|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz VII
Kısaltmalar XIX
1. Bölüm
TİCARÎ İŞLETME KAVRAMI VE
TİCARÎ İŞLETME ÜZERİNDEKİ İŞLEMLER
§ 1. TİCARET HUKUKUNDA SİSTEMLER 1
§ 2. TÜRK TİCARET KANUNU’NUN BAŞAT KAVRAMI: “TİCARÎ İŞLETME” 1
I. KAVRAM VE TANIM 1
II. BİR ORGANİZASYONUN “TİCARÎ İŞLETME” SAYILABİLMESİ İÇİN GEREKEN UNSURLAR 3
A. Genel Olarak 3
B. Unsurlar 3
1. Gelir Sağlama (Hedefi) 3
2. Bağımsızlık 3
3. Devamlılık 3
4. Ayırıcı Unsur: Esnaf Faaliyeti Sınırlarını Aşma 3
III. TİCARÎ İŞLETMEYİ OLUŞTURAN UNSURLAR VE BUNLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ SORUNU 6
IV. TİCARÎ İŞLETMENİN ÖRGÜTLENMESİ (MERKEZ/ŞUBE) 6
A. Merkez Kavramı ve Düzenlenişi 6
B. Şube 6
1. Kavram 6
2. Unsurlar 7
a) İç İlişki Bakımından Merkeze Bağımlılık 7
b) Dış İlişki Bakımından Bağımsızlık 7
c) Yer ve Yönetim Ayrılığı 7
3. Şubenin Önem Arz Ettiği Noktalar 8
a) Türk Ticaret Kanunu Bakımından 8
b) HMK Bakımından 9
c) İİK Bakımından 9
V. TİCARÎ İŞLETMENİN DEVRİ VE REHNİ 10
A. Ticarî İşletmenin Devri 10
1. Devrin Şartları 13
a) Sözleşme ve Şekli 13
b) Kapsam 14
2. Devrin Hüküm ve Sonuçları 15
a) Devralanın Sorumluluğu 15
b) Devredenin Sorumluluğu: Devralanla “2 Yıllık Sorumluluk Arkadaşlığı” 15
B. Ticarî İşletme Rehni 17
1. Genel Olarak 17
2. Amaç ve Kapsam 18
3. Rehinin Kapsamı, İşletme Rehni ile İlgili Özellik Arz Eden Noktalar 18
a) Rehnedilebilecek Taşınır ve Varlıklar 18
b) Kapsama Girmeyen Unsurlar 19
c) Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi Üzerindeki Rehinlere İlişkin Özel Hükümler 21
ç) Eklentiler–Bütünleyici Parçalar 22
d) Ortak İlkeler 22
4. Rehin Sözleşmesi, Kurulması, İçerik 22
5. Taraflar 23
6. Rehinli Taşınır Sicili 23
7. Öncelik Hakkı ve Derece Sistemi 23
8. Rehin Sözleşmesi Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri 24
9. Değer Tespiti 24
10. Temerrüt Sonrası Haklar 24
11. Rehnin Son Bulması ve Görevli–Yetkili Mahkeme 25
2. Bölüm
TİCARÎ İŞ, BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLMASININ
SONUÇLARI VE TİCARÎ HÜKÜMLER
§ 3. TİCARÎ İŞ 27
I. KAVRAM 27
II. BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLARAK BELİRLENMESİNDE KULLANILACAK ÖLÇÜTLER 27
A. Ticarî İş Saptamasında “Altın” Kural 27
B. TTK m. 3’e Göre Ticarî İş 27
1. «1. Alternatif»: TTK’da Düzenlenen Konular 27
2. «2. Alternatif»: Bir Ticarî İşletmeyi İlgilendiren İşlem ve Fiiller 27
C. Tamamlayıcı Hüküm: TTK m. 19’a Göre Ticarî İş 28
1. Tacirlerin Borçlarının Ticarî Olması Kuralı 28
