|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz VII
Kısaltmalar XXIII
1. Bölüm
TİCARÎ İŞLETME KAVRAMI VE
TİCARÎ İŞLETME ÜZERİNDEKİ İŞLEMLER
§ 1. TİCARET HUKUKUNDA SİSTEMLER 1
§ 2. TÜRK TİCARET KANUNU’NUN BAŞAT KAVRAMI:
“TİCARÎ İŞLETME” 2
I. KAVRAM VE TANIM 2
II. BİR ORGANİZASYONUN “TİCARÎ İŞLETME” SAYILABİLMESİ İÇİN GEREKEN UNSURLAR 4
A. Genel Olarak 4
B. Unsurlar 4
III. TİCARÎ İŞLETMEYİ OLUŞTURAN UNSURLAR VE BUNLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ SORUNU 6
IV. TİCARÎ İŞLETMENİN ÖRGÜTLENMESİ (MERKEZ/ŞUBE) 7
A. Merkez Kavramı ve Düzenlenişi 7
B. Şube 8
1. Kavram 8
2. Unsurlar 8
3. Şubenin Önem Arz Ettiği Noktalar 9
a) Türk Ticaret Kanunu Bakımından 9
b) HMK Bakımından 10
c) İİK Bakımından 10
V. TİCARÎ İŞLETMENİN DEVRİ VE REHNİ 11
A. Ticarî İşletmenin Devri 11
1. Devrin Şartları 14
2. Devrin Hüküm ve Sonuçları 16
B. Ticarî İşletme Rehni 20
1. Genel Olarak 20
2. Amaç ve Kapsam 21
3. Rehinin Kapsamı, İşletme Rehni ile İlgili Özellik Arz Eden Noktalar 21
a) Rehnedilebilecek Taşınır ve Varlıklar 21
b) Kapsama Girmeyen Unsurlar 22
c) Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi Üzerindeki Rehinlere İlişkin Özel Hükümler 23
4. Rehin Sözleşmesi, Kurulması, İçerik 24
5. Taraflar 25
6. Rehinli Taşınır Sicili 25
7. Öncelik Hakkı ve Derece Sistemi 26
8. Rehin Sözleşmesi Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri 26
9. Değer Tespiti 27
10. Temerrüt Sonrası Haklar 27
11. Rehnin Son Bulması ve Görevli–Yetkili Mahkeme 28
2. Bölüm
TİCARÎ İŞ, BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLMASININ SONUÇLARI VE TİCARÎ HÜKÜMLER
§ 3. TİCARÎ İŞ 29
I. KAVRAM 29
II. BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLARAK BELİRLENMESİNDE KULLANILACAK ÖLÇÜTLER 29
A. Ticarî İş Saptamasında “Altın” Kural 29
B. TTK m. 3’e Göre Ticarî İş 29
C. Tamamlayıcı Hüküm: TTK m. 19’a Göre Ticarî İş 31
1. Tacirlerin Borçlarının Ticarî Olması Kuralı 31
2. Bir Taraf İçin Ticarî İş Sayılan “Sözleşmeler” 32
D. Ticarî İş Konusundaki Değişik Örnekler 32
E. Haksız Fiillerde Durum 33
III. BİR İŞİN TİCARÎ İŞ OLARAK SAPTANMASININ YARATACAĞI SONUÇLAR 34
A. Genel Olarak 34
B. Müteselsil Borçluluk ve Kefalet (Teselsül Karinesi) 34
1. Müteselsil Borçluluk 34
2. Müteselsil Kefalet 36
C. Ticarî İşlerde Faiz 38
1. Faiz Kavramı, Türleri ve Özellikleri 38
2. Faiz ile İlgili Mevzuata Genel Bir Bakış 39
3. Ticarî İşlerde Faize İlişkin Farklılıklar 39
a) Ticarî İşlerde Açıkça Kararlaştırılmasa Bile Anapara Faizine Hak Kazanılabilmesi 39
b) Yüksek Faiz Oranı Talep Edilebilmesindeki Farklılık 40
