirleme Kayıt Sistemi 264
16.2. İleri Teknolojiler ve Adli Biyoinformatik 264
17. ULUSLARARASI ADLİ BİLİMLER KOMİSYONU (ISFG) VE ISO STANDARTLARI 265
18. ULUSLARARASI ADLİ İŞBİRLİĞİNİN ÖNEMİ 266
19. ULUSLARARASI BİYOLOJİK DELİL YÖNETİMİ VE KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 266
20. BLOCKCHAİN TEKNOLOJİSİ VE DELİL YÖNETİMİ 267
21. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ VERİ ANALİZİ 267
22. MASUMİYET PROJESİ (THE INNOCENCE PROJECT) 268
İkinci Kısım
1. KAN DELİLLERİ: TANIMI, TOPLANMASI VE ANALİZİ 270
1.1. Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar 271
2. ULUSLARARASI STANDARTLAR VE KANIT TOPLAMA PROSEDÜRLERİ 271
3. KAN DELİLLERİNİN TOPLANMASI VE KORUNMASI İÇİN İZLENEN
PROSEDÜRLER 271
3.1. Belgelendirme ve Etiketleme Standartları 272
3.2. Ambalajlama ve Nakliye Prosedürleri 272
4. KAN DELİLLERİNİN TOPLANMASI VE NUMUNE ALMA TEKNİKLERİ 272
4.1. Kan Delillerinin Tespiti 273
4.2. Kan Delillerinin Toplanması 273
4.3. Kan Delillerinin Ambalajlanması ve Etiketlenmesi 274
4.4. Kan Delillerinin Nakliyesi ve Laboratuvara Gönderilmesi 274
5. SEROLOJİK TESTLER VE ÖLÜM ZAMANININ BELİRLENMESİ 275
5.1. Serolojik Testlerin Tanımı ve Önemi 275
5.2. Serolojik Testlerin Çeşitleri 275
5.2.1. ABO Kan Grubu Tayini 275
5.2.2. Rh Faktörü Tayini 276
5.2.3. Precipitin Testi 276
5.2.4. Kristalizasyon Testi 276
6. ÖLÜM ZAMANININ BELİRLENMESİ 276
6.1. Kanın Pıhtılaşma Durumu 276
6.2. Kan Lekesinin Kuruma Süresi 276
6.3. Kan Bozulması ve Ölüm Sonrası Değişiklikler 277
6.4. Yaş Tayini: Kanın Yaşını Belirleme Yöntemleri 277
7. KAN DELİLLERİNİN ANALİZİ VE DNA ÇALIŞMALARI 277
8. DNA BANKALARININ KULLANIMI VE KAN DELİLLERİ 278
9. KAN DELİLLERİNİN GELİŞMİŞ ANALİZ YÖNTEMLERİ 279
9.1. Kan Delillerinin Gelişmiş Analiz Yöntemleri 279
9.1.1. DNA Analizi 279
9.1.2. Kan Grubu ve Antijen Analizi 280
9.1.3. Kanın Kimyasal Bileşim Analizi 280
9.1.4. Kan Lekesi Desen Analizi (Bloodstain Pattern Analysis– BPA) 280
9.1.5. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Element Analizi 281
10. KAN DELİLLERİNİN GELİŞMİŞ ANALİZ YÖNTEMLERİNİN KULLANIM
ALANLARI 281
11. DELİLLERİN MAHKEMEDE SUNUMU 282
12. KAN DELİLLERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ VE MAHKEMEDE GEÇERLİLİĞİ 282
13. KAN DELİLLERİNİN MAHKEMEDE KULLANIMINDA KARŞILAŞILAN
ZORLUKLAR 283
14. KAN DELİLLERİNİN MAHKEMEDE KULLANIMINDA BAŞARILI STRATEJİLER 283
Üçüncü Kısım
1. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 292
2. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNİN TOPLANMA SÜRECİ 292
3. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNİN KULLANIMI VE ANALİZİ 293
4. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNİN ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ 293
5. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNİN MAHKEMEDE KULLANIMI 294
6. MUKAYESE KAN ÖRNEKLERİNDEN ELDE EDİLEN SONUÇLAR 295
Dördüncü Kısım
1. KAN LEKESİ PATERN ANALİZİ (BPA) NEDİR? 298
2. KAN LEKESİ PATERN ANALİZİNİN TARİHÇESİ 299
3. BPA'NIN TEMEL İLKELERİ 299
4. KAN LEKESİ TÜRLERİ 299
5. MAHKEMELERDEKİ ÖNEMİ 300
6. SUÇUN NİTELİĞİNE BAĞLI KAN İZLERİ ÇEŞİTLERİ 300
6.1. Cinayet 301
6.2. Kavga ve Fiziksel Mücadele 301
6.3. Silahlı Saldırı 301
6.4. Kesici ve Delici Alet Yaralanmaları 302
6.5. Aile İçi Şiddet Vakaları 302
6.6. Kaza ve Düşme Olayları 302
6.7. İşkence ve Provoke Edilmiş Yaralanmalar 302
7. BPA ANALİZ SÜRECİ 303