2. Bir Taraf İçin Ticarî İş Sayılan “Sözleşmeler” 28
D. Ticarî İş Konusundaki Değişik Örnekler 29
E. Haksız Fiillerde Durum 30
III. BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLARAK SAPTANMASININ YARATACAĞI SONUÇLAR 33
A. Genel Olarak 33
B. Müteselsil Borçluluk ve Kefalet (Teselsül Karinesi) 33
1. Müteselsil Borçluluk 33
2. Müteselsil Kefalet 34
C. Ticarî İşlerde Faiz 36
1. Faiz Kavramı, Türleri ve Özellikleri 36
2. Faiz ile İlgili Mevzuata Genel Bir Bakış 36
3. Ticarî İşlerde Faize İlişkin Farklılıklar 36
a) Ticarî İşlerde Açıkça Kararlaştırılmasa Bile Anapara Faizine Hak Kazanılabilmesi 36
b) Yüksek Faiz Oranı Talep Edilebilmesindeki Farklılık 37
c) Ticarî İşlerde Bileşik Faize İlişkin Farklılıklar 37
aa) Kavram ve Tanım 37
bb) Bileşik Faizin Mümkün Olduğu Hâller 37
aaa) Bazı Koşulları Taşıyan Ödünç (Karz) ve Carî Hesap Sözleşmeleri 37
bbb) Kambiyo Senetleri 38
IV. 3095 SAYILI “KANUNÎ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN”UN ÖNGÖRDÜĞÜ REJİM VE FAİZ ORANLARI 38
A. Genel Olarak 38
B. Anapara Faizi Açısından 38
C. Temerrüt Faizi Açısından 39
1. Adi İşlerde 39
2. Ticarî İşlerde 39
3. Anapara Faizi Oranının Belirlenip Temerrüt Faizi Oranının Belirlenmemesi Durumunda 39
D. Kambiyo Senetleri ve Yabancı Para Borçlarında 40
§ 4. TİCARÎ HÜKÜMLER 42
I. GENEL OLARAK 42
II. TİCARÎ HÜKÜMLERİN UYGULANMA SIRASI 42
A. Emredici Kanun Hükümleri 42
B. Emredici Hükümlere Aykırı Olmayan Sözleşme Hükümleri 43
C. Tamamlayıcı Ticari Hükümler 43
D. Ticarî Örf– Adet 43
E. Genel Hükümler 44
III. TİCARÎ HÜKÜM OLMAYA BAĞLANAN BAZI SONUÇLAR 44
A. En Yüksek Sınırı Aşan İşlemler 44
B. Zamanaşımı 44
3. Bölüm
TACİR VE ESNAF
§ 5. TACİR 47
I. GENEL OLARAK 47
II. TACİR SIFATININ KAZANILMASI 47
A. Gerçek Kişiler 47
1. Ticarî İşletme İşletmek 47
2. İşletmenin “Kısmen de Olsa” Kendi Adına Yapılması 48
3. İstisnaî Bazı Hâllerde Tacir Sıfatının Kazanılıp Kazanılamayacağı Sorunu 48
a) Ticaret Yapması Tamamen Yasaklananlar ile İzne Tâbi Tutulup da Bu İzni Almayanların Durumu 48
b) Küçük ve Kısıtlılar 48
B. Tüzel Kişiler 49
1. Genel Olarak 49
2. Türk Ticaret Kanunu’nda Sayılan Tüzel Kişi Tacirler 49
a) Ticaret Şirketleri 49
b) Amacına Ulaşmak İçin Ticarî İşletme İşleten Dernekler ve Vakıflar 49
c) Devlet, İl ve Belediye Gibi Kamu Tüzel Kişileri Tarafından Kurulan Teşekkül ve Müesseseler 50
3. TTK m. 17 Dolayısıyla Donatma İştirakinin Durumu 50
III. TACİR SIFATININ SONUÇLARI: NİMET VE KÜLFETLER 52
A. Tacir Olmaya Bağlanan “Külfetler” 52