c) Ticarî İşlerde Bileşik Faize İlişkin Farklılıklar 40
aa) Kavram ve Tanım 40
bb) Bileşik Faizin Mümkün Olduğu Hâller 41
aaa) Bazı Koşulları Taşıyan Ödünç (Karz) ve Carî Hesap Sözleşmeleri 41
bbb) Kambiyo Senetleri 42
IV. 3095 SAYILI “KANUNÎ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN”UN ÖNGÖRDÜĞÜ REJİM VE FAİZ ORANLARI 42
A. Genel Olarak 42
B. Anapara Faizi Açısından 42
C. Temerrüt Faizi Açısından 43
1. Adi İşlerde 43
2. Ticarî İşlerde 43
3. Anapara Faizi Oranının Belirlenip Temerrüt Faizi Oranının Belirlenmemesi Durumunda 43
D. Kambiyo Senetleri ve Yabancı Para Borçlarında 44
§ 4. TİCARÎ HÜKÜMLER 45
I. GENEL OLARAK 45
II. TİCARÎ HÜKÜMLERİN UYGULANMA SIRASI 46
A. Emredici Kanun Hükümleri 46
B. Emredici Hükümlere Aykırı Olmayan Sözleşme Hükümleri 47
C. Tamamlayıcı Ticari Hükümler 47
D. Ticarî Örf– Adet 47
E. Genel Hükümler 49
III. TİCARÎ HÜKÜM OLMAYA BAĞLANAN BAZI SONUÇLAR 49
A. En Yüksek Sınırı Aşan İşlemler 49
B. Zamanaşımı 50
3. Bölüm
TACİR VE ESNAF
§ 5. TACİR 51
I. GENEL OLARAK 51
II. TACİR SIFATININ KAZANILMASI 51
A. Gerçek Kişiler 51
1. Ticarî İşletme İşletmek 52
2. İşletmenin “Kısmen de Olsa” Kendi Adına Yapılması 52
3. İstisnaî Bazı Hâllerde Tacir Sıfatının Kazanılıp Kazanılamayacağı Sorunu 53
B. Tüzel Kişiler 55
1. Genel Olarak 55
2. Türk Ticaret Kanunu’nda Sayılan Tüzel Kişi Tacirler 55
3. TTK m. 17 Dolayısıyla Donatma İştirakinin Durumu 57
III. TACİR SIFATININ SONUÇLARI: NİMET VE KÜLFETLER 58
A. Tacir Olmaya Bağlanan “Külfetler” 58
1. Sadece Bir Tarafın Tacir Olmasının Yettiği Olasılıklar 58
2. Her İki Tarafın da Tacir Olması Gereken Olasılıklar 62
B. Tacir Olmaya Bağlanan “Nimetler” 66
1. Sadece Bir Tarafın Tacir Olmasının Yettiği Durum: Ücret ve Faiz İsteme 66
2. Her İki Tarafın da Tacir Olması Gereken Olasılıklar 67
a) Hapis Hakkında 67
b) Ticarî Satış ve Trampa Hakkındaki Özel Hükümlerden Faydalanma veya Bunlara Tabi Olma 68
c) Yetki Sözleşmesi Yapılması 71
IV. TACİR SIFATININ KAYBI VE BUNUN SONUÇLARI 72
4. Bölüm
TİCARÎ YARGI
§ 6. GENEL OLARAK TİCARÎ YARGI 73
I. TİCARÎ DAVA TÜRLERİ: BİR DAVANIN TİCARÎ DAVA OLARAK BELİRLENMESİNDEKİ ÖLÇÜTLER 73
A. Mutlak Ticarî Davalar 73
1. Türk Ticaret Kanunu’nda Düzenlenen Hususlardan Doğan Davalar 74
2. TTK m. 4’te Altı Bent Halinde (Sınırlı) Olarak Sayılan Hususlar 74
3. «2. Alternatif»: Özel Kanun Hükümlerinden Doğan Bazı Hukuk Davaları 76
B. Yarı–Nispi Ticarî Davalar 76
C. Nispi Ticarî Davalar 77
II. TİCARÎ DAVALARIN GÖRÜLMESİ 78
5. Bölüm
TİCARET SİCİLİ
§ 7. GENEL OLARAK TİCARET SİCİLİ 79
I. TİCARET SİCİLİ TEŞKİLATI 79