8. BPA’NIN OLAYIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINDAKİ ROLÜ 303
9. BPA İLE İLGİLİ ZORLUKLAR 304
10. BPA DA KULLANILAN GELİŞMİŞ TEKNOLOJİLER 304
11. KAN DAMLALARININ ŞEKLİ 306
12. KAN DAMLALARININ ŞEKLİ VE IŞLAMA AÇISININ ÖNEMİ 306
Beşinci Kısım
DNA DELİLLERİ: ADLİ BİLİMLERDE GÜVENİLİR KANITIN TEMELİ
1. DNA DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 313
2. DNA DELİLLERİNİN TÜRLERİ 313
3. DNA DELİLLERİNİN TOPLANMASI VE BELGELENDİRİLMESİ 314
3.1. Olay Yeri İzolasyonu ve Koruma 314
3.2. DNA Delillerinin Toplama Yöntemleri 314
3.3. Belgelendirme, Etiketleme ve Paketleme 314
4. DNA DELİLLERİNİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 315
4.1. DNA İzolasyonu 315
4.2. Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) 315
4.3. Kısa Tandem Tekrarlar (STR) Analizi 316
4.4. Y–STR Analizi 316
4.5. Mitochondrial DNA (mtDNA) Analizi 316
4.6. Y–Kromozomu Analizi 316
5. GELİŞMİŞ FENOTİPLEME TEKNİKLERİ 317
6. DNA VERİ TABANI KARŞILAŞTIRMALARI 317
7. DNA DELİLLERİNİN ADLİ VE HUKUKİ BOYUTU 318
7.1. DNA Delillerinin Adli Boyutu 318
7.2 .DNA Delillerinin Hukuki Boyutu 318
7.3. Etik Sorunlar ve Toplumda Güven 319
8. ULUSLARARASI STANDARTLAR VE DNA DELİLLERİ 319
9. DNA BANKALARI VE VERİ TABANLARI 320
9.1. DNA Delilleri ve Veri Tabanlarının Tanımı 320
9.2. DNA Bankalarının İşlevi ve Önemi 320
9.3. DNA Veri Tabanlarının Türleri 320
9.4. DNA Bankalarının Kullanım Alanları 320
10. DNA VERİ TABANLARININ AVANTAJLARI VE ZORLUKLARI 321
10.1. Avantajlar 321
10.2. Zorluklar 321
11. DNA VERİ TABANLARININ GELECEĞİ 321
12. THE INNOCENCE PROJECT (MASUMİYET PROJESİ) VAKALARI 323
13. GELİŞMİŞ DNA ANALİZ YÖNTEMLERİ VE GELECEK PERSPEKTİFLERİ 324
14. DNA ANALİZLERİNDE YAPAY ZEKÂ VE OTOMASYON 325
15. GELECEK PERSPEKTİFLERİ 325
Altıncı Kısım
SAÇ VE KIL DELİLLERİ
1. SAÇ VE KIL DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 338
2. SAÇ VE KILIN YAPISI VE BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ 338
3. SAÇ VE KILIN KİMYASAL BİLEŞENLERİ 339
4. SAÇ VE KIL DELİLLERİNİN TESPİTİ VE TOPLANMASI 339
5. SAÇ VE KIL DELİLLERİNİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 340
6. CİNSİYET VE ETNİK KÖKEN BELİRLEME 340
7. PROFİL BELİRLEME VE DİĞER ÖZELLİKLER 340
8. SAÇ VE KIL DELİLLERİNİN ADLİ OLAYLARDA KULLANIMI 341
Yedinci Kısım
VÜCUT SIVILARINDAN ELDE EDİLEN DELİLLER: TÜKÜRÜK, İDRAR, TER VE SPERM
1. TÜKÜRÜK DELİLLERİ VE OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 343
2. İDRAR DELİLLERİ VE OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 344
3. TER DELİLLERİ VE OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 344
4. SPERM DELİLLERİ VE OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 345
5. VÜCUT SIVILARININ ANALİZİNDE KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR VE ALINMASI
GEREKEN ÖNLEMLER 345
6. VÜCUT SIVILARININ ADLİ SÜREÇTEKİ ETKİSİ VE KULLANIMI 345
Sekizinci Kısım
DIŞKI (FEKAL KALINTILAR)
1. DIŞKININ OLAY YERİ İNCELEMESİNDEKİ ÖNEMİ 351
2. DIŞKININ TOPLANMASI VE ANALİZ YÖNTEMLERİ 352
3. DIŞKININ ADLİ SÜREÇTE KULLANIMI 352
4. DIŞKI DELİLLERİNİN TOPLANMASINDA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 352
Dokuzuncu Kısım
POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLER VE İNCELEMELER
1. POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLER NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR? 356
2. POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLERİN TÜRLERİ 357
3. POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLERİN İNCELENMESİ VE ÖLÜM ZAMANI
TAHMİNİ 358
4. POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLERİN ADLİ SÜREÇTE KULLANIMI 358
5. POSTMORTEM DEĞİŞİKLİKLERİN İNCELENMESİNDE KARŞILAŞILAN
ZORLUKLAR 358
ALTINCI BÖLÜM
OLAY YERİ İNCELEMEDE KİMYASAL VE DİJİTAL DELİLLER
Birinci Kısım
KİMYASAL DELİLLERİN TANIMI ÖZELLİKLERİ VE ADLİ ÖNEMİ
1. KİMYASAL DELİLLERİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 361
2. OLAY YERİ İNCELEMELERİNDE KARŞILAŞILAN BAŞLICA KİMYASAL DELİLLER 362
3. KİMYASAL DELİLLERİN TOPLANMASI VE KORUNMASI 362
4. KİMYASAL DELİLLERİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 363
5. KİMYASAL DELİLLERİN ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ VE ÖNEMİ 363
İkinci Kısım
YANICI VE PATLAYICI MADDE DELİLLERİ
1. YANICI VE PATLAYICI DELİLLERİN TANIMI VE ÖNEMİ 367
2. YANICI VE PATLAYICI DELİLLERİN TOPLANMASI VE KORUNMASI 367
3. YANICI VE PATLAYICI DELİLLERİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 368
4. ADLİ SÜREÇTE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 368
5. YANICI VE PATLAYICI DELİLLERİN ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ VE ÖNEMİ 369
Üçüncü Kısım
UYUŞTURUCU VE İLAÇ DELİLLERİ
1. UYUŞTURUCU VE İLAÇ DELİLLERİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 369
2. UYUŞTURUCU VE İLAÇ DELİLLERİNİN TOPLANMASI 370
3. UYUŞTURUCU VE İLAÇ DELİLLERİNİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 370
4. ADLİ SÜREÇTE KULLANIMI VE DELİLLERİN GÜVENİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI 371
5. UYUŞTURUCU VE İLAÇ DELİLLERİNİN ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ VE ÖNEMİ 372
Dördüncü Kısım
ZEHİR VE TOKSİK MADDE DELİLLERİ
1. ZEHİR VE TOKSİK MADDELERİN TANIMI VE ÖNEMİ 375
2. ZEHİR VE TOKSİK MADDELERİN BULUNMASI VE TOPLANMASI 376
3. ZEHİR VE TOKSİK MADDELERİN ANALİZ YÖNTEMLERİ 376
4. ADLİ SÜREÇTE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 377
5. ZEHİR VE TOKSİK MADDELERİN ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ VE ÖNEMİ 378
Beşinci Kısım
BOYA VE LİF KALINTILARI
1. BOYA VE LİF KALINTILARININ TANIMI VE ÖNEMİ 382
2. BOYA VE LİF KALINTILARININ TOPLANMASI 382
3. BOYA VE LİF KALINTILARININ ANALİZ SÜRECİ 383
4. ADLİ SÜREÇTE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 383
5. BOYA VE LİF KALINTILARININ ADLİ SÜREÇTEKİ ROLÜ VE ÖNEMİ 384
Altıncı Kısım
DİJİTAL DELİLLER VE ADLİ BİLİŞİM
1. DİJİTAL DELİLLERİN TANIMI VE ÖNEMİ 388
2. DİJİTAL DELİLLERİN TOPLANMASI VE SAKLANMASI 388
3. DİJİTAL DELİLLERİN ANALİZİ 389
4. DİJİTAL DELİLLERİN HUKUKİ DEĞERLENDİRİLMESİ 389
Yedinci Kısım
EL YAZISI ANALİZİ
1. EL YAZISI ANALİZİNİN ADLİ BİLİMLERDEKİ ROLÜ 392
2. EL YAZISI ANALİZİNDE KULLANILAN BAŞLICA TEKNİKLER 393
3. ADLİ EL YAZISI ANALİZİ SÜRECİ 393
4. EL YAZISI ANALİZİNİN KULLANIM ALANLARI 393
5. EL YAZISI ANALİZİNİN SINIRLILIKLARI 394
6. EL YAZISI ANALİZİNİN TARİHİ 394
Sekizinci Kısım
HTS KAYITLARININ SUÇU AYDINLATMADAKİ ÖNEMİ VE KULLANIMI
1. HTS KAYITLARININ SUÇ ÇÖZÜMÜNDEKİ ROLÜ 396
2. HTS KAYITLARININ TOPLANMASI VE ANALİZİ 396
3. HTS KAYITLARININ SUÇ ÇÖZÜMÜNE KATKILARI 397
4. HTS Kayıtlarının Kullanımı ve Hukuki Boyutu 398
5. HTS KAYITLARININ SORUŞTURMADA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 398
SON SÖZ 399
KAYNAKÇA 401 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