1. Sadece Bir Tarafın Tacir Olmasının Yettiği Olasılıklar 52
a) İflasa Tâbi Olma 52
b) Ticaret Unvanı Seçme ve Kullanma 54
c) Ticaret Sicili ve Odalara Kayıt 54
ç) Ticarî Defter Tutma 54
d) Basiretli İş İnsanı Gibi Hareket Etme 54
e) Ticaret Karinesine Tâbi Olma 54
f) Ücret ve Cezanın İndirilmesini İsteyememe 54
g) Fatura Verme 55
h) Ticarî Örf ve Adeti Bilme 55
2. Her İki Tarafın da Tacir Olması Gereken Olasılıklar 57
a) Bazı Konulardaki İhtar veya İhbarlar 57
b) Fatura ve Teyit Mektubuna İtiraz 57
B. Tacir Olmaya Bağlanan “Nimetler” 60
1. Sadece Bir Tarafın Tacir Olmasının Yettiği Durum: Ücret ve Faiz İsteme 60
2. Her İki Tarafın da Tacir Olması Gereken Olasılıklar 60
a) Hapis Hakkında 60
b) Ticarî Satış ve Trampa Hakkındaki Özel Hükümlerden Faydalanma veya Bunlara Tabi Olma 61
c) Yetki Sözleşmesi Yapılması 63
IV. TACİR SIFATININ KAYBI VE BUNUN SONUÇLARI 65
4. Bölüm
TİCARÎ YARGI
§ 6. GENEL OLARAK TİCARÎ YARGI 67
I. BİR DAVANIN TİCARÎ DAVA OLARAK BELİRLENMESİNDEKİ ÖLÇÜTLER (TİCARÎ DAVA TÜRLERİ) 67
A. Mutlak Ticarî Davalar 67
1. Türk Ticaret Kanunu’nda Düzenlenen Hususlardan Doğan Davalar 67
2. TTK m. 4’te Altı Bent Halinde (Sınırlı) Olarak Sayılan Hususlar 68
3. «2. Alternatif»: Özel Kanun Hükümlerinden Doğan Bazı Hukuk Davaları 69
B. Yarı–Nispi Ticarî Davalar 69
C. Nispi Ticarî Davalar 69
II. TİCARÎ DAVALARIN GÖRÜLMESİ 70
5. Bölüm
TİCARET SİCİLİ
§ 7. GENEL OLARAK TİCARET SİCİLİ 73
I. TİCARET SİCİLİ TEŞKİLATI 73
II. SİCİL İŞLEMLERİ 73
A. Tescil 73
1. Genel Olarak 73
2. Tescil Talebi, Şekli ve Süresi 75
B. Sicildeki Değişiklikler ve Silme (Tadil– Terkin) 75
III. TİCARET SİCİLİ MEMURUNUN İNCELEME GÖREVİ 75
A. İnceleme Noktaları 75
B. Tescile Davet 75
C. Tescil Talebinin Reddi Kararına İtiraz 76
D. Geçici Kayıt 76
IV. İLAN VE ALENİYET 76
V. TESCİL VE İLANIN ETKİSİ 76
A. Kurucu/Bildirici Etki 77
B. Müspet/Menfi Etki 78
VI. TİCARET SİCİLİNE GÜVEN İLKESİ 78
VII. SİCİL KAYITLARININ TUTULMASINDAN DOĞAN SORUMLULUK 79
6. Bölüm
TİCARET UNVANI VE İŞLETME ADI
§ 8. TİCARET UNVANI 83
I. GENEL OLARAK 83
II. OLUŞTURULMASI 83
A. “Çekirdek”, Anlamı ve Oluşturulması 83
1. Gerçek Kişi Tacirler ve Adi Şirket 83
2. Tüzel Kişi Tacirler 84
3. Tacir Sayılan Diğer Tüzel Kişiler ve Donatma İştiraki 85
B. “Ek”, Anlamı ve Kullanılması 85
III. TİCARET UNVANI İLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR (DEĞİŞİKLİKLER) 86
A. Ticaret Unvanının Devamlılığı 86
B. Şubelerin Unvanı 86
C. Ticaret Unvanının Devri 86