II. SİCİL İŞLEMLERİ 80
A. Tescil 80
1. Genel Olarak 80
2. Tescil Talebi, Şekli ve Süresi 82
B. Sicildeki Değişiklikler ve Silme (Tadil– Terkin) 82
III. TİCARET SİCİLİ MEMURUNUN İNCELEME GÖREVİ 83
A. İnceleme Noktaları 83
B. Tescile Davet 83
C. Tescil Talebinin Reddi Kararına İtiraz 84
D. Geçici Kayıt 84
IV. İLAN VE ALENİYET 85
V. TESCİL VE İLANIN ETKİSİ 85
A. Kurucu/Bildirici Etki 86
B. Müspet/Menfi Etki 87
VI. TİCARET SİCİLİNE GÜVEN İLKESİ 88
VII. SİCİL KAYITLARININ TUTULMASINDAN DOĞAN SORUMLULUK 89
6. Bölüm
TİCARET UNVANI VE İŞLETME ADI
§ 8. TİCARET UNVANI 91
I. GENEL OLARAK 91
II. OLUŞTURULMASI 91
A. “Çekirdek”, Anlamı ve Oluşturulması 91
B. “Ek”, Anlamı ve Kullanılması 94
III. TİCARET UNVANI İLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR 95
A. Ticaret Unvanının Devamlılığı 95
B. Şubelerin Unvanı 96
C. Ticaret Unvanının Devri 96
D. Ticaret Unvanının Korunması 96
§ 9. İŞLETME ADI 96
7. Bölüm
MARKA
§ 10. MARKA 98
I. GENEL OLARAK MARKA VE TÜRLERİ 98
II. MARKANIN TESCİLİ 100
A. Marka Olarak Tescil Edilebilecek İşaretler 100
B. Tescil İçin Mutlak Ret Nedenleri 100
C. Tescil İçin Nispî Ret Nedenleri 103
III. MARKANIN TESCİLİ VE SONUÇLARI 105
A. Genel Olarak 105
B. Tescilin Marka Sahibine Tanıdığı Hak ve Yükümlülükler 106
IV. MARKANIN HUKUKİ İŞLEMLERE KONU OLMASI 107
A. Genel Olarak 107
B. Lisans 108
V. MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ/İPTALİ VE MARKA HAKKININ SONA ERMESİ 109
A. Hükümsüzlük 109
B. İptal 110
C. Sona Ermesi 111
VI. MARKA HAKKINA TECAVÜZ VE HAKKIN KORUNMASI 111
A. Tecavüz Sayılan Fiiller 111
B. Açılabilecek Davalar 112
C. Yetkili– Görevli Mahkeme 112
D. Zamanaşımı 113
8. Bölüm
HAKSIZ REKABET
§ 11. HAKSIZ REKABET 114
I. KAVRAM VE HAKSIZ REKABET YOLUYLA KORUNAN DEĞERLER 114
II. KOŞULLAR 115
III. HAKSIZ REKABET HALLERİ 117
A. Dürüstlük Kuralına Aykırı Reklamlar ve Satış Yöntemleri ile Diğer Hukuka Aykırı Davranışlar ve Özellikle; 117
B. Sözleşmeyi İhlale veya Sona Erdirmeye Yöneltmek; 121
C. Başkalarının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma; 122
D. Üretim ve İş Sırlarını Hukuka Aykırı Olarak İfşa Etmek 122
E. İş Şartlarına Uymamak 122
IV. HAKSIZ REKABET SONUCU AÇILABİLECEK DAVALAR ve DAVA AÇMAYA YETKİLİ OLANLAR 123
A. Davalar 123
B. Dava Açmaya Yetkili Olanlar ve Davalılar 124
1. Davacılar 124
2. Davalı/lar 125
C. İhtiyati Tedbirler, Hüküm İlanı ve Zamanaşımı 126
1. Tedbir ve Gümrükte El Koyma 126
2. Hükmün İlânı ve Üçüncü Kişiler Hakkında İcrası 126
3. Zamanaşımı 127
9. Bölüm
TİCARÎ DEFTERLER
§ 12. TİCARÎ DEFTERLER 128