D. Ticaret Unvanının Korunması 86
§ 9. İŞLETME ADI 88
7. Bölüm
MARKA
§ 10. MARKA 91
I. GENEL OLARAK MARKA VE TÜRLERİ 91
II. MARKANIN TESCİLİ 94
A. Marka Olarak Tescil Edilebilecek İşaretler 94
B. Tescil İçin Mutlak Ret Nedenleri 94
C. Tescil İçin Nispî Ret Nedenleri 96
III. MARKANIN TESCİLİ VE SONUÇLARI 99
A. Genel Olarak 99
B. Tescilin Marka Sahibine Tanıdığı Hak ve Yükümlülükler 99
IV. MARKANIN HUKUKİ İŞLEMLERE KONU OLMASI 99
A. Genel Olarak 99
B. Lisans 100
V. MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ/İPTALİ VE MARKA HAKKININ SONA ERMESİ 102
A. Hükümsüzlük 102
B. İptal 102
C. Sona Ermesi 103
VI. MARKA HAKKINA TECAVÜZ VE HAKKIN KORUNMASI 103
A. Tecavüz Sayılan Fiiller 103
B. Açılabilecek Davalar 103
C. Yetkili– Görevli Mahkeme 104
D. Zamanaşımı 104
8. Bölüm
HAKSIZ REKABET
§ 11. HAKSIZ REKABET 105
I. KAVRAM VE HAKSIZ REKABET YOLUYLA KORUNAN DEĞERLER 105
II. KOŞULLAR 106
III. HAKSIZ REKABET HALLERİ 106
A. Dürüstlük Kuralına Aykırı Reklamlar ve Satış Yöntemleri ile Diğer Hukuka Aykırı Davranışlar ve Özellikle; 107
B. Sözleşmeyi İhlale veya Sona Erdirmeye Yöneltmek; Özellikle; 109
C. Başkalarının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma; Özellikle; 109
D. Üretim ve İş Sırlarını Hukuka Aykırı Olarak İfşa Etmek 109
E. İş Şartlarına Uymamak 110
F. Dürüstlük Kuralına Aykırı İşlem Şartları Kullanmak. Özellikle Yanıltıcı Bir Şekilde Diğer Taraf Aleyhine 110
IV. HAKSIZ REKABET SONUCU AÇILABİLECEK DAVALAR ve DAVA AÇMAYA YETKİLİ OLANLAR 110
A. Davalar 110
B. Dava Açmaya Yetkili Olanlar ve Davalılar 111
1. Davacılar 111
2. Davalı/lar 111
C. İhtiyati Tedbirler, Hüküm İlanı ve Zamanaşımı 112
1. Tedbir ve Gümrükte El Koyma 112
2. Hükmün İlânı ve Üçüncü Kişiler Hakkında İcrası 112
3. Zamanaşımı 112
9. Bölüm
TİCARÎ DEFTERLER
§ 12. TİCARÎ DEFTERLER 115
I. GENEL OLARAK VE KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU’NUN YETKİLERİ 115
II. TUTULACAK DEFTERLER 115
III. TİCARÎ DEFTER TUTMA İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLAR 115
A. Defterlerin Tutulması 115
B. Saklama Yükümlülüğü ve Zayi Belgesi Alma 116
C. Onaylatma 116
D. Ticarî Defterlerin Uyuşmazlıklarda İbrazı ve Suretlerinin Alınması 117
IV. TİCARÎ DEFTERLERİN İSPAT GÜCÜ 119
A. Genel Olarak ve Lehe Delil Olması 119
B. Karşı Tarafın Defterlerine Dayanma 120
10. Bölüm
CARİ HESAP
§ 13. CARİ HESAP 123
I. GENEL OLARAK 123
II. TANIM VE ÖZELLİK ARZ EDEN NOKTALAR 124
III. CARİ HESABA GEÇİRİLEBİLECEK VE GEÇİRİLEMEYECEK ALACAKLAR 125
A. Cari Hesaba Geçirilecek Alacaklar 125
B. Cari Hesaba Geçirilemeyecek Alacaklar 125
IV. CARİ HESABIN İŞLEYİŞİ VE HÜKÜMLERİ 125
A. Genel Olarak 125
B. Süreler 126
C. Bakiyenin Tespit ve Kabulü 126
D. Faiz 127
V. CARİ HESABIN SONA ERMESİ 127
A. Genel Nedenler 127
B. Özel Nedenler 127
VI. ZAMANAŞIMI 128
11. Bölüm
TACİR (VE ESNAF) YARDIMCILARI
§ 14. GENEL OLARAK TACİR (VE ESNAF) YARDIMCILARI, TASNİF ÖLÇÜTLERİ VE GÜNLÜK HAYATTAN ÖRNEKLERLE KONUNUN CANLANDIRILMASI 129
I. BAĞIMLI YARDIMCILAR 132
A. Ticarî Temsilci 132
1. Kavram, Tanım ve Unsurlar 132
2. Atanması, Temsil Yetkisi, Kapsamı, Sınırlandırılması 132
3. Sona Erme 136
B. Ticarî Vekil 138
1. Kavram, Tanım ve Türleri 138
2. Temsil Yetkisi 138
C. Pazarlamacı 139
1. Kavram ve Tanım 139
2. Atama, Tarafların Yükümlülükleri 140
3. Sona Erme 140
II. BAĞIMSIZ YARDIMCILAR 140
A. Simsar (Tellâl) 140
1. Genel Olarak, Kavram ve Türleri 140
2. Unsurlar, Simsarın Hak ve Yükümlülükleri 141
a) Unsurlar 141
b) Yükümlülükler 142
c) Haklar 142
d) Zamanaşımı 143
e) Sona Erme 143
B. Acente 143
1. Kavram, Tanım ve Unsurlar 143
2. Türleri: Aracı Acente– Sözleşme Yapan Acente 145
3. Temsil Yetkisi, Kapsamı ve Yetkinin Değişik Görünümleri 146
a) Temsil Yetkisi ve Kapsamı 146
b) Hakkı Koruyucu Beyanları Yapma veya Bunlara Muhatap Olma ile Mahkemede Temsil 146
aa. Hakkı Koruyucu Beyanları Yapma veya Bunlara Muhatap Olma 146
bb. Acentenin Müvekkilini Mahkemede Temsil Etme Yetkisi ve Koşulları 147
cc. Bedeli Tahsil ve Malları Teslim Alma Yetkisi 147
4. Tarafların Yükümlülükleri ve Hakları 148
a) Acentenin 148
aa. Yükümlülükler 148
bb. Haklar 148
aaa) Ücret Hakkı 148
b) Müvekkilin 150
5. Sona Erme 150
a) Değişik Olasılıklara Göre Sona Erme Nedenleri 150
aa. Belirli Süreli Acentelik Sözleşmesinde Sürenin Dolması 150
bb. Belirsiz Süreli Acentelik Sözleşmesinin Feshi İhbar Yoluyla Sona Erdirilmesi 150
cc. Haklı Nedenlerin Varlığı Hâlinde Derhâl Fesih Yetkisi 151
dd. Vekâlet Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin Olarak Yapılan Atıf 151
b) Özel Sonuçlar 151
6. Acentelikte Rekabet Yasağı Anlaşması 153
7. Zamanaşımı 154
8. Acentelik Hakkındaki Hükümlerin Uygulanacağı Diğer Kişiler 154
C. Komisyoncu 154
1. Genel Olarak, Hak ve Yükümlülükler 154
2. Taşıma İşleri Komisyonculuğu 156
a) Genel Olarak 156
b) Haklar ve Yükümlülükler 156
aa) Yükümlülükler 156
bb) Haklar 156
c) Sorumluluk 157
d) Zamanaşımı 157
Kaynakça 159 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