I. GENEL OLARAK VE KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU’NUN YETKİLERİ 128
II. TUTULACAK DEFTERLER 129
III. TİCARÎ DEFTER TUTMA İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLAR 129
A. Defterlerin Tutulması 129
B. Saklama Yükümlülüğü ve Zayi Belgesi Alma 129
C. Onaylatma 130
D. Ticarî Defterlerin Uyuşmazlıklarda İbrazı ve Suretlerinin Alınması 131
IV. TİCARÎ DEFTERLERİN İSPAT GÜCÜ 132
A. Genel Olarak ve Lehe Delil Olması 132
B. Karşı Tarafın Defterlerine Dayanma 134
10. Bölüm
CARİ HESAP
§ 13. CARİ HESAP 135
I. GENEL OLARAK 135
II. TANIM VE ÖZELLİK ARZ EDEN NOKTALAR 138
III. CARİ HESABA GEÇİRİLEBİLECEK VE GEÇİRİLEMEYECEK ALACAKLAR 138
A. Cari Hesaba Geçirilecek Alacaklar 138
B. Cari Hesaba Geçirilemeyecek Alacaklar 139
IV. CARİ HESABIN İŞLEYİŞİ VE HÜKÜMLERİ 139
A. Genel Olarak 139
B. Süreler 141
C. Bakiyenin Tespit ve Kabulü 141
D. Faiz 142
V. CARİ HESABIN SONA ERMESİ 143
VI. ZAMANAŞIMI 143
11. Bölüm
TACİR (VE ESNAF) YARDIMCILARI
§ 14. GENEL OLARAK TACİR (VE ESNAF) YARDIMCILARI, TASNİF ÖLÇÜTLERİ VE GÜNLÜK HAYATTAN ÖRNEKLERLE KONUNUN CANLANDIRILMASI 144
I. BAĞIMLI YARDIMCILAR 148
A. Ticarî Temsilci 148
1. Kavram, Tanım ve Unsurlar 148
2. Atanması, Temsil Yetkisi, Kapsamı, Sınırlandırılması 149
3. Sona Erme 152
B. Ticarî Vekil 153
1. Kavram, Tanım ve Türleri 153
2. Temsil Yetkisi 154
C. Pazarlamacı 155
1. Kavram ve Tanım 155
2. Atama, Tarafların Yükümlülükleri 156
3. Sona Erme 157
II. BAĞIMSIZ YARDIMCILAR 157
A. Simsar (Tellâl) 157
1. Genel Olarak, Kavram ve Türleri 157
2. Unsurlar, Simsarın Hak ve Yükümlülükleri 159
a) Unsurlar 159
b) Yükümlülükler 159
c) Haklar 160
d) Zamanaşımı ve Sona Erme 161
B. Acente 161
1. Kavram, Tanım ve Unsurlar 161
2. Türleri: Aracı Acente– Sözleşme Yapan Acente 164
3. Temsil Yetkisi ve Kapsamı 164
a) Temsil Yetkisi ve Kapsamı 164
b) Hakkı Koruyucu Beyanları Yapma veya Bunlara Muhatap Olma ile Mahkemede Temsil 165
4. Tarafların Yükümlülükleri ve Hakları 166
a) Acentenin 166
aa. Yükümlülükler 166
bb. Haklar 168
aaa) Ücret Hakkı 168
bbb) Olağanüstü Giderleri İsteme 170
ccc) Hapis Hakkı 171
b) Müvekkilin 171
5. Sona Erme 171
a) Değişik Olasılıklara Göre Sona Erme Nedenleri 171
b) Özel Sonuçlar 172
6. Acentelikte Rekabet Yasağı Anlaşması 175
7. Zamanaşımı 176
8. Acentelik Hakkındaki Hükümlerin Uygulanacağı Diğer Kişiler 177
C. Komisyoncu 177
1. Genel Olarak, Hak ve Yükümlülükler 177
2. Taşıma İşleri Komisyonculuğu 179
a) Genel Olarak 179
b) Haklar ve Yükümlülükler 180
aa) Yükümlülükler 180
bb) Haklar 181
c) Sorumluluk 181
d) Zamanaşımı 182
Kaynakça 183 |